{"id":3334,"date":"2015-09-01T10:09:46","date_gmt":"2015-09-01T07:09:46","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=3334"},"modified":"2018-01-22T16:37:37","modified_gmt":"2018-01-22T13:37:37","slug":"mit-teknoloji-dergisinin-35-alti-35-yenilikci-2015-listesinde-3-turk-kadin-da-yer-aldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/09\/01\/mit-teknoloji-dergisinin-35-alti-35-yenilikci-2015-listesinde-3-turk-kadin-da-yer-aldi","title":{"rendered":"MIT Teknoloji Dergisi\u2019nin \u201c35 Alt\u0131 35 Yenilik\u00e7i 2015\u201d listesinde, 3 T\u00fcrk kad\u0131n da yer ald\u0131"},"content":{"rendered":"

MIT Tech Review<\/em> (Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 MIT Teknoloji Dergisi<\/em>), her sene 35 ya\u015f alt\u0131nda 35 tane yenilik\u00e7i insan se\u00e7iyor. Se\u00e7ilen insanlar\u0131n, yeni geli\u015fen \u00f6nemli teknolojilere y\u00f6nelik bir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekiyor, bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda ilham vericilik ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k da aran\u0131yor. Diyelim ki, beynin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulanlar, bili\u015fsel bozukluklar\u0131n nas\u0131l giderilebilece\u011fine dair ayr\u0131nt\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fanlar, kanser tedavisinde yeni yollar a\u00e7abilecek bilgiyi ortaya \u00e7\u0131karanlar ama bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, yapay zek\u00e2, robotik gibi alanlarda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 geli\u015fmelere imza atan yenilik\u00e7iler de se\u00e7ilebiliyor.<\/p>\n

Se\u00e7im s\u00fcreci \u015f\u00f6yle y\u00fcr\u00fcyor: Kamuoyundan \u00f6nerilen y\u00fczlerce isim MIT Teknoloji Dergisi<\/em> edit\u00f6rleri taraf\u0131ndan bir araya getiriliyor. Kendi b\u00f6lgelerinde yay\u0131mlanan yenilikleri 35 ki\u015filik listeler haline getiren uluslararas\u0131 ortaklar bulunuyor. MIT edit\u00f6rleri, bu isimler aras\u0131ndan 80 ki\u015fi se\u00e7iyor, sonra referans mektuplar\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 i\u015flere dair a\u00e7\u0131klamalar da ekleyerek, listeyi d\u0131\u015f hakemler grubuna g\u00f6nderiyorlar. Farkl\u0131 alanlardan akademisyen ve uzmanlardan olu\u015fan hakem grubu, yapt\u0131klar\u0131 i\u015flerin etkisi ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re 80 ki\u015fiyi puanl\u0131yor. Onlardan gelen geribildirimlere g\u00f6re, MIT edit\u00f6rleri 35 ki\u015fiyi se\u00e7iyor.
\nMucitler, giri\u015fimciler, vizyonerler, insanc\u0131llar, \u00f6nc\u00fcler ba\u015fl\u0131klar\u0131nda s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan 35 Alt\u0131 35 Yenilik\u00e7i-2015 listesinde, 3 tane de T\u00fcrk kad\u0131n yer ald\u0131: Harvard \u00dcniversitesi ve MIT\u2019de doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan Canan Da\u011fdeviren, Stanford Genom Teknoloji Merkezi\u2019nde malzemebilimci olarak bulunan G\u00f6zde Durmu\u015f ile Microsoft \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Duygu Kayaman.<\/p>\n

\"\"
Harvard ve MIT\u2019de doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fan Canan Da\u011fdeviren.<\/figcaption><\/figure>\n

Canan Da\u011fdeviren: Cilt kanserini tespit eden cihaz ile organlar\u0131n hareketinden \u015farj olan kalp pili \u00fcretti<\/strong><\/p>\n

