{"id":33913,"date":"2019-04-21T02:00:09","date_gmt":"2019-04-20T23:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=33913"},"modified":"2019-04-21T07:22:00","modified_gmt":"2019-04-21T04:22:00","slug":"asi-karsitlarinin-gozu-aydin-cuzzam-her-yerde-hortladi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/04\/21\/asi-karsitlarinin-gozu-aydin-cuzzam-her-yerde-hortladi","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc ayd\u0131n: C\u00fczzam her yerde hortlad\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">A\u015f\u0131r\u0131 derecede bula\u015f\u0131c\u0131, ate\u015fli, vir\u00fctik bir hastal\u0131k. Havada as\u0131l\u0131 kalan damlac\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insandan insana kolayca ge\u00e7ebiliyor. Bir haftada antibiyotikle yok olan ate\u015f, halsizlik, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, deri yaralar\u0131 gibi hafif belirtiler de g\u00f6sterebilir; sinir sistemi tutulumunun ileri seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, v\u00fccutta \u015fekil bozuklu\u011funa neden olabilecek d\u00fczeyde nod\u00fcl ve deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile kendini g\u00f6steren, \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilen bir hale de b\u00fcr\u00fcnebilir. Yeni ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bilimkurguvari bir vir\u00fcs de\u011fil kendisi; vaktiyle milyonlarca insan\u0131n can\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f, zamanla hastalarda yaratt\u0131\u011f\u0131 korkun\u00e7 fiziksel g\u00f6r\u00fcnt\u00fc y\u00fcz\u00fcnden korku hikayesine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, tan\u0131d\u0131k bir isim. Ad\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamadan \u00f6nce iki iyi haberle bu girizgah\u0131 kapatal\u0131m: \u00c7ok etkili bir a\u015f\u0131s\u0131 var ve vir\u00fcs hayvanlar\u0131 konak olarak kullanam\u0131yor, yani hayvanlardan bula\u015fma imkan\u0131 yok. Belki tahmin ettiniz: C\u00fczzam, ya da t\u0131bbi isimlendirmesiyle lepra\u2019dan bahsediyoruz. Neden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc geri d\u00f6nd\u00fc.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Her\u015fey istisnai \u00f6rnekler \u00fczerinden a\u015f\u0131r\u0131 genellemeler yapmaktan ve t\u0131pta her zaman g\u00f6zetilen k\u00e2r-zarar dengesini hi\u00e7e say\u0131p insanlar\u0131n akl\u0131n\u0131 buland\u0131rmaktan \u00e7ekinmeyen a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n sosyal medya ve benzeri platformlarda taraftar toplamas\u0131yla ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u015f\u0131 olmak ya da olmamak onlara g\u00f6re bireysel se\u00e7me hakk\u0131yla ili\u015fkili, ki\u015fisel bir tercih meselesiydi. \u00dcstelik kendilerini destekleyen, c\u00fczzam\u0131n \u2018abart\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131\u2019 savunan sa\u011fl\u0131k\u00e7\u0131lar da bulmay\u0131 ba\u015far\u0131yorlard\u0131. Ve olan oldu. C\u00fczzam\u0131n onlarca y\u0131ld\u0131r hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi pek \u00e7ok Avrupa \u00fclkesi ve ABD\u2019de bug\u00fcn say\u0131lar salg\u0131n d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015f durumda. Avrupa Hastal\u0131k \u00d6nleme ve Kontrol Merkezi 1 Ocak 2013-31 Aral\u0131k 2016 aras\u0131nda Avrupa\u2019da 22.765 vaka g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bildirmi\u015fti. Bu say\u0131 yaln\u0131z 2017\u2019de, 2016 rakamlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131karak, 14.600\u2019e ula\u015ft\u0131. 