{"id":32270,"date":"2019-02-07T01:59:38","date_gmt":"2019-02-06T22:59:38","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=32270"},"modified":"2019-02-07T02:39:14","modified_gmt":"2019-02-06T23:39:14","slug":"tipta-careler-tukenmez-yeni-antibiyotik-kaynagimiz-bocekler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/02\/07\/tipta-careler-tukenmez-yeni-antibiyotik-kaynagimiz-bocekler","title":{"rendered":"T\u0131pta \u00e7areler t\u00fckenmez: yeni antibiyotik kayna\u011f\u0131m\u0131z b\u00f6cekler"},"content":{"rendered":"

20. y\u00fczy\u0131lda t\u0131bb\u0131 ve genel anlamda insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren en \u00f6nemli bulu\u015f \u015f\u00fcphesiz antibiyotikler. \u00c7o\u011fu kayna\u011f\u0131n\u0131 topraktaki bakterilerden al\u0131yor. Ne var ki bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada bir darbo\u011faza girmi\u015f gibiyiz. Zira hastal\u0131klara neden olan patojenlerin mevcut antibiyotiklere g\u00f6sterdi\u011fi diren\u00e7 giderek daha can al\u0131c\u0131 bir sorun olmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcstelik milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131 pahas\u0131na… \u0130\u015fin k\u00f6t\u00fcs\u00fc yeni antibiyotik geli\u015ftiren ila\u00e7 firmalar\u0131 da s\u0131n\u0131rl\u0131. Fakat neyse ki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bo\u015f durmuyor. \u00d6yle ki Nature Communications<\/em>\u2019\u0131n 31 Ocak say\u0131s\u0131nda yer bulan bir makale, antibiyotiklerle ilgili karamsar haberlerin aras\u0131na Wisconsin-Madison \u00dcniversitesi’nden gelip kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir m\u00fcjde gibi adeta. Buna g\u00f6re b\u00f6ceklerde ya\u015fayan kimi bakteriler, konaklar\u0131n\u0131 enfeksiyonlardan yani ba\u015fka zararl\u0131 patojenlerin etkilerinden koruyacak maddeler sa\u011fl\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla toprak bakterilerinden sonra, t\u0131bbi ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131zda kullanabilece\u011fimiz yeni bir antibiyotik kayna\u011f\u0131 bulmu\u015f olabiliriz.<\/p>\n

Bu tespiti sa\u011flam bir zemine oturtmak ad\u0131na bakteriyolog Cameron Currie ve ekibi \u00f6nce Kuzey ve G\u00fcney Amerika’n\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinden binlerce b\u00f6cek toplam\u0131\u015f ve bu hayvanlar\u0131n her birindeki mikrobiyomu, yani bakteri pop\u00fclasyonunu incelemi\u015fler. Sonu\u00e7lar umut vaat edici \u00e7\u0131km\u0131\u015f: Zira g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re b\u00f6ceklerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bakteriler, yayg\u0131n ve tehlikeli nitelikteki antibiyoti\u011fe diren\u00e7li patojenleri durdurma konusunda toprak kaynakl\u0131 bakterilerden \u00e7ok daha iyi i\u015f g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin bu yolla tespit edilmi\u015f antibiyotiklerden birinin kona\u011f\u0131 Brezilya mantar kar\u0131ncas\u0131. Bu kar\u0131nca t\u00fcr\u00fcn\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bakteriler, bilinen antibiyotiklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda mantar enfeksiyonlar\u0131 ile m\u00fccadelede \u00e7ok daha etkili bir antibiyotik madde salg\u0131l\u0131yor. \u00dcstelik farelerde g\u00f6sterildi\u011fi kadar\u0131yla toksik etki yaratm\u0131yorlar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar sifomisin (cyphomycin) ad\u0131n\u0131 verdikleri bu antibiyoti\u011fin patent ba\u015fvurusunda bulunmu\u015flar bile. \u015eimdilerde klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015flatmak i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar at\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"
Morla renklendirilmi\u015f sifomisin antibiyoti\u011fini \u00fcreten Streptomi\u00e7es bakterisi. Kaynak: Marc Chevrette.<\/figcaption><\/figure>\n

