{"id":38881,"date":"2019-12-08T03:08:50","date_gmt":"2019-12-08T00:08:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=38881"},"modified":"2019-12-06T14:05:21","modified_gmt":"2019-12-06T11:05:21","slug":"bilimin-onculeri-niels-bohr-1885-1962","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/12\/08\/bilimin-onculeri-niels-bohr-1885-1962","title":{"rendered":"Bilimin \u00d6nc\u00fcleri: Niels Bohr (1885 -1962)"},"content":{"rendered":"<p>S\u00f6ylentiye g\u00f6re, Danimarka halk\u0131n\u0131n \u00f6v\u00fcn\u00e7 duydu\u011fu d\u00f6rt \u015fey vard\u0131r: Gemi endr\u00fcstrisi, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, peri masallar\u0131 yazar\u0131 Hans Christian Andersen ve fizik bilgini Niels Bohr. Bohr, hem bilgin ki\u015fili\u011fi, hem insanc\u0131l davran\u0131\u015flar\u0131yla, b\u00fcy\u00fck hayaller pe\u015finde ko\u015fan gen\u00e7lere yetkin bir \u00f6rnek ve esin kayna\u011f\u0131 olan bir \u00f6nc\u00fcyd\u00fc. O, ne Rutherford gibi d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc, ne de Einstein gibi \u201carabaya tek ba\u015f\u0131na ko\u015fulan at\u201dt\u0131.<\/p>\n<p>Niels, Kopenhag\u2019da g\u00f6rkemli bir konakta d\u00fcnyaya geldi. Babas\u0131 \u00fcniversitede fizyoloji profes\u00f6r\u00fcyd\u00fc. Niels \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131nda \u201ch\u0131mb\u0131l\u201d g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle hi\u00e7 de parlak bir gelecek vaat etmiyordu. \u0130leride se\u00e7kin bir matematik\u00e7i olan karde\u015fi Harald da pek farkl\u0131 de\u011fildi. \u0130ki karde\u015fin en \u00e7ok ho\u015fland\u0131klar\u0131 \u015fey anneleriyle tramvaya binip kenti dola\u015fmakt\u0131. Bir keresinde, bo\u015f tramvayda anne can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in olmal\u0131, \u00e7ocuklara masal s\u00f6yler. Anlams\u0131z bak\u0131\u015flar\u0131, sark\u0131k yanaklar\u0131 ve a\u00e7\u0131k a\u011f\u0131zlar\u0131yla duran iki o\u011flan\u0131 uzaktan izleyen bir yolcu, \u201cZavall\u0131 kad\u0131n, bu iki \u015fap\u015fala bir \u015fey anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor!\u201d demekten kendini alamaz. Niels Bohr\u2019un bir \u00e7ocukluk an\u0131s\u0131 bu. Oysa Niels\u2019in okul y\u0131llar\u0131 son derece parlak ge\u00e7er. Babas\u0131n\u0131n entelekt\u00fcel ilgi alan\u0131 geni\u015fti: Biri felsefeci, biri dilci ve biri fizik\u00e7i \u00fc\u00e7 arkada\u015f\u0131yla her cuma ak\u015fam\u0131 bir araya gelir, d\u00fc\u015f\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda olup bitenleri tart\u0131\u015f\u0131rlard\u0131. \u0130ki o\u011flan da bir k\u00f6\u015fede oturup uzun s\u00fcren tart\u0131\u015fmalar\u0131 sessizce izlerlerdi. \u00d6zellikle Niels\u2019in spek\u00fclatif d\u00fc\u015f\u00fcnceye yak\u0131n bir ilgisi vard\u0131. Nitekim, \u00fcniversitede fizi\u011fin yan\u0131 s\u0131ra ilgin\u00e7 buldu\u011fu felsefe derslerini de ka\u00e7\u0131rmazd\u0131.<\/p>\n<p>Niels Bohr \u00fcniversiteyi \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131yla bitirip; 22 ya\u015f\u0131nda Danimarka Bilim Akademisi\u2019nin alt\u0131n madalya \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc al\u0131r. Delikanl\u0131n\u0131n sonradan unutulan bir ba\u015far\u0131s\u0131 da \u0130skandinav d\u00fcnyas\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f bir futbolcu olmas\u0131yd\u0131. Bohr 1911\u2019de doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 tamamlar tamamlamaz J. J. Thomson\u2019la \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere Cambridge-Cavendish Laboratuvar\u0131\u2019na ko\u015far. Ancak gen\u00e7 bilim