{"id":3495,"date":"2015-10-01T11:00:18","date_gmt":"2015-10-01T08:00:18","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=3495"},"modified":"2018-01-18T13:54:06","modified_gmt":"2018-01-18T10:54:06","slug":"uzayin-iki-bolgesini-birbirine-baglayan-manyetik-solucan-deligi-yaratildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/10\/01\/uzayin-iki-bolgesini-birbirine-baglayan-manyetik-solucan-deligi-yaratildi","title":{"rendered":"Uzay\u0131n iki b\u00f6lgesini birbirine ba\u011flayan manyetik solucan deli\u011fi yarat\u0131ld\u0131!"},"content":{"rendered":"

Evrenin iki uzak b\u00f6lgesini birbirine ba\u011flayan kozmik t\u00fcneller, solucan delikleri gibi konular, teorik fizi\u011fin yay\u0131lmas\u0131 ve Y\u0131ld\u0131z Ge\u00e7idi<\/em> (Stargate<\/em>), Uzay Yolu<\/em> (Star Trek<\/em>) ve Y\u0131ld\u0131zlararas\u0131<\/em> (Interstellar<\/em>) gibi yak\u0131n zaman bilimkurgu eserlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla pop\u00fclerli\u011fini art\u0131rd\u0131. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck miktarda yer\u00e7ekimsel enerji gerektirmesi ve bu enerjinin nas\u0131l elde edilece\u011fini hen\u00fcz kimsenin bilmemesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojilerini kullanarak yer\u00e7ekimsel solucan deliklerini olu\u015fturmay\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131l\u0131yor. Ancak, elektromanyetizmada, metamalzemeler ve g\u00f6r\u00fcnmezlik teknolojilerinin geli\u015fmesiyle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bunu ba\u015farabilecek tasar\u0131mlar ortaya koymaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

Barcelona Otonom \u00dcniversitesi Fizik B\u00f6l\u00fcm\u00fc laboratuvarlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, iki b\u00f6lgeyi birbirine manyetik olarak ba\u011flayan ilk deneysel solucan deli\u011fini tasarlay\u0131p yaratt\u0131lar. Bu tasar\u0131m bir noktadan di\u011ferine bir manyetik alan\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyen ve fark edilemeyen bir t\u00fcnel arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla aktar\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, t\u00fcneli metamalzemeler ve metay\u00fczeyler kullanarak deneysel olarak olu\u015fturdu. Bu t\u00fcnelin bir ucunda bulunan kayna\u011f\u0131n (m\u0131knat\u0131s ya da elektrom\u0131knat\u0131s) manyetik alan\u0131, solucan deli\u011finin di\u011fer ucunda izole edilmi\u015f bir tek kutup olarak beliriyor. Bu sonu\u00e7 bile ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na garip, \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fada tek kutuplu bir m\u0131knat\u0131s bulunmuyor. Bu, manyetik alan\u0131n bir noktadan di\u011ferine bildi\u011fimiz \u00fc\u00e7 boyutlu d\u00fczlemin d\u0131\u015f\u0131nda bir boyut arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi.<\/p>\n

Deneydeki solucan deli\u011fi, farkl\u0131 tabakalardan olu\u015fan bir k\u00fcre. Bu tabakalar ise ferromanyetik bir d\u0131\u015f tabaka, s\u00fcper-iletken bir maddeden yap\u0131lm\u0131\u015f orta tabaka ve k\u00fcrenin i\u00e7inde bir u\u00e7tan di\u011ferine kadar olan ferromanyetik bir silindirden olu\u015fuyor. K\u00fcre d\u0131\u015far\u0131dan manyetik olarak saptanamayacak \u015fekilde tasarlanm\u0131\u015f, yani manyetik olarak g\u00f6r\u00fcnmez.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131man\u0131n ba\u015f\u0131ndaki \u00c0lvar S\u00e1nchez, \u201cManyetik solucan delikleri yer\u00e7ekimsel solucan deliklerinin bir analojisi. T\u0131pk\u0131 onlar gibi, i\u00e7 b\u00f6lgeyi uzaydan manyetik olarak silinmi\u015f gibi g\u00f6sterip uzay\u0131n topolojisini de\u011fi\u015ftiriyorlar\u201d diyor.<\/p>\n

Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekibi 2014 y\u0131l\u0131nda manyetik alan\u0131 bir noktadan di\u011ferine ta\u015f\u0131maya yarayan bir manyetik lif in\u015fa etmi\u015fti. Ancak bu lif manyetik olarak saptanabiliyordu. Bu teknolojiyle yarat\u0131lan ise, hi\u00e7bir manyetik alan taraf\u0131ndan saptanamayan tamamen \u00fc\u00e7 boyutlu bir ayg\u0131t.<\/p>\n

Bu geli\u015fme, t\u0131p gibi manyetik alan\u0131n yo\u011funlukla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 alanlar i\u00e7in bir ilerleme anlam\u0131na geliyor. Geli\u015ftirilen bu teknoloji, MR (emar) taramas\u0131 s\u0131ras\u0131nda hastay\u0131 taray\u0131c\u0131lardan daha uza\u011fa al\u0131p hastan\u0131n rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 minimuma indirmeye yarayabilir. Ayn\u0131 zamanda v\u00fccudun farkl\u0131 b\u00f6lgelerinin ayn\u0131 anda MR taramas\u0131ndan ge\u00e7mesine de olanak sa\u011flayabilir.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evrenin iki uzak b\u00f6lgesini birbirine ba\u011flayan kozmik t\u00fcneller, solucan delikleri gibi konular, teorik fizi\u011fin yay\u0131lmas\u0131 ve Y\u0131ld\u0131z Ge\u00e7idi (Stargate), Uzay Yolu (Star Trek) ve Y\u0131ld\u0131zlararas\u0131 (Interstellar) gibi yak\u0131n zaman bilimkurgu eserlerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla pop\u00fclerli\u011fini art\u0131rd\u0131. \u00c7ok b\u00fcy\u00fck miktarda yer\u00e7ekimsel enerji gerektirmesi ve bu enerjinin nas\u0131l elde edilece\u011fini hen\u00fcz kimsenin bilmemesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojilerini kullanarak yer\u00e7ekimsel solucan deliklerini […]<\/p>\n","protected":false},"author":741,"featured_media":17004,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[177,30,19,26],"tags":[248,657,288,2028],"class_list":["post-3495","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-140-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-fizik","tag-astronomi","tag-evren","tag-fizik","tag-solucan-deligi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t