{"id":34944,"date":"2019-06-30T03:39:56","date_gmt":"2019-06-30T00:39:56","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=34944"},"modified":"2019-06-28T16:08:48","modified_gmt":"2019-06-28T13:08:48","slug":"insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu","title":{"rendered":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu"},"content":{"rendered":"<p>2500 y\u0131l \u00f6nce Bat\u0131 \u00c7in\u2019deki bir mezarl\u0131kta toplanarak yas tutan insanlar, yakt\u0131klar\u0131 kenevir duman\u0131n\u0131 soluyordu. Esrar olarak da bilinen bu tutu\u015fmu\u015f bitkilerde bulunan y\u00fcksek d\u00fczeyde psikoaktif bile\u015fik olan THC, insanlardaki bilin\u00e7 d\u00fczeyini de\u011fi\u015ftirmi\u015f olabilir.<\/p>\n<p>Pekin\u2019deki \u00c7in Bilimler Akademisi\u2019nden bir ekibe \u00f6nderlik eden arkeolog Yimin Yang, bu uygulaman\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131n Orta Asya\u2019da Pamir Da\u011flar\u0131\u2019ndaki Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n 12 Haziran tarihli <em>Science Advances<\/em>\u2019te \u00e7evrimi\u00e7i ortamda verdikleri rapora g\u00f6re, mezarda ortaya \u00e7\u0131kan ah\u015fap yan\u0131klar\u0131n \u00fczerindeki kimyasal kal\u0131nt\u0131lar esrar duman\u0131 soluman\u0131n en eski kan\u0131tlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 sunuyor. Ekip, esrar i\u00e7erek \u00f6l\u00fclerle ya da ruh d\u00fcnyas\u0131yla ileti\u015fim kurman\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>Pamir Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k 3000 kilometre kuzeybat\u0131s\u0131nda bulunan, Rusya\u2019n\u0131n Altay Da\u011flar\u0131\u2019ndaki bir alan da dahil olmak \u00fczere, di\u011fer Orta Asya mezarlar\u0131nda da benzer d\u00f6nemlere tarihlenen esrar kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunmu\u015ftur. Ancak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki ke\u015fiflerin esrar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7ta zihin de\u011fi\u015ftirici bir madde olarak nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir \u00f6rnek sundu\u011funu belirtti. Do\u011fu Asyal\u0131lar, en az 6000 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayarak esrar yeti\u015ftirdi, ancak yaln\u0131zca bitkilerin ya\u011fl\u0131 tohumlar\u0131n\u0131 t\u00fcketmek ve esrar elyaflar\u0131ndan k\u0131yafet ve ip yapmak i\u00e7in. Do\u011fu Asya ve di\u011fer yerlerdeki ekili erken esrar \u00e7e\u015fitleri, bitkinin \u00e7o\u011fu yabani formlar\u0131 gibi, d\u00fc\u015f\u00fck THC seviyeleri ve di\u011fer zihin de\u011fi\u015ftiren bile\u015fikler i\u00e7eriyordu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_34946\" aria-describedby=\"caption-attachment-34946\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-34946\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/2-28-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-34946\" class=\"wp-caption-text\">Orta Asya\u2019da Pamir Da\u011flar\u0131\u2019ndaki Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan ah\u015fap yan\u0131klar\u0131n \u00fczerindeki kimyasal kal\u0131nt\u0131lar esrar duman\u0131 soluman\u0131n en eski kan\u0131tlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 sunuyor.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Esrar kullan\u0131m\u0131na dair en eski kan\u0131tlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 Yunan tarih\u00e7i Heredot\u2019tan gelmektedir. Yakla\u015f\u0131k 2500 y\u0131l \u00f6nce, s\u00f6z konusu olan Pamir Da\u011flar\u0131\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131k 2000 km bat\u0131s\u0131ndaki Orta Asya bozk\u0131rlar\u0131nda Heredot, esrar kullan\u0131m\u0131n\u0131 kaydetmi\u015ftir. Ancak, y\u00fcksek THC\u2019li kenevir bitkisinin ilk ne zaman ve nerede geli\u015fti\u011finin ve hangi insanlar\u0131n ilk keneviri i\u00e7ti\u011finin belirlenmesi uzun zamand\u0131r biliminsanlar\u0131n\u0131n merak konusuydu.<\/p>\n<p>Almanya\u2019daki Max Planck Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nde \u0130nsan Tarihi Bilimleri\u2019nde g\u00f6revli olan ve bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortak yazarlar\u0131ndan olan Robert Spengler, \u201cEn \u00f6nemlisi, Pamir b\u00f6lgesi de dahil olmak \u00fczere Orta ve Do\u011fu Asya\u2019n\u0131n y\u00fcksek rak\u0131ml\u0131 da\u011f ge\u00e7itleri, \u00c7in\u2019i Bat\u0131 Asya ve Avrupa\u2019ya ba\u011flayan erken \u0130pek Yolu\u2019nun ticaret yollar\u0131na ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u201d diyor. Spengler, 11 Haziran tarihli bir bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, \u201c\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z esrar i\u00e7icili\u011fi ve kenevir bitkisinin y\u00fcksek THC\u2019li \u00e7e\u015fitleri konusunda sahip olunan bilginin, \u0130pek Yolu de\u011fi\u015fim rotalar\u0131na