adam\u0131 burada umdu\u011funu bulamaz. Her \u015feyden \u00f6nce, \u0130ngilizce bilgisi yetersizdi; \u00e7evresiyle verimli ileti\u015fim kuram\u0131yordu. Sonradan, daha \u00f6nce Rutherford\u2019un ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetene\u011fini fark etmi\u015f olan Thomson, nedense Danimarkal\u0131 gence s\u0131radan biri g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yordu. Tart\u0131\u015fmal\u0131 bir toplant\u0131da Bohr\u2019un ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Thomson irdelemeksizin yanl\u0131\u015f diye geri \u00e7evirir; ama daha sonra ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi kendisi dile getirir. Bu olay\u0131 i\u00e7ine sindiremeyen Bohr yeni bir aray\u0131\u015f i\u00e7ine girer. Bu s\u0131rada bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n parlayan y\u0131ld\u0131z\u0131 Rutherford\u2019dur. Kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir konferans\u0131nda Rutherford\u2019un co\u015fkusu ve at\u0131l\u0131m g\u00fcc\u00fcyle b\u00fcy\u00fclenen Bohr, Cavendish\u2019i b\u0131rak\u0131r, Manchester\u2019de onun ekibine kat\u0131l\u0131r. Rutherford deneyciydi, Bohr ise kuramsal ara\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelikti. Ama iki bilim adam\u0131 aras\u0131nda ba\u015flayan ili\u015fki \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren dostlu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6yle ki, Bohr biricik o\u011fluna hocas\u0131n\u0131n ilk ad\u0131 \u201cErnest\u201di verecektir. Oysa, bursunun t\u00fckenmesi nedeniyle Manchester\u2019de yaln\u0131zca alt\u0131 ay kalabilmi\u015fti.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38883\" aria-describedby=\"caption-attachment-38883\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-38883\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2-1-300x222.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"222\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2-1-300x222.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2-1-80x60.jpg 80w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2-1-100x75.jpg 100w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/2-1.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-38883\" class=\"wp-caption-text\">Bohr\u2019un bilimde ilgi oda\u011f\u0131 atom \u00e7ekirde\u011fine ili\u015fkin deney sonu\u00e7lar\u0131 de\u011fil, kuramsal bir sorundu: Bir elektrik birimi olan elektronun atom kapsam\u0131ndaki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilinen fizik yasalar\u0131na ters d\u00fc\u015fmesinin nedeni ne olabilirdi?<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bohr\u2019un bilimde ilgi oda\u011f\u0131 atom \u00e7ekirde\u011fine ili\u015fkin deney sonu\u00e7lar\u0131 de\u011fil, kuramsal bir sorundu: Bir elektrik birimi olan elektronun atom kapsam\u0131ndaki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n bilinen fizik yasalar\u0131na ters d\u00fc\u015fmesinin nedeni ne olabilirdi? Normal olarak, pozitif y\u00fckl\u00fc \u00e7ekirde\u011fin \u00e7evresinde d\u00f6nen negatif y\u00fckl\u00fc elektronun, devinim s\u00fcrecinde, elektromanyetik radyasyon salarak enerji yitirmesi ve \u00e7ekirde\u011fe g\u00f6m\u00fclmesi; atomun \u00e7\u00f6kmesi gerekirdi. Max Planck\u2019\u0131n kara-cisim radyasyon katastrofuna benzer bir katastrof! Planck kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunu E = hf denklemiyle a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131. Bu sorun da belki kuvantum kavram\u0131na ba\u015fvurularak a\u00e7\u0131klanabilirdi. Hi\u00e7 de\u011filse Niels Bohr b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmekteydi. Sorun, \u201cspektrum