{"id":36749,"date":"2019-09-10T03:20:34","date_gmt":"2019-09-10T00:20:34","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=36749"},"modified":"2019-09-09T11:26:49","modified_gmt":"2019-09-09T08:26:49","slug":"eski-solucan-fosilleri-hayvansal-yasamin-kokenine-dayaniyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/09\/10\/eski-solucan-fosilleri-hayvansal-yasamin-kokenine-dayaniyor","title":{"rendered":"Eski solucan fosilleri hayvansal ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenine \u0131\u015f\u0131k tutuyor"},"content":{"rendered":"

Fosil \u00f6rnekleri \u00fczerinden ula\u015f\u0131lan ve yar\u0131m milyar y\u0131ll\u0131k oldu\u011fu ifade edilen \u00f6rnek, modern hayvan t\u00fcrlerinin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tarih sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131 olarak bilinen Kambriyen Patlamas\u0131’na meydan okuyor.<\/p>\n

Yar\u0131m milyardan y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce, tuhaf g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc solucan benzeri bir canl\u0131, deniz dibindeki \u00e7amur yataklar\u0131ndan ge\u00e7erken \u00f6lm\u00fc\u015f ve arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izle beraber y\u0131llarca bozulmadan fosille\u015fmi\u015f. \u015eimdi ise, bu fosil modern hayvanlar\u0131n ne zaman ve nas\u0131l evrimle\u015fti\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor.\u00a0551-539 milyon y\u0131l \u00f6nce Ediyakaran d\u00f6nemde olu\u015fan bu fosil, modern hayvan t\u00fcrlerinin 539 milyon y\u0131l \u00f6nce, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tarih sahnesine \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Kambriyen Patlamas\u0131’na meydan okuyan kan\u0131tlara bir yenisini ekliyor.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00c7in\u2019in g\u00fcneyinde bulduklar\u0131 di\u011fer fosil \u00f6rnekleriyle beraber yapt\u0131klar\u0131 fosil analizini 4 Eyl\u00fcl\u2019de Nature\u2019da yay\u0131nlad\u0131. Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta bulunan Edinburgh \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten yerbilimci Rachel Wood, \u201cBu her \u015feyi \u00e7ok \u00e7ok ge\u00e7mi\u015flere, Ediyakaran d\u00f6neme geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor\u201d diyor.\u00a0Nashville, Tennessee\u2019de bulunan Vanderbilt \u00dcniversitesi\u2019nden paleontolojist Simon Darroch, \u201cBu makaleyi \u00f6zel k\u0131lan, be\u015f sayfal\u0131k metinde \u00fc\u00e7 koca bulgu olmas\u0131. \u0130lk olarak, \u00f6lm\u00fc\u015f bir hayvan\u0131n \u00f6lmeden \u00f6nce arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izin hemen ard\u0131nda bulunmas\u0131 olduk\u00e7a ender rastlanan bir olay. \u0130kincisi, bu fosil, hayvan ya\u015fam\u0131n\u0131n evriminde \u00e7ok \u00f6nemli bir ana tan\u0131kl\u0131k ediyor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise, bu \u00e7ok tuhaf g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc bir canl\u0131\u201d diyor. Yilingia spiciformis adi verilen bu canl\u0131, 27 santimetre uzunlu\u011fu, farkl\u0131 \u00f6n ve arka k\u0131s\u0131mlar\u0131yla biyolojik olarak karma\u015f\u0131k bir yap\u0131ya sahip. \u201cEdiyakaran d\u00f6nemde bu canl\u0131lardan pek yok\u201d diye ekliyor Darroch.<\/p>\n

Antik organizmalar<\/strong>
\nGe\u00e7mi\u015fte bulunan fosil kay\u0131tlar\u0131 Ediyakaran denizi faunas\u0131n\u0131n zenginli\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermi\u015fti. Ancak pek \u00e7ok Ediyakaran fosilin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz hayvanlar\u0131nda bulunmayan tuhaf anatomik \u00f6zelliklere sahip olmas\u0131, paleontolojistlerin Kambriyen d\u00f6nem canl\u0131lar\u0131yla Ediyakaran organizmalar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131 kurmas\u0131n\u0131 olduk\u00e7a zor k\u0131l\u0131yordu. Bu ba\u011f\u0131n kurulamamas\u0131, modern hayvanlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n Kambriyen patlamas\u0131yla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc destekliyordu.<\/p>\n

\"\"
Modern hayvanlara benzer \u015fekilde Y. spiciformis\u2019in \u00f6n ve arka k\u0131s\u0131mlar\u0131 farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. Fosil arka k\u0131sma do\u011fru inceliyor<\/figcaption><\/figure>\n

