{"id":39089,"date":"2019-12-17T15:08:16","date_gmt":"2019-12-17T12:08:16","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=39089"},"modified":"2019-12-17T15:08:16","modified_gmt":"2019-12-17T12:08:16","slug":"homeopati-sarlatanligi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/12\/17\/homeopati-sarlatanligi-2","title":{"rendered":"Homeopati \u015farlatanl\u0131\u011f\u0131"},"content":{"rendered":"

Homeopati sizi hasta edenin, tedavi de edece\u011fine ve ne kadar \u00e7ok seyreltilirse o kadar etkili olaca\u011f\u0131na inanan ve pratikte \u00e7e\u015fitli kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ila\u00e7 olarak satan bir \u015farlatanl\u0131k t\u00fcr\u00fc. B\u00f6yle bir \u015farlatanl\u0131\u011fa yer ay\u0131rmam\u0131z\u0131n nedeni ise Avrupa\u2019daki eczanelerin bu sahte ila\u00e7larla dolmu\u015f olmas\u0131 ve \u00fclkemizde de h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131.<\/em><\/p>\n

D\u00fcn gece \u00e7ok i\u00e7tiniz ve ak\u015famdan kalma m\u0131s\u0131n\u0131z? Sorun de\u011fil, i\u00e7inde bir damla bile kalmam\u0131\u015f kadehinizi suyla doldurun, kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131n ve i\u00e7in. \u0130\u015fte oldu, art\u0131k kendinizdesiniz. Homeopati sizi hasta edenin, tedavi de edece\u011fine ve ne kadar \u00e7ok seyreltilirse o kadar etkili olaca\u011f\u0131na inanan ve pratikte az \u00f6nceki \u00f6rne\u011fimizden \u00e7ok da farkl\u0131 olmayan kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ila\u00e7 olarak satan bir \u015farlatanl\u0131k t\u00fcr\u00fc.<\/p>\n

B\u00f6ylesi bir \u015farlatanl\u0131\u011fa\u00a0Bilim ve Gelecek<\/em>\u00a0sayfalar\u0131nda yer ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni ise Avrupa\u2019daki eczanelerin bu sahte ila\u00e7larla dolmu\u015f olmas\u0131. Homeopaticilerin Avrupa\u2019da kendi okullar\u0131 ve hatta \u0130ngiltere\u2019de devletin finanse etti\u011fi bir hastaneleri dahi bulunuyor. Akla ve bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceye a\u00e7\u0131k bir sald\u0131r\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, insanlar\u0131n cepleriyle ve \u201calternatif t\u0131p\u201d palavras\u0131 ile sa\u011fl\u0131klar\u0131yla oynanmakta.<\/p>\n

ABD ve Avrupa\u2019ya g\u00f6re ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olsa da bu \u015farlatanl\u0131k \u00fclkemizde h\u0131zla yay\u0131lmakta, hem de hekimli\u011fin, bilimin ve \u00fcniversitelerin g\u00fcvenilirli\u011fini istismar ederek. \u0130zmir merkezli Klasik Homeopati Derne\u011fi, Ege \u00dcniversitesi\u2019nde \u201cHomeopati Kongresi\u201d (1) ve Dokuz Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi\u2019nde \u201cHomeopati Konferans\u0131\u201d (2) d\u00fczenlendi. Dahas\u0131 dernek ba\u015fkan\u0131n\u0131n da b\u00fcnyesinde yer ald\u0131\u011f\u0131 Ege \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi dekan\u0131 ve \u00fcniversite rekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn destek a\u00e7\u0131klamas\u0131 da internet sitelerinde yer al\u0131yor. \u0130stanbul merkezli Homeopati Derne\u011fi ise Marmara ve \u0130stanbul \u00fcniversitelerinde toplant\u0131lar d\u00fczenledi, \u0130T\u00dc\u2019deki toplant\u0131lar\u0131n\u0131n yerini ise son anda de\u011fi\u015ftirdiler. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 sadece homeopati de\u011fil hacamat, refleksoloji vb. alternatif t\u0131p uygulamalar\u0131 ile ilgili yasal d\u00fczenleme yaparak bu \u015farlatanl\u0131klar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7m\u0131\u015fken bu konuda h\u0131zla bir muhalefet \u00f6r\u00fclmesi gerekiyor. \u015earlatanl\u0131\u011f\u0131n kan\u0131ts\u0131z savlar\u0131na kar\u015f\u0131 bilimin ger\u00e7eklerini vurgulamal\u0131 ve modern t\u0131bb\u0131n mevcut sorunlar\u0131ndan do\u011fan hakl\u0131 tepkiyi manip\u00fcle ederek kurulan bu doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n neden toplumda kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koymal\u0131y\u0131z. Bu yaz\u0131 buna \u00e7al\u0131\u015facak ve umar\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcme de katk\u0131s\u0131 olur.<\/p>\n

