Bir \u00f6nceki yaz\u0131ma, insan\u0131n okuyaca\u011f\u0131 kitapla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Neredeyse her yaz\u0131s\u0131nda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u015flerine de\u011finmeden ge\u00e7meyen biri olarak ben, yine diyece\u011fim ki kitap-okur kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda da bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n parma\u011f\u0131 elbet var. Ancak bu sefer ayn\u0131 meselenin \u00f6nemli ba\u015fka bir sorusunu a\u00e7\u0131mlayarak ba\u015fl\u0131yorum. O da, \u201cNeden \u015fimdi?\u201ddir.<\/p>\n
Zaman bir tuhafl\u0131k. Daha tuhaf\u0131 herkesin, her \u015feyin \u201ckendi zaman\u0131\u201dn\u0131n olmas\u0131. Biz insanlar\u0131n, duydu\u011fumuz bir \u015feyi ger\u00e7ekten anlamam\u0131z\/i\u00e7selle\u015ftirmemiz kula\u011f\u0131m\u0131zdan girdi\u011fi anda olmuyor. Bazen bir \u015feyi anlamam\u0131z, onu duyduktan aylar sonra ger\u00e7ekle\u015fiyor. Biriyle ho\u015fbe\u015f ediyoruz mesela, sohbet an\u0131nda s\u00f6yledi\u011fi bir \u015feyi, bazen belki sadece bir kelimeyi, \u00fczerinden aylar, y\u0131llar en \u00e7ok da ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar ge\u00e7tik\u00e7e anl\u0131yoruz, anlamland\u0131r\u0131yoruz. Duyulan\u0131n, ham halde olan\u0131n i\u00e7imizde i\u015flenmesi, demlenmesi ve bir davran\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere sindirilmesi gerek. Yine terapiden \u00f6rnek verece\u011fim. Terapi, zaman\u0131n tecr\u00fcbesinin iyice tuhafla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir yer \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bazen t\u0131kanan, bazen akan, bazen \u00e7abucak bitiveren, bazen zaman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan, bazen onca seanslar s\u00fcren t\u00fcm bir terapi s\u00fcrecinin kendisinin tek bir zaman oldu\u011fu garip bir deneyim. Baz\u0131 anlar olur ki bu deneyimde, konu\u015fulan bir \u015feyi o seans\u0131n i\u00e7inde anlamazs\u0131n\u0131z. Hatta unutursunuz. Ancak ba\u015fka bir seansta -belki alt\u0131 ay sonra belki seneler sonra bilemiyorum- bamba\u015fka bir \u015fey konu\u015ftu\u011funuzu san\u0131rken birdenbire \u201co \u015feyi\u201d hat\u0131rlars\u0131n\u0131z. \u201cO \u015feyi\u201d anlars\u0131n\u0131z; \u00e7\u00fcnk\u00fc anlamland\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Unuttu\u011funuzu sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z o \u015fey, tekrar bilincinize gelene kadar i\u015flenmi\u015ftir. Ba\u015fka \u015feylerle ba\u011flant\u0131lar kurmu\u015f, kendisine yeni yollar yapm\u0131\u015f, hatta kendisini yeniden yapm\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k ham de\u011fildir, i\u015flenmi\u015f vaziyettedir. Anlam\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur, duydu\u011funuz \u201c\u015fey\u201dden farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Nereye varaca\u011f\u0131m? Niyetim, Cengiz Aytmatov\u2019un Kassandra Damgas\u0131<\/em> kitab\u0131na sizin de \u00e7ekilmenizi kolayla\u015ft\u0131racak bir yaz\u0131 yazmak. Ancak biliyorum ki bu \u00e7ekilme olacaksa bile benim istedi\u011fim vakitte olmayacak. \u201cHerkesin kendi vaktinde\u201d olacak, olacaksa.