{"id":3709,"date":"2015-10-16T15:52:42","date_gmt":"2015-10-16T12:52:42","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=3709"},"modified":"2015-10-16T15:52:42","modified_gmt":"2015-10-16T12:52:42","slug":"sempanzelerin-kisilikleri-beyin-anatomisiyle-ilgili-olabilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/10\/16\/sempanzelerin-kisilikleri-beyin-anatomisiyle-ilgili-olabilir","title":{"rendered":"\u015eempanzelerin ki\u015filikleri beyin anatomisiyle ilgili olabilir"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131:<\/strong> Daha \u00f6nce yap\u0131lan pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada insanlar\u0131n ve \u015fempanzelerin geni\u015f benzer \u00f6zellikleri oldu\u011fu belirlenmi\u015fti. Ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmaya kadar bu benzer \u00f6zelliklerin nas\u0131l bir n\u00f6roanatomik temele dayand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Georgia Devlet \u00dcniversitesi, Teksas \u00dcniversitesi Anderson Kanser Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ve Kopenhag \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, \u015fempanzelerin ki\u015filik \u00f6zelliklerinin belirli bir beyin b\u00f6lgesinin yap\u0131sal anatomisiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterildi.<\/p>\n

\u00c7al\u0131\u015fma, Neurolmage <\/em>dergisinin A\u011fustos say\u0131s\u0131nda yay\u0131mland\u0131. \u00c7al\u0131\u015fmada, frontal korteksin \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerindeki gri madde miktar\u0131 ve da\u011f\u0131l\u0131m\u0131, madde miktar\u0131n\u0131n asimetrisi (sa\u011fda sola g\u00f6re fazla olmas\u0131 ya da tam tersi) ki\u015filik \u00f6zelliklerinin \u00e7e\u015fitlili\u011fiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, frontal korteks ve bu b\u00f6lgedeki asimetriler, ki\u015filik \u00f6zelliklerinin n\u00f6robiyolojik temelini olu\u015fturabilmekte ve bu konuda rol oynayabilmektedir.<\/p>\n

Georgia Devlet \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Robert Latzman\u2019a g\u00f6re, temel ki\u015filik \u00f6zelliklerinin n\u00f6robilimsel yakla\u015f\u0131mla ele al\u0131nmas\u0131 durumunda, insan ve \u015fempanzeler aras\u0131ndaki benzerlikler sa\u011flam bir temele oturmu\u015f olabilecektir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 107 \u015fempanzenin beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemesini (MRI) ve bunlar\u0131n 41 adet \u00f6\u011feye verdikleri tepkiler do\u011frultusunda beyinlerinde olu\u015fan farkl\u0131l\u0131klar\u0131 de\u011ferlendirmi\u015ftir. A\u00e7\u0131k ve d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck davran\u0131\u015flar sergileyenlerin beyinlerinin anteriorsingulat korteksinde (beynimizin \u00f6\u011frenme, duygu kontrol\u00fc, bilin\u00e7, hata tespiti gibi \u00f6nemli fonksiyonlar\u0131ndan sorumlu b\u00f6lgesi) gri maddenin, her iki beyin yar\u0131mk\u00fcresinde de fazla oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler. Daha fazla bask\u0131n karakter sergileyen \u015fempanzelerin ise sol anteriorsingulat ve sa\u011f prefrontal b\u00f6lgesinde gri maddenin fazla oldu\u011fu belirlendi. A\u015f\u0131r\u0131 tepkisel ve davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nceden kestirilemeyen \u015fempanzelerin ise sa\u011f orta prefrontal b\u00f6lgede gri madde art\u0131\u015f\u0131 vard\u0131.<\/p>\n

T\u00fcm \u015fempanzeler y\u0131ll\u0131k kontrolleri s\u0131ras\u0131nda MRI incelemesine tabi tutulmaktayd\u0131. Uzun s\u00fcredir \u015fempanzelerle \u00e7al\u0131\u015fmakta olan biliminsanlar\u0131n\u0131n se\u00e7ti\u011fi ve kesin derecelendirmede yeterince deneyimi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen \u015fempanzelerden bir k\u0131sm\u0131 ankete dahil edilmi\u015ftir. Deneyde kullan\u0131lan her bir imge, \u015fempanzeyi \u201cen az betimleyen davran\u0131\u015fsal \u00f6zellik\u201d ile \u015fempanzeyi \u201cen fazla betimleyen davran\u0131\u015fsal \u00f6zellik\u201d olarak se\u00e7ilmi\u015fti. Materyal 5 boyut i\u00e7eriyordu. Bunlar: D\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckl\u00fck, a\u00e7\u0131kl\u0131k, uyumluluk, \u00fcst\u00fcnl\u00fck (insanda n\u00f6rotizm yani duygusal dengesizli\u011fin kar\u015f\u0131t\u0131 olarak) ve a\u015f\u0131r\u0131 tepkisellik-tahmin edilemezliktir (\u0130nsanlardaki sorumluluk, uyumluluk ve d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckl\u00fck davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131 olarak.)<\/p>\n

Sonu\u00e7ta, daha \u00f6nceki pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada belirlenen insan-\u015fempanze aras\u0131 geni\u015f davran\u0131\u015fsal benzerlikler, ilk kez bu \u00e7al\u0131\u015fmada (insan olmayan primatlarda) n\u00f6roanatomik temelini bulmu\u015f gibi duruyor.<\/p>\n

\u00c7eviren: Dr. Ebru Oktay<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak: <\/strong>http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/09\/150929092738.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: Daha \u00f6nce yap\u0131lan pek \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmada insanlar\u0131n ve \u015fempanzelerin geni\u015f benzer \u00f6zellikleri oldu\u011fu belirlenmi\u015fti. Ancak bu \u00e7al\u0131\u015fmaya kadar bu benzer \u00f6zelliklerin nas\u0131l bir n\u00f6roanatomik temele dayand\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanamam\u0131\u015ft\u0131. Georgia Devlet \u00dcniversitesi, Teksas \u00dcniversitesi Anderson Kanser Ara\u015ft\u0131rma Merkezi ve Kopenhag \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmada, \u015fempanzelerin ki\u015filik \u00f6zelliklerinin belirli bir beyin b\u00f6lgesinin yap\u0131sal anatomisiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,21,32,35],"tags":[],"class_list":["post-3709","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-evrim","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t