{"id":34663,"date":"2019-06-12T03:50:56","date_gmt":"2019-06-12T00:50:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=34663"},"modified":"2019-06-15T10:35:01","modified_gmt":"2019-06-15T07:35:01","slug":"uyku-nedir-uyku-bozukluklari-neden-olur-nasil-uyku-bozukluklari-vardir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/12\/uyku-nedir-uyku-bozukluklari-neden-olur-nasil-uyku-bozukluklari-vardir","title":{"rendered":"Uyku nedir? Uyku bozukluklar\u0131 neden olur? Nas\u0131l uyku bozukluklar\u0131 vard\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Uyku b\u00fct\u00fcn \u00e7okh\u00fccreli hayvanlarda olan bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu ba\u011flamda, uyumayan hayvan yoktur denebilir. Uyku sinir sisteminin enerjisinin yenilenmesi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00c7e\u015fitli canl\u0131 t\u00fcrlerinde gerekli olan uyku s\u00fcresi farkl\u0131d\u0131r. Ancak ya\u015fam, uyku ve uyan\u0131kl\u0131k olarak ikiye de\u011fil, bir de REM uykusunun devreye girmesiyle \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r. REM, rapid eye movements = h\u0131zl\u0131 g\u00f6z hareketleri demektir. S\u00fcr\u00fcngenlerden yukar\u0131 b\u00fct\u00fcn omurgal\u0131larda REM uykusu vard\u0131r. Canl\u0131lar uyurken g\u00f6zlemlenecek olursa, kapal\u0131 g\u00f6z kapaklar\u0131n\u0131n ard\u0131nda g\u00f6z yuvarlar\u0131n\u0131n belirli aral\u0131klarla yatay ve dairesel hareketler yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlenebilir. \u0130\u015fte bu hareketlerin yava\u015f oldu\u011fu Non-REM uyku fazlar\u0131 zaman zaman g\u00f6z hareketlerinin h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerle kesilir. \u0130nsanlarda REM uykusu b\u00fct\u00fcn uykunun yakla\u015f\u0131k \u00bc\u2019\u00fcn\u00fc kapsar. Ve eri\u015fkin bir insanda g\u00fcnde en az 90 dakikad\u0131r. Do\u011fumdan \u00f6nce, anne karn\u0131ndayken \u00e7ocuk hemen hemen sadece REM uykusundad\u0131r. Do\u011fumla bu uykunun oran\u0131 h\u0131zla azal\u0131r ve eri\u015fkin bireyde toplam uykunun \u00bc\u2019\u00fcne iner. REM uykusu tespit edildi\u011fi zaman r\u00fcya ile birlikte oldu\u011fu anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve r\u00fcya faz\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Daha sonralar\u0131 Non-REM faz\u0131nda da r\u00fcya g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, ancak bunun REM r\u00fcyalar\u0131ndan farkl\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131. REM son derecede gerekli bir uyku faz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_34665\" aria-describedby=\"caption-attachment-34665\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-34665\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3-768x513.jpg 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3-600x400.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-3.jpg 1254w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-34665\" class=\"wp-caption-text\">REM uykusu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rada, omurilik so\u011fan\u0131nda bulunan Locus coeruleus denilen bir noktada, beyinden omurili\u011fe do\u011fru giden hareket emirleri \u00fczerine bir blok olu\u015fur. Bu blok, g\u00f6r\u00fclen r\u00fcyadaki emirleri v\u00fccuda ge\u00e7irmemek i\u00e7indir.