\u201cO kitaplar kar\u0131n doyurmayacak\u201d derlerdi. Galiba hakl\u0131yd\u0131lar. Ne ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda onu bast\u0131rmama yard\u0131mc\u0131 oldu okuduklar\u0131m, ne susuzlu\u011fumu giderdi, ne de cebime birka\u00e7 kuru\u015f koydu \u015fimdiye dek. Aksine, herkesin bildi\u011fi \u00fczere okurluk masrafl\u0131d\u0131r. Kitab\u0131, dergisi, fuar\u0131, sahaf\u0131 derken, \u201caman bu say\u0131 ka\u00e7mas\u0131n\u201d, \u201caman \u015fu bask\u0131 t\u00fckendi, sonra daha zor bulurum\u201dlar da eklenirse paran\u0131z okunacak bir \u015feylere d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece adeta batar etinize. Zaman i\u00e7inde ki\u015fisel k\u00fct\u00fcphaneyi s\u00fcrekli geni\u015fleten bir mekanizma olu\u015fur kendili\u011finden. Nitelik bak\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131ta y\u00fcksekse, bedeli de ona g\u00f6re a\u011f\u0131r olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6yle veya b\u00f6yle, o para sonunda matbuata gidecekse iyisi mi isabetli harcamaya, hani m\u00fcmk\u00fcnse ekonomistlerin \u201cyat\u0131r\u0131m\u201d addettikleri bi\u00e7imde de\u011ferlendirmeye bakmal\u0131, diye d\u00fc\u015f\u00fcnenler vard\u0131r. Onlar koleksiyonerlerdir. Sorsan\u0131z, koleksiyonunu bozmaya, k\u0131smen bile olsa elden \u00e7\u0131karmaya kimsenin de niyeti yoktur ama biriktirdikleri toplam\u0131n maddi de\u011ferini de arada s\u0131rada yoklamadan yapamazlar. Belki \u201cparam\u0131 \u00e7ar\u00e7ur etmiyorum\u201d telkinidir kendi kendine, belki e\u015fe dosta g\u00f6re \u201cmant\u0131ks\u0131z davran\u0131yor\u201d izlenimini \u00fczerinden atma \u00e7abas\u0131d\u0131r; bilemeyiz.<\/p>\n
Bana g\u00f6re satmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyece\u011fim varl\u0131klar\u0131n maddi de\u011feri \u00f6nemli de\u011fildir. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 kitaplar\u0131 \u201cileride de\u011ferlenir\u201d endi\u015fesiyle edinmeye \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131n yeg\u00e2ne gerek\u00e7esi daha sonra edinmemin zorla\u015fabilece\u011fine dair \u00f6ng\u00f6r\u00fcm. T\u00fcrkiye\u2019de ikinci el kitap pazar\u0131nda tuhaf bir durum var. Daha birka\u00e7 y\u0131l evvel bas\u0131lm\u0131\u015f ve er ya da ge\u00e7 bir s\u00fcre sonra yeniden bas\u0131lacak kitaplar bile, sanal ma\u011fazalarda t\u00fckendi\u011fi i\u00e7in sahaflarda, hele sanal sahaflarda be\u015f, hatta on kat\u0131 fiyatlarla sat\u0131labiliyor. \u201cDemek ki al\u0131c\u0131s\u0131 var\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek de olas\u0131 ama olguyu kendisinin nedeni gibi a\u00e7\u0131klamak ancak papa\u011fan iktisat\u00e7\u0131lara yak\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Son 20 y\u0131lda birka\u00e7 kat\u0131na \u00e7\u0131kan \u00fcniversite say\u0131s\u0131 akademik alan\u0131 neredeyse bir sekt\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f durumda. Yaln\u0131zca lisans \u00fcst\u00fc tezleri veya benzer akademik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 basarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi ba\u015farabilen yay\u0131nevleri mevcut. K\u0131sa s\u00fcreler i\u00e7inde geni\u015f kataloglar olu\u015fturabildiklerini de g\u00f6r\u00fcyoruz, seviniyoruz. Eskiden hen\u00fcz \u00e7evrilmemi\u015f olmas\u0131yla hayrete d\u00fc\u015f\u00fcren klasik baz\u0131 metinlerin \u00e7evrilmesi \u201cy\u0131l\u0131n olay\u0131\u201d, hatta \u201cy\u00fczy\u0131l\u0131n olay\u0131\u201d diye sunulurken bug\u00fcn pek \u00e7ok benzer yay\u0131n\u0131n sessiz sedas\u0131z raflarda yerini ald\u0131\u011f\u0131na tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. Ne var ki akademik yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n okuru akademisyenleri ve akademisyen adaylar\u0131n\u0131 hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda dahi h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok az. S\u00f6z konusu kitaplar\u0131n az konu\u015fuluyor, tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor olmas\u0131ndan, kitap eklerinde haber veya r\u00f6portaj olarak dahi kendilerine yer bulamamalar\u0131ndan da anla\u015f\u0131l\u0131yor durum.<\/p>\n
