{"id":32444,"date":"2019-02-16T05:48:04","date_gmt":"2019-02-16T02:48:04","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=32444"},"modified":"2019-02-22T08:58:08","modified_gmt":"2019-02-22T05:58:08","slug":"utopik-sosyalizmden-bilimsel-sosyalizme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/02\/16\/utopik-sosyalizmden-bilimsel-sosyalizme","title":{"rendered":"\u00dctopik sosyalizmden bilimsel sosyalizme\u2026"},"content":{"rendered":"<p>\u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d adl\u0131 eser, Friedrich Engels\u2019in, sosyalist oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir Alman akademisyen olan Eugen D\u00fchring\u2019i kum torbas\u0131 olarak kullan\u0131p sosyalist felsefe ve politikan\u0131n temel ilkelerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan \u201cAnti-D\u00fchring\u201dten kaynaklan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bir t\u00fcr vasiyetname<br \/>\n<\/strong>Engels, Paul Lafargue\u2019\u0131n tetiklemesiyle bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ayr\u0131 bir kitap olarak haz\u0131rlar ve \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d ad\u0131n\u0131 alan bu kitap ilk kez 1880\u2019de Paris\u2019te Frans\u0131zca olarak yay\u0131nlan\u0131r. K\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde Leh\u00e7e (1882), \u0130talyanca (1883), Rus\u00e7a (1884), Danca (1885), \u0130spanyolca (1886) ve Flamanca (1886) bask\u0131lar\u0131 yap\u0131l\u0131r. Engels\u2019in anadili olan Almancaya 1882 y\u0131l\u0131nda \u00e7evrilir. Yap\u0131t\u0131n \u0130ngilizce bask\u0131s\u0131 ancak 1892 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Engels bu \u0130ngilizce bask\u0131ya burjuva materyalizmini irdeleyen geni\u015f bir sunu\u015f yazar ve bu sunu\u015f daha sonralar\u0131 eserin tamamlay\u0131c\u0131 bir par\u00e7as\u0131 olur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_32446\" aria-describedby=\"caption-attachment-32446\" style=\"width: 206px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-32446\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/2-8-206x300.jpg\" alt=\"\" width=\"206\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/2-8-206x300.jpg 206w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/2-8.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 206px) 100vw, 206px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-32446\" class=\"wp-caption-text\">\u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d 1895 y\u0131l\u0131nda \u00f6len Engels\u2019in son hacimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n<p>K\u0131sacas\u0131 eser \u00fc\u00e7 ana makaleden olu\u015fur: \u0130ngilizce bask\u0131ya yaz\u0131lan \u201cSunu\u015f\u201d (eserin giri\u015fi de diyebiliriz), \u201c\u00dctopik Sosyalizm\u201d ve \u201cBilimsel Sosyalizm\u201d. 1892\u2019deki sunu\u015fu da hesaba katarsak, bu eserin, 1895 y\u0131l\u0131nda \u00f6len Engels\u2019in son hacimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Marx ile ortakla\u015fa ger\u00e7ekle\u015ftirilen 50 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir \u00f6zeti, bir t\u00fcr vasiyetnamedir bu eser.<\/p>\n<p><strong>Eserin g\u00fcncel de\u011feri<br \/>\n<\/strong>Peki, bug\u00fcn bu kitab\u0131 sadece bir vasiyetname olarak m\u0131 okumal\u0131? Engels\u2019in eserinin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tart\u0131\u015fmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir yeri ve de\u011feri yok mu? Var; hem de b\u00fcy\u00fck bir de\u011feri var.