{"id":35197,"date":"2019-07-07T03:39:25","date_gmt":"2019-07-07T00:39:25","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=35197"},"modified":"2019-07-10T13:22:46","modified_gmt":"2019-07-10T10:22:46","slug":"bilimin-onculeri-leonardo-da-vinci-1452-1519","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/07\/07\/bilimin-onculeri-leonardo-da-vinci-1452-1519","title":{"rendered":"Bilimin \u00d6nc\u00fcleri: Leonardo da Vinci (1452-1519)"},"content":{"rendered":"<p>E\u015fsiz ressam, se\u00e7kin yontucu ve filozof, ya\u015fa\u00add\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck mucit ve deneyci bilim insan\u0131.<\/p>\n<p>&#8230; i\u015fte insanl\u0131\u011f\u0131 sanata, bilgiye ve do\u011faya a\u00e7an R\u00f6nesans&#8217;\u0131n simgesi Leonardo da Vinci!<\/p>\n<p>&#8220;Mona Lisa&#8221; ve &#8220;Son Yemek&#8221; tablolar\u0131n\u0131n ya\u00adrat\u0131c\u0131s\u0131 Leonardo&#8217;nun sanat d\u00fcnyas\u0131ndaki y\u00fcce konumu hemen herkes\u00e7e bilinen bir ger\u00e7ek. Ama bilim insan\u0131 kimli\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey s\u00f6yle\u00adnemez. Bir kez, y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131za gelinceye dek bu kimlik sanat\u00e7\u0131 ki\u015fili\u011finin g\u00f6lgesinde ya g\u00f6zden ka\u00e7m\u0131\u015f, ya da, \u00f6nemsenmedi\u011fi i\u00e7in unutulmu\u015f\u00adtur. Sonra, bu unutulmu\u015flukta Leonardo&#8217;nun kendi s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 tutumunun da pay\u0131 vard\u0131r. Bilim\u00adsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yay\u0131mlamaktan \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nd\u0131\u00ad\u011f\u0131 gibi, tuttu\u011fu notlar\u0131 d\u00fcped\u00fcz okumaya elvermeyen kendine \u00f6zg\u00fc bir y\u00f6ntemle kaleme alm\u0131\u015f\u00adt\u0131 (400 y\u0131l mahzende kalan, \u00e7izimleriyle birlikte yakla\u015f\u0131k 5000 sayfa tutan bu notlar sa\u011fdan sola do\u011fru yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ancak aynada yans\u0131t\u0131larak okunabilmi\u015ftir).<\/p>\n<p>Leonardo, ya\u015fam boyu biriken g\u00f6zlemsel bul\u00adgular\u0131n\u0131; botanik, jeoloji, co\u011frafya, anatomi ve fizyoloji alanlar\u0131ndaki inceleme sonu\u00e7lar\u0131n\u0131; mi\u00admarl\u0131k, \u015fehir planlama, su ve kanalizasyon pro\u00adjelerini; sava\u015f teknolojisine ili\u015fkin bulu\u015f ve icat\u00adlar\u0131n\u0131 bu notlarda sakl\u0131 tutmu\u015ftu. Notlar\u0131n y\u00fcz\u00ady\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131nda g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla dev sanat\u00e7\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda, ilgi alan\u0131 son derece geni\u015f b\u00fcy\u00fck bir bilimadam\u0131 oldu\u011fu kesinlik ka\u00adzan\u0131r. Notlar sonraki y\u00fczy\u0131llarda ortaya \u00e7\u0131kan bilimsel bulu\u015f ve at\u0131l\u0131mlar\u0131n pek \u00e7o\u011funun ipu\u00e7\u00adlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermekteydi.<\/p>\n<p>Leonardo mesle\u011finde cerbezeli\u011fiyle tan\u0131nan hukuk\u00e7u bir baba ile k\u00f6yl\u00fc bir hizmet\u00e7i k\u0131z\u0131n ev\u00adlilik d\u0131\u015f\u0131 \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya gelmi\u015fti. Do\u011far do\u011fmaz dede evine uzakla\u015ft\u0131r\u0131lan bebek anas\u0131n\u0131 hi\u00e7 g\u00f6rmemenin ac\u0131s\u0131yla b\u00fcy\u00fcr. Babas\u0131n\u0131n ilk y\u0131llardan ba\u015flayarak e\u011fitimiyle yak\u0131ndan ilgi\u00adlenmesi \u00e7ocuk i\u00e7in belki de tek teselli kayna\u011f\u0131 olur. Okul y\u0131llar\u0131nda en \u00e7ok matematik prob\u00adlemlerini \u00e7\u00f6zmede g\u00f6sterdi\u011fi \u00fcst\u00fcn yetenekle dikkatleri \u00e7eken \u00e7ocuk, bir yandan da yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel resimlerle \u00e7evresinden hayranl\u0131k toplu\u00adyordu. 