{"id":36022,"date":"2019-08-06T03:20:44","date_gmt":"2019-08-06T00:20:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=36022"},"modified":"2019-08-02T17:49:04","modified_gmt":"2019-08-02T14:49:04","slug":"maymunlar-basit-bir-mantik-sureci-isleterek-bilgi-dizilerini-siralayabiliyorlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/08\/06\/maymunlar-basit-bir-mantik-sureci-isleterek-bilgi-dizilerini-siralayabiliyorlar","title":{"rendered":"Maymunlar, basit bir mant\u0131k s\u00fcreci i\u015fleterek bilgi dizilerini s\u0131ralayabiliyorlar!"},"content":{"rendered":"

Yeni \u00e7al\u0131\u015fma, maymunlar\u0131n basit bir mant\u0131k s\u00fcreci i\u015fleterek bilgi dizilerini s\u0131ralayabildiklerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n

Kolombiya \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten psikolog Greg Jensen, \u201cRhesus makak maymunlar\u0131, haz\u0131rlanan listedeki i\u00e7eriklere tekrar tekrar maruz b\u0131rak\u0131larak bu listedeki s\u0131ray\u0131 \u00f6\u011frenmeleri sa\u011fland\u0131\u201d dedi. B\u00f6ylelikle canl\u0131lar; A, B\u2019den \u00f6nce geliyorsa ve B de C\u2019den \u00f6nce geliyorsa, A, C\u2019den \u00f6nce gelir gibi liste halindeki i\u00e7erikler hakk\u0131nda temel bir mant\u0131k y\u00fcr\u00fctt\u00fcler. \u00c7al\u0131\u015fmaya ili\u015fkin sonu\u00e7lar, 30 Temmuz g\u00fcn\u00fc Science Advances\u2019ta yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fmaya ili\u015fkin olarak a\u00e7\u0131klama yapan Jensen, \u201cMaymunlar\u0131n, onlara verilen \u00f6d\u00fcller nedeniyle mi do\u011fru s\u0131ralama yapma e\u011filiminde olduklar\u0131na dair g\u00fcven sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131. Bu noktada maymunlar, listede bulunan simgelerin s\u0131ras\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc, edindikleri bu bilgiyi kulland\u0131 ve listedeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerden hangisinin di\u011ferini takip etti\u011fini fark etti\u201d dedi.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda \u00f6nceki \u00e7al\u0131\u015fmalar; maymun, kuyruksuz maymun, g\u00fcvercin, s\u0131\u00e7an ve karga gibi hayvanlar\u0131n da benzer bir mant\u0131\u011f\u0131 kullanarak i\u00e7erikleri bir s\u0131ra do\u011frultusunda listeleyebildiklerini g\u00f6stermi\u015fti. Ancak bu konudaki temel tart\u0131\u015fma, canl\u0131lar\u0131n bunu bir \u00f6d\u00fcl kazan\u0131m\u0131 ile mi ili\u015fkilendirdikleri yoksa liste halindeki i\u00e7eriklere ili\u015fkin bir mant\u0131k m\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 \u00fczerineydi.<\/p>\n

Jensen ve ekibi, maymunlar\u0131n liste halindeki g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin s\u0131ras\u0131n\u0131 belirleyecekleri 600 denemeli oturumlar tasarlad\u0131. G\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde bir s\u0131cak hava balonu, m\u0131s\u0131r ba\u015fa\u011f\u0131 ve zebra bulunuyordu ve maymunlar, se\u00e7imlerini \u00f6d\u00fcllerin y\u00f6netmesine izin veremezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc biliminsanlar\u0131 deneyde kullan\u0131lan canl\u0131lara, do\u011fru cevap verdiklerinde b\u00fcy\u00fck bir \u00f6d\u00fcl, yanl\u0131\u015f cevap verdiklerinde ise k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00f6d\u00fcl verdi. Baz\u0131 seanslarda ise tam tersi uyguland\u0131. Yani maymunlar, yanl\u0131\u015f cevap verdiklerinde de \u00f6d\u00fcl geri bildirimi ald\u0131.<\/p>\n

\"\"
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar “Listelemenin, canl\u0131lar\u0131n vah\u015fi do\u011fa i\u00e7erisindeki sosyal hiyerar\u015fiyi anlamalar\u0131 i\u00e7in de\u011ferli bir yetenek” diyorlar<\/figcaption><\/figure>\n

Maymunlar, her iki \u00f6d\u00fcl sisteminde de, listelemeyi \u00f6\u011frenmi\u015f ve deney oturumlar\u0131n\u0131n sonunda g\u00f6rece daha az hata yapm\u0131\u015flard\u0131r. Deneyi yapan biliminsanlar\u0131, \u00f6d\u00fcl sisteminin daha h\u0131zl\u0131 bir kavray\u0131\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak canl\u0131lar\u0131n temel oda\u011f\u0131n\u0131n \u00f6d\u00fcl olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fclerinden Jensen, \u201cBu vah\u015fi do\u011fa i\u00e7in de\u011ferli bir yetenek; \u00e7\u00fcnk\u00fc canl\u0131lar\u0131n, hem kendilerinin hem de grup arkada\u015flar\u0131n\u0131n sosyal hiyerar\u015fi i\u00e7erisinde nerede durduklar\u0131n\u0131 anlamalar\u0131 gerekiyor\u201d diyor ekliyor: \u201cListenen bilgileri anlama, tespit etme, kullanma, referans olu\u015fturma yetene\u011fi, bireyler aras\u0131ndaki ili\u015fkilenmelerin takip edilmesi i\u00e7in etkili olan evrimsel bir mekanizma olabilir.\u201d<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.sciencenews.org\/article\/monkeys-can-use-basic-logic-decipher-order-items-list<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yeni \u00e7al\u0131\u015fma, maymunlar\u0131n basit bir mant\u0131k s\u00fcreci i\u015fleterek bilgi dizilerini s\u0131ralayabildiklerini ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Kolombiya \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten psikolog Greg Jensen, \u201cRhesus makak maymunlar\u0131, haz\u0131rlanan listedeki i\u00e7eriklere tekrar tekrar maruz b\u0131rak\u0131larak bu listedeki s\u0131ray\u0131 \u00f6\u011frenmeleri sa\u011fland\u0131\u201d dedi. B\u00f6ylelikle canl\u0131lar; A, B\u2019den \u00f6nce geliyorsa ve B de C\u2019den \u00f6nce geliyorsa, A, C\u2019den \u00f6nce gelir gibi liste halindeki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":36024,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[4059,1487,5179,479,1671],"class_list":["post-36022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-arastirma","tag-bilgi","tag-liste","tag-mantik","tag-maymun"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t