1975 y\u0131l\u0131nda E. O. Wilson taraf\u0131ndan \u201cSosyobiyoloji: Yeni Sentez\u201d adl\u0131 bir kitap yay\u0131mland\u0131. Bir anda dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken bu kitap, TV, radyo, gazete ve dergilerde tan\u0131t\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Sald\u0131rganl\u0131ktan, ahlaka; dinden, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131na b\u00fct\u00fcn toplumsal sistemlerin biyolojik temeli oldu\u011funu iddia eden yeni bir ak\u0131m olarak sosyobiyoloji ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Bu ak\u0131m\u0131n geli\u015fmesine Richard Dawkins\u2019in \u201cGen Bencildir\u201d kitab\u0131 da \u00f6nemli bir katk\u0131 sunmu\u015ftur. Toplumda var olan b\u00fct\u00fcn e\u015fitsizliklerin do\u011faya, insan do\u011fas\u0131na \u201cuygun\u201d oldu\u011funu g\u00f6stererek me\u015frula\u015ft\u0131ran sosyobiyoloji g\u00fcn\u00fcm\u00fczde burjuva ideolojisinin \u00f6nemli bir ideolojik aleti olmaya devam etmektedir.<\/p>\n
Sosyobiyolojinin tarihsel geli\u015fimine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Mendelci-Morganc\u0131 \u00e7izgi ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Mendelci-Morganc\u0131 \u00e7izgi, her biyolojik yap\u0131n\u0131n do\u011fal se\u00e7ilimin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu iddia eden anlay\u0131\u015f zemininde geli\u015fir. Charles Darwin, do\u011fal se\u00e7ilimin ana unsur ama tek unsur olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtir. Darwin\u2019den ba\u011f\u0131ms\u0131z evrim teorisini ke\u015ffeden Wallace ise do\u011fal se\u00e7ilimi her biyolojik yap\u0131n\u0131n \u00fcreticisi olarak g\u00f6r\u00fcr. Darwin\u2019in kuzeni Galton da bu temelde bakarak insan \u0131slah\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131r. Evrim teorisinin genetikle birle\u015fme s\u00fcreciyle birlikte indirgemeci-kaba materyalist Mendelci-Morganc\u0131 \u00e7izgi olu\u015fur.\u00a0 Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re genler d\u0131\u015far\u0131dan mutasyon d\u0131\u015f\u0131nda hemen hemen hi\u00e7 etkilenmez. \u0130dealist-metafizik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla gen-\u00e7evre diyalekti\u011finde sadece genler belirleyici olur. Yoksulluk, bencillik, sald\u0131rganl\u0131k gibi bir\u00e7ok \u00f6zelli\u011fin de genlerde bulundu\u011fu kabul edilir. Bunun sunucunda 1930\u2019lu y\u0131llarda Avrupa\u2019da Amerika\u2019da on binlerce insan \u201cdaha sa\u011fl\u0131kl\u0131\u201d bir toplum i\u00e7in k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Nazi Almanya\u2019s\u0131n\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye bile gerek yoktur. \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra \u00e7evrenin \u00f6nemi artar. Gen- \u00e7evre diyalekti\u011fi her ak\u0131m taraf\u0131ndan kabul edilmekle birlikte indirgemeci anlay\u0131\u015f genin belirleyici oldu\u011funu s\u00f6yleyerek Mendelci-Morganc\u0131 \u00e7izginin bir anlamda modern versiyonu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar, sosyobiyoloji de bu temele dayan\u0131r. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra sosyobiyoloji yerini evrimsel psikolojiye b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
S\u0131n\u0131fl\u0131 toplumlar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan bu yana toplumda olu\u015fan hiyerar\u015fik d\u00fczenin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda do\u011fa, insan do\u011fas\u0131 \u00f6nemli bir ideolojik alet olmu\u015ftur.\u00a0 Dinin \u201cinsano\u011flu bencildir\u201d, Thomas Hobbes\u2019un \u201cHerkesin herkesle sava\u015f\u0131\u201d, do\u011fadaki e\u015fitsizli\u011fi (!) me\u015frula\u015ft\u0131ran \u201cDo\u011fada g\u00fc\u00e7l\u00fc olan hayatta kal\u0131r.