16 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde d\u00f6nemin tan\u0131n\u00adm\u0131\u015f artisti Andrea del Verrochio&#8217;nun yan\u0131na \u00e7\u0131\u00adrak olarak girer. Ustas\u0131n\u0131n g\u00f6zetiminde co\u015fkuy\u00adla i\u015fe koyulan delikanl\u0131 \u00e7ok ge\u00e7meden a\u011fa\u00e7, mermer, kil ve metal i\u015flemede b\u00fcy\u00fck beceri ka\u00adzan\u0131r. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc yeteneklerini g\u00f6ren usta \u00e7\u0131ra\u00ad\u011f\u0131n\u0131n Latin ve Grek klasikleriyle felsefe, mate\u00admatik ve anatomi \u00fczerinde \u00f6\u011frenimini s\u00fcrd\u00fcr\u00admesine yard\u0131mc\u0131 olur. \u00d6yle \u00e7ok boyutlu bir \u00f6\u011fre\u00adnim, Verrochio&#8217;ya g\u00f6re, ger\u00e7ek bir sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir gereksinimdi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35199\" aria-describedby=\"caption-attachment-35199\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-35199\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/2-12-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35199\" class=\"wp-caption-text\">Simya, astroloji ve b\u00fcy\u00fc t\u00fcr\u00fcnden uygulamalar\u0131 aldatmaca buldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen Le\u00aconardo, do\u011fay\u0131 neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7inde d\u00fc\u00aczenli, nesnel bir ger\u00e7eklik olarak alg\u0131l\u0131yordu.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00c7\u0131rakl\u0131k d\u00f6nemini 26 ya\u015f\u0131nda noktala\u00adyan Leonardo ba\u015fvurusu \u00fczerine Artistler Loncas\u0131&#8217;na kabul edilir. Art\u0131k, kendi y\u00f6n\u00fcn\u00fc \u00e7izme, gelece\u011fini kurma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015fmu\u015f de\u00admekti. B\u00fcy\u00fcleyici resim ve yontular\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131\u00adra ortaya koydu\u011fu m\u00fchendislik projeleriyle D\u00fcklerin ilgisini kazanan gen\u00e7 adam, ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u0131ras\u0131yla Floransa, Milano, Roma saraylar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrme olana\u011f\u0131 bulur; son \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131m ise Fran\u00adsa&#8217;da Kral Francois Fin koruyuculu\u011funda ge\u00e7i\u00adrir.<\/p>\n<p>Leonardo \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc etkinlikler i\u00e7inde s\u00fcrekli u\u011fra\u015f veren bir ki\u015fiydi, ancak yeterince diren\u00e7li de\u011fildi. \u00c7o\u011fu kez, co\u015fkuyla \u00fcstlendi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015f\u00admay\u0131 bitirmeden, daha \u00e7ekici buldu\u011fu ba\u015fka bir i\u015fe y\u00f6nelir, yeni ser\u00fcvenler arkas\u0131nda ko\u015fard\u0131. As\u0131l tutkusu sanatt\u0131 ku\u015fkusuz. Sanat d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u00admalar\u0131nda \u00f6zellikle esemenli ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131. Proje\u00adlerinin pek \u00e7o\u011fu ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kalm\u0131\u015f, ya da, tam sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmadan bir kenara itilmi\u015fti. Projeleri aras\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fi, deneysel ola\u00adrak ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 u\u00e7ak, helikopter, para\u015f\u00fct t\u00fcr\u00fcnden ara\u00e7lar, \u00e7e\u015fitli silah modelleri vard\u0131. Anatomi konusundaki incelemeleri hi\u00e7 ku\u015fkusuz d\u00f6nemin en de\u011ferli bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 diye