1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda ABD\u2019li bir senat\u00f6r, i\u015fyerlerindeki kontrols\u00fcz g\u00f6zetime i\u015faret ediyor ve bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden, onurundan ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan feragat etmeye zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyordu. Ancak 2010 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde art\u0131k ABD \u015firketlerinin tahminen % 75\u2019i \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ileti\u015fimini ve di\u011fer i\u015fyeri etkinliklerini g\u00f6zetliyordu. \u015eirketlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetlemek i\u00e7in EP\u0130\u2019ye (Elektronik Performans \u0130zleme) yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131m 2007 ve 2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda % 43 artt\u0131.<\/p>\n
Duygu takibi bile var \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n EP\u0130 ile takibi sonucu elde edilen veri, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n performans\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesinde, i\u015fg\u00fcc\u00fc kiralama ve i\u015fe son verme kararlar\u0131nda belirleyici oluyor. End\u00fcstri 4.0 hakk\u0131ndaki yaz\u0131larda, i\u015f-ya\u015fam dengesine, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n esenli\u011fine bir vurgu var. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uygulamalar tam tersine yol a\u00e7\u0131yor, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 makinele\u015ftiriyor. \u00d6nyarg\u0131l\u0131 performans de\u011ferlendirmeleri, i\u015fin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve i\u015f\u00e7inin \u00f6zerkli\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 i\u015f tatminini olumsuz etkiliyor.<\/p>\n EP\u0130 kapsam\u0131nda kullan\u0131lan bir di\u011fer teknoloji olan giyilebilir teknolojiler de giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor ve i\u015fverenler, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve mutlulu\u011funu geli\u015ftirmek ad\u0131na giyilebilir teknolojileri kulland\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece i\u015fverenler (ve sigorta \u015firketleri) \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 hakk\u0131nda her zamankinden \u00e7ok \u015fey biliyor. Fakat yasal d\u00fczenlemeler, mahremiyet, veri koruma, i\u015fin yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, veriye dayal\u0131 kararlar vb sorunlar hakk\u0131ndaki hukuksal tart\u0131\u015fmalar g\u00fcncel geli\u015fmelerin \u00e7ok gerisinde.<\/p>\n \u0130\u015ften \u00e7\u0131karma s\u00fcrecinin otomatikle\u015ftirilmesi Ele tak\u0131lan taray\u0131c\u0131yla i\u015f takibi Otomatik veya yar\u0131 otomatik karar vermeyi sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00f6zetimine dayanan, \u00e7e\u015fitli teknolojik ara\u00e7 ve tekniklerden yararlanan algoritmik y\u00f6netim \u00f6rnekleri h\u0131zla yay\u0131l\u0131yor. \u00d6te yandan algoritmik y\u00f6netime yaln\u0131z geleneksel i\u015fyerlerinde ba\u015fvurulmuyor. Asl\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 payla\u015f\u0131m ekonomisi, esnek ekonomi olarak adland\u0131r\u0131lan platformlar.<\/p>\n Not<\/strong>: \u0130zlem G\u00f6z\u00fckele\u015f\u2019in bu konuyu \u00e7ok daha geni\u015f olarak ele ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131s\u0131 Bilim ve Gelecek dergisinin Haziran say\u0131s\u0131nda yer alacak.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda ABD\u2019li bir senat\u00f6r, i\u015fyerlerindeki kontrols\u00fcz g\u00f6zetime i\u015faret ediyor ve bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden, onurundan ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan feragat etmeye zorlanamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunuyordu. Ancak 2010 y\u0131l\u0131na gelindi\u011finde art\u0131k ABD \u015firketlerinin tahminen % 75\u2019i \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n ileti\u015fimini ve di\u011fer i\u015fyeri etkinliklerini g\u00f6zetliyordu. \u015eirketlerin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetlemek i\u00e7in EP\u0130\u2019ye (Elektronik Performans \u0130zleme) yapt\u0131klar\u0131 yat\u0131r\u0131m 2007 ve 2010 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda % 43 […]<\/p>\n","protected":false},"author":276,"featured_media":34285,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[4845,2448,4846,433],"class_list":["post-34284","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-algoritmik-yonetim","tag-gozetim-toplumu","tag-isci-performansi","tag-kapitalizm"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/276"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34284"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34284\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong>Eposta