{"id":37970,"date":"2019-11-01T00:00:36","date_gmt":"2019-10-31T21:00:36","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=37970"},"modified":"2019-10-31T12:10:53","modified_gmt":"2019-10-31T09:10:53","slug":"niteliksiz-bir-abdulhamid-albumu-hastaneler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/11\/01\/niteliksiz-bir-abdulhamid-albumu-hastaneler","title":{"rendered":"Niteliksiz bir Abd\u00fclhamid alb\u00fcm\u00fc: Hastaneler"},"content":{"rendered":"<p><em>Foto\u011fraflarla Sultan II. Abd\u00fclhamid D\u00f6nemi Sa\u011fl\u0131k M\u00fcesseseleri: Hastaneler<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitap,(1) bir giri\u015f yaz\u0131s\u0131 (s. 13-25), 263 foto\u011fraf, 2 plan ve bir ar\u015fiv belgesinden olu\u015fmaktad\u0131r. \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131lan alb\u00fcm belediyenin web-sitesinden e-kitap olarak indirilebilmektedir. Foto\u011fraflar konular\u0131na g\u00f6re 13 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6l\u00fcm ba\u015flar\u0131nda ayr\u0131ca bir sayfal\u0131k \u00f6zet verilmi\u015ftir. Kitab\u0131n \u201cSultan II. Abd\u00fclhamid ve sa\u011fl\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yazar\u0131 Prof.Dr. Cezmi Eraslan bir akademik tarih\u00e7idir. <em>II. Abd\u00fclhamid\u2019in \u00c7anakkale Savunmas\u0131<\/em> (2014) adl\u0131 son kitab\u0131nda Hamidiye \u0130stihkamlar\u0131n\u0131 yapt\u0131ran II. Abd\u00fclhamid\u2019e \u00c7anakkale sava\u015flar\u0131 i\u00e7inde bir rol vermeyi ama\u00e7lam\u0131\u015ft\u0131r. Yazar, \u00c7anakkale ve Gelibolu\u2019daki hastanelerinin foto\u011fraflar\u0131na yer verdi\u011fi bu kitab\u0131n\u0131 kaynaklar\u0131 aras\u0131na almam\u0131\u015f; giri\u015fin yaz\u0131s\u0131n\u0131n ana fikrine daha uygun d\u00fc\u015fen <em>II. Abd\u00fclhamid ve \u0130slam Birli\u011fi<\/em> adl\u0131yla yay\u0131mlanan doktora tezini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Yazara g\u00f6re, \u201cyurt gezilerine \u00e7\u0131kmayan, Cuma selaml\u0131klar\u0131 haricinde ortal\u0131kta g\u00f6r\u00fcnmeyen II. Abd\u00fclhamid\u201d (s. 21) bir yandan \u201cvatanda\u015flar\u0131 her ihtiya\u00e7 hissetti\u011finde kendisinin devreye girebilece\u011fini toplumun her ferdine hissetirecek bir \u00e7aba i\u00e7inde olmu\u015f\u201d, bunun i\u00e7in \u201chay\u0131r i\u015flerine ayr\u0131lan toplam b\u00fct\u00e7enin yakla\u015f\u0131k %48\u2019ini dini m\u00fcesseselere harcam\u0131\u015f\u201d (s. 17); di\u011fer yandan \u0130slam birli\u011fini sa\u011flamaya giri\u015fmi\u015ftir. Abd\u00fclhamid\u2019in \u0130slam birli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmesinin \u00f6n\u00fcndeki engeller: halktan kopuk b\u00fcrokratlar, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimleri alt\u0131na ya\u015famakta olu\u015fu ve \u0130ran\u2019\u0131n \u015eiili\u011fi yayma gayretleri, olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir (s. 14). Bu ba\u011flamda tebaan\u0131n vatanda\u015f ve fert de\u011fil, \u2018abd-i memluk\u2019 (kul k\u00f6le) olu\u015fu \u00f6nemsenmemi\u015ftir, zira \u201cOsmanl\u0131\u2019da tebaa yani vatanda\u015f, Allah\u2019\u0131n y\u00f6neticilere emaneti, yani \u2018Vediatullah\u2019t\u0131r\u201d (s. 15).<\/p>\n<p><strong>93 Harbinde r\u00f6ntgen incelemesi!