<\/p>\n Bu kitab\u0131 ilk kez duydu\u011fum g\u00fcn tam olarak 24 Kas\u0131m 2018, notlar\u0131mdan biliyorum. Bir kongrede, Sel\u00e7uk K\u0131rl\u0131\u2019dan duydum. K\u0131rl\u0131\u2019dan bir \u015feyler duymak zevklidir. Sesinden mi, anlat\u0131\u015f\u0131ndan m\u0131, i\u00e7eri\u011finden mi, yoksa t\u00fcm bunlar\u0131 kendisinde harmanlay\u0131p otantik bir havada sunmas\u0131ndan m\u0131 bilmiyorum. Bildi\u011fim, Sel\u00e7uk K\u0131rl\u0131\u2019n\u0131n her seferinde ilgin\u00e7 bir \u015fekilde beni derinden yakalad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n \u015e\u00f6yle yazm\u0131\u015f\u0131m notlar\u0131ma:<\/p>\n \u201cCengiz Aytmatov- Kassandra Damgas\u0131<\/p>\n Kassandra Embriyolar\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya gelmek istememe mesaj\u0131 olarak annelerinin aln\u0131nda bir iz, sivilce olarak belirmesi\u201d<\/p>\n Ve hemen alt\u0131ndaki notta ise \u015fu yaz\u0131yor:<\/p>\n \u201cM\u00fccadeleye sistemin i\u00e7inde kalarak devam etmi\u015f Aytmatov.\u201d<\/p>\n \u201cBir metin, yazar\u0131n ruhsall\u0131\u011f\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?\u201d epeyce kli\u015fele\u015fmi\u015f bir soru art\u0131k. Benim kafa yormak istedi\u011fim, yazar\u0131n ve okurun ruhsall\u0131klar\u0131n\u0131n metin denen o bulu\u015fma noktas\u0131nda \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fen etkile\u015fimin sonucuna dair. Evet, bana kal\u0131rsa bu bir \u201c\u00e7arp\u0131\u015fma\u201d. \u0130ki \u00f6znelli\u011fin, iki ruhun \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 ve do\u011fas\u0131 itibar\u0131yla sald\u0131rgan diyebilirim. Ba\u015fka bir insan\u0131n ruhundan \u00e7\u0131kan idealar\u0131n ve duygular\u0131n bizim bedenimize ve ruhumuza girmesiyle nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131yoruz okur olarak? \u0130\u015fte \u015fimdi en ba\u015fta yazd\u0131\u011f\u0131m \u201czaman\u201da ba\u011flan\u0131yoruz. \u0130\u00e7imiz, bu \u00e7arp\u0131\u015fmaya haz\u0131r m\u0131? \u0130nsan ancak haz\u0131r oldu\u011funda okuyaca\u011f\u0131 kitab\u0131 al\u0131r eline ve ancak haz\u0131r oldu\u011funda bu \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n ona vaat edece\u011fi ke\u015ffe cesaret eder.<\/p>\n 24 Kas\u0131m 2018\u2019de bu kitaba dair bir \u015feyler duydu\u011fumda, i\u00e7imde olu\u015fan garip heyecan ve merak\u0131 hat\u0131rl\u0131yorum. O kitap bir yemek olsayd\u0131, o anda mideye indirmek isterdim. Ancak kongreden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda, gidip kitab\u0131 almad\u0131m. Ertesi g\u00fcn de almad\u0131m. Ve sonraki g\u00fcn de elim gitmedi. Zihnimdeyse, bu kitab\u0131 okuma fikri pi\u015fti. Onunla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fime dair g\u00fcvenim demlendi. Bu \u00e7arp\u0131\u015fmadan sa\u011f \u00e7\u0131kabilirim diyebildi\u011fim noktada kitab\u0131 edinebilmek \u00fczere harekete ge\u00e7ebildim. Zaman\u0131 vard\u0131, zaman\u0131m vard\u0131, gelmesini bekledim.<\/p>\n Kitapta, kendisine \u201cUzay Rahibi\u201d diyen bir bilim insan\u0131, Papa\u2019ya bir mektup yolluyor ve t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 sarsabilecek bir bulu\u015fu oldu\u011funu bildiriyor.