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130nsanlar uykusuzlu\u011fa ancak 30-35 saat dayanabilirler. Ancak REM deprivasyonu dedi\u011fimiz, ki\u015fide REM uykusu ba\u015flar ba\u015flamaz ki\u015finin uyand\u0131r\u0131l\u0131p, sadece Non-REM d\u00f6nemlerin uyutuldu\u011fu uyku t\u00fcrlerinde, ki\u015filer uyku deprivasyonuna 24 saat bile dayanamaz. Ve uyan\u0131k durumdayken REM\u2019e girdikleri, yani uyan\u0131kken r\u00fcya g\u00f6rd\u00fckleri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. REM uykusu normal uyku periyodunda \u00f6nce 2-3 dakikal\u0131k REM\u2019ler \u015feklinde ba\u015flar ve uyku boyunca bu REM s\u00fcreleri 25-30 dakikaya kadar uzar. Ki\u015filer bir REM uykusuna girer, birka\u00e7 dakika sonra REM kesilir ve Non-REM ba\u015flar. Yar\u0131m saat kadar sonra d\u00f6rt-be\u015f dakikal\u0131k bir REM daha olur. Yani r\u00fcyalar, r\u00fcyas\u0131z ya da de\u011fi\u015fik t\u00fcrden olan r\u00fcyal\u0131 aralarla kesilir. Bu kural, Non-REM r\u00fcyalar\u0131 i\u00e7in s\u00f6z konusu de\u011fildir. REM s\u0131ras\u0131nda olan g\u00f6z hareketleri g\u00f6r\u00fclmekte olan r\u00fcyayla pek paralel de\u011fildir. Yani bir otomobil yar\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken yatay, u\u00e7arken dikey g\u00f6z hareketleri olmaz. G\u00f6r\u00fclen r\u00fcyalarla REM periyodlar\u0131 aras\u0131nda pek \u00e7ok e\u015fitleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, r\u00fcyalar\u0131n objektiflendirilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. REM periyodunda Elektro Ensefalogramlar, yani EEG\u2019ler ve Elektro Muskulografi, yani kaslardaki elektrik ak\u0131mlar\u0131n\u0131n yazd\u0131r\u0131lmas\u0131nda pek \u00e7ok \u00f6zg\u00fcn de\u011fi\u015fiklikler olmaktad\u0131r. Yani \u00e7ekilen EEG\u2019ye bakarak ki\u015finin REM i\u00e7inde oldu\u011fu anla\u015f\u0131labilir. Demek ki canl\u0131lar\u0131n ve insan\u0131n uyku ve uyan\u0131kl\u0131k olarak iki evresi de\u011fil; uyan\u0131kl\u0131k, uyku ve REM olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 evresi vard\u0131r. Bir g\u00fcn boyunca fizyolojimizin uyan\u0131kl\u0131k, uyku ve REM uykusu aras\u0131nda bu b\u00f6l\u00fcnmesine sirkadiyen (g\u00fcn \u00e7evresi) ritim ad\u0131 verilir. Uykunun bu d\u00fczenindeki sapmalar ki\u015fi taraf\u0131ndan uykusuzluk olarak alg\u0131lan\u0131r. Bu bak\u0131mdan uykusuzluktan yak\u0131nan bir kimsede tam bir uyku uyumama hali de\u011fil, sadece REM uykular\u0131n\u0131n d\u00fczensizli\u011fi de s\u00f6z konusu olabilir. REM uykusu g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc s\u0131rada, omurilik so\u011fan\u0131nda bulunan Locus coeruleus denilen bir noktada, beyinden omurili\u011fe do\u011fru giden hareket emirleri \u00fczerine bir blok olu\u015fur. Bu blok, g\u00f6r\u00fclen r\u00fcyadaki emirleri v\u00fccuda ge\u00e7irmemek i\u00e7indir. Yoksa r\u00fcyas\u0131nda ko\u015ftu\u011funu g\u00f6ren biri, uykusunda da ko\u015fmaya ba\u015flayabilirdi. Bu blok sayesinde v\u00fccut kaslar\u0131nda k\u0131smi bir fel\u00e7 olur ve ancak gelen \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc emirlerde bu blok a\u015f\u0131labilir ve uykudaki s\u0131\u00e7ramalar olur. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 korkulu r\u00fcyalarda olan ka\u00e7mak isteyip de ka\u00e7amamak, birden ayaklarda fel\u00e7 oldu\u011fu duygusu, r\u00fcyaya refakat eden bu k\u0131smi felcin alg\u0131lanmas\u0131ndand\u0131r. Uyku bozukluklar\u0131na genel olarak dissomnia ad\u0131 verilir. Uykusuzluk da insomniad\u0131r. Uykunun kalitesinde olan bozukluklar primer uyku bozukluklar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Primer insomnia<\/strong>: Uzunca bir s\u00fcre, mesela bir ay boyunca uykuya dalmakta ya da uykuyu s\u00fcrd\u00fcrmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck olmas\u0131, ya da dinlendirici kalitesi bozuk olan bir uyku olmas\u0131 durumudur. Bunun sonucunda g\u00fcnd\u00fczleri yorgunluk, belirgin bir s\u0131k\u0131nt\u0131 ve i\u015f ve meslek alanlar\u0131nda kalite d\u00fc\u015fmesi ortaya \u00e7\u0131kar. Bir\u00e7ok psikiyatrik bozuklu\u011fa da, \u00f6rne\u011fin baz\u0131 depresyonlara ya da di\u011fer duygudurumu bozukluklar\u0131na uykusuzluk refakat edebilir. Burada ise s\u00f6z konusu olan ba\u015fka bir tan\u0131dan olmayan, do\u011frudan do\u011fruya ve salt uykusuzluktur. Tedavisi i\u00e7in uyku d\u00fczenleyici trankilizan baz\u0131 ila\u00e7lar \u00f6nerilir. \u00c7ok zorunlu olmad\u0131k\u00e7a hipnotiklerin, yani uyku ila\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmamas\u0131 tavsiye edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hipnotik ila\u00e7lar b\u00fct\u00fcn evreleri olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir uyku sa\u011flamazlar.<\/p>\n<p><strong>Primer hipersomnia<\/strong>: Normalde uyku uyunmayan s\u00fcrelerde, yani g\u00fcnd\u00fczleri uyku episodlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 ya da uyku episodlar\u0131n\u0131n uzamas\u0131, yani a\u015f\u0131r\u0131 uykululuk halidir. Bu uyku, meslek alanlar\u0131nda ve sosyal i\u015flevlerde belirgin bir bozulmaya neden olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca ki\u015finin kendisi de s\u0131k\u0131nt\u0131yla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Hipersomnia, \u00f6zellikle trafik bak\u0131m\u0131ndan \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilen bir bozukluktur. Duygudurumu bozukluklar\u0131nda, \u00f6rne\u011fin depresyonlarda uyku art\u0131\u015f\u0131 da g\u00f6r\u00fclebilir. Bunun tedavisinde de ruhsal-sinirsel ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleyici trankilizan ve sedatifler kullan\u0131labilir. Uyand\u0131r\u0131c\u0131 t\u00fcrden ila\u00e7 ve maddelerin kullan\u0131m\u0131 ise sak\u0131ncal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Narkolepsi: <\/strong>G\u00fcn boyu kar\u015f\u0131 konulamayan uyku ataklar\u0131 vard\u0131r. Ki\u015filer durduklar\u0131 yerde uyuklamaya ba\u015flar. \u00dcstelik bu uykular derin, dinlendirici ve kalitelidir. Ancak bir uyku n\u00f6beti, bir sonraki uyku ata\u011f\u0131n\u0131 engellemez; yani ki\u015fi \u201cyeterince uyudum, art\u0131k uykum yok\u201d diyemez. Narkolepsiye, yo\u011fun bir duyguya e\u015flik eden ve k\u0131sa s\u00fcren, iki yanl\u0131, yani bilateral kas tonusu kayb\u0131 episodlar\u0131 ile hipnopompik ve hipnogojik hal\u00fcsinasyonlar, yani uykuya girerken ya da uykuyu and\u0131ran durumlarda ortaya \u00e7\u0131kan hayaller ve uyku episodunun ba\u015f\u0131nda ya da sonunda uyku fel\u00e7lerinin olmas\u0131yla kendini g\u00f6steren evreler de \u00e7o\u011funlukla refakat eder. Bu uyku fel\u00e7lerine h\u0131zl\u0131 g\u00f6z hareketleri uykusuna ili\u015fkin \u00f6\u011feler de s\u0131zar. Narkoleptiklerin EEG incelemelerinde de uyku n\u00f6betleri d\u00fczensiz olarak, ama mutlaka g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tedavisi i\u00e7in genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n d\u00fczenlenmesi \u00f6nde gelir.