2018 Mart-2019 \u015eubat aras\u0131nda da 12.000\u2019i ge\u00e7ti\u011fi bildirildi. Bu 12 ayl\u0131k evrede en fazla vakan\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc iki \u00fclke Fransa ve \u0130talya. Durum Amerika k\u0131tas\u0131nda da ciddiyet kazanmaya ba\u015flad\u0131. Resmi verilere g\u00f6re 20 y\u0131ld\u0131r hastal\u0131\u011f\u0131n hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi ABD\u2019de 1 Ocak 2019-11 Nisan 2019 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fclen vaka say\u0131s\u0131 555\u2019e ula\u015fm\u0131\u015f durumda. Tabii i\u015fin bir de g\u00fcney Amerika aya\u011f\u0131 var ki k\u00f6keninde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Venezuela yat\u0131yor. \u00dclkede son d\u00f6nemlerde ya\u015fanan insani ve ekonomik kriz sa\u011fl\u0131k sistemine de yans\u0131m\u0131\u015f durumda. T\u0131pk\u0131 ABD gibi burada da uzun zamand\u0131r g\u00f6r\u00fclmeyen c\u00fczzam, ulusal a\u015f\u0131lama program\u0131n\u0131n sekteye u\u011framas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden kriz d\u00fczeyinde hortlam\u0131\u015f vaziyette. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 verilerine g\u00f6re Haziran 2017-Ekim 2018 aras\u0131nda \u00fclkede g\u00f6r\u00fclen c\u00fczzaml\u0131 vaka say\u0131s\u0131 7.524, yani t\u00fcm Amerika k\u0131tas\u0131n\u0131n %68\u2019i. \u00dclkenin verdi\u011fi d\u0131\u015f g\u00f6\u00e7 hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar \u00f6tesine ta\u015f\u0131n\u0131p Brezilya, Kolombiya, Ekvador ve Peru\u2019da da kendini g\u00f6stermesine neden oldu. Ha bu arada tablonun her zaman iyile\u015fmeyle sonu\u00e7lanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kal\u0131c\u0131 hasarlar ve hatta \u00f6l\u00fcmlerin de ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatal\u0131m. Peki b\u00fct\u00fcn bunlar ne i\u00e7in, ne u\u011fruna ya\u015fan\u0131yor? Yukar\u0131da da s\u00f6yledi\u011fimiz gibi, a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131tlar\u0131 c\u00fczzam, kabakulak, k\u0131zam\u0131k (ve hatta yenilerde HPV) a\u015f\u0131s\u0131n\u0131n otizme neden oldu\u011fu veya \u00e7ocu\u011fun hen\u00fcz tam olgunla\u015fmam\u0131\u015f ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemine a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck bindirdi\u011fi gibi bir savunma benimsemi\u015f durumdalar. Yani \u00f6z\u00fcnde \u00e7ocuklar\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Oysa Avrupa Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Kongresi\u2019nin her toplant\u0131s\u0131nda \u0131srarla belirtildi\u011fi gibi, c\u00fczzama ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcm vakalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu 2 ya\u015f alt\u0131 \u00e7ocuklar olu\u015fturuyor. C\u00fczzam a\u015f\u0131r\u0131 bula\u015f\u0131c\u0131 bir hastal\u0131k oldu\u011fundan a\u015f\u0131n\u0131n iki doz halinde ve toplumun en az %95\u2019ine ula\u015fmamas\u0131 durumunda hastal\u0131k \u201cs\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u201d denen olgunun ortadan kalkmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fabiliyor. Nitekim bu \u015fikayetle sa\u011fl\u0131k merkezlerine ba\u015fvuran ergen ve gen\u00e7 eri\u015fkinlerin de %80\u2019i a\u015f\u0131s\u0131z. S\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 vir\u00fcs\u00fcn pop\u00fclasyon i\u00e7inde daha rahat hareket edip zay\u0131f halkalara ula\u015fmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Uzmanlar a\u015f\u0131 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fclkelerde bile a\u015f\u0131 yapt\u0131rmay\u0131 reddeden altgruplar\u0131n illa ki bulundu\u011funu belirtiyorlar. Mesela ABD\u2019de, Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezi\u2019nin (ECDC) son verilerine g\u00f6re 19-35 ayl\u0131k \u00e7ocuklar\u0131n sadece %70\u2019ine bu d\u00f6nemde \u00f6nerilen t\u00fcm a\u015f\u0131lar uygulanm\u0131\u015f. Sonu\u00e7 ortada\u2026<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pittsburgh \u00dcniversitesi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir sosyal medya analizi, \u00e7e\u015fitli paltformlarda a\u015f\u0131 kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini beyan edenlerin \u00e7o\u011funlu\u011funun \u201cendi\u015feli anneler\u201d olduklar\u0131n\u0131, savlar\u0131n\u0131 ise genelde \u201cbilim camias\u0131na g\u00fcvenilmeyece\u011fi\u201d; \u201ca\u015f\u0131lara alternatif \u00f6nlemlerin de bulundu\u011fu\u201d; \u201ca\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131\u201d; ve \u201casl\u0131nda baz\u0131 vir\u00fcslerin hi\u00e7 var olmad\u0131\u011f\u0131 ya da h\u00fck\u00fcmetlerin gizli planlar \u00e7er\u00e7evesinde bizi a\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131\u201d gibi komplo teorilerine dayand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Kim ne derse desin rakamlar ortada: D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re Ekim 2018-Nisan 2019 aras\u0131nda belgelenen c\u00fczzam vakas\u0131 say\u0131s\u0131 117.075; bunlardan 1205\u2019i hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f. \u2018\u0130ster endi\u015feli annelere kulak verin ister biliminsanlar\u0131na da\u2019 diyemiyoruz, zira \u00e7ocu\u011funu a\u015f\u0131latmayan her ebeveynin mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131 eyleminin ucu bize de dokunuyor. \u00d6zellikle de 54 y\u0131ll\u0131k tutarl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015ften sonra hastal\u0131\u011f\u0131n 2013\u2019ten beri belirgin art\u0131\u015f g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkelerden birinin de T\u00fcrkiye oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek\u2026<\/span><\/p>\n<p><b>Kaynak<br \/>\n<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">1) Catharine I. Paules ve ark., \u201cMeasles in 2019: Going Backward\u201d, <\/span><i><span style=\"font-weight: 400;\">The New England Journal of Medicine<\/span><\/i><span style=\"font-weight: 400;\">, 17 Nisan 2019.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">2) \u201cVaccine-preventable diseases surge in crisis-hit Venezuela\u201d, European Society Of Clinical Microbiology and Infectious Diseases (ESCMID), 15 Nisan 2019.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">3) \u201cAnalyzing a Facebook-fueled anti-vaccination attack: &#8216;It&#8217;s not all about autism&#8217;\u201d, University Of Pittsburgh News, 21 Mart 2019.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">4) \u201cMeasles vaccination gaps in teenagers and young adults highlighted in ECDC report\u201d, European Center for Disease Prevention and Control (ECDC), 23 Nisan 2019.<br \/>\n<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">5) \u201cMeasles serious threat for babies, toddlers, unvaccinated youths, ECDC says\u201d, European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases, 20 Nisan 2018.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u015f\u0131r\u0131 derecede bula\u015f\u0131c\u0131, ate\u015fli, vir\u00fctik bir hastal\u0131k. Havada as\u0131l\u0131 kalan damlac\u0131klar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insandan insana kolayca ge\u00e7ebiliyor. Bir haftada antibiyotikle yok olan ate\u015f, halsizlik, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, deri yaralar\u0131 gibi hafif belirtiler de g\u00f6sterebilir; sinir sistemi tutulumunun ileri seviyelerde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi, v\u00fccutta \u015fekil bozuklu\u011funa neden olabilecek d\u00fczeyde nod\u00fcl ve deri d\u00f6k\u00fcnt\u00fcs\u00fc ile kendini g\u00f6steren, \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilen bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":33912,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,1,4696,29],"tags":[2779,4798],"class_list":["post-33913","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-genel","category-tip","category-toplum","tag-asi-karsitligi","tag-cuzzam"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/184"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33913"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33913\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}