\u201d gibi s\u00f6ylemler \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Yine 19. y\u00fczy\u0131lda g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki zek\u00e2 testlerinin temelini olu\u015fturan kafatas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmleri de bu s\u00fcrecin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sosyobiyologlar\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, sald\u0131rganl\u0131k, bencillik, zek\u00e2, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131, din, ataerki, vb gibi b\u00fct\u00fcn toplumu kapsayacak bir\u00e7ok iddialar\u0131 bulunur. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Sosyobiyolojinin dayand\u0131\u011f\u0131 temel olan do\u011fal se\u00e7ilim evrimin tek unsuru de\u011fildir. Evrimsel s\u00fcre\u00e7te do\u011fal se\u00e7ilim, genetik s\u00fcr\u00fcklenme, akraba se\u00e7ilimi(?), seks\u00fcel se\u00e7ilim(?) vb. d\u0131\u015f\u0131nda tarihsel felaketler, genom gibi ba\u015fka etmenler de vard\u0131r. Do\u011fal se\u00e7ilimi evrimin belirleyici unsuru olarak g\u00f6rmek yanl\u0131\u015f olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00a0\u201cDo\u011fal se\u00e7ilim sadece yerel uyarlanma ortaya \u00e7\u0131karabilir. Elbette bunlar bazen hayran olunacak kadar karma\u015f\u0131k olabilir; ama her durumda s\u00f6z konusu olan, ilerleme ya da karma\u015f\u0131kla\u015fma taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirilen genel s\u00fcrecin a\u015famalar\u0131 de\u011fil, daima yerel uyarlanmad\u0131r\u201d(Ya\u015fam\u0131n T\u00fcm \u00c7e\u015fitlili\u011fi syf:184) Do\u011fal se\u00e7ilimde etkili olan-kapitalist akl\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan- \u201cen uygun\u201d, \u201cen g\u00fc\u00e7l\u00fc\u201d t\u00fcrler de\u011fil varyasyondur. Do\u011fal se\u00e7ilim -Dawkins\u2019in bencil gen kavram\u0131 gibi- \u201ciyi\u201d, \u201cistenilen\u201d genleri se\u00e7emez. <\/em>Genom d\u00fczeyinde \u201corganizmalar\u0131 ya b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kabul eder ya da reddeder\u201d (Pandan\u0131n Ba\u015fparma\u011f\u0131 syf 96). Evrimsel s\u00fcre\u00e7te dinozorlar\u0131n yok olmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131ran meteor \u00e7arpmas\u0131 gibi tarihsel felaketler de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131d\u0131r. Dinozorlar\u0131n yok olmas\u0131 memelilerin geli\u015fiminin yolunu a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Sosyobiyoloji, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011fada oldu\u011funu iddia eder. Buna ar\u0131lar gibi baz\u0131 b\u00f6cek t\u00fcrleri \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilir. Krali\u00e7e ar\u0131 s\u00f6ylemi bizim adland\u0131rmam\u0131zd\u0131r. Krali\u00e7e ar\u0131 di\u011fer ar\u0131lar\u0131n eme\u011fini gasp edip art\u0131 \u00fcr\u00fcn elde edemez, emirler veremez, biat ettiremez. Kapitalist akl\u0131n do\u011faya uyarlanarak kendini temize \u00e7\u0131karma giri\u015fiminden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir bu yakla\u015f\u0131m.<\/p>\n Sosyobiyoloji, sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n, sava\u015flar\u0131n, do\u011fan\u0131n ve insan do\u011fas\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu iddia eder. Oysa do\u011fada canl\u0131lar sadece beslenmek i\u00e7in kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelir. Stat\u00fc i\u00e7in, art\u0131-\u00fcr\u00fcn i\u00e7in, ba\u015fka bir canl\u0131y\u0131 kendi egemenli\u011fine almak i\u00e7in sald\u0131rmaz.\u00a0 Do\u011fada canl\u0131lar aras\u0131nda kitlesel katliamlar g\u00f6rmeyiz. Belki baz\u0131 istisnalar olabilir ama bu durum da b\u00fct\u00fcn canl\u0131lara mal edilemez. Antropolojik verilere g\u00f6re insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn 3 milyon y\u0131ll\u0131k tarihinin son 6000 y\u0131l\u0131na kadar ilkel kom\u00fcnal toplum denilen e\u015fitlik\u00e7i bir ya\u015fam vard\u0131r. \u0130lkel kom\u00fcnal toplumda baz\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar d\u0131\u015f\u0131nda sava\u015flara rastlanmaz.