<\/p>\n<p><strong>Solunuma ba\u011fl\u0131 uyku bozuklu\u011fu<\/strong>: Uykuyla ilgili duruma solunumla ilgili bir ba\u015fka sorun yol a\u00e7maktad\u0131r. Obstruktif, yani t\u0131kay\u0131c\u0131 ya da santral bir uyku apnesi, yani solunumun durmas\u0131 sendromu neden olmaktad\u0131r. Ya da santral alveoler hipoventilasyon, yani sinir sistemince kontrol edilen ve akci\u011fer peteklerinin \u00e7ok az solunum yapmas\u0131yla kendini belli eden bir sendrom s\u00f6z konusudur. Bunun sonucunda a\u015f\u0131r\u0131 uykulu olma durumu ya da insomnia olmaktad\u0131r. Fazla \u015fi\u015fman, g\u00f6bekli erkeklerde olan uyuklama n\u00f6betleri Pickwick sendromu diye \u00f6zel bir ad da ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Sendrom ad\u0131n\u0131, Charles Dickens\u2019in \u00fcnl\u00fc roman kahramanlar\u0131ndan Bay Pickwick\u2019in zaman zaman uykuya d\u00fc\u015fmesinden alm\u0131\u015ft\u0131r. Tedavisi genel i\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 ve n\u00f6rolojiyle birlikte d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n<p><strong>Sirkadiyen ritim uyku bozuklu\u011fu<\/strong>: Eskiden uyku &#8211; uyan\u0131kl\u0131k d\u00fczeni bozuklu\u011fu da denen bu bozuklukta s\u00f6z konusu olan, yukar\u0131da anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z sirkadiyen ritimdeki bozulmalard\u0131r. Bu bozulmalar Jet-Lag denilen ve jet yolcu u\u00e7aklar\u0131yla uzun mesafelere u\u00e7an, k\u0131talar aras\u0131 u\u00e7u\u015flarda bulunan kimselerde ge\u00e7ici olarak ortaya \u00e7\u0131kar. Gece vardiyalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerde de buna benzer bir bozulma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu bak\u0131mdan <strong>Jet Lag tipi, de\u011fi\u015fen mesai saat\u0131 tipi, gecikmeli uyku evresi tipi (istenen erken saatte uykuya dalamama) <\/strong>olmak \u00fczere alttiplere ayr\u0131l\u0131r. \u00c7o\u011funlukla k\u0131sa s\u00fcreli oldu\u011fundan \u00f6zel bir tedavi gerekmez. Ko\u015fullar\u0131n normale d\u00f6nmesi ya da etkilerinin azalmas\u0131yla kendili\u011finden d\u00fczelir.<\/p>\n<p>Bu uyku bozukluklar\u0131ndan ba\u015fka, <strong>parasomnia <\/strong>denilen uyku bi\u00e7imi bozukluklar\u0131 da s\u00f6z konusudur. Parasomnialar uykunun gidi\u015findeki bozulmalard\u0131r. Ve \u00f6nemli rahats\u0131z edici olgulard\u0131r:<\/p>\n<p><strong>K\u00e2bus bozuklu\u011fu: <\/strong>Gece uykusunda ya da g\u00fcnd\u00fcz al\u0131nan uykularda g\u00f6r\u00fclen, genellikle ya\u015famda kalmaya, g\u00fcvenli\u011fe ya da benlik sayg\u0131s\u0131na y\u00f6nelik tehditler i\u00e7eren korkutucu r\u00fcyalar\u0131 uzun s\u00fcre an\u0131msamay\u0131, tekrar tekrar uyanmalar\u0131 da i\u00e7eren bir bozukluktur. Bu uyanmalar genellikle uyku d\u00f6neminin ikinci yar\u0131s\u0131nda olmaktad\u0131r. Bu durum belirgin bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya yol a\u00e7ar ve uyku d\u00fczeni de bozulur. Ki\u015fi korkutucu r\u00fcyadan uyan\u0131r uyanmaz y\u00f6neli\u015fi normale d\u00f6ner ve t\u00fcm\u00fcyle uyan\u0131k hale gelir. Yani bir sonraki ba\u015fl\u0131kta ele alaca\u011f\u0131m\u0131z uyku ter\u00f6r\u00fcnde oldu\u011fu gibi uyan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bir konf\u00fczyon ve y\u00f6nelim bozuklu\u011fu k\u00e2busta olmaz. S\u0131k oluyorsa, dinamik bir psikoterapinin e\u015flik edece\u011fi ila\u00e7 tedavilerine ba\u015fvurulabilir.<\/p>\n<figure id=\"attachment_34666\" aria-describedby=\"caption-attachment-34666\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-34666\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1-300x188.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"188\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1-300x188.