{"id":34897,"date":"2019-06-27T03:18:00","date_gmt":"2019-06-27T00:18:00","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=34897"},"modified":"2019-06-30T19:57:06","modified_gmt":"2019-06-30T16:57:06","slug":"psikiyatrik-bozukluklar-ne-zaman-ve-nasil-bozuk-sayilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/27\/psikiyatrik-bozukluklar-ne-zaman-ve-nasil-bozuk-sayilir","title":{"rendered":"Psikiyatrik bozukluklar ne zaman ve nas\u0131l bozuk say\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p>Merkezi sinir sisteminin y\u00fcksek i\u015flevlerinden olu\u015fan ve bizim ruhsal ayg\u0131t diyebilece\u011fimiz i\u015flevler, ayr\u0131 ayr\u0131 isimler ta\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin zek\u00e2 denilen bir kavram vard\u0131r ki, bu da asl\u0131nda birden fazla i\u015flevden olu\u015fur. D\u00fc\u015f\u00fcnme diye de bir kavram vard\u0131r ve o da birden fazla i\u015flevin toplu ad\u0131d\u0131r. Anlama, \u00f6\u011frenme, bellek, hat\u0131rlama, tan\u0131ma, yarg\u0131lama ve tartma, yani muhakeme de gene her biri birden fazla i\u015flevden olu\u015fan fak\u00fcltelerdir. Bu alanlar\u0131n birinde, birka\u00e7\u0131nda ya da \u00e7o\u011funda olan bozulmalarla farkl\u0131 tablolar ortaya \u00e7\u0131kar. Bir tabloda genellikle birka\u00e7 bozulma birden g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Pek \u00e7ok bozukluk ise m\u00fcnferit, yani tek ba\u015f\u0131nad\u0131r. Hemen hepimizde bu alanlar\u0131n alt i\u015flevlerinde, standarttan sapan, normalde olmamas\u0131 gereken baz\u0131 \u00f6zellikler vard\u0131r. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck normalden sapmalara ra\u011fmen bize ruhsal yap\u0131s\u0131 bozuk ya da ruh hastas\u0131, ak\u0131l hastas\u0131 denilemez.<\/p>\n<figure id=\"attachment_34898\" aria-describedby=\"caption-attachment-34898\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-34898\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-22-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-34898\" class=\"wp-caption-text\">Herkes kendi m\u00fcnferit bozuklu\u011funa ra\u011fmen kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 normal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Ama b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar ki\u015finin i\u015finde, mesle\u011finde, ya\u015fam\u0131nda kimi zorluklara neden olabilir.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Herkes kendi m\u00fcnferit bozuklu\u011funa ra\u011fmen kendi ya\u015fam\u0131n\u0131 normal s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Ama b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar ki\u015finin i\u015finde, mesle\u011finde, ya\u015fam\u0131nda kimi zorluklara neden olabilir. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck sapmalar ya\u015famda ba\u015far\u0131l\u0131 olmay\u0131, mutlu olmay\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zorla\u015ft\u0131rabilir. Ya da \u00e7o\u011fu insan\u0131n ya\u015fam\u0131 boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, di\u011fer sa\u011flam i\u015flevlerin yard\u0131m\u0131yla bu k\u00fc\u00e7\u00fck bozukluk \u00f6rt\u00fcl\u00fcr ve insan sa\u011fl\u0131kl\u0131, ba\u015far\u0131l\u0131, mutlu bir ya\u015fam s\u00fcrer. Bu durum b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klar i\u00e7in de ayn\u0131d\u0131r. Pek \u00e7ok insan\u0131n kan bas\u0131nc\u0131, ya da kan \u015fekeri, olmas\u0131 gereken en uygun s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00fcst\u00fcnde ya da alt\u0131ndad\u0131r. Gene, pek \u00e7ok insan dola\u015f\u0131m, ya da sindirim sistemindeki ufak tefek ar\u0131zalara ra\u011fmen tamamen normal bir ya\u015fam s\u00fcr\u00fcp gider, bunlar\u0131n fark\u0131na bile varmaz. Ancak \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131l\u0131, hassas bir muayeneyle bunlar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131labilir ve insan belli bir bozuklu\u011fu oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f olur. Psikiyatride de b\u00f6yledir. Hepimizde ufak tefek kusurlar, normalde olmamas\u0131 gereken \u00f6zellikler vard\u0131r. Ama bunlar bizim i\u015fimizde, ya\u015fam\u0131m\u0131zda, ba\u015far\u0131l\u0131 ve mutlu olmam\u0131za engel de\u011fildir. E\u011fer engel oluyorsa o zaman psikiyatra gidilir ve \u00e7aresi aran\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden psikiyatride m\u00fcnferit bir bozuklu\u011fun tedavisine giri\u015filmesi, ancak o hastan\u0131n kendi iste\u011fi ve onay\u0131yla olmal\u0131d\u0131r. Yoksa e\u015fin dostun, sa\u011f\u0131n solun \u201chasta\u201d demesiyle ki\u015fi tedaviye zorlanamaz. Ancak belirli bir bozuklu\u011fu olan ki\u015fi, e\u011fer o bozukluk toplumsal zorluklara neden oluyorsa \u201chasta de\u011fil\u201d diye de kabul edilemez. Toplumsal ko\u015fullar o bozuklu\u011fun olmamas\u0131n\u0131, varsa d\u00fczeltilmesini \u015fart ko\u015fabilir. O halde bir bozuklu\u011fun \u201chasta\u201d olarak kabul edilmesi, ki\u015finin ve toplumun ortak de\u011ferlendirmesiyle olacakt\u0131r. Buna ra\u011fmen davran\u0131\u015flardaki baz\u0131 bozukluklar, ki\u015finin iste\u011fi olmadan da \u201canormal\u201d olarak kabul edilebilir ve toplum, o bozuklu\u011fun d\u00fczeltilmesi i\u00e7in zorlayabilir. B\u00f6yle durumlarda hukukun ilkelerine uygun olarak, yani toplumun koydu\u011fu kurallara g\u00f6re yarg\u0131n\u0131n buna karar vermesi gerekir. \u0130\u015fte psikiyatrinin \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi de budur. Psikiyatri, di\u011fer t\u0131p dallar\u0131na g\u00f6re, yarg\u0131n\u0131n denetiminin ve zorlamas\u0131n\u0131n daha yo\u011fun oldu\u011fu bir dald\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>Ali Nahit Babao\u011flu, 50 Soruda Psikiyatri, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, 2011, s. 27-29<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Merkezi sinir sisteminin y\u00fcksek i\u015flevlerinden olu\u015fan ve bizim ruhsal ayg\u0131t diyebilece\u011fimiz i\u015flevler, ayr\u0131 ayr\u0131 isimler ta\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin zek\u00e2 denilen bir kavram vard\u0131r ki, bu da asl\u0131nda birden fazla i\u015flevden olu\u015fur. D\u00fc\u015f\u00fcnme diye de bir kavram vard\u0131r ve o da birden fazla i\u015flevin toplu ad\u0131d\u0131r. Anlama, \u00f6\u011frenme, bellek, hat\u0131rlama, tan\u0131ma, yarg\u0131lama ve tartma, yani muhakeme de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":34899,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3624],"tags":[4944,429,3522,1521],"class_list":["post-34897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sorularla-bilim","tag-dusunme","tag-psikiyatri","tag-psikiyatrik-bozukluklar","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34897","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34897"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34897\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34897"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34897"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34897"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}