<\/p>\n Uzay Rahibi, embriyolar\u0131n ana rahmindeki ilk haftalarda \u201chayatta kendilerini bekleyenleri hissetme ve bu kadere tepki g\u00f6sterme yetene\u011fine sahip olduklar\u0131n\u0131\u201d buluyor. Bu embriyolar, do\u011fmak istemiyor. Annelerinin aln\u0131na bir i\u015faret g\u00f6nderiyor. Ancak, bir s\u00fcre sonra \u201ckaderlerine boyun e\u011ferek\u201d -belki Aytmatov\u2019un hayat\u0131 gibi, sistemin\/d\u00fczenin i\u00e7inde kalarak- bu i\u015fareti g\u00f6ndermeyi b\u0131rak\u0131yorlar.<\/p>\n Aytmatov, sistemin i\u00e7inde kalarak m\u00fccadeleye devam etmi\u015fse, Kassandra Embriyolar\u0131n\u0131n i\u015faret g\u00f6ndermeyi b\u0131rakarak kaderlerine boyun e\u011fmesinin nesi birbirine benziyor?<\/p>\n Bunun cevab\u0131n\u0131, kitab\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Uzay Rahibi\u2019nin kendi hayat\u0131na dair yazd\u0131\u011f\u0131 samimi mektupla verebiliyoruz. Do\u011fmak istemeyen asi bir embriyo, do\u011fmak felaketine u\u011frad\u0131\u011f\u0131nda h\u0131nc\u0131 s\u00f6ner mi? Belki o kadar h\u0131n\u00e7lan\u0131r ki bu talihsizli\u011fe, koca bir biliminsan\u0131 olur ve konu\u015facak dili bile olmayan ruhlar\u0131n \u00e7aresiz iste\u011finin yollad\u0131\u011f\u0131 i\u015faretin el\u00e7isi olur, dili olur. T\u00fcm hayat\u0131 boyunca o h\u0131n\u00e7 ile ne yapar? Ve her \u015fey geride kald\u0131\u011f\u0131nda, en az h\u0131nc\u0131 kadar \u015fiddetli hissetti\u011fi su\u00e7luluk duygusu onu nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcr? Annesinin zaten hi\u00e7 \u00e7\u0131kmak istemedi\u011fi rahmini an\u0131msatan, uzaya m\u0131?<\/p>\n Kassandra Damgas\u0131, insan\u0131n i\u00e7indeki en derin d\u00fc\u015flemlere dokunan bir roman. Tam da bu y\u00fczden hemen kendisine \u00e7eken, s\u00fcr\u00fckleyen; ancak bir o kadar da rahats\u0131z eden, okunmas\u0131 zor cinsten. Size \u00e7arpmas\u0131na haz\u0131r\u0131m diyorsan\u0131z, umar\u0131m elinize al\u0131rs\u0131n\u0131z. Tabii zaman\u0131(n\u0131z) geldi\u011finde\u2026<\/p>\n Cengiz Aytmatov, Kassandra Damgas\u0131, Nora Kitap, 2018, 288 s. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir \u00f6nceki yaz\u0131ma, insan\u0131n okuyaca\u011f\u0131 kitapla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Neredeyse her yaz\u0131s\u0131nda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u015flerine de\u011finmeden ge\u00e7meyen biri olarak ben, yine diyece\u011fim ki kitap-okur kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda da bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n parma\u011f\u0131 elbet var. Ancak bu sefer ayn\u0131 meselenin \u00f6nemli ba\u015fka bir sorusunu a\u00e7\u0131mlayarak ba\u015fl\u0131yorum. O da, \u201cNeden \u015fimdi?\u201ddir. Zaman bir tuhafl\u0131k. Daha tuhaf\u0131 herkesin, her \u015feyin \u201ckendi […]<\/p>\n","protected":false},"author":877,"featured_media":35831,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5079,38,513,510,511],"tags":[5120],"class_list":["post-35830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-186-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-cengiz-aytmatov"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t