analizi\u201d ya da \u201cspektroskopi\u201d denen konu kapsam\u0131ndayd\u0131. Bohr \u201c\u00e7izgi spektras\u0131\u201dna ili\u015fkin bir form\u00fclden nedense habersizdi. (Bohr, form\u00fcl\u00fc bir meslekta\u015fm\u0131n yard\u0131m\u0131yla sonunda \u00f6\u011frenir. Okul ders kitaplar\u0131na bile ge\u00e7en form\u00fcl\u00fcn, Bohr\u2019un g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7m\u0131\u015f olmas\u0131 ilgin\u00e7tir.) Bir aritmetik oyununu and\u0131ran i\u015flemi 1885\u2019de Balmer ad\u0131nda \u0130svi\u00e7reli bir lise \u00f6\u011fretmeni bulmu\u015ftu. Buna g\u00f6re, \u00f6rne\u011fin, hidrojen spektrumundaki k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izginin frekans\u0131n\u0131 saptamak i\u00e7in, 3\u2019\u00fcn karesi al\u0131n\u0131r, 1 bu say\u0131ya b\u00f6l\u00fcn\u00fcr, \u00e7\u0131kan b\u00f6l\u00fcm 32.903.640.000.000.000 say\u0131s\u0131yla \u00e7arp\u0131l\u0131r. Ye\u015fil \u00e7izginin frekans\u0131 i\u00e7in i\u015fleme 4, mor \u00e7izginin frekans\u0131 i\u00e7in 5\u2019le ba\u015flan\u0131r. Balmer, form\u00fcl\u00fcn\u00fc ortaya koydu\u011funda hidrojen spektrumunda yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 \u00e7izgi biliniyordu. Sonra bulunan \u00e7izgiler i\u00e7in i\u015fleme 6, 7, 8, &#8230; say\u0131lar\u0131yla ba\u015flan\u0131r.<\/p>\n<p>Bohr 1912\u2019de Kopenhag\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131\u011f\u0131 problemi birlikte getirmi\u015fti. Atomun yap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan Bohr i\u00e7in Balmer form\u00fcl\u00fc ni\u00e7in \u00f6nemliydi? Yan\u0131t basittir: Bohr, Planck sabiti h\u2019yi kullanarak bu form\u00fclle enerji kuvantalar\u0131ndan olu\u015fan spektrumu a\u00e7\u0131klayabilece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, form\u00fcl\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ipucuyla atomlar\u0131n normalde neden enerji salmad\u0131\u011f\u0131, elektronlar\u0131n neden h\u0131z kaybedip \u00e7ekirde\u011fe g\u00f6m\u00fclmedi\u011fi a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanmaktayd\u0131. Bohr\u2019un o zaman bilinen fizikle ba\u011fda\u015fmaz g\u00f6r\u00fcnen g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ba\u015fl\u0131ca d\u00f6rt nokta i\u00e7eriyordu: 1)Elektron, olas\u0131 t\u00fcm y\u00f6r\u00fcngelerde de\u011fil, yaln\u0131z enerjisi Planck sabitiyle bir tam say\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131na orant\u0131l\u0131 olan y\u00f6r\u00fcngelerde devinir. 2)Elektron, enerji de\u011fi\u015fimiyle kuvantum y\u00f6r\u00fcngelerinin birinden \u00f6b\u00fcr\u00fcne ge\u00e7ebilir; ancak \u00e7ekirde\u011fe en i\u00e7teki y\u00f6r\u00fcngeden daha fazla yakla\u015famaz. 3)Bir kuvantum y\u00f6r\u00fcngede devinen elektron bir i\u00e7 y\u00f6r\u00fcngeye d\u00fc\u015fmedik\u00e7e radyasyon salmaz. Bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f belli bir miktarda \u0131\u015f\u0131k enerjisi \u00fcretmekle kal\u0131r. \u00dcretilen enerjinin frekans\u0131 iki y\u00f6r\u00fcnge aras\u0131ndaki enerji fark\u0131n\u0131n Planck sabitine b\u00f6l\u00fcnmesine e\u015fittir:Frekans=<u>enerji kayb\u0131<br \/>\n<\/u>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Planck Sabiti<\/p>\n<p>4) Bir elektronun ta\u015f\u0131yabilece\u011fi enerjiler s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r ve bu kesintili enerjiler atomun kesintili \u00e7izgi spektrumunda yans\u0131r.