<em><br \/>\n<\/em><\/strong>Giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn bir eksi\u011fi alb\u00fcm\u00fcn haz\u0131rlan\u0131\u015f y\u00f6ntemi hakk\u0131nda hi\u00e7bir bilgi verilmemi\u015f olmas\u0131d\u0131r. Kaynak\u00e7ada, \u201cKitapta yer alan foto\u011fraflar \u0130stanbul \u00dcniversitesi [Nadir Eserler K\u00fct\u00fcphanesi] II. Abd\u00fclhamid Y\u0131ld\u0131z Saray\u0131 Koleksiyonundan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r\u201d notu vard\u0131r. Kitaba al\u0131nan foto\u011fraflar\u0131n koleksiyon i\u00e7indeki yer numaralar\u0131 verilmemi\u015ftir. Daha \u00f6nemlisi, orijinal foto\u011fraflar\u0131n altyaz\u0131lar\u0131n\u0131n nas\u0131l kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klanmam\u0131\u015ft\u0131r. Alb\u00fcmde baz\u0131 foto\u011fraflara ait altyaz\u0131lar\u0131n \u00e7evirisi (koyu harflerle) aynen verilirken, bir k\u0131sm\u0131 yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f gibidir. \u00d6rne\u011fin, \u201cMekteb-i T\u0131bbiye-i \u0130dadi-i \u015eahane\u201d (s. 30) altyaz\u0131s\u0131 olan foto\u011fraf Haydarpa\u015fa\u2019daki Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane (Askeri T\u0131bbiye)\u2019ye aittir ve orijinalinde \u201cT\u0131bbiye-i \u0130dadi\u201d (t\u0131p lisesi) gibi bir altyaz\u0131s\u0131 olamaz. Benzer bir \u00f6zensizlik: Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane\u2019nin Haydarpa\u015fa\u2019daki binas\u0131 \u201c7 Kas\u0131m 1903 tarihinde II. Abd\u00fclhamid\u2019in do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r\u201d (s. 22). Ba\u015fka yerde, \u201c\u00c7ifteler \u00c7iftlik-i H\u00fcmayunu Hastanesinin resmi a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131, Sultan II. Abd\u00fclhamid\u2019in do\u011fum g\u00fcn\u00fcne denk getirilmi\u015ftir, Miladi 10 Ocak 1903\u201d (s. 239).<\/p>\n<p>Prof. Eraslan\u2019\u0131n sa\u011fl\u0131k tarihi konusunda herhangi bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, konulara yabanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, t\u0131p tarih\u00e7ilerinin yay\u0131nlar\u0131ndan aktard\u0131\u011f\u0131 b\u00f6l\u00fcmleri de yanl\u0131\u015f yorumlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yazara g\u00f6re \u201c1877-1878 Osmanl\u0131-Rus Sava\u015f\u0131nda yaralanan askerlerin tedavisiyle me\u015fgul olmak \u00fczere askerlere yard\u0131m cemiyeti (daha sonra K\u0131z\u0131lay cemiyeti) kurulmu\u015ftur\u2026 Yine bu sava\u015f s\u0131ras\u0131nda iki t\u0131p \u00f6\u011frencisinin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 r\u00f6ntgen d\u00fczene\u011fi sayesinde v\u00fccuttaki kur\u015fun ve \u015farapnel par\u00e7alar\u0131n\u0131n yeri tespit edilebilmi\u015ftir.\u201d (s. 19) Daha sonra Hilal-i Ahmer (K\u0131z\u0131lay) ad\u0131n\u0131 alacak olan \u201c<em>Mecruhin<\/em>\u00a0ve Merza-y\u0131 Askeriyeye \u0130mdad ve\u00a0<em>Muavenet Cemiyeti<\/em>\u201d 1868\u2019de kurulmu\u015ftur. R\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n ke\u015ffine ise daha 20 y\u0131l vard\u0131r ! S\u00f6z\u00fc edilen r\u00f6ntgen incelemeleri 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878\u00a0 T\u00fcrk-Rus sava\u015flar\u0131nda de\u011fil, 1897 T\u00fcrk-Yunan sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Giri\u015f yaz\u0131s\u0131nda dikkati \u00e7eken di\u011fer yanl\u0131\u015flar, yine yazar\/edit\u00f6r ve katk\u0131da bulunanlar\u0131n t\u0131p bilgisinin yetersizli\u011fini g\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin, \u201cAk\u0131l hastalar\u0131n\u0131n zincire vurulmas\u0131 uygulamas\u0131 [1894\u2019te] terk edilerek g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kullan\u0131lan g\u00f6mlek giydirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d (s. 19). Deli g\u00f6mle\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hastalara de\u011fil, toplumlara giydirilmektedir !