nitelenebilir. Hayvan ve insan cesetleri \u00fczerindeki te\u015frih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, say\u0131s\u0131 750&#8217;yi bu\u00adlan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 \u00e7izimleri ona anatomi tarihinde \u00fcs\u00adt\u00fcn bir yer sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Fizyolojinin geli\u015fmesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar\u0131 ara\u00ads\u0131nda en ba\u015fta kan\u0131n i\u015flev ve devinimine ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gelir. Kalbin kaslar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla inceledi\u011fi \u00f6zellikle kapak\u00e7\u0131klar\u0131n i\u015flevini iyi kavrad\u0131\u011f\u0131 \u00e7izimlerinden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Kan\u0131n t\u00fcm organizmaya yay\u0131larak doku ve organlar\u0131 nas\u0131l besledi\u011fini, \u00e7\u00f6keltileri nas\u0131l temizledi\u011fini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Organizmadaki kan devini\u00admini suyun do\u011fadaki devinimine benzetir: Bu\u00adlutlardan ya\u011f\u0131\u015fla inen su deniz ve g\u00f6llerde top\u00adlan\u0131r, sonra buharla\u015farak yeniden bulutlar\u0131 olu\u015fturur. Bu benzeti\u015fte, Harvey&#8217;in 100 y\u0131l sonra olgusal olarak do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 &#8220;kan dola\u015f\u0131m\u0131&#8221; hi\u00adpotezini bulabiliriz.<\/p>\n<figure id=\"attachment_35201\" aria-describedby=\"caption-attachment-35201\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-35201\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/3-10-300x168.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/3-10-300x168.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/3-10.jpg 410w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-35201\" class=\"wp-caption-text\">T\u00fcm ilgi alanlar\u0131nda evrensel bir deha, yet\u00ackin bir \u00f6rnek sergileyen Leonardo, son g\u00fcnlerin\u00acde, zengin ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc basit bir t\u00fcmcede dile getirmi\u015fti: &#8220;Nas\u0131l ya\u015famam gerekti\u011fini an\u00aclamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, nas\u0131l \u00f6lmekte oldu\u011fumu g\u00f6rd\u00fcm.&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n<p>Astronomiye gelince, Leonardo&#8217;nun bu alanda Kopernik&#8217;i \u00f6nceledi\u011fi s\u00f6ylenebilir. Kilisenin o s\u0131\u00adra g\u00f6sterdi\u011fi ho\u015f g\u00f6r\u00fcden de yararlanarak, yer\u00adk\u00fcrenin g\u00fcne\u015f \u00e7evresinde bir gezegen oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilmi\u015fti. Oysa yerle\u015fik \u00f6\u011fretiye g\u00f6re d\u00fcnyam\u0131z evrenin merkezinde sabitti. G\u00f6ksel nesneler ise kutsal nitelikleriyle apayr\u0131 bir or\u00adtamda devinmekteydiler.<\/p>\n<p>Leonardo&#8217;nun fizikte, \u00f6zellikle mekanik dal\u0131n\u00adda, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 sonu\u00e7larla Galileo ile Newton&#8217;u da \u00f6nceledi\u011fi bilinmektedir. &#8220;Canl\u0131lar d\u0131\u015f\u0131nda alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hi\u00e7 bir nesne kendili\u011finden devini\u00adme ge\u00e7mez,&#8221; diyen Leonardo, &#8220;her nesnenin de\u00advindi\u011fi y\u00f6nde a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu, serbest d\u00fc\u015fen bir cismin d\u00fc\u015fmede ge\u00e7en zamanla orant\u0131l\u0131 ola\u00adrak ivme kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131&#8221; ileri s\u00fcrmekle de kalmaz; daha ileri giderek, egemen Aristoteles \u00f6\u011fretisinin tam tersine, kuvveti devinimin de\u011fil, h\u0131z ve\u00adya y\u00f6n de\u011fi\u015ftirmenin nedeni olarak g\u00f6sterir. Bu sav\u0131n daha sonra mekani\u011fin devinim yasalar\u0131n\u00addan biri olarak dile getirildi\u011fini biliyoruz.