takibi, telefon dinleme, bilgisayardaki bir i\u00e7eri\u011fin ve kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n izlenmesi, video izleme ve GPS takibi EP\u0130 kapsam\u0131nda ba\u015fvurulan ara\u00e7lar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. EP\u0130 ara\u00e7lar\u0131ndan elde edilen konum, eposta kullan\u0131m\u0131, web gezintisi, yaz\u0131c\u0131 kullan\u0131m\u0131, telefon kullan\u0131m\u0131, giyilebilir teknolojilerden sa\u011flanan konu\u015fmalardaki ses tonu ve fiziksel hareket gibi veriler \u00fcretkenlik g\u00f6stergesi olarak de\u011ferlendiriliyor. Hatta \u00e7a\u011fr\u0131 merkezlerinde, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n duygu takibi gibi EP\u0130 uygulamalar\u0131 var. \u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n bilgisayarlar\u0131na kurulan yaz\u0131l\u0131mlarla bilgisayar ba\u015f\u0131ndaki hareketleri ve dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 etkinliklerle me\u015fgul olup olmad\u0131klar\u0131 takip ediliyor.<\/p>\n
\n<\/strong>EP\u0130 teknolojileri, karar s\u00fcre\u00e7lerinde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck sorunlara neden olabiliyor. Ge\u00e7en ay yay\u0131mlanan bir haberde (https:\/\/www.technologyreview.com\/f\/613434\/amazons-system-for-tracking-its-warehouse-workers-can-automatically-fire-them\/) Amazon\u2019un kulland\u0131\u011f\u0131 takip sisteminin ambar i\u015f\u00e7ilerini otomatikman i\u015ften atabildi\u011fi yaz\u0131yordu. Amazon, verimlili\u011fe \u00f6nem verdi\u011fini belirtmekle beraber i\u015fe otomatik son verme iddias\u0131n\u0131 reddediyor. Ancak Amazon\u2019daki i\u015f\u00e7ilerin a\u011f\u0131r \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 hakk\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da rapor var (https:\/\/www.theverge.com\/2018\/4\/16\/17243026\/amazon-warehouse-jobs-worker-conditions-bathroom-breaks). \u00c7al\u0131\u015fanlar, y\u00fczlerce \u00fcr\u00fcn\u00fc h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde paketlemek zorundalar ve yeterince h\u0131zl\u0131 olmad\u0131klar\u0131nda kovulma riskiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorlar. A\u011fustos 2017 ve Eyl\u00fcl 2018 tarihleri aras\u0131nda 300 ki\u015fi verimlilik nedeniyle i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u015ften \u00e7\u0131karma s\u00fcrecinin otomatikle\u015ftirildi\u011fi iddias\u0131 raporlarda da yer al\u0131yor. Her bir i\u015f\u00e7inin verimlili\u011fi takip ediliyor ve i\u015f\u00e7iye \u00f6zel otomatik uyar\u0131lar \u00fcretiliyor.<\/p>\n
\n<\/strong>Fakat teknoloji deste\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n daha derin takibi giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Britanya\u2019daki bir ambarda ya\u015fanan vakada oldu\u011fu gibi i\u015fyerlerinde kullan\u0131lan y\u00f6ntemler Frederick W. Taylor\u2019un hayal bile edemeyece\u011fi boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f durumda. S\u00f6z konusu ambar \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131ndan ele giyilen bir taray\u0131c\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 istenmi\u015f. Y\u00f6netim bu cihaz yard\u0131m\u0131yla, yap\u0131lan hatalar\u0131 ve bunlar\u0131n kimler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek istedi\u011fini; b\u00f6ylece hatalar\u0131n tekrarlanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilece\u011fini s\u00f6ylemi\u015f. Fakat bu cihazlar daha sonra \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n verimlili\u011fini, ne kadar \u00e7al\u0131\u015f\u0131p ne kadar mola verdi\u011fini izlemek i\u00e7in kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f. Bir s\u00fcre sonra da yak\u0131n zamanda ge\u00e7ici \u00e7al\u0131\u015fanlar aras\u0131ndan i\u015ften \u00e7\u0131karmalar olaca\u011f\u0131 duyurulmu\u015f ve \u00e7al\u0131\u015fanlara dikkatli olmalar\u0131 s\u00f6ylenmi\u015f. Bir di\u011fer deyi\u015fle \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak \u201cbiz sizi izliyor ve performans\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz. \u00dcretkenli\u011finiz bizim istedi\u011fimiz gibi de\u011filse i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lacaks\u0131n\u0131z\u201d denmi\u015f. Herkes h\u0131zlanm\u0131\u015f. Olay\u0131 aktaran ambar i\u015f\u00e7isi, \u00fc\u00e7 ki\u015finin i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Birincisi, ger\u00e7ekten tembelmi\u015f. Ama di\u011fer iki i\u015f\u00e7i \u00e7ok iyi olmalar\u0131na ra\u011fmen i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flar.<\/p>\n