Bu dizi, \u00e7ok teknik anlat\u0131s\u0131yla Bitkilerin Bildikleri<\/em> ile ba\u015flad\u0131. Sonras\u0131nda daha yerel ba\u011flamda T\u00fcrkiye\u2019nin A\u011fa\u00e7lar\u0131 Alb\u00fcm\u00fc<\/em> ile devam etti. Yani en genel anlamda, bitkilerin canl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini, birbirleriyle nas\u0131l ileti\u015fim kurduklar\u0131n\u0131, insani niteliklerle paralelliklerini ve hik\u00e2yelerde nas\u0131l anlat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemi\u015f oldu(1). \u015eimdi ise, bu metinde bahsedece\u011fim kitaplarla birlikte dizi de sofra k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olacak. Ger\u00e7i sofra k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yakla\u015fm\u0131\u015f olman\u0131n bir di\u011fer \u00f6nemli konusu pi\u015fmi\u015f ya da \u00e7i\u011f olan\u0131n yani k\u00fclt\u00fcrel ya da do\u011fal olan\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Ate\u015fi kullanabilmeyi de i\u00e7erisine kat\u0131nca, konu de\u011fi\u015fiyor. Ancak bu kitaplarda bahsi ge\u00e7ecek besinler yaln\u0131zca yenilebilir y\u00f6nleriyle de\u011fil, farkl\u0131 hik\u00e2yelerin i\u00e7erisinde de nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleriyle an\u0131l\u0131yor. En ba\u015fta, neredeyse hepsi bir nat\u00fcrmort \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fkahraman\u0131 olmu\u015f.<\/p>\n Ruhun G\u0131das\u0131 Kitaplar\u2019\u0131 9. Kad\u0131k\u00f6y Kitap G\u00fcnleri\u2019ndeki renkli stantlar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmden beri takip ediyorum. O g\u00fcn, pazardaym\u0131\u015f\u0131m gibi hissetmi\u015ftim stantlar\u0131na yakla\u015f\u0131rken; maydanoz, domates, portakal, tar\u00e7\u0131n, patl\u0131can ve elma \u00fczerine \u201cHakk\u0131nda Her \u015eey\u201d isimli kitaplar mevcut(tu). Haziran 2017\u2019de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m, ard\u0131ndan merakla okudu\u011fum kitaplar bitki ve a\u011fa\u00e7lar dizisi i\u00e7in hat\u0131rlanmay\u0131 bekliyormu\u015f me\u011fer.<\/p>\n Kitaplardaki renkli konulara girmeden, i\u00e7erdikleri harita hakk\u0131nda s\u00f6ylenebilecek birka\u00e7 kuru bilgiyi aktaray\u0131m: Serinin her kitab\u0131 ayn\u0131 metodolojiye sahip. Yani alt\u0131 kitab\u0131n i\u00e7eri\u011fi s\u0131ras\u0131yla tarih\u00e7e, besin i\u00e7eri\u011fi bilgisi, en \u00e7ok nerelerde t\u00fcketiliyor, nerede yeti\u015ftirilebilir, al\u0131rken ve saklarken neler yap\u0131lmal\u0131, \u201cbir acayip\u2026\u201d diye adland\u0131r\u0131lan \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bilgiler, farkl\u0131 dillerde nas\u0131l adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve edebiyatta, sanatta ve sinemada nas\u0131l \u00fcr\u00fcnlere esin kayna\u011f\u0131 oldu\u011fu b\u00f6l\u00fcmlere ayr\u0131l\u0131yor.(2)<\/p>\n Alt\u0131 kitapl\u0131k bu seri bir nat\u00fcrmordu and\u0131r\u0131yor. Nat\u00fcrmortlar, resim sanat\u0131nda yiyecek ve kimi bitkilerin resmedildi\u011fi yap\u0131tlard\u0131r. \u00dcstelik bu t\u00fcr, bitki ve meyve-sebze konusunun ayn\u0131 tabloda yer ald\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka \u00f6rnek say\u0131labilir. 