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1-768x480.jpg 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1-600x375.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/3-1.jpg 1440w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-34666\" class=\"wp-caption-text\">Uyku Ter\u00f6r\u00fc Bozuklu\u011fu vakalar\u0131nda ki\u015fi r\u00fcyas\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131yla an\u0131msamaz ve bu ge\u00e7irilen episod i\u00e7in de bir amnezi, bellek yitimi olur. Bu episodlar belirgin bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya, hatta toplumsal, mesleki a\u00e7\u0131dan bozulmalara da neden olur.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Uyku ter\u00f6r\u00fc bozuklu\u011fu: (pavor nocturnus) <\/strong>Genellikle as\u0131l uyku d\u00f6neminin ilk 1\/3\u2019\u00fcnde ortaya \u00e7\u0131kan ve nedensiz bir deh\u015fet i\u00e7inde \u00e7\u0131\u011fl\u0131k atmayla ba\u015flayan ve yineleyen, birden uykudan uyanma episodlar\u0131yla giden bir bozukluktur. Her episodda yo\u011fun bir korku ile birlikte \u00e7arp\u0131nt\u0131, solunumda h\u0131zlanma ve terleme gibi otonomik uyar\u0131lma bulgular\u0131 da vard\u0131r. Ki\u015fi, kendisini rahatlatmak i\u00e7in g\u00f6sterilen \u00e7abalara tepkisizdir. Ki\u015fi r\u00fcyas\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131yla an\u0131msamaz ve bu ge\u00e7irilen episod i\u00e7in de bir amnezi, bellek yitimi olur. Bu episodlar belirgin bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya, hatta toplumsal, mesleki a\u00e7\u0131dan bozulmalara da neden olur. Ve elbette bu episodlar bir ilac\u0131n, bir maddenin, ya da genel t\u0131bbi durumdaki bir bozuklu\u011fun etkisiyle olmamal\u0131d\u0131r. Daha \u00e7ok \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclen bir durum olmakla birlikte, eri\u015fkin kimselerde de olabilir. Ve o zaman ciddi bir ila\u00e7 tedavisini gerektirir. Genellikle n\u00f6roleptiklerin eklendi\u011fi trankilizan ila\u00e7lar kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Somnambulizm (uyurgezerlik) bozuklu\u011fu : <\/strong>Genellikle as\u0131l uyku d\u00f6neminin ilk 1\/3\u2019\u00fcnde ortaya \u00e7\u0131kan, uyku s\u0131ras\u0131nda ve uyur halde yataktan \u00e7\u0131kma, kalkma ve gezinme ile belirgin episodlar\u0131n tekrar tekrar olmas\u0131d\u0131r. Ki\u015fi uykusunda gezerken bak\u0131\u015flar\u0131 bo\u015ftur ve g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikmi\u015ftir. Kendisine s\u00f6ylenenlere hi\u00e7bir tepki vermez. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck zorlukla uyand\u0131r\u0131labilir. Ki\u015fi uyand\u0131ktan sonra ister hemen, isterse sabahleyin, normal uyanma zaman\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi episodu hi\u00e7 an\u0131msamaz. Uyand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman k\u0131sa s\u00fcreli bir konf\u00fczyon ve sersemlik hali, y\u00f6nelim bozuklu\u011fu olur. Ama birka\u00e7 dakika sonra tamamen d\u00fczelir ve zihinsel yetilerinde hi\u00e7bir aksama olmaz. Uyurgezerken kaza ge\u00e7irme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Ama vard\u0131r. \u00d6zellikle tehlikeli noktalardayken uyand\u0131rmamak gerekti\u011fi bilinir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilinci yerine gelmeden \u00f6nceki konf\u00fczyon y\u00fcz\u00fcnden \u00f6zellikle kaza ge\u00e7irebilir. Somnambulizmde EEG bulgular\u0131 REM tarz\u0131nda bir uyku g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak bu s\u0131rada EEG \u00e7ekiminin \u00e7ok zor oldu\u011fu da muhakkakt\u0131r. Gene de REM\u2019in h\u0131zl\u0131 g\u00f6z hareketleri g\u00f6zlemlenmektedir. Uyurgezerli\u011fin \u00f6zg\u00fcn bir tedavisi yoktur. \u00c7e\u015fitli sedatif ila\u00e7lar tavsiye edilmemektedir.