\"\"
Homeopatinin mucidi Leipzig\u2019li bir hekim olan Samuel Hahnemann\u2019d\u0131r (1755-1843).<\/figcaption><\/figure>\n

\u00c7ivi \u00e7iviyi s\u00f6ker mi?<\/strong><\/p>\n

Bir \u201calternatif t\u0131p\u201d tekni\u011fi olan homeopati kelimesi Yunanca benzer (homoios) ve hastal\u0131k (pathos) s\u00f6zc\u00fcklerinin bir araya getirilmesiyle t\u00fcretilmi\u015ftir. Her ne kadar baz\u0131 homeopatlar, yani homeopati uygulayanlar ki\u015filer, \u201cbenzer benzeri tedavi eder\u201d ilkelerini temel alarak homeopatinin k\u00f6kenini antik Uzak Do\u011fu\u2019ya dayand\u0131rmaya ve mistisizmin dozunu art\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fsalar da, asl\u0131nda homeopatinin mucidi 18. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f Leipzig\u2019li bir hekim olan Samuel Hahnemann\u2019d\u0131r.<\/p>\n

Hahnemann d\u00f6nemin Avrupa\u2019daki yayg\u0131n hastal\u0131klar\u0131ndan olan s\u0131tman\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan k\u0131nak\u0131na a\u011fac\u0131 (Cinchonaofficinalis) kabuklar\u0131n\u0131 (kinin etken maddesini bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u0131tmay\u0131 tedavi etmektedir) kaynatarak hasta de\u011filken y\u00fcksek dozda kullanm\u0131\u015f ve (tesad\u00fcf bu ya) s\u0131tma hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilerini g\u00f6sterdi\u011fine kanaat getirmi\u015ftir: \u201cAyaklar\u0131m ve parmak u\u00e7lar\u0131m ayn\u0131 anda \u00fc\u015f\u00fcmeye ba\u015flad\u0131; a\u011f\u0131r ve uyu\u015fuk hale geldim; kalbim h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczensiz atmaya ba\u015flad\u0131; \u00f6nlenemez bir anksiyete ve titreme ba\u015f g\u00f6sterdi \u2026 halsizlik \u2026 ba\u015fta vuru, yanaklarda k\u0131zarma ve dindirilemez susama \u2026 aral\u0131kl\u0131 ate\u015f \u2026 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k \u2026 rijitite\u201d. (3)<\/p>\n

Hahnemann k\u0131nak\u0131nan\u0131n herkeste ayn\u0131 etkiyi g\u00f6sterece\u011fini varsayar. Sadece kendi deneyimine ba\u011fl\u0131 bu varsay\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak belirli semptomlara neden olan maddelerin ayn\u0131 semptomlara sahip olanlar\u0131 iyile\u015ftirece\u011fi genellemesini yapacak kadar ileri gider. Pek \u00e7ok maddenin olu\u015fturdu\u011fu semptomlar\u0131 g\u00f6zlemeye devam ederek hacimli bir ar\u015fiv yapmaya ba\u015flar. Homeopati savunucular\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131kla yanl\u0131\u015f dile getirdikleri \u2018do\u011fall\u0131k\u2019 ve \u2018bitkisellik\u2019 iddialar\u0131n\u0131n aksine kullan\u0131lan malzemeler bitki ve hayvan par\u00e7alar\u0131ndan, minerallere ve hatta radyoaktif elementlere kadar \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterir. D\u0131\u015fk\u0131, bat\u0131k gemi k\u0131ym\u0131\u011f\u0131 ya da at t\u0131rna\u011f\u0131 gibi garip olanlar\u0131ndan de\u011fil de daha makul bir \u00f6rnek verelim: Rxhomeo isimli sat\u0131\u015f sitesinde Ferrum Phosohoricum (demir fosfat\u0131 demenin \u2018haval\u0131\u2019 ve \u2018bilimsel\u2019 g\u00f6z\u00fcken bi\u00e7imi) remedisinin (4) pek \u00e7ok ba\u015fka \u00fcr\u00fcn gibi her derde deva oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz. Ba\u015fl\u0131ca ate\u015f ve iltihap tedavisinde kullan\u0131lmak \u00fczere pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa da yard\u0131mc\u0131d\u0131r: Anemi, bron\u015fit, so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, bitkinlik, ishal, haz\u0131ms\u0131zl\u0131k, dizanteri, gastrit, yaralanma, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131\u2026 Anl\u0131yoruz ki y\u00fcksek dozlarda demir s\u00fclfat ve fosfat bunlara neden olmaktad\u0131r ve dolay\u0131s\u0131yla homeopatlar tedavi de edece\u011fine inanmaktad\u0131rlar (!)<\/p>\n