16. y\u00fczy\u0131lda yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flayan nat\u00fcrmort, ressamlara ger\u00e7ekli\u011fe, s\u0131radanl\u0131\u011fa her g\u00fcn g\u00f6rd\u00fckleri malzemeleri inceleme yetene\u011fi kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Sepet ya da tabak i\u00e7erisinde meyveler-\u00e7i\u00e7ekler hemen g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne gelebilir. Bahsedece\u011fim bu kitap dizisini de bir nat\u00fcrmort \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn. Kitaplar, her g\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, a\u015fina oldu\u011fumuz nesneler hakk\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir sunumu i\u00e7eriyor.<\/p>\n \u00a0<\/strong>Ruhun G\u0131das\u0131 Kitaplar\u2019dan bir nat\u00fcrmort Maydanozun yolculu\u011fu da bir ba\u015fka seyir izliyor. Kendisi yiyecek olarak t\u00fcketilmesinden \u00f6nce uzunca bir s\u00fcre t\u0131bbi ama\u00e7larla kullan\u0131l\u0131yor. Akdenizli olan bu bitkinin ge\u00e7mi\u015fi M\u00d6 4000\u2019li y\u0131llara uzan\u0131yor. Kimi zaman mezar dekorasyonu kimi zaman da atletlerin ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ta\u00e7land\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131yor. Serinin bu kitab\u0131nda \u201cMaydanoz Katliam\u0131\u201d olarak tarihe ge\u00e7en ilgin\u00e7 ve deh\u015fet verici bir olay da anlat\u0131l\u0131yor. 1937 y\u0131l\u0131nda Dominik\u2019te devlet taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplu katliamda d\u00f6nemin diktat\u00f6r Cumhurba\u015fkan\u0131 Rafael Trujillo\u2019nun emriyle ki\u015filerin \u0130spanyolca maydanoz (Perejil) kelimesini nas\u0131l telaffuz etti\u011fine bak\u0131larak katledilmi\u015f. \u201cR\u201d harfini s\u00f6yleyebilenler \u00fczerinden bir yarg\u0131ya var\u0131larak Dominik k\u00f6kenli olmayanlar belirlenerek, Haiti k\u00f6kenli olmakla yarg\u0131lanan insanlar hemen \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcyormu\u015f.<\/p>\n Maydanoz kadar deh\u015fet verici olmasa da Ruhun G\u0131das\u0131 Kitaplar\u2019\u0131n bir ba\u015fka ilgin\u00e7 \u00fcyesi tar\u00e7\u0131n. Kendisinin 100\u2019den fazla t\u00fcr\u00fc oldu\u011fu biliniyor. Bunun yan\u0131nda, kullan\u0131lan ilk baharatlardan oldu\u011fu anlat\u0131l\u0131yor. M\u00d6 3000\u2019lerde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lan tar\u00e7\u0131n, baharatlar aras\u0131nda de\u011ferli olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bir d\u00f6nem de karabiber ile birlikte para yerine bile kullan\u0131l\u0131yor, takas\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline geliyor.<\/p>\n Son Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n 1) T\u00fcm bunlar olurken, \u00c7in\u2019in pamuk tohumlar\u0131 Ay\u2019da filizlendi. Cem Oran\u2019\u0131n Bilim ve Gelecek i\u00e7in \u00e7evirdi\u011fi haberde de okunaca\u011f\u0131 \u00fczere, bu, Ay \u00fczerinde yeti\u015fen ilk canl\u0131 olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n 2) Bu bilgilendirmeyi T\u00fcrkiye\u2019nin A\u011fa\u00e7lar\u0131 Alb\u00fcm\u00fc\u2019nden bahsederken de yapm\u0131\u015f ve \u201cinsan eli de\u011fmeden\u201d ifadesiyle anlatm\u0131\u015ft\u0131m. Bu kitaplarda da benzer \u015fekilde, belirli haritalar\u0131n i\u00e7erisi doldurularak in\u015fa edilmi\u015f.