Hen\u00fcz 30 ya\u015f\u0131ndaki Canan Da\u011fdeviren listeye, \u201cesnek sens\u00f6rler ve pillerin ustas\u0131 olarak, yeni s\u0131n\u0131f t\u0131bbi cihaz olanaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmesi\u201d nedeniyle, \u201cMucitler\u201d kategorisinden girdi. MIT edit\u00f6rlerinden Julia Sklar, Da\u011fdeviren\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:
\n\u201cAnneniz, cilt kreminin i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerse ne yapard\u0131n\u0131z? E\u011fer T\u00fcrk malzemebilimcisi Canan Da\u011fdeviren olsayd\u0131n\u0131z, cilt kalitesinde olu\u015fan, insan dokunu\u015fuyla tespit edilemeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikleri \u00f6l\u00e7ebilen bir cihaz yapard\u0131n\u0131z. Bu aleti geli\u015ftirmek i\u00e7in dermatologlarla \u00e7al\u0131\u015fan Da\u011fdeviren, aletin, daha \u00f6nemli bir kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131 olabilece\u011fini de buldu: Cihaz, cilt kanserini erkenden yakalamak ya da hastalara gereksiz biyopsi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in tarama i\u015flevi de g\u00f6rebilirdi.<\/p>\n

\u201cKanserin erken g\u00f6stergelerinden biri, derinin \u00e7evreledi\u011fi cilt lekelerindeki hafif kal\u0131nla\u015fmad\u0131r. Da\u011fdeviren\u2019in ayg\u0131t\u0131 burada i\u015fin i\u00e7ine giriyor: Esnek bir kau\u00e7uktan yar\u0131saydam yamaya g\u00f6m\u00fcl\u00fc pil ve ufak bir sens\u00f6rden olu\u015fan ayg\u0131t, doktorlar\u0131n parmaklar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok daha isabetli olarak, ciltteki yo\u011funluk farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 tespit edebiliyor. Cihaz, v\u00fccudun herhangi bir yerinde kullan\u0131labilir.<\/p>\n

\u201cDa\u011fdeviren Urbana-Champaing\u2019deki Illinois \u00dcniversitesi\u2019nde doktora \u00f6\u011frencisiyken, ba\u015fka bir alet daha geli\u015ftirmi\u015fti: V\u00fccudun i\u00e7ine kal\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde yerle\u015ftirilen bu cihaz, organ hareketlerinden enerji sa\u011fl\u0131yordu. Cihaz, kalp pili gibi t\u0131bbi cihazlarda do\u011frudan g\u00fc\u00e7 sa\u011flayabilir ya da pil \u015farj etmek i\u00e7in k\u0131llan\u0131labilirdi. Bug\u00fcn kullan\u0131lan kalp pilleri \u00e7ok iridir ve her 5-8 y\u0131lda bir cerrahi olarak de\u011fi\u015ftirilmeleri gerekir.<\/p>\n

\u201c\u015eu anda hayvanlarda test edilmekte olan, Da\u011fdeviren\u2019in g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendisi sa\u011flayan cihaz\u0131, \u00e7ok daha kullan\u0131\u015fl\u0131 bir kalp pilinin yolunu a\u00e7arak hayat kurtar\u0131c\u0131 olabilecektir. Da\u011fdeviren\u2019in farkl\u0131 mekanizmalar kullanan her iki cihaz projesi de, \u201835 Alt\u0131 35 Yenilik\u00e7i\u2019 listesinin genel ama\u00e7lar\u0131na uygundur. Da\u011fdeviren, Harvard ve MIT\u2019de doktora sonras\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r ve bug\u00fcn kullan\u0131lanlardan daha az aksayan ve daha az sert olan, yeni bir biyomedikal elektronik s\u0131n\u0131f\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n

\"\"
G\u00f6zde Durmu\u015f Stanford Genom Teknoloji Merkezi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

G\u00f6zde Durmu\u015f: Tek bir h\u00fccreyi havaland\u0131rarak \u00f6zelliklerini tespit eden y\u00f6ntem buldu <\/strong><\/p>\n

\u201c\u00d6nc\u00fcler\u201d kategorisinden listeye giren, Da\u011fdeviren gibi 30 ya\u015f\u0131n\u0131 s\u00fcrmekte olan G\u00f6zde Durmu\u015f\u2019u ise, MIT Teknoloji Dergisi malzemebilimi edit\u00f6r\u00fc Katherine Bourzac \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n