<\/p>\n<p>\u201cMekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane 1892 y\u0131l\u0131nda Askeri Okullar Naz\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011flanarak disiplin verilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u201d (s. 21). Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane Askeri T\u0131bbiyedir; 1839\u2019da Mekteb-i F\u00fcnun-\u0131 T\u0131bbiye-i Askeriye-i \u015eahane olarak kurulmu\u015ftur. Ayn\u0131 bi\u00e7imde, \u201c1867 y\u0131l\u0131nda Mekteb-i T\u0131bbiye i\u00e7erisinde Mekteb-i T\u0131bbiye-i M\u00fclkiye yani sivil t\u0131bbiye kurulmu\u015ftu\u201d (s. 28). Sivil T\u0131bbiye, Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane, yani Askeri T\u0131bbiye i\u00e7inde kurulmu\u015ftur. \u201cManisa Hafsa Sultan Dar\u00fc\u015f\u015fifas\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131na kadar, hem bir hastane hem de doktor yeti\u015ftiren bir t\u0131p fak\u00fcltesi rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015ftir\u201d (s. 252). Manisa Bimarhanesinin b\u00f6yle bir i\u015flevi olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cMekteb-i T\u0131bbiye-i Askeriye\u2019nin\u202611 \u015eubat 1895\u2019de temeli at\u0131l\u0131rken Haydarpa\u015fa Asker Hastanesi\u2019nde in\u015fa edilen modern ameliyathanenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 da yap\u0131ld\u0131\u201d (s. 22). Haydarpa\u015fa Asker Hastanesi\u2019nde b\u00f6yle bir ameliyathane a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Yeni ameliyathane Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane Hastanesi\u2019ndedir. Haseki Nisa Hastanesindeki foto\u011fraflar\u0131 \u00e7eken Operat\u00f6r Nurettin Bey de\u011fil, Nikolaos Andriomenos\u2019tur (s. 173, 174, 175). Dr. Ahmet Nurettin Bey ameliyatlar\u0131 yapan cerraht\u0131r.<\/p>\n<p>Da\u2019\u00fcl-kelp ve Bakteriyoloji Ameliyathanesi 1887 a\u00e7\u0131lan bir kurum oldu\u011fu halde, \u201cII. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminde Mekteb-i T\u0131bbiye-i M\u00fclkiye (sivil t\u0131bbiye) i\u00e7inde 1888 y\u0131l\u0131nda baytar s\u0131n\u0131f\u0131 a\u00e7\u0131larak Past\u00f6r (Pasteur) usul\u00fc a\u015f\u0131n\u0131n \u00f6\u011fretilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d denilmi\u015ftir (s. 23). \u201cHamidiye Etfal Hastanesinde ilk stetoskopun\u2026 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilinmektedir\u201d (s. 23). T\u00fcrkiye\u2019de ilk kez Hamidiye Etfal Hastanesi\u2019nde stetoskop kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka efsanedir.