{"id":35680,"date":"2019-07-29T03:21:05","date_gmt":"2019-07-29T00:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=35680"},"modified":"2019-07-26T17:35:58","modified_gmt":"2019-07-26T14:35:58","slug":"kavganin-fosili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/07\/29\/kavganin-fosili","title":{"rendered":"Kavgan\u0131n fosili!"},"content":{"rendered":"

Bir dinozor dal\u0131 olan Protoceratopsidae<\/em> familyas\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 100 milyon y\u0131l \u00f6ncesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve Kretase sonuna kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Familyaya ait fosil \u00f6rnekleri yaln\u0131zca Asya k\u0131tas\u0131nda bulunmu\u015ftur. Protoceratopsidae<\/em> \u201cilkel boynuzlu kafa\u201d anlam\u0131na gelir.\u00a0 Evrimsel \u00f6nc\u00fcl\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ceratopsidae familyas\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok daha ilkel \u00f6zelliklere sahip dinozorlar\u0131 kapsar.<\/p>\n

Familyan\u0131n en \u00f6nemli \u00f6rnek t\u00fcr\u00fc Protoceratops<\/em>\u2019tur. 84-75 milyon y\u0131l \u00f6ncesinde Mo\u011folistan\u2019da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ad\u0131n\u0131n anlam\u0131 \u201cilk boynuzlu kafa\u201dd\u0131r. \u00d6nc\u00fcl\u00fc oldu\u011fu Ceratopsia grubu dinozorlardan farkl\u0131 olarak kafas\u0131nda boynuz bulundurmamaktad\u0131r ancak boynuz olmaya aday k\u00fc\u00e7\u00fck sivri \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lara sahiptir. Daha eski evrimsel akrabalar\u0131 gibi arka ayaklar\u0131 \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcmek yerine d\u00f6rt aya\u011f\u0131 \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcme yetene\u011fine sahiptir. Yakla\u015f\u0131k olarak bir koyun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndedir ve ileride 9 metre kadar boya ula\u015facak olan dev Ceratopsidae familyas\u0131 dinozorlar\u0131ndan \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Ancak onlarla benzer yan\u0131, ba\u015f\u0131n gerisine do\u011fru uzamaya ba\u015flam\u0131\u015f olan al\u0131n kemi\u011finin olu\u015fturdu\u011fu yakal\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Tam kavga ederken\u2026<\/strong><\/p>\n

Protoceratops<\/em> ile ilgili ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir fosilden s\u00f6z etmemiz gerekiyor. 1971\u2019de Mo\u011folistan\u2019da bulunan bir fosil, bir Protoceratops<\/em> ile bir Velociraptor<\/em> kavga ederlerken, ya aniden \u00e7\u0131kan bir kum f\u0131rt\u0131nas\u0131n\u0131n ortas\u0131nda ya da bir toprak kaymas\u0131n\u0131n alt\u0131nda, kavga ederlerkenki halleriyle fosille\u015fmi\u015fler ve bu haldeki fosilleri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar \u00e7ok iyi korunarak ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bulunan ilk dinozor yumurtas\u0131 fosili Protoceratops<\/em>\u2019a aittir. 1922\u2019de bir b\u00f6lgede farkl\u0131 yuvalara ait \u00e7ok say\u0131da Protoceratops yumurtas\u0131 bulundu. Her bir yuvada yakla\u015f\u0131k 30 kadar yumurta mevcuttu. Bir yuvada bu kadar \u00e7ok say\u0131da yumurta bulunmas\u0131, bizi yuvan\u0131n iki ya da daha fazla say\u0131da di\u015fi taraf\u0131ndan olu\u015fturuldu\u011fu yorumuna g\u00f6t\u00fcrmektedir. Di\u011fer yandan yuvalar\u0131n di\u015filer taraf\u0131ndan korundu\u011funu da tahminediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 b\u00f6lgede ve ayn\u0131 zamanda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u201cyumurta h\u0131rs\u0131z\u0131\u201d dinozor Velociraptor<\/em> fosili, ezilmi\u015f bir kafatas\u0131 ile bulunmu\u015ftur. Yavrular\u0131 30 cm. kadar boya sahiptir ve ebeveynleri taraf\u0131ndan korunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Protoceratops<\/em> cinsinin tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan iki t\u00fcr\u00fc mevcuttur: P. andrewsi<\/em> ve P. hellenikorhinus<\/em>. Her iki t\u00fcr de Asya\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f ancak \u00e7ok yak\u0131n evrimsel akrabas\u0131 olan Leptoceratops<\/em> Kuzey Amerika\u2019da varl\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bir dinozor dal\u0131 olan Protoceratopsidae familyas\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak 100 milyon y\u0131l \u00f6ncesinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve Kretase sonuna kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Familyaya ait fosil \u00f6rnekleri yaln\u0131zca Asya k\u0131tas\u0131nda bulunmu\u015ftur. Protoceratopsidae \u201cilkel boynuzlu kafa\u201d anlam\u0131na gelir.\u00a0 Evrimsel \u00f6nc\u00fcl\u00fc oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Ceratopsidae familyas\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok daha ilkel \u00f6zelliklere sahip dinozorlar\u0131 kapsar. Familyan\u0131n en \u00f6nemli \u00f6rnek t\u00fcr\u00fc Protoceratops\u2019tur. 84-75 […]<\/p>\n","protected":false},"author":767,"featured_media":35684,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[3043,816,5099,5098,5096,5097,4048],"class_list":["post-35680","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-dinozor","tag-fosil","tag-kavga","tag-leptoceratops","tag-protoceratopsidae","tag-velociraptor","tag-yumurta"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t