\u00a0 Yakla\u015f\u0131k 6000 y\u0131l \u00f6nce \u00f6zel m\u00fclkiyetin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla s\u0131n\u0131flar ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve sava\u015flar\u0131n temeli olu\u015fmu\u015ftur. Son 3500 y\u0131lda sava\u015fs\u0131z ge\u00e7en s\u00fcre 230 y\u0131ld\u0131r. Darwin\u2019in evrim teorisini olu\u015ftururken do\u011fal se\u00e7ilim mekanizmas\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesinde \u00f6nemli bir yeri olan Thomas Malthus\u2019un n\u00fcfus teorisi sava\u015flar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu belirtmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu teoriye g\u00f6re besin aritmetik, n\u00fcfus ise geometrik artmaktad\u0131r. Bu durum denge durumunun olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in besin rekabetini, sava\u015flar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale getirir. Do\u011fada besinin yetersiz oldu\u011fu lokal b\u00f6lgeler olabilir. \u0130nsan i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak D\u00fcnya Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fcne g\u00f6re D\u00fcnya\u2019daki besin insan n\u00fcfusunun fazlas\u0131n\u0131 besleyebilir. Sava\u015flar\u0131n sebebi besin yetersizli\u011fi de\u011fil kapitalizm-emperyalizmdir.<\/p>\n Dawkins\u2019in \u201cGen Bencildir\u201d kitab\u0131nda oldu\u011fu gibi indirgemeci anlay\u0131\u015fa g\u00f6re insan do\u011fas\u0131 bencildir. Fedak\u00e2rl\u0131k ise akraba se\u00e7ilimine dayanarak a\u00e7\u0131klan\u0131r. JBS Haldane yar\u0131 \u015faka kendini 2 karde\u015fi ve 8 kuzeni i\u00e7in feda edebilece\u011fini s\u00f6yler. Canl\u0131 bedeni genler i\u00e7in sadece ge\u00e7ici bir konut olur. Antropolojik verilere g\u00f6re baz\u0131 halklarda (Langkawi-inupiyak gibi) akrabal\u0131k kan ba\u011f\u0131 \u00fczerinden olmaz. Ayr\u0131ca kendisiyle hi\u00e7bir kan ba\u011f\u0131 bulunmayan insanlar i\u00e7in yap\u0131lan sava\u015f kar\u015f\u0131t\u0131 veya ba\u015fka eylemler -feda gibi- i\u00e7in ne denilebilir. Bencillik s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Sosyobiyologlar b\u00fct\u00fcn e\u015fitsizlikleri ve toplumsal sistemleri biyolojiye, genlere indirger. Bu durumdan dolay\u0131 sosyo-ekonomik s\u00fcrecin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fc olan din ve ahlak\u0131n da genetik temeli oldu\u011fu belirtilir. K\u00fclt\u00fcr, biyolojinin\/geneti\u011fin basit bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fildir. Bir \u015feyin genetik temeli yok ise bilimselli\u011fi yok gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. B\u00f6ylece sosyoloji, iktisat, antropoloji, psikoloji ve bu bilimlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 bilimler anlams\u0131zla\u015farak biyolojinin alt dal\u0131 haline gelir.<\/p>\n Kaba materyalist-biyolojik\/genetik determinist anlay\u0131\u015f\u0131n alternatifi biyolojinin diyalektik incelenmesidir.<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1975 y\u0131l\u0131nda E. O. Wilson taraf\u0131ndan \u201cSosyobiyoloji: Yeni Sentez\u201d adl\u0131 bir kitap yay\u0131mland\u0131. Bir anda dikkatleri \u00fczerine \u00e7eken bu kitap, TV, radyo, gazete ve dergilerde tan\u0131t\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Sald\u0131rganl\u0131ktan, ahlaka; dinden, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131na b\u00fct\u00fcn toplumsal sistemlerin biyolojik temeli oldu\u011funu iddia eden yeni bir ak\u0131m olarak sosyobiyoloji ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Bu ak\u0131m\u0131n geli\u015fmesine Richard Dawkins\u2019in \u201cGen Bencildir\u201d […]<\/p>\n","protected":false},"author":2180,"featured_media":37992,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5475,38,535,510],"tags":[],"class_list":["post-37950","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-189-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","category-surekli-bolumler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t