<\/p>\n<p><strong>REM uykusu davran\u0131\u015f bozuklu\u011fu<\/strong>: Bir di\u011fer parasomnia da REM uykusu s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve s\u0131kl\u0131kla \u015fiddet g\u00f6steren motor etkinliktir. Uyurgezerlikten farkl\u0131 olarak bu episodlar gecenin daha ge\u00e7 saatlerinde ortaya \u00e7\u0131kar. Bu s\u0131rada g\u00f6r\u00fclmekte olan r\u00fcya da canl\u0131 olarak an\u0131msan\u0131r. \u00d6zg\u00fcn bir tedavisi yoktur. Psikotrop ila\u00e7lar sal\u0131k verilmez.<\/p>\n<p><strong>Uyku paralizisi<\/strong>: Uyan\u0131kl\u0131kla uyku hali aras\u0131ndaki ge\u00e7i\u015f s\u0131ras\u0131nda, ki\u015finin \u00fczerine \u00e7\u00f6ken fel\u00e7 durumudur. Bu tamamiyle normaldir. Yukar\u0131da anlat\u0131lm\u0131\u015f olan istemli sinirler \u00fczerine Locus coeruleus\u2019da meydana getirilen blokaj\u0131n, ki\u015fi REM\u2019den tamamen uyan\u0131k duruma ge\u00e7se de devam etmesi halinde olu\u015fur. Bir tedaviyi gerektirmez; tamamen normal, fizyolojik bir olayd\u0131r.<\/p>\n<p>Bunlar d\u0131\u015f\u0131nda bir\u00e7ok fizik hastal\u0131kta ve ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u00e7e\u015fitli uyku bozukluklar\u0131 olmaktad\u0131r. Elbette madde kullan\u0131m\u0131 da gerek kullan\u0131m s\u0131ras\u0131nda, gerekse maddenin yoksunlu\u011fu sonucunda gerek insomnia, gerek hipersomnia ve gerekse parasomnia gibi bir\u00e7ok uyku bozuklu\u011funa yol a\u00e7abilir. Bunlar intoksikasyon s\u0131ras\u0131nda ya da yoksunluk s\u0131ras\u0131nda olabilir.<\/p>\n<p><strong>Kaynak<\/strong>: Ali Nahit Babao\u011flu, 50 Soruda Psikiyatri, Bilim Ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, s.104-110<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uyku b\u00fct\u00fcn \u00e7okh\u00fccreli hayvanlarda olan bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu ba\u011flamda, uyumayan hayvan yoktur denebilir. Uyku sinir sisteminin enerjisinin yenilenmesi i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. \u00c7e\u015fitli canl\u0131 t\u00fcrlerinde gerekli olan uyku s\u00fcresi farkl\u0131d\u0131r. Ancak ya\u015fam, uyku ve uyan\u0131kl\u0131k olarak ikiye de\u011fil, bir de REM uykusunun devreye girmesiyle \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r. REM, rapid eye movements = h\u0131zl\u0131 g\u00f6z hareketleri demektir. S\u00fcr\u00fcngenlerden yukar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":34664,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3624],"tags":[4904,4905,429,3574,373,4906,418,3573],"class_list":["post-34663","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorularla-bilim","tag-kabus","tag-narkolepsi","tag-psikiyatri","tag-rem","tag-ruya","tag-sendrom","tag-uyku","tag-uyku-bozuklugu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34663","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34663"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34663\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34664"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34663"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34663"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34663"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}