B\u00f6ceklerle ili\u015fkili bakteriler \u00fczerinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu dev \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir di\u011fer parlayan y\u0131ld\u0131z\u0131, b\u00f6cekler \u00fczerinde de tespit edilen streptomi\u00e7es (streptomyces). Yakla\u015f\u0131k 380 milyon y\u0131l \u00f6nce evrimle\u015fip farkl\u0131 soylara ayr\u0131lm\u0131\u015f olan streptomi\u00e7esi mevcut antibiyotik gruplar\u0131ndan zaten tan\u0131yoruz. Yeni olan bu soylardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00f6ceklerde de bulunuyor olmas\u0131. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcs\u00fc Marc Chevrette\u2019in ifadesiyle, \u201cFarkl\u0131 evrimsel ba\u011flamlara bakmak farkl\u0131 bir kimya ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.\u201d Yani var olan bir antibiyotik kayna\u011f\u0131 bakteri farkl\u0131 bir organizmada bamba\u015fka bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve potansiyel kazanabiliyor. Ekip, bu potansiyeli eksiksiz bi\u00e7imde de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in belli ba\u015fl\u0131 gruplara mensup 2.500\u2019den fazla b\u00f6cek t\u00fcr\u00fcn\u00fc incelemi\u015f: Sinekler, kar\u0131ncalar, ar\u0131lar, g\u00fcveler kelebekler\u2026 Toplanma alanlar\u0131 tropikal b\u00f6lgelerden \u0131l\u0131man iklimlere ve hatta kutuplara kadar alabildi\u011fine geni\u015f tutulmu\u015f. Sonu\u00e7ta elde edilen \u00f6rneklem ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n huzuruna analize tabi tutulacak 10 bini a\u015fk\u0131n mikroorganizma \u00e7\u0131karm\u0131\u015f. Ekip toprak ve bitki bakterilerini de i\u015fin i\u00e7ine kat\u0131p bunlara bir 7.000 daha eklemi\u015f. Ard\u0131ndan s\u0131ra deney a\u015famas\u0131na gelmi\u015f. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 bu kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00f6nemli k\u0131lan ayr\u0131nt\u0131 biraz da burada, \u00e7\u00fcnk\u00fc toplamda 50.000 test ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f! Di\u011fer bir deyi\u015fle toplanan \u00f6rneklerin 24 farkl\u0131 bakteri ve mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fcmesini yava\u015flatma ya da durdurma becerileri 50.000 ayr\u0131 analizle bir sonuca ba\u011flanm\u0131\u015f. Bu m\u00fcthi\u015f u\u011fra\u015f sayesinde b\u00f6ceklerin (daha do\u011frusu b\u00f6ceklerdeki bakterilerin) bu anlamda toprak ve bitki bakterilerinden \u00e7ok daha etkili oldu\u011funu art\u0131k biliyoruz.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n son a\u015fmas\u0131nda umut vaat eden mikroorganizmalardan onlarcas\u0131n\u0131n farelerde yapay olarak olu\u015fturulan enfeksiyonlar \u00fczerindeki etkisi denenmi\u015f. Patojen bakteri ve mantarlar\u0131n etkili bi\u00e7imde yok edildi\u011fi, toksik yan etkilerin ise minimum d\u00fczeyde seyretti\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f. Fakat yine de umutlanmak i\u00e7in erken. Zira mikroorganizmalardan ila\u00e7 geli\u015ftirilmesi s\u00fcrecinde ge\u00e7ilmesi gereken daha pek \u00e7ok kritik a\u015fama var. Bunlardan birinde sorun ya\u015fama ihtimali az\u0131msanmayacak d\u00fczeyde. Tam da bu y\u00fczden ilk evrede denenecek \u00e7ok say\u0131da adaya sahip olmak son derece \u00f6nemli. T\u0131pk\u0131 Marc Chevrette ve Cameron Currie\u2019nin ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda oldu\u011fu gibi.<\/p>\n

B\u00f6ceklerin sergiledi\u011fi bu tablo asl\u0131nda s\u00fcrpriz de\u011fil. Sonu\u00e7ta \u00e7evrelerini saran ve s\u00fcrekli evrimle\u015fen patojenlerle tek ba\u015fa \u00e7\u0131kma yollar\u0131 kendi sahip olduklar\u0131 antibiyotikler. \u00dcstelik bunlar\u0131n di\u011fer hayvanlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan toksik olmayanlar\u0131n\u0131n se\u00e7ilime u\u011fram\u0131\u015f olmas\u0131 da epey muhtemel. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, Currie\u2019nin de dedi\u011fi gibi, \u201cB\u00f6cekler bizim yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015fi \u00f6nceden halletmi\u015fler bile.\u201d<\/p>\n

Kaynak:<\/strong><\/p>\n

Eric Hamilton, \u201cMicrobes hitched to insects provide a rich source of new antibiotics\u201d, University of Wisconsin-Madison News, 1 \u015eubat 2019.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

20. y\u00fczy\u0131lda t\u0131bb\u0131 ve genel anlamda insanl\u0131\u011f\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren en \u00f6nemli bulu\u015f \u015f\u00fcphesiz antibiyotikler. \u00c7o\u011fu kayna\u011f\u0131n\u0131 topraktaki bakterilerden al\u0131yor. Ne var ki bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada bir darbo\u011faza girmi\u015f gibiyiz. Zira hastal\u0131klara neden olan patojenlerin mevcut antibiyotiklere g\u00f6sterdi\u011fi diren\u00e7 giderek daha can al\u0131c\u0131 bir sorun olmaya ba\u015flad\u0131. \u00dcstelik milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131 pahas\u0131na… \u0130\u015fin k\u00f6t\u00fcs\u00fc yeni antibiyotik […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":32271,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[4535,4537,4536,4534],"class_list":["post-32270","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-boceklerdeki-bakteriler","tag-sifomisin","tag-streptomices","tag-yeni-antibiyotik-kaynaklari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t