<\/p>\n \u201cHakk\u0131nda Her \u015eey\u201d Serisi, Haz. Kolektif, Ruhun G\u0131das\u0131 Kitaplar Yay\u0131nevi, 2018<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu dizi, \u00e7ok teknik anlat\u0131s\u0131yla Bitkilerin Bildikleri ile ba\u015flad\u0131. Sonras\u0131nda daha yerel ba\u011flamda T\u00fcrkiye\u2019nin A\u011fa\u00e7lar\u0131 Alb\u00fcm\u00fc ile devam etti. Yani en genel anlamda, bitkilerin canl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 nas\u0131l s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini, birbirleriyle nas\u0131l ileti\u015fim kurduklar\u0131n\u0131, insani niteliklerle paralelliklerini ve hik\u00e2yelerde nas\u0131l anlat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 bir \u015fekilde i\u015flemi\u015f oldu(1). \u015eimdi ise, bu metinde bahsedece\u011fim kitaplarla birlikte dizi de sofra k\u00fclt\u00fcr\u00fcne yak\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olacak. […]<\/p>\n","protected":false},"author":685,"featured_media":32173,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4476,38,510,511],"tags":[4506,4507],"class_list":["post-32141","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-180-sayi","category-dergi-sayilari","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-hakkinda-her-sey-serisi","tag-ruhun-gidasi-kitaplar-yayinevi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32141","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/685"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32141"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32141\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32141"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32141"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32141"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>Patl\u0131can, botanik s\u0131n\u0131flamaya g\u00f6re bir meyve kabul ediliyor. Avrupa\u2019da y\u0131llarca zehirli zannedilmi\u015f ve sadece dekoratif bir bitki olarak yeti\u015ftirilmi\u015f. Ne tuhaf. Benzer \u015fekilde domatesten de zehirli oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle uzak duruluyor. \u0130talyanlar ancak a\u00e7l\u0131ktan domates \u201cbile\u201d yiyen fakir k\u00f6yl\u00fclerin \u00f6lmedi\u011fini g\u00f6rd\u00fcklerinde domatesi mutfaklar\u0131n\u0131n temel malzemesi haline getiriyorlar. Ger\u00e7i domatesi di\u011fer besinlerden ay\u0131ran \u00f6nemli fark ele\u015ftirinin de bir t\u00fcr ifadesi say\u0131lmas\u0131. Domates bu varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 19. y\u00fczy\u0131lda Fransa\u2019da bir seyircinin be\u011fenmedi\u011fi sopranoya \u00e7\u00fcr\u00fck domates f\u0131rlatmas\u0131yla ediniyor. Hatta siyasi bir kimlik kazanarak Hollanda Sosyalist Partisi de bu \u00f6zelli\u011fiyle ona kendi logosunda yer veriyor. T\u00fcm bunlar\u0131 Domates Hakk\u0131nda Her \u015eey<\/em> adl\u0131 kitaptan \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n
\n<\/strong>Bitkiler, a\u011fa\u00e7lar, sebzeler ve meyveler bir zamanlar ayn\u0131 dili konu\u015fmu\u015flard\u0131r. Sonra ate\u015f ve pi\u015firme teknikleri girmi\u015ftir araya. Ate\u015f, ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir bitkilerin ve besinlerin. Belki de daha politik olmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r, tekil tatlar eriyerek bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde var olmu\u015flard\u0131r. Ruhun G\u0131das\u0131 Kitaplar<\/em> dizisi ise \u00f6ncelikle her \u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi tad\u0131n\u0131 koruyarak bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmu\u015f. Ard\u0131ndan yemek tarifleri b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise yan yana eklemi\u015f tatlar\u0131. Bu reng\u00e2renk kitaplar, bah\u00e7eden mutfa\u011fa do\u011fru t\u00fcm bilgileri derlemi\u015f, toparlam\u0131\u015f ve keyifle sunmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f. Gerisi okurun damak zevkine kalm\u0131\u015f.<\/p>\n