Pavlov\u2019un deneyini bir\u00e7o\u011funuz bilirsiniz: Y\u00fczy\u0131l kadar \u00f6ncesinde Pavlov, k\u00f6peklerin zil \u00e7ald\u0131ktan sonra beslenmelerinden bir s\u00fcre sonra, ne zaman zil \u00e7al\u0131nsa a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n sulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00e7al\u0131\u015fma ile bunun nedenine dair kilit bir nokta a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015ftu.<\/p>\n
Neuron <\/em>dergisinin son say\u0131s\u0131nda, sinirbilimci Alfredo Kirkwood uzun erimli bu tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc: \u00d6\u011frenirken beynimizde tam olarak ne oluyor? Sinirbilimsel olarak konu\u015fursak, Pavlov\u2019un k\u00f6pekleri, \u00e7alan zil ile geciken \u00f6d\u00fcl aras\u0131ndaki ili\u015fkilenmeyi nas\u0131l \u00f6\u011frendi? On y\u0131llard\u0131r biliminsanlar\u0131n\u0131n i\u015fe yarayan bir teorileri vard\u0131; ancak Kirkwood ve ekibinin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu teoriyi ilk kez kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n \u201cE\u011fer bir k\u00f6pe\u011fi oturmas\u0131 konusunda e\u011fitiyorsan\u0131z, ilk sinirsel uyar\u0131c\u0131 olan \u2018otur\u2019 emri, kelimenin s\u00f6yleni\u015fi kadar var olup, neredeyse hemen yok olacakt\u0131r\u201d diyor Zanvyl Krieger Zihin-Beyin Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nden Prof. Kirkwood. \u201c\u00d6d\u00fcl\u00fcn gelmesinden \u00f6nce k\u00f6pe\u011fin beyni zaten dikkatini di\u011fer \u015feylere vermi\u015f oluyor. Olay\u0131n gizemi, \u2018Beyin saniyenin bir k\u0131sm\u0131nda tamamlanan bir eylemle, \u00e7ok daha sonra gelecek olan \u00f6d\u00fcl aras\u0131nda nas\u0131l bir ba\u011f kurabiliyor?\u2019 idi.\u201d<\/p>\n Kirkwood\u2019un ekibinin do\u011frulad\u0131\u011f\u0131 ve i\u015fe yarayan teoriye g\u00f6re, g\u00f6r\u00fcnmeyen \u201cuygunluk izleri (eligibility traces)\u201c uyar\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan aktifle\u015ftirilmi\u015f sinirsel sinapslar\u0131 etkili bir \u015fekilde etiketler; b\u00f6ylelikle nihai bir \u00f6d\u00fcle eri\u015fimle do\u011fru \u00f6\u011frenme olarak peki\u015ftirilebilir.<\/p>\n K\u00f6pe\u011fin oturmay\u0131 \u00f6\u011frenmesi olay\u0131nda, k\u00f6pek iyi bir muamele ya da \u00f6d\u00fcl al\u0131rsa, dopamin gibi n\u00f6romod\u00fclat\u00f6rler k\u00f6pe\u011fin beynine \u201ciyi his\u201d ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flar. Beyin \u201cotur\u201d komutunu \u00e7oktan i\u015flemi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, uygunluk izleri n\u00f6romod\u00fclat\u00f6rlere kal\u0131c\u0131 bir sinaptik de\u011fi\u015fim olarak \u201c\u00f6\u011frenmeyi\u201d telkin ederek yan\u0131t verir.<\/p>\n Ekip bu teoriyi bir farenin g\u00f6rme merkezindeki h\u00fccreleri izole ederek kan\u0131tlayabilirdi. Bir h\u00fccrenin aksonu elektriksel d\u00fcrt\u00fclerle uyar\u0131l\u0131nca, ba\u015fka bir h\u00fccrede bir cevap tetiklendi. Bunu art arda tekrarlay\u0131nca, uyaran\u0131 i\u015fleyerek ve uygunluk izleri yaratarak, iki h\u00fccre aras\u0131ndaki sinaptik cevab\u0131 taklit ettiler. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar daha sonra h\u00fccreleri n\u00f6romod\u00fclat\u00f6r ile doldurdu\u011funda, gecikmi\u015f \u00f6d\u00fcl eri\u015fimini taklit ederek, h\u00fccreler aras\u0131ndaki yan\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdiler ya da zay\u0131flatt\u0131lar, bu da h\u00fccrelerin \u00f6\u011frendi\u011fini ve bunu uygunluk izleri sayesinde yapabildi\u011fini g\u00f6sterdi.<\/p>\n Kirkwood, \u201cBu \u00f6nemli bir \u00f6\u011frenme y\u00f6ntemi olan \u00f6d\u00fcl yoluyla \u00f6\u011frenmenin temelidir\u201d diyor. \u00d6\u011frenme mekanizmas\u0131n\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131na ek olarak, bu bulgular \u00f6\u011fretme y\u00f6ntemlerinin geli\u015fmesine ve zihinsel problemlerin tedavisine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edebilecek.<\/p>\n <\/p>\n \u00c7eviren: Ceyhun Ceylan<\/strong><\/p>\n \u0130T\u00dc U\u00e7ak M\u00fchendisli\u011fi<\/em><\/p>\n <\/p>\n Kaynak:<\/strong> http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2015\/10\/151026111955.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pavlov\u2019un deneyini bir\u00e7o\u011funuz bilirsiniz: Y\u00fczy\u0131l kadar \u00f6ncesinde Pavlov, k\u00f6peklerin zil \u00e7ald\u0131ktan sonra beslenmelerinden bir s\u00fcre sonra, ne zaman zil \u00e7al\u0131nsa a\u011f\u0131zlar\u0131n\u0131n sulanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Johns Hopkins \u00dcniversitesi\u2019nden bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki \u00e7al\u0131\u015fma ile bunun nedenine dair kilit bir nokta a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015ftu. Neuron dergisinin son say\u0131s\u0131nda, sinirbilimci Alfredo Kirkwood uzun erimli bu tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc: \u00d6\u011frenirken beynimizde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3898,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19,35],"tags":[],"class_list":["post-3895","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","category-noroloji"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3895","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3895"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3895\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}