\u201cBir h\u00fccreyi havada tuttu\u011funuzda, onun hakk\u0131nda bir \u015feyler \u00f6\u011frenebilmeniz, harika! Fiziksel de\u011fi\u015fikliklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda \u00f6len, kansere \u00e7eviren ya da ila\u00e7lara cevap veren h\u00fccreler. Daha kat\u0131 hale gelebilir ya da daha \u00e7ok ezilebilirler ya da daha a\u011f\u0131r ya da daha hafif olabilirler. Tek tek h\u00fccrelerin i\u00e7inde olan bu de\u011fi\u015fiklikleri tespit eden ara\u00e7lar, genellikle karma\u015f\u0131k ve pahal\u0131d\u0131r. Bu durum, mikrobiyologlar\u0131n bir hastal\u0131\u011f\u0131, h\u00e2l\u00e2 laboratuvarda h\u00fccrelerin b\u00fcy\u00fcmesini bekleyerek de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ve doktorlar\u0131n bir ilac\u0131n i\u015fe yaray\u0131p yaramad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastan\u0131n iyiye mi k\u00f6t\u00fcye mi gidip gitmedi\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in bekleyerek s\u0131namas\u0131na yol a\u00e7ar.<\/p>\n

\u201cG\u00f6zde Durmu\u015f, h\u00fccrelerin anlatt\u0131\u011f\u0131 fiziksel \u00f6zellikleri tespit eden h\u0131zl\u0131 ve basit bir icat yapt\u0131: H\u00fccreleri manyetik bir alan i\u00e7inde havaland\u0131rarak, ne kadar y\u00fckseldiklerini \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Beyaz kan h\u00fccreleri, k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccreleri, kanser h\u00fccreleri ve farkl\u0131 bakterilerin her biri, farkl\u0131 y\u00fcksekli\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yorlar; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n karakteristik yo\u011funluklar\u0131, manyetik itme ve h\u00fccre \u00fczerindeki yer\u00e7ekimi etkisi aras\u0131ndaki dengeyi belirliyor.<\/p>\n

\u201cVe G\u00f6zde Durmu\u015f, bir bakteri h\u00fccresi antibiyoti\u011fe yan\u0131t verdi\u011finde, manyetik alanda daha \u00f6nce y\u00fckseldi\u011fi kadar y\u00fckselmeme e\u011filiminde oldu\u011funu da bulmu\u015f. Durmu\u015f, manyetik \u2018bir \u00e7ip \u00fczerinde mikroyer\u00e7ekimli\u2019 h\u00fccre dedekt\u00f6r\u00fc \u00fcretmenin \u00e7ok ucuza geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

\u201cDurmu\u015f, Stanford Genom Teknoloji Merkezi\u2019ndeki tezg\u00e2h\u0131nda, iki k\u00fc\u00e7\u00fck m\u0131knat\u0131s \u00e7ubu\u011fu \u00fczerinde, lazer kesiciyle par\u00e7alara ayr\u0131lm\u0131\u015f birka\u00e7 plasti\u011fi kayd\u0131ran h\u00fccre havaland\u0131r\u0131c\u0131 bir cihaz \u00fcretmi\u015f. Bu onlar\u0131 birbirne yap\u0131\u015fmak ve \u00e7evrilmekten koruyor, b\u00f6ylelikle uzayda aralar\u0131nda manyetik bir alan yarat\u0131l\u0131yor. Bu uzaya Durmu\u015f, ince bir t\u00fcp koyuyor. T\u00fcp\u00fcn yans\u0131mas\u0131n\u0131 klasik bir mikroksopa g\u00f6nderecek iki ayna ekliyor. Havaland\u0131r\u0131lacak olan h\u00fccre \u00f6rnekleri, bir MRI kontrast eleman\u0131 olarak kullan\u0131lan gadoliniyum sol\u00fcsyonuyla birlikte t\u00fcpe giriyorlar.<\/p>\n

Durmu\u015f, \u201cBu h\u00fccrelerin manyetik alanda u\u00e7mas\u0131na yard\u0131m ediyor\u201d diyor. Sonra y\u00fckseklikleri mikroskop alt\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclebiliyor.<\/p>\n

Durmu\u015f, kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enlerden, h\u0131zl\u0131, ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f ila\u00e7lar\u0131n izlenmesinin ne kadar \u00f6nemli olabilece\u011fini biliyor. \u00c7ocuklu\u011funda \u0130zmir\u2019deyken, \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcren bir bakteriyel enfeksiyona yakalanm\u0131\u015f, \u00e7ok canl\u0131 bir bi\u00e7imde, ac\u0131 i\u00e7inde hastaneye gidi\u015fini ve do\u011fru tedavi bulunana kadar etkisiz penisilin i\u011fnelerine maruz kal\u0131\u015f\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yor.<\/p>\n

