{"id":3737,"date":"2015-11-01T10:00:23","date_gmt":"2015-11-01T07:00:23","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=3737"},"modified":"2018-01-16T16:31:35","modified_gmt":"2018-01-16T13:31:35","slug":"ilk-antik-afrika-genomu-kitaya-avrupa-asya-gocunu-ortaya-cikardi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2015\/11\/01\/ilk-antik-afrika-genomu-kitaya-avrupa-asya-gocunu-ortaya-cikardi","title":{"rendered":"\u0130lk antik Afrika genomu, k\u0131taya Avrupa &#8211; Asya g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc ortaya \u00e7\u0131kard\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Etiyopya\u2019daki bir ma\u011farada bulunan 4500 y\u0131ll\u0131k bir iskelet Afrika\u2019n\u0131n ilk antik insan genomunu sa\u011flad\u0131. Bulunan insan\u0131n genomu, Orta Asya \u00e7ift\u00e7ilerinin Afrika\u2019ya g\u00f6\u00e7 etti\u011fini ve Avrupa-Asyal\u0131 atalar\u0131n\u0131n izlerini \u00e7o\u011fu modern Afrikal\u0131n\u0131n genomuna ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilgisini sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p>Modern insan (<em>Homo sapiens<\/em>) gezegenin hemen her k\u00f6\u015fesine yay\u0131lmadan \u00f6nce, Afrika\u2019da 200.000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131. Bu g\u00f6\u00e7lerin kan\u0131t\u0131 bug\u00fcn ya\u015fayan insanlar\u0131n genomlar\u0131nda yaz\u0131l\u0131. Son y\u0131llarda Avrupa, Asya ve Amerika\u2019daki antik kal\u0131nt\u0131lardan toplanan DNA, insanl\u0131\u011f\u0131n evrimsel hik\u00e2yesine yeni bulgular ekledi. Fakat k\u0131tan\u0131n s\u0131cak ikliminde genetik malzeme \u00e7abuk bozuldu\u011fundan Afrika bu DNA tabanl\u0131 devrimi ka\u00e7\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><strong>Etiyopya\u2019daki ke\u015fif<\/strong><\/p>\n<p>2011\u2019de Etiyopya\u2019n\u0131n g\u00fcney bat\u0131s\u0131ndaki da\u011fl\u0131k arazide Gamo kabilesiyle \u00e7al\u0131\u015fan arkeologlar, yak\u0131nlardaki nehre bakan, 14 metre geni\u015fli\u011finde ve 9 metre y\u00fcksekli\u011findeki Mota Ma\u011faras\u0131\u2019n\u0131 ke\u015ffettiler. Bir y\u0131l sonra ma\u011faradan kollar\u0131 \u00e7enesinin alt\u0131nda katlanarak g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f bir yeti\u015fkin erkek \u00e7\u0131kartt\u0131lar. Karbon tarih saptama y\u00f6ntemiyle 4500 y\u0131l \u00f6nce \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc saptand\u0131. Bu tarihte iddia edilen Avrupa-Asya g\u00f6\u00e7lerinden ve do\u011fu Afrika\u2019da tar\u0131m\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan daha \u00f6ncesine i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p>Antik DNA teknolojisindeki geli\u015fmeler ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u015fimdiye kadarkilerden daha eski kemiklerden DNA \u00f6rne\u011fi alabilmesini sa\u011fl\u0131yor ve ma\u011faralar\u0131n serin ortam\u0131 da genetik malzeme i\u00e7in daha iyi ortam olu\u015fturuyor. Dublin \u00dcniversitesi\u2019nden arkeolog Ron Pinhasi\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir ekip Mota\u2019da bulunan erkek kemiklerini bozulmam\u0131\u015f DNA i\u00e7in test etti ve genomunu 12 kez s\u0131ralayabilecek yeterli malzemeyi buldu.<\/p>\n<p>Bulunan erkek genomu beklendi\u011fi \u00fczere bug\u00fcn Etiyopya\u2019n\u0131n da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinde ya\u015fayan Arilere ekibin inceledi\u011fi di\u011fer insan toplumlar\u0131ndan daha \u00e7ok benzerlik g\u00f6steriyor ki, bu da Arilerin k\u00f6kenlerinin b\u00f6lgede eskiden ya\u015fayan insanlarla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Fakat daha detayl\u0131 genetik ara\u015ft\u0131rmalar, yakla\u015f\u0131k 3000 y\u0131l \u00f6nce insanlar\u0131n Avrupa ve Asya\u2019dan Afrika\u2019ya geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ke\u015ffeden ba\u015fka bir \u00e7al\u0131\u015fmayla benzer olarak Arilerin Afrika d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan insanlar\u0131n soyundan geldi\u011fini de g\u00f6steriyor (\u0130nsanlar\u0131n Afrika\u2019dan ilk g\u00f6\u00e7\u00fc 60.000 ile 100.000 y\u0131l \u00f6ncesindedir).