{"id":35276,"date":"2019-07-11T03:08:33","date_gmt":"2019-07-11T00:08:33","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=35276"},"modified":"2019-07-09T15:29:55","modified_gmt":"2019-07-09T12:29:55","slug":"robotlarin-kan-damarlari-var-midir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/07\/11\/robotlarin-kan-damarlari-var-midir","title":{"rendered":"Robotlar\u0131n kan damarlar\u0131 var m\u0131d\u0131r?"},"content":{"rendered":"

Hayvanlar\u0131n biyolojik sistemleri onlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini, etraflar\u0131ndaki g\u00f6rsel\/i\u015fitsel\/dokunsal sinyallere tepki vermesini ve enerji elde edip depolayabilmelerini sa\u011flar. Bu \u00e7ok i\u015flevlili\u011fin en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi insandaki dola\u015f\u0131m sistemidir. Oksijen ve de\u011ferli besinler v\u00fccuda aktar\u0131l\u0131rken sistemdeki at\u0131klar kald\u0131r\u0131l\u0131r, s\u0131cakl\u0131k ayarlan\u0131r ve enfeksiyonlarla sava\u015f\u0131l\u0131r. Robotlar ise hepsi tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6zelle\u015fmi\u015f sistemlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. G\u00fc\u00e7 \u00fcretimi ve aktar\u0131m\u0131, alg\u0131lay\u0131c\u0131 sens\u00f6rler ve kontrol sistemleri kendi g\u00f6revlerini \u00fcstlenir. Canl\u0131lar ve robotlar aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edebilme, uyum g\u00f6sterebilme ve verimlilik gibi farkl\u0131l\u0131klar biyolojik tabanl\u0131 ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131mlarla a\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

\"\"
Robotun sentetik dola\u015f\u0131m sisteminin elektronik, kontrol ve pompalama bile\u015fenlerini g\u00f6steren ak\u0131\u015f diyagram\u0131. (Kaynak:Aubin et al.)<\/figcaption><\/figure>\n

Yarat\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri Cornell \u00dcniversitesi\u2019nden geldi ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Nature<\/em>\u2019da yay\u0131mland\u0131. Robotlarda enerji depolama ve onun verimli kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u00f6zel bir hidrolik s\u0131v\u0131 \u00f6neriyorlar. Bu s\u0131v\u0131 g\u00fc\u00e7 aktar\u0131m\u0131nda ve robotlar\u0131n belli b\u00f6lgelerini iste\u011fe g\u00f6re aktive etmekte kullan\u0131l\u0131yor. Redoks (y\u00fckseltgenme-indirgenme tepkimeleri) ak\u0131\u015fl\u0131 piller bu uygulama i\u00e7in tercih edildi. Redoks pilleri ak\u0131\u015fkan bir s\u0131v\u0131dan ve kat\u0131 bile\u015fenlerden olu\u015fur. En \u00f6nemli avantajlar\u0131 h\u0131zl\u0131 tepki verebilmeleri, g\u00fcvenli ve esnek olmalar\u0131. Bu piller enerji depolama ve aktarma \u00f6zelliklerinden yararlanmak i\u00e7in hareketli bir robota entegre edildi. Robotun tasar\u0131m\u0131 aslan bal\u0131\u011f\u0131ndan esinlenerek olu\u015fturuldu. Sentetik dola\u015f\u0131m sistemi birbirine ba\u011fl\u0131 \u00e7inko iyod\u00fcr pillerle olu\u015fturuldu ve tasar\u0131mdaki pompalara ve elektroniklere redoks tepkimeleri ile g\u00fc\u00e7 aktar\u0131ld\u0131. Ayn\u0131 zamanda s\u0131v\u0131 pompalanan y\u00fczge\u00e7lerde kimyasal enerji mekanik enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc ve bal\u0131\u011f\u0131n y\u00fczmesi sa\u011fland\u0131. Robot, g\u00f6\u011f\u00fcs y\u00fczge\u00e7lerini deaslan bal\u0131klar\u0131n\u0131n ileti\u015fimde kulland\u0131\u011f\u0131 gibi hareket ettirebildi.<\/p>\n