H\u00e2l b\u00f6yle olunca bu kitaplar \u201cbest seller\u201d olamad\u0131klar\u0131 gibi makul s\u00fcreler i\u00e7inde tekrar tekrar bas\u0131lan \u201clong seller\u201d metinlere de d\u00f6n\u00fc\u015femiyor. Akademisyen, \u00f6\u011frenci, y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f okur say\u0131s\u0131n\u0131n kestirilebilir oldu\u011fu bir ortamda baz\u0131 kitaplar\u0131n belli aral\u0131klarla s\u00fcrekli bas\u0131labiliyor olmalar\u0131n\u0131 beklememiz gerekirdi. Ger\u00e7ek durum b\u00f6yle de\u011fil. \u0130lkinde 1000 ila 2000 adet bas\u0131lan kitap o kadar uzun s\u00fcrede t\u00fckeniyor ki, 500 adetlik ikinci bask\u0131 i\u00e7in y\u0131llarca beklemek gerekebiliyor. Bu zaman zarf\u0131nda kitaba ger\u00e7ekten ihtiyac\u0131 olan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar sahaflar\u0131n elindeki az say\u0131daki kitab\u0131 neredeyse a\u00e7\u0131k art\u0131rma ile sat\u0131n almak zorunda kal\u0131yor. Akademi d\u0131\u015f\u0131ndaki merakl\u0131 okur i\u00e7in ayn\u0131 kitaplara ula\u015fmak daha da zor, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem k\u00fct\u00fcphaneden, hem de \u00e7evreden uzak oldu\u011fundan \u00f6d\u00fcn\u00e7 alabilece\u011fi bir ortamda de\u011fil ve kitaba ula\u015fmas\u0131n\u0131n tek yolu sat\u0131n almak. \u00d6zetle, \u201cnadir olmamas\u0131 gereken nadir eserler pazar\u0131\u201d gibi bir durum s\u00f6z konusu.<\/p>\n
Bas\u0131lan kitap say\u0131s\u0131n\u0131n, toplam okur say\u0131s\u0131n\u0131n az\u0131msanamayaca\u011f\u0131 bir ortamda nitelikli metinler h\u00e2l\u00e2 beklendi\u011fi bi\u00e7imde dola\u015f\u0131ma giremiyor, girse de dola\u015f\u0131mda kalam\u0131yor. At\u0131f al\u0131yorlar ama ne kadar ve nas\u0131l okunduklar\u0131 belli de\u011fil. At\u0131flar da genellikle tekrar\u0131n tekrar\u0131, asl\u0131nda birincilmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen ikincil kaynak at\u0131flar\u0131. \u0130yi bir \u00e7al\u0131\u015fmada yer verilen fakat yanl\u0131\u015f veya eksik anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir paragraf benzer konuda pek \u00e7ok ba\u015fka \u00e7al\u0131\u015fmada \u00f6ncesiyle ve sonras\u0131yla birlikte de\u011ferlendirilmedi\u011fi i\u00e7in yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaya, yanl\u0131\u015f aktar\u0131lmaya devam ediyor.<\/p>\n
Ele\u015ftirinin, ele\u015ftirel okuman\u0131n kuvvet kazanamad\u0131\u011f\u0131 ortamda durumun nas\u0131l daha iyiye gidebilece\u011fini \u00f6ng\u00f6rmek zor. Bunu yapacak okurun nas\u0131l ve ne zaman ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Beklenen okur g\u00f6kten inmeyece\u011fine ve \u201ci\u015finde g\u00fcc\u00fcnde\u201d akademi de pek umursamad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re yay\u0131nevlerine kendi okurun yaratmak, onu yeti\u015ftirmek, geli\u015ftirmek gibi g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor. Eskiden tek \u00e7arenin dergi yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklemek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm, zahmeti ve maliyeti nedeniyle bu zay\u0131f \u00e7\u00f6z\u00fcm beni karamsarl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklerdi. Son zamanlarda internette \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde dola\u015f\u0131ma giren video veya ses kay\u0131tlar\u0131yla, bloglarla, online dergilerle ba\u015fka yollar\u0131n da m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6r\u00fcyorum. Merakl\u0131 okurlar olarak \u00e7ok merakl\u0131 bir yazar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc hat\u0131rlayarak noktalayal\u0131m: \u201cEnseyi karartmay\u0131n.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u201cO kitaplar kar\u0131n doyurmayacak\u201d derlerdi. Galiba hakl\u0131yd\u0131lar. Ne ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda onu bast\u0131rmama yard\u0131mc\u0131 oldu okuduklar\u0131m, ne susuzlu\u011fumu giderdi, ne de cebime birka\u00e7 kuru\u015f koydu \u015fimdiye dek. Aksine, herkesin bildi\u011fi \u00fczere okurluk masrafl\u0131d\u0131r. Kitab\u0131, dergisi, fuar\u0131, sahaf\u0131 derken, \u201caman bu say\u0131 ka\u00e7mas\u0131n\u201d, \u201caman \u015fu bask\u0131 t\u00fckendi, sonra daha zor bulurum\u201dlar da eklenirse paran\u0131z okunacak bir \u015feylere d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":74,"featured_media":38735,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5586,38,513,515,510],"tags":[],"class_list":["post-38734","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-190-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-nautilus","category-surekli-bolumler"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t