{"id":32844,"date":"2019-03-01T00:00:55","date_gmt":"2019-02-28T21:00:55","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=32844"},"modified":"2019-02-27T20:57:57","modified_gmt":"2019-02-27T17:57:57","slug":"bilimle-efsane-gercekle-kurgu-arasinda-insanligin-oykusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/03\/01\/bilimle-efsane-gercekle-kurgu-arasinda-insanligin-oykusu","title":{"rendered":"Bilimle efsane, ger\u00e7ekle kurgu aras\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc"},"content":{"rendered":"

\u201cFakat uzakl\u0131k engelleri par\u00e7alan\u0131yor, bir g\u00fcn bizim denklerimizle veya efendilerimizle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z y\u0131ld\u0131zlarda. \u0130nsano\u011flunun bu olas\u0131l\u0131kla y\u00fcz y\u00fcze gelmesi uzun zaman alm\u0131\u015ft\u0131r, baz\u0131lar\u0131 h\u00e2l\u00e2 asla ger\u00e7ek olamayabilece\u011fini umut ediyor. Artan bir \u00e7o\u011funluk ise daima \u015funu soruyor. \u2018Neden biz uzaya gitmeye cesaret etti\u011fimizden beri bu t\u00fcr bulu\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015fmedi?\u2019 Ger\u00e7ekten de neden? \u0130\u015fte bu \u00e7ok makul sorunun olas\u0131 cevaplar\u0131ndan biri elinizde.<\/em>\u201d<\/p>\n

Bilimkurgu edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6nemli isimlerinden Artur C. Clarke\u2019\u0131n Uzay Destan\u0131<\/em> serisinin ilki olan 2001: Bir Uzay Destan\u0131 (2001: A Space Odyssey)<\/em>, ger\u00e7e\u011fin, sineman\u0131n ve edebiyat\u0131n birbiri i\u00e7inde \u00e7\u00f6z\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc; Stanley Kubrick ve Arthur C. Clarke\u2019\u0131n elbirli\u011fi ile olu\u015fmu\u015f bir eser olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. \u015e\u00f6yle ki, filmin g\u00f6sterime girdi\u011fi 1968 ilkbahar\u0131ndan birka\u00e7 ay sonra kitap yay\u0131mlan\u0131yor. Bundan yakla\u015f\u0131k bir sene sonra ise Apollo 11 g\u00f6revi ba\u015far\u0131ya ula\u015f\u0131p insanl\u0131k ilk kez Ay\u2019a ayak bas\u0131yor.<\/p>\n

2001: Bir Uzay Destan\u0131<\/em>\u2019n\u0131n hik\u00e2yesi, insanl\u0131\u011f\u0131n evrendeki yeri hakk\u0131nda bir bilimkurgu filmi yapmak isteyen Stanley Kubrick\u2019in, Arthur C. Clarke\u2019a bir hik\u00e2yesinin olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda mektup yazmas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. Kubrick\u2019e 1948 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 G\u00f6zc\u00fc (The Sentinel)<\/em> \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc yollayan Clarke ise, filmin bunun \u00fczerine kurulabilece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Her ne kadar Clarke\u2019\u0131n, G\u00f6zc\u00fc<\/em> ve \u015eafakta Kar\u015f\u0131la\u015fma (Encounter in the Dawn)<\/em> ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00f6rt k\u0131sa hik\u00e2yesi daha filmin zeminini olu\u015ftursa da ortaya yepyeni bir \u015fey \u00e7\u0131k\u0131yor ve Clarke taraf\u0131ndan romanla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Roman ve senaryo, ayn\u0131 anda ve iki y\u00f6nde bir geri beslemeyle de\u011fi\u015ftirilip son hallerine getiriliyor.<\/p>\n

Art\u0131k Afrika olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z topraklarda, kurakl\u0131k ve a\u00e7l\u0131kla bo\u011fu\u015fan bir maymun kabilesi, gizemli bir ta\u015fla (monolit) kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Monolit, maymunlar \u00fczerinde g\u00f6zlem ve deneyler yap\u0131p, potansiyellerini \u00f6l\u00e7mek ve zihinlerini tasarlamak i\u00e7in D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klar taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilmi\u015ftir. D\u00fcnya \u00fczerinde ayaklar\u0131 \u00fczerinde do\u011frulabilen tek maymun; en y\u00fcksek potansiyelli kabile \u00fcyesi Ay G\u00f6zc\u00fcs\u00fc\u2019ne alet kullanmay\u0131 \u00f6\u011freten monolit, kabilenin di\u011fer kabileler \u00fczerinde \u00fcst\u00fcnl\u00fck kurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. B\u00f6ylece kemik sopalardan yapay uydulara uzanan teknoloji yolculu\u011funun fitili, d\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 varl\u0131klar\u0131n deste\u011fi ile ate\u015flenir. Yakla\u015f\u0131k 3 milyon y\u0131l sonra ise, \u00f6nce Ay\u2019da ve daha sonra Sat\u00fcrn\u2019de yeniden benzer monolitlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacak ve insanl\u0131\u011f\u0131n kendi s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ad\u0131m ad\u0131m a\u015fmas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n