<\/p>\n<p><strong>Avrasya etkisi<\/strong><\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar antik Avrupa ve Asya ve bug\u00fcnk\u00fc n\u00fcfusun genomlar\u0131ndan sa\u011flanan genetik kan\u0131tlar\u0131 kullanarak Arilerin g\u00f6\u00e7men atalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 9000 y\u0131l \u00f6nce Yak\u0131ndo\u011fu\u2019dan Avrupa\u2019ya g\u00f6\u00e7en ilk \u00e7ift\u00e7ilere \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011funa karar verdi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n e\u015fyazarlar\u0131ndan ve Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde evrimsel genetikbilimci olan Marcos Gallego Llorente, Ortado\u011fu \u00e7ift\u00e7ilerinin g\u00fcneye, Afrika\u2019ya daha sonra g\u00f6\u00e7t\u00fcklerini ve k\u0131taya bu\u011fday, arpa gibi yeni ekinleri getirdiklerini s\u00f6yl\u00fcyor. Ekip ayn\u0131 zamanda Sahra \u00c7\u00f6l\u00fc\u2019n\u00fcn g\u00fcneyinde ya\u015fayan insanlarda da bu g\u00f6\u00e7menlerin DNA\u2019s\u0131ndan izler buldu. Bunun yakla\u015f\u0131k 1000 y\u0131l \u00f6nce Bantu dili konu\u015fan gruplar\u0131n k\u0131tan\u0131n bat\u0131s\u0131ndan di\u011fer yerlere yay\u0131lmas\u0131 gibi daha sonraki g\u00f6\u00e7lerle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tahmin ediliyor.<\/p>\n<p>Barcelona\u2019daki Evrimsel Biyoloji Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden paleogenetik\u00e7i Carles LaLueza-Fox Afrika\u2019dan elde edilen ilk antik genomun \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve DNA\u2019n\u0131n muhafaza edilmesindeki zorluklara ra\u011fmen, daha fazla bulgunun \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p>Danimarka Do\u011fal Tarih M\u00fczesi\u2019nde evrimsel genetikbilimci olan Eske Willerslev ekibinin ma\u011faralardaki serin hava sayesinde korunmu\u015f olanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda da Afrika\u2019daki kal\u0131nt\u0131lardan DNA elde etmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor ve antik DNA ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 i\u00e7in, Afrika\u2019n\u0131n insan pop\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ad\u0131m olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Etiyopya\u2019daki bir ma\u011farada bulunan 4500 y\u0131ll\u0131k bir iskelet Afrika\u2019n\u0131n ilk antik insan genomunu sa\u011flad\u0131. Bulunan insan\u0131n genomu, Orta Asya \u00e7ift\u00e7ilerinin Afrika\u2019ya g\u00f6\u00e7 etti\u011fini ve Avrupa-Asyal\u0131 atalar\u0131n\u0131n izlerini \u00e7o\u011fu modern Afrikal\u0131n\u0131n genomuna ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilgisini sa\u011fl\u0131yor. Modern insan (Homo sapiens) gezegenin hemen her k\u00f6\u015fesine yay\u0131lmadan \u00f6nce, Afrika\u2019da 200.000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131. Bu g\u00f6\u00e7lerin kan\u0131t\u0131 bug\u00fcn ya\u015fayan insanlar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":749,"featured_media":16827,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[178,211,19,32,231],"tags":[272,718,773,230],"class_list":["post-3737","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-141-sayi","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim","category-molekuler-biyoloji-ve-genetik","tag-dna","tag-evrimsel-biyoloji","tag-genom","tag-insanlik-tarihi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3737","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/749"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3737"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3737\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16827"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3737"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3737"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3737"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}