<\/p>\n<p>Atom yap\u0131s\u0131n\u0131n anahtar\u0131n\u0131, sal\u0131nan \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n spektrumunda arayan bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn, birtak\u0131m g\u00f6zlemlere a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmekle birlikte, do\u011frulu\u011fu ku\u015fku konusuydu. Bir kez ayn\u0131 g\u00f6zlemler ba\u015fka hipotezlerle de a\u00e7\u0131klanabilirdi. Sonra, elektronlar\u0131n Bohr\u2019un \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bi\u00e7imde davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren somut kan\u0131tlar da ortada yoktu hen\u00fcz. Kald\u0131 ki, kuvantum y\u00f6r\u00fcngeleri d\u00fc\u015f\u00fcncesi olgusal dayanaktan yoksundu.<\/p>\n<p>Bohr\u2019un hipotezi \u00f6ncelikle hidrojen spektrumunu a\u00e7\u0131klamaya y\u00f6nelikti. Ger\u00e7i olgusal olarak hen\u00fcz yoklanmam\u0131\u015ft\u0131, ama hipotezin Balmer form\u00fcl\u00fcnde yer alan say\u0131n\u0131n anlam\u0131n\u0131 belirginle\u015ftirmesi, ge\u00e7erlili\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir avantaj sa\u011flamaktayd\u0131. Ayr\u0131ca, Bohr\u2019un de\u011fi\u015fik kuvantum y\u00f6r\u00fcngelerinin enerjilerini veren form\u00fcl\u00fc, \u00f6nerdi\u011fi atom kuram\u0131na istenen belirginli\u011fi kazand\u0131r\u0131r:<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-38882 alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/bo_5_baski-190.jpg\" alt=\"\" width=\"110\" height=\"67\" \/><\/p>\n<p>(Form\u00fclde m elektron k\u00fctlesini, e elektrik y\u00fck\u00fcn\u00fc, h Planck sabitini g\u00f6stermektedir. Bu harflerin deneysel olarak saptanan de\u011ferleri form\u00fclde yerlerine kondu\u011funda, bir saniyedeki titre\u015fimi g\u00f6steren say\u0131, 32.903.640.000.000.000 elde edilmektedir. Barmel\u2019in buldu\u011fu bu say\u0131ya \u201cRydberg sabiti\u201d de denmektedir.)<\/p>\n<p>Bohr olu\u015fturdu\u011fu atomun kuvantum kuram\u0131n\u0131 yay\u0131mlamadan \u00f6nce Rutherford\u2019un incelemesine sunmu\u015ftu. Rutherford her \u015feyde basitli\u011fi arayan titiz bir ki\u015fiydi. Bohr\u2019un yaz\u0131s\u0131 karma\u015f\u0131k, uzun ve gereksiz yinelemelerle doluydu. Rutherford d\u00fczeltilmesini gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc noktalara de\u011findikten sonra, \u201c\u00c7al\u0131\u015fman ger\u00e7ekten ilgin\u00e7; kuram\u0131n\u0131n atoma ili\u015fkin pek \u00e7ok probleme \u00e7\u00f6z\u00fcm getirici nitelikte oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim\u201d diyerek gen\u00e7 bilim adam\u0131n\u0131 y\u00fcreklendirmi\u015fti.<\/p>\n<figure id=\"attachment_38884\" aria-describedby=\"caption-attachment-38884\" style=\"width: 208px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-38884\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/3-1-208x300.jpg\" alt=\"\" width=\"208\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/3-1-208x300.jpg 208w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/3-1.jpg 277w\" sizes=\"auto, (max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-38884\" class=\"wp-caption-text\">Bohr\u2019un kuram\u0131 1913\u2019de \u0130ngiltere\u2019de yay\u0131mlan\u0131r. Ne var ki, bilim insanlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tepkisi olumsuzdur: Onlara g\u00f6re, ortaya konan bir kuram olmaktan \u00e7ok rakamlarla olu\u015fturulan bir d\u00fczenlemeydi. Oysa, ba\u015fta Einstein olmak \u00fczere kimi bilim insanlar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir bulu\u015f oldu\u011funu fark etmi\u015flerdi.