<\/p>\n<p>Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane Seririyat-\u0131 Hariciye\u2019sini tan\u0131tmak i\u00e7in Dr. Topuzluo\u011flu Cemil Pa\u015fa taraf\u0131ndan Padi\u015faha sunulmak \u00fczere haz\u0131rlanan alb\u00fcm konusunda bilgi verilmemi\u015ftir (s. 42). Bu alb\u00fcm\u00fcn \u201cOsmanl\u0131ca ve T\u00fcrk\u00e7e transkripte edilmi\u015f\u201d (?) takdim yaz\u0131s\u0131n\u0131n tarihi belli de\u011fildir. B\u00f6l\u00fcm\u00fcn giri\u015f yaz\u0131s\u0131nda \u201cMekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane binas\u0131na 75 metre mesafede bulunan ve buraya bir koridorla ba\u011flanan\u201d Hariciye pavyonundan s\u00f6z edilmekte ise de, orijinal metinde bu yap\u0131n\u0131n \u201cMekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane bina-y\u0131 alisinin kar\u015f\u0131s\u0131nda\u2026 ve akdemce in\u015fa olunan iki pavyon ve derdest-i in\u015fa bulunan seririyat-\u0131 hariciyeye bir koridor ile muttas\u0131ld\u0131\u201d yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Cerrahi klini\u011fi, Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane binas\u0131na de\u011fil, Mekteb-i T\u0131bbiye-i \u015eahane hastanesine (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde Haydarpa\u015fa Numune Hastanesi) biti\u015fiktir. S\u00f6z\u00fc edilen 75 metrelik koridor ise \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi\u2019nin projeye bir katk\u0131s\u0131 olmal\u0131d\u0131r !<\/p>\n<p>\u201cCemiyet-i T\u0131bbiye-i \u015eahane\u2019yi [verem] konusunda \u00e7al\u0131\u015fmaya y\u00f6nlendiren II. Abd\u00fclhamid\u201d (s. 24) d\u00f6neminde bu hastal\u0131\u011f\u0131n ad\u0131 istatistiklerde bile ge\u00e7mezdi. Resmi duyurulara g\u00f6re \u0130stanbul\u2019da veremden \u00f6len yoktur !<\/p>\n<p><em>Dersaadet\u2019de vefiyat<\/em><\/p>\n<p><em>Temmuzun \u00fc\u00e7\u00fcnde hitam bulan hafta zarf\u0131nda Dersaadet\u2019de ve bilad-\u0131 selasede [\u0130stanbul, Ey\u00fcp, Galata, \u00dcsk\u00fcdar] 220 vefat vuku bulmu\u015fdur. Bunlardan biri ku\u015fpalaz\u0131, \u00fc\u00e7\u00fc k\u0131zam\u0131kdan, \u00fc\u00e7\u00fc \u00e7i\u00e7ekden ve on\u00fc\u00e7\u00fc tifodan vefat etmi\u015fdir\u2026 Balada mezkur vefiyat meyan\u0131nda sekiz ki\u015fi teneff\u00fcs borular\u0131 hastal\u0131klar\u0131ndan fevt olmu\u015fdur.<br \/>\n<\/em>(<em>Malumat<\/em>, aded 2253, 24 Cemaziy\u00fclevveli 1321\/5 A\u011fustos rumi 1319\/18 A\u011fustos efrenci 1903, Sal\u0131, s. 3.)<\/p>\n<p><strong>1. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminde kurulan misyoner hastaneleri<br \/>\n<\/strong>Giri\u015fte, \u201cIslahat Ferman\u0131ndan sonra \u00fclke genelinde gayrim\u00fcslim m\u00fcesseselerin b\u00fcy\u00fck bir h\u0131zla \u00e7o\u011falmas\u0131 toplumda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde tepki do\u011furmu\u015ftu. Padi\u015fah\u2019\u0131n bu sahadaki eksikli\u011fi gidermeyi hedefledi\u011fi anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r\u201d (s. 16) denilmekte ise de, II. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminde yerli ve yabanc\u0131 gayrim\u00fcslimlerin sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fi bilinmektedir.<\/p>\n<p>Hamidiye Etfal Hastanesinde g\u00f6revlendirilen \u201cAlman S\u00f6r\u201d denilen (do\u011fru yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131 \u2018s\u0153ur de charit\u00e9\u2019) hastabak\u0131c\u0131 hem\u015fireler <em>Schwesternschaft des<\/em>\u00a0<em>Evangelischen<\/em> <em>Diakonievereins<\/em><em>\u00a0<\/em><em>e.V. Berlin-Zehlendorf\u00a0 <\/em>kurumunun Protestan Evanjelist rahibeleridir (s. 107).