Onun bu \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, garip ilhamlar verebilir. 1997\u2019de, Hollandal\u0131 fizik\u00e7iler, ekstra g\u00fc\u00e7l\u00fc m\u0131knat\u0131slar kullanarak bir kurba\u011fay\u0131 havaland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Bir \u015feyleri zay\u0131f manyetik alanda havaya kald\u0131rmak \u00e7abalar\u0131n\u0131n izlenmesi, kurba\u011falardan \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck objeler i\u00e7in, toksik manyetik \u00e7\u00f6zeltiler gerektiriyor. Durmu\u015f, toksik materyaller olmadan, sadece ucuz m\u0131knat\u0131slar ve bir par\u00e7a plastik kullanarak bir \u015feyi havaya kald\u0131rman\u0131n nas\u0131l olabilece\u011fini buldu.<\/p>\n

\"\"
G\u00f6rme engelliler i\u00e7in mobil uygulamalar geli\u015ftiren, kendisi de g\u00f6rme engelli olan Microsoft \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 Duygu Kayaman.<\/figcaption><\/figure>\n

Kendisi de g\u00f6rme engelli olan Duygu Kayaman, g\u00f6rme engelliler i\u00e7in mobil uygulamalar geli\u015ftirdi<\/strong><\/p>\n

26 ya\u015f\u0131ndaki Duygu Kayaman ise, g\u00f6rme engelliler i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi \u201cHayal Orta\u011f\u0131m Projesi\u201d listeye \u0130nsanc\u0131llar kategorisinden girdi. 2,5 ya\u015f\u0131ndan beri g\u00f6rme engelli olan Kayaman, T\u00fcrkiye\u2019de kendisiyle ayn\u0131 zorluklar\u0131 ya\u015fayanlar i\u00e7in geli\u015ftirdi\u011fi Hayal Orta\u011f\u0131m uygulamas\u0131yla, 150 bin ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. 2014 y\u0131l\u0131nda GSMA taraf\u0131ndan verilen en iyi mobil uygulama \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc alan Hayal Orta\u011f\u0131m, g\u00f6rme engellilerin g\u00fcnl\u00fck gazetelere, kitaplara, dergilere, e\u011fitimlere veya konum bazl\u0131 servislere \u00fccretsiz olarak ula\u015fabilmesini sa\u011fl\u0131yor. Bilgi \u00dcniversitesi\u2019nde y\u00fcksek lisans yapan Kayaman, bug\u00fcn Microsoft\u2019ta sat\u0131\u015f uzman\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

MIT Tech Review<\/em>\u2019\u0131n ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l a\u00e7\u0131klanan listesinde, T\u00fcrkiye\u2019yi temsil eden tek isim, gene bir kad\u0131n, Stanford ara\u015ft\u0131rmac\u0131s\u0131 olan Duygu Kuzum\u2019du. Bu y\u0131l\u0131n di\u011fer yenilik\u00e7i insanlar\u0131 ve yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na ve daha \u00f6nceki listelere ula\u015fmak isteyenler kayna\u011fa g\u00f6z atabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

MIT Tech Review (Massachusetts Teknoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 MIT Teknoloji Dergisi), her sene 35 ya\u015f alt\u0131nda 35 tane yenilik\u00e7i insan se\u00e7iyor. Se\u00e7ilen insanlar\u0131n, yeni geli\u015fen \u00f6nemli teknolojilere y\u00f6nelik bir \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gerekiyor, bu \u00e7al\u0131\u015fmalarda ilham vericilik ve yarat\u0131c\u0131l\u0131k da aran\u0131yor. Diyelim ki, beynin nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulanlar, bili\u015fsel bozukluklar\u0131n nas\u0131l giderilebilece\u011fine dair ayr\u0131nt\u0131lar \u00e7al\u0131\u015fanlar, kanser tedavisinde yeni […]<\/p>\n","protected":false},"author":470,"featured_media":17171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[176,19,26,31],"tags":[197,2049,2050,1992,1521],"class_list":["post-3334","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-139-sayi","category-bilim-gundemi","category-fizik","category-teknoloji","tag-biyoloji","tag-cilt-kanseri","tag-gorme-engelliler","tag-hucreler","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/470"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3334\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}