<\/p>\n<p>Aristoteles&#8217;in \u00f6\u011fretilerine uzak duran Leonar\u00addo&#8217;nun Ar\u015fimet&#8217;e \u00e7ok yak\u0131n ilgi g\u00f6stermesi il\u00adgin\u00e7tir. Ar\u015fimet&#8217;in yap\u0131tlar\u0131 o s\u0131ra hen\u00fcz bas\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131. Ellerde dola\u015fan bir ka\u00e7 el yazmas\u0131 kopya da, okunur gibi de\u011fildi. Bu kaynaklan \u00e7ok \u00f6nemseyen Leonardo&#8217;nun okunakl\u0131 iyi n\u00fcs\u00adha elde etmek i\u00e7in ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131 kimse, \u00e7alma\u00add\u0131\u011f\u0131 kap\u0131 kalmaz. Amac\u0131: klasik \u00e7a\u011f\u0131n \u00f6nc\u00fc bilim insan\u0131n\u0131n kald\u0131ra\u00e7 ve hidrostatik konular\u0131ndaki bulu\u015flar\u0131n\u0131 bilim d\u00fcnyas\u0131na tan\u0131tmak, &#8220;Ar\u015fimet&#8221; ad\u0131n\u0131 lay\u0131k oldu\u011fu yere y\u00fckseltmekti.<\/p>\n<p>Su ve havada dalgasal devinim, ses olu\u015fumu vb. olgularla da ilgilenen Leonardo, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n da dalgasal nitelikte devinme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z et\u00admi\u015fti. Onun ilgin\u00e7 bir g\u00f6zlemi de, yar\u0131m ay&#8217;\u0131n karanl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn belirsiz de olsa g\u00f6r\u00fcnmesi\u00adne ili\u015fkindir. &#8220;Eski ay, yeni ay&#8217;\u0131n kuca\u011f\u0131nda&#8221; di\u00adye betimledi\u011fi bu olay\u0131, d\u00fcnyam\u0131z\u0131n yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 \u0131\u015f\u0131kla a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n<p>Leonardo&#8217;ya jeolojinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc g\u00f6z\u00fcyle de ba\u00adk\u0131labilir. Da\u011f yama\u00e7lar\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131 fosillerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn deniz yarat\u0131klar\u0131na ait oldu\u011funu s\u00f6yler; yerk\u00fcre kabu\u011funun zamanla de\u011fi\u015fiklik\u00adlere u\u011frad\u0131\u011f\u0131, yeni tepe ve vadilerin olu\u015ftu\u011fu gi\u00adbi noktalara de\u011finir. \u00dcstelik bu t\u00fcr olu\u015fumlar\u0131n salt do\u011fal nedenlere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu vurgula\u00admaktan da geri kalmaz.<\/p>\n<p>Simya, astroloji ve b\u00fcy\u00fc t\u00fcr\u00fcnden uygulamalar\u0131 aldatmaca buldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyen Le\u00adonardo, do\u011fay\u0131 neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi i\u00e7inde d\u00fc\u00adzenli, nesnel bir ger\u00e7eklik olarak alg\u0131l\u0131yordu. Dinsel inan\u00e7lara sayg\u0131l\u0131yd\u0131, ama onun i\u00e7in bilim teolojik bask\u0131dan uzak, \u00f6zg\u00fcr bir aray\u0131\u015f oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde amac\u0131na ula\u015fabilirdi. Leonardo&#8217;nun bi\u00adlimsel y\u00f6ntem anlay\u0131\u015f\u0131 neredeyse \u00e7a\u011fda\u015f anla\u00ady\u0131\u015fla e\u015fde\u011fer d\u00fczeydedir. Bu anlay\u0131\u015fta &#8220;olgusal veri &#8211; a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 kuram etkile\u015fimi&#8221; temel \u00f6\u011fedir. Leonardo&#8217;nun sezgisel de olsa bunun ay\u0131rd\u0131nda olmas\u0131 olduk\u00e7a \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc, bu noktan\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131 \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z bilim felsefesini bek\u00adlemi\u015ftir. Leonardo bilimde deney gibi matemati\u00ad\u011fin de \u00f6nemini kavrayan bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Ona g\u00f6re insano\u011flu s\u00fcrgit kesinlik aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde ol\u00admu\u015ftur. Ancak, kesinlik g\u00f6recelidir; oldu\u011fu ka\u00addar\u0131yla, do\u011fal bilimlerde de\u011fil, soyut zihinsel kavramlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalan matematikte buluna\u00adbilirdi, i\u015fe g\u00f6zlemle ba\u015flayan bilimadam\u0131 ise, ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131 g\u00f6zlem ya da deneye ba\u015f\u00advurarak do\u011frulamakla yetinmeliydi. Vurgulad\u0131\u00ad\u011f\u0131 bir nokta da, teori ile uygulaman\u0131n el ele git\u00admesi gere\u011fiydi: Uygulamaya elvermeyen teoriyi anlams\u0131z, teoriye dayanmayan uygulamay\u0131 k\u0131s\u0131r say\u0131yordu Do\u011faya t\u00fcm saplant\u0131lardan ar\u0131nm\u0131\u015f bir kafayla, bir \u00e7ocu\u011fun her \u015feyi kucaklayan a\u00e7\u0131k y\u00fcre\u011fiyle yakla\u015fmay\u0131 \u00f6\u011f\u00fctl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Onun g\u00f6z\u00fcnde sanat, felsefe ve bilim k\u00fclt\u00fc\u00adr\u00fcn b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde birle\u015fen, etkile\u015fim i\u00e7inde ge\u00adli\u015fen \u00e7al\u0131\u015fmalard\u0131. Sanat\u0131 salt yarat\u0131c\u0131 imgele\u00admin, felsefeyi soyut d\u00fc\u015f\u00fcncenin, bilimi deneyin \u00fcr\u00fcn\u00fc say\u0131p birbirinden ayr\u0131 tutmak yanl\u0131\u015ft\u0131. Leonardo de\u011fi\u015fik \u00f6l\u00e7\u00fclerde de olsa hepsinde ya\u00adrat\u0131c\u0131 imgelemin, soyut d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve olgusal deneyimin pay\u0131 var demekteydi.<\/p>\n<p>T\u00fcm ilgi alanlar\u0131nda evrensel bir deha, yet\u00adkin bir \u00f6rnek sergileyen Leonardo, son g\u00fcnlerin\u00adde, zengin ya\u015fam \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc basit bir t\u00fcmcede dile getirmi\u015fti: &#8220;Nas\u0131l ya\u015famam gerekti\u011fini an\u00adlamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda, nas\u0131l \u00f6lmekte oldu\u011fumu g\u00f6rd\u00fcm.&#8221;<\/p>\n<p>\u00d6ld\u00fc\u011f\u00fcnde 67 ya\u015f\u0131ndayd\u0131, ama bedensel olarak t\u00fckenmi\u015fti. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir beynin amans\u0131z s\u00fcr\u00fckleyi\u015fi i\u00e7inde, durmadan bulmak ve yarat\u00admak sava\u015f\u0131m\u0131 veren bu insan\u0131n ya\u015fam\u0131 ac\u0131 dolu g\u00fczelli\u011fiyle ger\u00e7ek bir dramd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Bilimin \u00d6nc\u00fcleri, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, 28. Bask\u0131, Ekim 2014, s.69-73<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>E\u015fsiz ressam, se\u00e7kin yontucu ve filozof, ya\u015fa\u00add\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin en b\u00fcy\u00fck mucit ve deneyci bilim insan\u0131. &#8230; i\u015fte insanl\u0131\u011f\u0131 sanata, bilgiye ve do\u011faya a\u00e7an R\u00f6nesans&#8217;\u0131n simgesi Leonardo da Vinci! &#8220;Mona Lisa&#8221; ve &#8220;Son Yemek&#8221; tablolar\u0131n\u0131n ya\u00adrat\u0131c\u0131s\u0131 Leonardo&#8217;nun sanat d\u00fcnyas\u0131ndaki y\u00fcce konumu hemen herkes\u00e7e bilinen bir ger\u00e7ek. Ama bilim insan\u0131 kimli\u011fi i\u00e7in ayn\u0131 \u015fey s\u00f6yle\u00adnemez. Bir kez, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":35198,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3845],"tags":[242,482,266,5004,289,315],"class_list":["post-35197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilimin-onculeri","tag-anatomi","tag-bilim","tag-cografya","tag-da-vinci","tag-fizyoloji","tag-jeoloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35197"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35197\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}