<\/p>\n<p>Engels hem Marksizm\u2019in k\u00f6klerini ve kaynaklar\u0131n\u0131 vurgular, hem de o k\u00f6klerin ve kaynaklar\u0131n hangi noktalarda, nas\u0131l a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Bu y\u00f6ntem iyi kavranmal\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hem Bilimsel Sosyalizm, hem de Bilimsel Sosyalizmin k\u00f6kleri sald\u0131r\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Hedef tahtas\u0131nda hem Materyalizm var, hem de Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm. Hem \u00dctopik Sosyalizm var, hem de Bilimsel Sosyalizm. Hem Ayd\u0131nlanma var, hem de Sosyalizm. Hem Newton ve Darwin var, hem de Marx ve Engels. B\u00f6yle komple bir sald\u0131r\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, Engels\u2019in y\u00f6ntemini kavramak, d\u00fc\u015f\u00fcnce tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmemek i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n<p><strong>Tarihe hovardal\u0131k yap\u0131lmaz<br \/>\n<\/strong>Engels, kitab\u0131n Almanca birinci bask\u0131s\u0131na (1882) yazd\u0131\u011f\u0131 \u00f6ns\u00f6z\u00fc \u015f\u00f6yle bitirir: \u201c\u2026biz Alman sosyalistleri, hem Saint-Simon, Fourier ve Owen\u2019dan, hem de Kant, Fichte ve Hegel\u2019den kaynakland\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in gurur duyuyoruz.\u201d<sup>1<\/sup> \u00dctopyac\u0131 sosyalizmi, burjuva materyalizmini ve klasik Alman felsefesini ele\u015ftirmek i\u00e7in yaz\u0131lan bir eserin \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde -\u00e7o\u011fu ki\u015finin bir \u00e7eli\u015fki olarak niteleyebilece\u011fi- bu sat\u0131rlar\u0131 okuruz. Oysa ortada bir \u00e7eli\u015fki yoktur. Engels, kendinden emin bir tav\u0131rla, \u00fctopik sosyalistleri ve b\u00fcy\u00fck Alman filozoflar\u0131n\u0131 \u201cm\u00fczedeki\u201d nadide yerlerine yerle\u015ftirir. Biz onlar\u0131 ele\u015ftirdik ve a\u015ft\u0131k, ama onlar olmasayd\u0131 biz de olmazd\u0131k demeye getirir.<\/p>\n<p>\u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d bir olgunluk d\u00f6nemi eseridir. Gen\u00e7 Marx-Engels\u2019de bu t\u00fcr sat\u0131rlara pek rastlanmaz. O d\u00f6nemde Marx-Engels, kendi kuramlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 vurgulamak, \u00f6nc\u00fclleriyle hesapla\u015fmak durumundayd\u0131lar. Bu hesapla\u015fmadan -pratikte s\u0131nanarak- ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131kt\u0131ktan ve alanlar\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnsel hegemonyalar\u0131n\u0131 olu\u015fturduktan sonra, kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011fa ve d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihine eklemlenmeye vurgu yapacak a\u015famaya gelmi\u015flerdi. A\u015fmak b\u00f6yle bir \u015feydir. \u00d6rne\u011fin \u201cManifesto\u201d bir \u201ckopu\u015f\u201d eseridir; \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d ise \u201ca\u015f\u0131\u015f\u201d\u2026<\/p>\n<figure id=\"attachment_32447\" aria-describedby=\"caption-attachment-32447\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-32447\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/3-6-300x187.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"187\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-32447\" class=\"wp-caption-text\">\u201cManifesto\u201d bir \u201ckopu\u015f\u201d eseridir; \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d ise \u201ca\u015f\u0131\u015f\u201d\u2026<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130deolojik sava\u015f\u0131m\u0131n en \u00f6nemli cephelerinden biri de tarihtir. K\u00f6ks\u00fcz, ipsiz saps\u0131z, tarihsiz bir fikriyat\u0131n ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 yoktur. Uygarl\u0131k tarihi, s\u0131n\u0131f m\u00fccadeleleri tarihidir. Ezilenlerin, s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlerin, y\u00f6netilenlerin, ezenlere, s\u00f6m\u00fcrenlere, y\u00f6netenlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadelelerinin tarihidir. O halde bu binlerce y\u0131ll\u0131k tarih devrimci bir perspektifiyle dam\u0131t\u0131lmal\u0131, ezilenlerden yana olan hi\u00e7bir unsur atlanmadan, g\u00fcn\u00fcn sava\u015f\u0131m\u0131nda bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmelidir. Tarihe kar\u015f\u0131 hovardal\u0131k yapma l\u00fcks\u00fcm\u00fcz yok.