yay\u0131lan k\u00fclt\u00fcrel gelenekler aras\u0131nda ortak oldu\u011funu belirledi\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bu yeni \u00e7al\u0131\u015fmaya kat\u0131lmam\u0131\u015f olan St. Louis\u2019deki Washington \u00dcniversitesi\u2019nden arkeolog Michael Frachetti, arkeolojik buluntular\u0131n bir\u00e7ok g\u00f6m\u00fc uygulamas\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 2500 y\u0131l \u00f6nce Orta ve Do\u011fu Asya\u2019ya yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini, mezarl\u0131k t\u00f6renlerinde esrar i\u00e7ilmesinin b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Erken \u0130pek Yolu\u2019nun, Pekin\u2019den Venedik\u2019e t\u00fcm bir n\u00fcfusu ba\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ekliyor.<\/p>\n<p>Hartwick College\u2019den David Anthony ise yeni bulgular g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Altay Da\u011f\u0131 b\u00f6lgelerinin esrar i\u00e7menin k\u00f6kenine dair ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 yakalamak i\u00e7in daha yak\u0131ndan incelenmeyi hak etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan insan kemiklerine ve di\u015flerine ait daha \u00f6nceden yap\u0131lan kimyasal analizler, test edilen 34 ki\u015fiden 10\u2019unun b\u00f6lgenin d\u0131\u015f\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve Pamir b\u00f6lgesinin eski bir kav\u015fak noktas\u0131 oldu\u011funu destekliyor. Do\u011fu \u00c7in\u2019den gelen ipek kuma\u015flar\u0131n ve Bat\u0131 Asya\u2019dan gelen bir \u00e7e\u015fit arp t\u00fcr\u00fc gibi e\u015fyalar\u0131n Jirzankal mezarlar\u0131nda bulunmas\u0131, geni\u015f bir co\u011frafyadan insanlar\u0131n Orta Asya\u2019ya seyahat etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131 deniz seviyesinden 3000 metreden fazla y\u00fcksektedir. Siyah ve beyaz ta\u015f \u015feritler sahan\u0131n y\u00fczeyinde uzan\u0131r. Yerin dairesel h\u00f6y\u00fckleri, bir veya iki ta\u015f halkas\u0131 ile s\u0131ralanan mezarlar\u0131 \u00f6rter.<\/p>\n<p>Yang\u2019\u0131n ekibi, sekiz Jirzankal mezar\u0131 i\u00e7inde bulunan 10 odun oca\u011f\u0131n\u0131n veya mangal\u0131n k\u00f6m\u00fcrle\u015fmi\u015f bitkisel materyalinde kenevir kimyasal\u0131 belirledi. Al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k derecede y\u00fcksek THC seviyesine sahip olan bu kimyasal izler, dokuz mangal\u0131n i\u00e7inde ve mangallardaki bitkileri yakmak i\u00e7in kullan\u0131lan ve \u0131s\u0131t\u0131lan iki ta\u015f \u00fczerinde tespit edildi.<\/p>\n<p>Spengler, bu antik bitkilerin, \u00f6zellikle y\u00fcksek THC seviyeleri i\u00e7in yeti\u015ftirilen g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki kenevir bitkilerinden daha az etkili psikoaktif etkileri tetikleyece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fclerini Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6menlerin y\u00fcksek THC\u2019li kenevir bitkisi yeti\u015ftirip yeti\u015ftirmedikleri veya vah\u015fi do\u011fada haz\u0131r olarak m\u0131 bulduklar\u0131 bilinmemektedir. Frachetti, durum ne olursa olsun, zihin de\u011fi\u015ftiren mezar rit\u00fcellerinin bir par\u00e7as\u0131 olarak esrar soluman\u0131n, Jirzankal mezarlar\u0131nda toplan\u0131p yas tutanlardan \u00f6nce bin y\u0131ldan beri var oldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.sciencenews.org\/article\/evidence-marijuana-smoking-rituals-ancient-western-china<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2500 y\u0131l \u00f6nce Bat\u0131 \u00c7in\u2019deki bir mezarl\u0131kta toplanarak yas tutan insanlar, yakt\u0131klar\u0131 kenevir duman\u0131n\u0131 soluyordu. Esrar olarak da bilinen bu tutu\u015fmu\u015f bitkilerde bulunan y\u00fcksek d\u00fczeyde psikoaktif bile\u015fik olan THC, insanlardaki bilin\u00e7 d\u00fczeyini de\u011fi\u015ftirmi\u015f olabilir. Pekin\u2019deki \u00c7in Bilimler Akademisi\u2019nden bir ekibe \u00f6nderlik eden arkeolog Yimin Yang, bu uygulaman\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131n Orta Asya\u2019da Pamir Da\u011flar\u0131\u2019ndaki Jirzankal Mezarl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan geldi\u011fini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":514,"featured_media":34945,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[4959,4961,4960,4958],"class_list":["post-34944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-esrar-kullanimi","tag-jirzankal-mezarligi","tag-kenevir","tag-pamir-daglari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.10 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Osman Budak\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.10\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"850\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"455\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-06-30T00:39:56+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-06-28T13:08:48+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#article\",\"name\":\"\\u0130nsanlar 