Kitab\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131ndan bir sene sonra Ay\u2019a ayak bas\u0131lmas\u0131, Sat\u00fcrn\u2019e gitmek i\u00e7in J\u00fcpiter\u2019in \u00e7ekiminden faydalanan uzay gemisine benzer bir manevray\u0131 Voyager\u2019in kitaptan on y\u0131l sonra ger\u00e7ekten yapmas\u0131, dijital bir bloknot ile haberleri \u00e7evrimi\u00e7i takip edebilmenin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz internetine olan benzerli\u011fi, \u00e7ekimsiz veya d\u00fc\u015f\u00fck k\u00fctle \u00e7ekimli ortamlarda en ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na kadar yapt\u0131\u011f\u0131 tasvirler, kitab\u0131n ger\u00e7ekle olan ba\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130nsan beyni taklit edilerek yarat\u0131lan bilin\u00e7li bilgisayar HAL 9000\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 insans\u0131 davran\u0131\u015flar ise yapay zek\u00e2 hakk\u0131nda \u00f6nemli bir soru soruyor.<\/p>\n

Clarke ve Kubrick, insan t\u00fcr\u00fc olarak ne kadar \u00e7ok yol kat etti\u011fimizi, \u00f6n\u00fcm\u00fczde ne kadar uzun bir yol oldu\u011funu 2001: Bir Uzay Maceras\u0131<\/em>\u2019nda destans\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131yor. Alet kullanmaktan aciz atalar\u0131m\u0131zdan, Ay\u2019a ayak basmay\u0131 ba\u015faran bizlere kadar ge\u00e7en s\u00fcrece \u015f\u00f6yle bir d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda insanl\u0131\u011f\u0131n kat etti\u011fi a\u015famalar, hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015f bir destandaki sat\u0131rlardan ibaret. Destan\u0131n bizlerden sonraki sat\u0131rlar\u0131 ise, yazar ve y\u00f6netmenin vurgulad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6nce G\u00fcne\u015f\u2019in ve ard\u0131ndan galaksimizin fethiyle ilgili olacak. \u0130nsanl\u0131k, y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 uzaya a\u00e7\u0131l\u0131p Clarke\u2019nin bahsetti\u011fi \u201cy\u0131ld\u0131z \u00e7ocuk\u201d do\u011facak.<\/p>\n

Bireysel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda evrenin ya\u015f\u0131na k\u0131yasla s\u0131f\u0131r kabul edilebilecek ya\u015fam s\u00fcrelerimiz, galaksimizin belki de en uzun \u015fiirindeki \u00f6nemsiz harflerden ibaret olsa da atalar\u0131m\u0131zdan elde etti\u011fimiz birikimleri ard\u0131m\u0131za alarak, tarihe yaz\u0131lan bu \u015fiire her g\u00fcn yeni sat\u0131rlar eklemeye devam ediyoruz. Bu sat\u0131rlar, d\u00fcn avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131kla ilgiliyken bug\u00fcn Mars yolculu\u011funu anlat\u0131yor. Yar\u0131n ise ba\u015fka y\u0131ld\u0131zlara gidenlerin hik\u00e2yeleri anlat\u0131lacak. Milyonlarca y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f Ay G\u00f6zc\u00fcs\u00fc\u2019n\u00fcn miras\u0131, belki de milyonlarca y\u0131l sonra \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n kat etmesinin bile y\u0131llar alaca\u011f\u0131 uzak mesafelere ula\u015facak. Yazar ve y\u00f6netmen, sonunda t\u00fcm galaksiye d\u00f6k\u00fclecek insanl\u0131k nehrinin bir damlas\u0131 olmam\u0131z\u0131n verdi\u011fi heyecan ve gururu t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla sunuyor.<\/p>\n

2001<\/em> ile ba\u015flayan Uzay Destan\u0131<\/em>, 2010: Uzay Efsanesi<\/em>, 2061: Uzay Efsanesi<\/em> ve 3001: Son Efsane<\/em> ile devam ediyor. Eserin sinemadaki yans\u0131mas\u0131, bir\u00e7ok otorite taraf\u0131ndan gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en iyi bilimkurgu filmi olarak addediliyor. Bilimkurgu edebiyat\u0131n\u0131 sevenler i\u00e7in de kesinlikle okunmas\u0131 gereken bir kitap. 2001: Bir Uzay Destan\u0131<\/em>, insanl\u0131\u011f\u0131n evrendeki yeriyle ilgili bir cevap sunuyor. Ancak Arthur C. Clarke\u2019\u0131n da dedi\u011fi gibi, \u201cbu yaln\u0131zca kurmaca bir eserdir. Ger\u00e7ek, her zaman oldu\u011fu gibi, \u00e7ok daha tuhaf olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n

2001: Bir Uzay Destan\u0131, Arthur C. Clarke, \u00c7ev. Oya \u0130\u015feri Gever, \u0130thaki Yay\u0131nlar\u0131, 1998, 304 s.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cFakat uzakl\u0131k engelleri par\u00e7alan\u0131yor, bir g\u00fcn bizim denklerimizle veya efendilerimizle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131z y\u0131ld\u0131zlarda. \u0130nsano\u011flunun bu olas\u0131l\u0131kla y\u00fcz y\u00fcze gelmesi uzun zaman alm\u0131\u015ft\u0131r, baz\u0131lar\u0131 h\u00e2l\u00e2 asla ger\u00e7ek olamayabilece\u011fini umut ediyor. Artan bir \u00e7o\u011funluk ise daima \u015funu soruyor. \u2018Neden biz uzaya gitmeye cesaret etti\u011fimizden beri bu t\u00fcr bulu\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015fmedi?\u2019 Ger\u00e7ekten de neden? \u0130\u015fte bu \u00e7ok makul sorunun olas\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":634,"featured_media":32856,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4583,38],"tags":[4600,4601],"class_list":["post-32844","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-181-sayi","category-dergi-sayilari","tag-2001-bir-uzay-destani","tag-arthur-c-clarke"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t