<\/p>\n<p><strong>Marksizm\u2019in kaynaklar\u0131<br \/>\n<\/strong>Engels bu y\u00f6ntemi hem tavizsiz hem de \u00e7ok ince bir bi\u00e7imde uygular. \u00dctopik Sosyalizm ile Bilimsel Sosyalizm, Burjuva Materyalizmi ile Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm aras\u0131ndaki fark\u0131 ortaya koyarken, ele\u015ftirdi\u011fi \u00fctopyac\u0131 sosyalistleri ve materyalist filozoflar\u0131 da kendi tarih hazinesine (kendi m\u00fczesine, miras\u0131na) katar.<\/p>\n<p>Lenin de \u201cMarksizmin \u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131 ve \u00fc\u00e7 \u00f6\u011fesi\u201d adl\u0131 makalesinde bu y\u00f6ntemi \u00e7ok g\u00fczel \u00f6zetlemi\u015ftir: \u201cOnun (Marx\u2019\u0131n) \u00f6\u011fretisi, felsefenin, ekonomi politi\u011fin ve sosyalizmin en b\u00fcy\u00fck temsilcilerinin \u00f6\u011fretilerinin, dolays\u0131z ve do\u011frudan bir devam\u0131 olarak do\u011fmu\u015ftur\u2026 Alman felsefesi, \u0130ngiliz ekonomi politi\u011fi ve Frans\u0131z sosyalizminin temsil etti\u011fi, insanl\u0131\u011f\u0131n 19. y\u00fczy\u0131lda yaratt\u0131\u011f\u0131 en iyi \u00fcr\u00fcnlerin, me\u015fru miras\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.\u201d<sup>2<\/sup><\/p>\n<p><strong>\u0130yi bilirdik!<br \/>\n<\/strong>Engels, Marx ile birlikte 50 y\u0131ld\u0131r ele\u015ftirdi\u011fi bu fikir ak\u0131mlar\u0131n\u0131 \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d adl\u0131 eserinde kendi hazinesine katm\u0131\u015ft\u0131r, yani a\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cNas\u0131l bilirdiniz?\u201d diye sorar imam; \u201c\u0130yi bilirdik\u201d diye yan\u0131tlar cemaat. Ya\u015fayanlar, kendi \u00f6l\u00fclerini \u201ciyi bilirler\u201d! Cenaze t\u00f6renleri, m\u00fczeye kald\u0131r\u0131l\u0131\u015f (hakk\u0131n\u0131 teslim edi\u015f) t\u00f6renleridir asl\u0131nda! Engels, \u00fctopyac\u0131 sosyalistlerin, klasik Alman felsefecilerinin, \u0130ngiliz materyalistlerinin defin t\u00f6renini d\u00fczenlemektedir \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d adl\u0131 eserinde: \u201c\u0130yi bilirdik\u201d!<\/p>\n<p><strong>Dipnotlar:<\/strong><\/p>\n<p>1) F. Engels, <em>\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm<\/em>, Sol Yay\u0131nlar\u0131, \u00c7ev. Sol Yay\u0131nlar\u0131 Yay\u0131n Kurulu, 10. bask\u0131, Ankara 2008, s.12.<\/p>\n<p>2) V. I. Lenin, <em>Marx Engels Marksizm<\/em>, \u00c7ev. Vahap Erdo\u011fdu, 3. bask\u0131, Ankara 1997, s.83.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel Sosyalizm\u201d adl\u0131 eser, Friedrich Engels\u2019in, sosyalist oldu\u011funu s\u00f6yleyen bir Alman akademisyen olan Eugen D\u00fchring\u2019i kum torbas\u0131 olarak kullan\u0131p sosyalist felsefe ve politikan\u0131n temel ilkelerini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan \u201cAnti-D\u00fchring\u201dten kaynaklan\u0131r. Bir t\u00fcr vasiyetname Engels, Paul Lafargue\u2019\u0131n tetiklemesiyle bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ayr\u0131 bir kitap olarak haz\u0131rlar ve \u201c\u00dctopik Sosyalizm ve Bilimsel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":32445,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2314],"tags":[3831,2729,4559,485,4558],"class_list":["post-32444","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-oykuleri","tag-friedrich-engels","tag-karl-marx","tag-marksizmin-kaynaklari","tag-tarihsel-materyalizm","tag-utopik-sosyalizm-bilimsel-sosyalizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32444","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32444"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32444\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32444"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32444"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32444"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}