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Bohr\u2019un kuram\u0131 1913\u2019de \u0130ngiltere\u2019de yay\u0131mlan\u0131r. Ne var ki, bilim insanlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tepkisi olumsuzdur: Onlara g\u00f6re, ortaya konan bir kuram olmaktan \u00e7ok rakamlarla olu\u015fturulan bir d\u00fczenlemeydi. Oysa, ba\u015fta Einstein olmak \u00fczere kimi bilim insanlar\u0131, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fck bir bulu\u015f oldu\u011funu fark etmi\u015flerdi. Kuram\u0131n, spektroskopi biliminin atomik temelini kurdu\u011fu \u00e7ok ge\u00e7meden anla\u015f\u0131l\u0131r. Bir yandan da kuram\u0131 do\u011frulayan deneysel kan\u0131tlar birikmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p>Kopenhag Teorik Fizik Enstit\u00fcs\u00fc Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilen Bohr 1922\u2019de Nobel \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019n\u00fc al\u0131r. Art\u0131k k\u0131saca \u201cBohr Enstit\u00fcs\u00fc\u201d diye an\u0131lmaya ba\u015flayan Enstit\u00fc\u2019ye d\u00fcnyan\u0131n pek \u00e7ok \u00fclkesinden gen\u00e7 fizik\u00e7ilerin ak\u0131n\u0131 ba\u015flar. [Bunlar aras\u0131nda Heisenberg, Pauli (1900 &#8211; 1958), Gamov (1904 &#8211; 1968), Landau (1908 &#8211; 1968) gibi sonradan \u00fcn kazanan gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da vard\u0131.] K\u0131sa s\u00fcrede d\u00fcnyan\u0131n en canl\u0131 bilim merkezine d\u00f6n\u00fc\u015fen Enstit\u00fc, bir grup \u00fcst\u00fcn yetenekli gen\u00e7 i\u00e7in bulunmaz bir e\u011fitim ortam\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Bohr hem bilgin ki\u015fili\u011fi, hem insanc\u0131l davran\u0131\u015flar\u0131yla b\u00fcy\u00fck hayaller pe\u015finde ko\u015fan bu gen\u00e7lere yetkin bir \u00f6rnek, esin kayna\u011f\u0131 bir \u00f6nc\u00fcyd\u00fc. Bohr \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda sergiledi\u011fi isten\u00e7 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra ne\u015fe ve mizah\u0131yla g\u00f6n\u00fclleri fethetmesini biliyordu. Bir keresinde tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bir teori \u00fczerindeki s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131: \u201cBu teorinin \u00e7\u0131lg\u0131nca bir \u015fey oldu\u011funu biliyoruz. Ama ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z nokta, teorinin, do\u011fru olmas\u0131 i\u00e7in yeterince \u00e7\u0131lg\u0131nca olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Danimarka ba\u015ftac\u0131 etti\u011fi bu insanla ne denli \u00f6v\u00fcnse yeridir.<\/p>\n<p><strong>Kaynak: <\/strong>Cemal Y\u0131ld\u0131r\u0131m, Bilimin \u00d6nc\u00fcleri, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, Eyl\u00fcl 2019, 30. Bask\u0131, s.186-191<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6ylentiye g\u00f6re, Danimarka halk\u0131n\u0131n \u00f6v\u00fcn\u00e7 duydu\u011fu d\u00f6rt \u015fey vard\u0131r: Gemi endr\u00fcstrisi, s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri, peri masallar\u0131 yazar\u0131 Hans Christian Andersen ve fizik bilgini Niels Bohr. Bohr, hem bilgin ki\u015fili\u011fi, hem insanc\u0131l davran\u0131\u015flar\u0131yla, b\u00fcy\u00fck hayaller pe\u015finde ko\u015fan gen\u00e7lere yetkin bir \u00f6rnek ve esin kayna\u011f\u0131 olan bir \u00f6nc\u00fcyd\u00fc. O, ne Rutherford gibi d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc, ne de Einstein [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":38885,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[482,277,5641,2990,5642],"class_list":["post-38881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-bilim","tag-einstein","tag-gamov","tag-niels-bohr","tag-planck-sabiti"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38881"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38881\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}