2500 y\\u0131l \\u00f6nce rit\\u00fcelleri i\\u00e7in esrar kullan\\u0131yordu | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"\\u0130nsanlar 2500 y\\u0131l \\u00f6nce rit\\u00fcelleri i\\u00e7in esrar kullan\\u0131yordu\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/obudak#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/1-28.jpg\",\"width\":850,\"height\":455},\"datePublished\":\"2019-06-30T03:39:56+03:00\",\"dateModified\":\"2019-06-28T16:08:48+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage\"},\"articleSection\":\"Bilim G\\u00fcndemi, ESRAR KULLANIMI, J\\u0130RZANKAL MEZARLI\\u011eI, KENEV\\u0130R, PAM\\u0130R DA\\u011eLARI\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#listItem\",\"name\":\"\\u0130nsanlar 2500 y\\u0131l \\u00f6nce rit\\u00fcelleri i\\u00e7in esrar kullan\\u0131yordu\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"\\u0130nsanlar 2500 y\\u0131l \\u00f6nce rit\\u00fcelleri i\\u00e7in esrar kullan\\u0131yordu\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/obudak#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/obudak\",\"name\":\"Osman Budak\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/1681a60e2a88a6233dbc9e35e882b34c8763ac27f64f0541d858a5efe492d651?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Osman Budak\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\",\"name\":\"\\u0130nsanlar 2500 y\\u0131l \\u00f6nce rit\\u00fcelleri i\\u00e7in esrar kullan\\u0131yordu | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/obudak#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/obudak#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/1-28.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\\\/#mainImage\",\"width\":850,\"height\":455},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2019\\\/06\\\/30\\\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#mainImage\"},\"datePublished\":\"2019-06-30T03:39:56+03:00\",\"dateModified\":\"2019-06-28T16:08:48+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#article","name":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek","headline":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/obudak#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg","width":850,"height":455},"datePublished":"2019-06-30T03:39:56+03:00","dateModified":"2019-06-28T16:08:48+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage"},"articleSection":"Bilim G\u00fcndemi, ESRAR KULLANIMI, J\u0130RZANKAL MEZARLI\u011eI, KENEV\u0130R, PAM\u0130R DA\u011eLARI"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","position":2,"name":"Bilim G\u00fcndemi","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#listItem","name":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#listItem","position":3,"name":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/obudak#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/obudak","name":"Osman Budak","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1681a60e2a88a6233dbc9e35e882b34c8763ac27f64f0541d858a5efe492d651?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Osman Budak"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu","name":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/obudak#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/obudak#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu\/#mainImage","width":850,"height":455},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu#mainImage"},"datePublished":"2019-06-30T03:39:56+03:00","dateModified":"2019-06-28T16:08:48+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg","og:image:width":850,"og:image:height":455,"article:published_time":"2019-06-30T00:39:56+00:00","article:modified_time":"2019-06-28T13:08:48+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/1-28.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"34944","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary_large_image","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 19:13:14","updated":"2025-06-05 22:05:36","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi\" title=\"Bilim G\u00fcndemi\">Bilim G\u00fcndemi<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Bilim G\u00fcndemi","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi"},{"label":"\u0130nsanlar 2500 y\u0131l \u00f6nce rit\u00fcelleri i\u00e7in esrar kullan\u0131yordu","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/06\/30\/insanlar-2500-yil-once-rituelleri-icin-esrar-kullaniyordu"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/514"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34944"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34944\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/34945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}