Peki bal\u0131\u011f\u0131n hareketlerini taklit edebilmek ne anlama geliyor? Asl\u0131nda konuya iki a\u00e7\u0131dan bakabiliriz. \u0130lk olarak, mekanik robotlar\u0131n enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 bilmek ve gereken pilin uzun vadede stabil olarak kullan\u0131labilmesi sorununu halletmek gerekiyor. Gereken enerji miktar\u0131 artt\u0131k\u00e7a pilin boyutu ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fcyor ve bunu kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in tasar\u0131mda yeni d\u00fczenlemelere gitmek gerekiyor. Bunun i\u00e7in \u00e7oki\u015flevlilik sa\u011flayan malzemeler ve tasar\u0131mlar \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6rne\u011fin haraketli kanatlar i\u00e7in esnek piller gerekirkenhem y\u00fck aktaran hem de enerji depolayan piller uydularda, insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131nda ve drone<\/em>larda tercih ediliyor. Di\u011fer bir y\u00f6nden do\u011fadaki canl\u0131lar\u0131 robotlar ile taklit edebilmemiz denizlerde veya g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde detayl\u0131 ara\u015ft\u0131rma yapabilmemizi sa\u011fl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin MIT\u2019de (Massachusetts Institute of Technology) \u00fcretilen robot-bal\u0131k SoFi \u00fc\u00e7 y\u00f6nde manevra kabiliyetine sahip. SoFi ayr\u0131ca okyanusun zorlu ko\u015fullar\u0131nda uzaktan akustik dalgalarla kontrol edilebiliyor. Tabi bunu yaparken di\u011fer bal\u0131klar\u0131 \u00fcrk\u00fctmemesine de \u00f6zen g\u00f6sterildi. Bu sayede \u00fczerindeki kamera ile daha \u00f6nce g\u00f6zlemlenememi\u015f b\u00f6lgelere girdi ve bal\u0131klar\u0131 ve mercan resiflerini foto\u011fraflad\u0131.<\/p>\n

\"\"
Robotun i\u00e7indeki ba\u011flant\u0131lar\u0131n yandan g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc. (Kaynak:Aubin et al.)<\/figcaption><\/figure>\n

Robotlar\u0131n do\u011fa ile entegre olmas\u0131 son derece heyecan verici. B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmeler do\u011fay\u0131 daha iyi anlamam\u0131z i\u00e7in yine do\u011fadan faydalanmam\u0131z\u0131n bir \u00f6rne\u011fi. Malzeme alan\u0131ndaki ilerlemeler, yapay zeka ve uzaktan ileti\u015fim ile birle\u015fince son derece yarat\u0131c\u0131 tasar\u0131mlar kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Di\u011fer taraftan makine \u00f6\u011frenmesi ile robotlar\u0131n bir sonraki ad\u0131mlar\u0131n\u0131 kendilerinin belirlemesi sa\u011flan\u0131yor. \u00c7ok yak\u0131n gelecekte robotlar\u0131n farkl\u0131 alanlarda kendilerine yer buldu\u011funu g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n

Kaynaklar:
\n<\/strong>1) ‘Robot blood’ powersmachinesforlengthytasks, https:\/\/www.eurekalert.org\/pub_releases\/2019-06\/cu-bp062019.php<\/p>\n

2) Aubin, C. A. et al. Electrolyticvascularsystemsforenergy-dense robots. Nature (2019). doi:10.1038\/s41586-019-1313-1<\/p>\n

3) Katzschmann, R. K., DelPreto, J., MacCurdy, R. & Rus, D. Exploration of underwater life with an acousticallycontrolledsoftroboticfish. ScienceRobotics 3, eaar3449 (2018).<\/p>\n

4)Structuralbatterieslightendrones\u2019 loads. https:\/\/cen.acs.org\/materials\/energy-storage\/Structural-batteries-lighten-dronesloads\/97\/i2<\/p>\n

5) Safe, low-cost, modular, self-programmingrobots.https:\/\/www.eurekalert.org\/pub_releases\/2019-06\/tuom-slm062719.php<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Hayvanlar\u0131n biyolojik sistemleri onlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini, etraflar\u0131ndaki g\u00f6rsel\/i\u015fitsel\/dokunsal sinyallere tepki vermesini ve enerji elde edip depolayabilmelerini sa\u011flar. Bu \u00e7ok i\u015flevlili\u011fin en g\u00fczel \u00f6rne\u011fi insandaki dola\u015f\u0131m sistemidir. Oksijen ve de\u011ferli besinler v\u00fccuda aktar\u0131l\u0131rken sistemdeki at\u0131klar kald\u0131r\u0131l\u0131r, s\u0131cakl\u0131k ayarlan\u0131r ve enfeksiyonlarla sava\u015f\u0131l\u0131r. Robotlar ise hepsi tek ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan, \u00f6zelle\u015fmi\u015f sistemlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. G\u00fc\u00e7 \u00fcretimi ve aktar\u0131m\u0131, alg\u0131lay\u0131c\u0131 sens\u00f6rler ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":808,"featured_media":35277,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5015,5014],"class_list":["post-35276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-damarlar","tag-robotlar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t