Son senelerde bu g\u00f6r\u00fc\u015f de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Baz\u0131 Ediyakaran organizmalar\u0131 kendilerine has v\u00fccut formlar\u0131na ra\u011fmen, modern hayvan olarak kabul edilmeye ba\u015fland\u0131. Bu geli\u015fmeyle hayvansal ya\u015fam\u0131n Kambriyen patlamadan milyonlarca y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 fikri ortaya at\u0131ld\u0131.\u00a0Makalenin di\u011fer bir yazar\u0131 olan, Virginia Teknik \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten paleontolojist Shunhai Xiao, \u201cYilingia spiciformis bu kategoriye giriyor ve bahsi ge\u00e7en d\u00fc\u015f\u00fcnceyi daha da ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor. B\u00fct\u00fcn v\u00fccut boyunca simetrik b\u00f6lmeli yap\u0131s\u0131, bu canl\u0131y\u0131 Kambriyen hayvanlar\u0131na olduk\u00e7a benzer k\u0131l\u0131yor. Dahas\u0131, arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 iz Y. spiciformis\u2019in ayn\u0131 modern hayvanlar gibi deniz dibinde s\u00fcr\u00fcnebildi\u011fini g\u00f6steriyor. Ediyakaran d\u00f6neme ait canl\u0131lar\u0131n benzer hareket etme kabiliyetlerinin oldu\u011funu g\u00f6steren yaln\u0131zca birka\u00e7 kan\u0131t vard\u0131\u201d diyor. Xiao ve ekibinin bulgular\u0131, Kambriyen patlamadan 12 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olsa da Y. spiciformis\u2019in Kambriyen hayvan\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve b\u00f6yle davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Xiao \u201cGe\u00e7mi\u015fte paleontolojistler Ediyakaran ve Kambriyen aras\u0131ndaki farka vurgu yapard\u0131 ancak \u015fimdi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, ya\u015fam s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u015f\u0131p devam etmek zorunda. Baz\u0131 t\u00fcrler hayatta kalmak zorunda\u201d diyor.<\/p>\n

T\u00fcr\u00fcn\u00fcn di\u011fer \u00f6rneklerini ar\u0131yorlar<\/strong>
\nY. spiciformis\u2019in tam olarak hangi hayvan t\u00fcr\u00fcne ait oldu\u011fu \u015fimdilik bilinmiyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bacak benzeri yap\u0131lara sahip olmas\u0131 nedeniyle, \u0131stakoz veya karides gibi b\u00f6cek ve kabuklu t\u00fcrleriyle yak\u0131n akraba olabilece\u011fi ihtimalinin \u00fczerinde duruyor. Detayl\u0131 incelemelerde bu yap\u0131lar\u0131n fosille\u015fme s\u00fcrecinde olu\u015fan yapay formlar oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131rsa bu canl\u0131, b\u00f6lmeli ilkel solucan olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir.<\/p>\n

\u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir olas\u0131l\u0131k olarak, bu iki t\u00fcr\u00fcn de ortak atas\u0131 olabilir\u201d diyor Xiao. B\u00f6lmeli solucan ve karides benzeri canl\u0131lar\u0131n ayni t\u00fcrden evrildi\u011fi fikri 19. y\u00fczy\u0131la dayan\u0131yor ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 karides benzeri canl\u0131lar\u0131n, yuvarlak solucan ve d\u0131\u015f iskeletini atarak b\u00fcy\u00fcyen canl\u0131larla \u00e7ok daha yak\u0131n akraba oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.\u00a0Xiao par\u00e7a olu\u015fumunun hayvan evriminde kilit rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. B\u00f6lmeli hayvanlar ya\u015famlar\u0131n\u0131 etkilemeden daha fazla veya daha az b\u00f6lme olu\u015fturacak \u015fekilde evrim ge\u00e7irebiliyor. B\u00f6ylece Xiao, tarihte bir grup b\u00f6lmeli hayvan\u0131n evrim ge\u00e7irmesiyle, farkl\u0131 ni\u015flere uyum sa\u011flayan bir\u00e7ok yeni t\u00fcr\u00fcn olu\u015fmas\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da Y. spiciformis\u2019ten birka\u00e7 milyon y\u0131l sonra g\u00f6r\u00fclen hayvan t\u00fcrlerindeki ani art\u0131\u015fa neden olabilece\u011fini a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n

Ancak Washington DC\u2019deki Smithsonian Ulusal Do\u011fal Tarih M\u00fczesi\u2019nden paleobiyolog Doug Erwin, bu a\u00e7\u0131klamayla yeterince ikna olmu\u015fa benzemiyor. Hayvansal evrim s\u00fcrecinde par\u00e7a olu\u015fumunun birden fazla kez g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve bu nedenle Y. spiciformis\u2019in \u00e7oktan nesli t\u00fckenmi\u015f ve tamam\u0131yla farkl\u0131 bir t\u00fcre ait olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong>\u00a0https:\/\/www.nature.com\/articles\/d41586-019-02556-x<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fosil \u00f6rnekleri \u00fczerinden ula\u015f\u0131lan ve yar\u0131m milyar y\u0131ll\u0131k oldu\u011fu ifade edilen \u00f6rnek, modern hayvan t\u00fcrlerinin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde tarih sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131 olarak bilinen Kambriyen Patlamas\u0131’na meydan okuyor. Yar\u0131m milyardan y\u0131ldan fazla bir s\u00fcre \u00f6nce, tuhaf g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc solucan benzeri bir canl\u0131, deniz dibindeki \u00e7amur yataklar\u0131ndan ge\u00e7erken \u00f6lm\u00fc\u015f ve arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izle beraber y\u0131llarca bozulmadan fosille\u015fmi\u015f. \u015eimdi […]<\/p>\n","protected":false},"author":2114,"featured_media":36750,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[816,5161,488,5302],"class_list":["post-36749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-fosil","tag-kambriyen","tag-organizma","tag-solucan"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t