<\/p>\n<p>\u201cKud\u00fcs\u2019te Yahudilerin Ro\u00e7ild hastanesi. Rothschild ailesi taraf\u0131nda Ailesinin Kud\u00fcs\u2019te Yahudiler i\u00e7in in\u015fa ettirdi\u011fi hastane binas\u0131\u201d (s. 273) <em>H\u00f4pital Israelite Mayer Rothschild<\/em> ad\u0131yla 1888\u2019de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Keza, \u201cKud\u00fcs\u2019te taraf-\u0131 saltanat-\u0131 seniyyeden Saint Jean Cemiyeti\u2019ne ihda buyurulan G\u00f6z Hastanesi\u201d (s. 274) Sen Jean \u015f\u00f6valyeleri (Katolik) tarikat\u0131 taraf\u0131ndan 1882 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cAyntab\u2019da Protestan Hastanesinin resmidir\u201d (s. 243), a\u00e7\u0131klamas\u0131: \u201cAntep\u2019te Protestanl\u0131\u011f\u0131 yaymaya \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131ndan 1847-1848 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Protestan kilisesi ve \u015fehrin y\u00fcksek tepelerinden birinde bir hastane kurulmu\u015ftur. Misyonerlerin halk\u0131 kendi dinlerine \u00e7ekmek i\u00e7in en \u00e7ok kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7lar hastaneler ve sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131yd\u0131.\u201d Resimde g\u00f6sterilen Azariah Smith\u00a0<em>Hastanesi Antep\u2019te 1884 y\u0131l\u0131nda a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/em><\/p>\n<p><em>Foto\u011fraflarla Sultan II. Abd\u00fclhamid D\u00f6nemi Sa\u011fl\u0131k M\u00fcesseseleri: Hastaneler <\/em>adl\u0131 kitab\u0131n, \u00f6zellikle yay\u0131mlanan foto\u011fraflar i\u00e7in verilen eksik ve yanl\u0131\u015f bilgiler nedeniyle, orijinal foto\u011fraflar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 alb\u00fcmlerin kalitesinin bir hayli gerisinde kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Dipnot<\/strong><\/p>\n<p>1) <em>Foto\u011fraflarla Sultan II. Abd\u00fclhamid D\u00f6nemi Sa\u011fl\u0131k M\u00fcesseseleri: Hastaneler<\/em>, ed. Cezmi Eraslan, \u0130stanbul, \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi yay., 2018 (24&#215;30 cm., ciltli, 320 s., kaynak\u00e7a) ISBN 978-605-9719-27-8.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Foto\u011fraflarla Sultan II. Abd\u00fclhamid D\u00f6nemi Sa\u011fl\u0131k M\u00fcesseseleri: Hastaneler ba\u015fl\u0131kl\u0131 kitap,(1) bir giri\u015f yaz\u0131s\u0131 (s. 13-25), 263 foto\u011fraf, 2 plan ve bir ar\u015fiv belgesinden olu\u015fmaktad\u0131r. \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi taraf\u0131ndan bast\u0131r\u0131lan alb\u00fcm belediyenin web-sitesinden e-kitap olarak indirilebilmektedir. Foto\u011fraflar konular\u0131na g\u00f6re 13 b\u00f6l\u00fcme ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6l\u00fcm ba\u015flar\u0131nda ayr\u0131ca bir sayfal\u0131k \u00f6zet verilmi\u015ftir. Kitab\u0131n \u201cSultan II. Abd\u00fclhamid ve sa\u011fl\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 giri\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1429,"featured_media":37971,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5475,38,513,510,511],"tags":[5502,5501],"class_list":["post-37970","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-189-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-abdulhamit","tag-hastaneler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37970","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37970"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37970\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/37971"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}