Kahve ile uykusuzlu\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm!<\/strong><\/p>\n

Basit bir \u00f6rnek daha verelim. \u00d6rne\u011fin uykusuzluk sorunu mu \u00e7ekiyorsunuz? Kahve uykuyu ka\u00e7\u0131rma etkisi g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in homeopatlara g\u00f6re uykusuzluk sorununuzu da tedavi edecektir. Tabii ki size do\u011frudan kahve i\u00e7menizi ve kafein alman\u0131z\u0131 tavsiye edecek kadar da ahmak de\u011filler. \u00d6nce seyreltmek laz\u0131m!<\/p>\n

Homeopatinin ba\u015fka bir \u2018kanunu\u2019, ne kadar seyreltirseniz \u201cbenzeri tedavi eden\u201d etken maddenin etkisinin o kadar artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmesi. Seyreltme i\u015flemi madde \u00e7\u00f6z\u00fcnebiliyorsa su ve(ya) alkolle, e\u011fer bunlarda \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fcyorsa (ya da hap bi\u00e7imine getirerek ger\u00e7ek bir ila\u00e7 gibi g\u00f6stermek istiyorsan\u0131z) kat\u0131 halde laktozla (s\u00fct \u015fekeri) ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Her seferinde 10 kez seyreltilen kar\u0131\u015f\u0131mlar Roma rakam\u0131yla on yani X, 100 kez seyreltilenler ise benzer \u015fekilde C ile kodlan\u0131yorlar. Yani 1 \u00f6l\u00e7ek havanda d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f kahveyi (daha \u201cbilimsel\u201d g\u00f6z\u00fcks\u00fcn isterseniz kafein de kullanabilirsiniz) 99 \u00f6l\u00e7ek laktozla kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131zda remedimiz 1C olacakt\u0131r; 1C\u2019den ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z 1 \u00f6l\u00e7e\u011fi yine 99 \u00f6l\u00e7ek ile kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rsan\u0131z 2C olacakt\u0131r ve bu kodlama benzer \u015fekilde devam edecektir. Piyasada s\u0131kl\u0131kla 30C \u201cg\u00fcc\u00fcnde\u201d kar\u0131\u015f\u0131mlar bulunmakla birlikte 6X, 12X, 30X, 30C, 200C, 1M gibi alternatifler de mevcut.<\/p>\n

\"\"
Homeopatinin ba\u015fka bir \u2018kanunu\u2019, ne kadar seyreltirseniz \u201cbenzeri tedavi eden\u201d etken maddenin etkisinin o kadar artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmesi.<\/figcaption><\/figure>\n

Ancak gelin g\u00f6r\u00fcn ki bildi\u011fimiz t\u00fcm madde atom ve bile\u015fiklerden olu\u015fmakta. Hannehman\u2019\u0131n ne yaz\u0131k ki tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131 Avagadro, bir elementin bir mol\u00fcndeki atom ya da molek\u00fcl say\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131yla yakla\u015f\u0131k 6,02\u00d71023\u00a0<\/sup>(Avagadro say\u0131s\u0131) olarak hesaplam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rne\u011fin, kafeninin 194 gram\u0131nda Avagadro say\u0131s\u0131 kadar kafein molek\u00fcl\u00fc bulunmaktad\u0131r. 12C\u2019ye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yani 1024<\/sup>\u2019e seyreltti\u011fimizde elimizde bir tane molek\u00fcl kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahi \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Homeopatlar 12C\u2019den 1 birim alarak devam ettikleri seyrelteme i\u015flemlerinde maalesef sadece laktozla laktozu ya da suyla suya kar\u0131\u015ft\u0131rmakla vakit kaybediyorlar. \u0130lla ki haz\u0131rlayacaklarsa s\u0131v\u0131 halde haz\u0131rlamalar\u0131n\u0131 \u00f6neririm; yine su d\u0131\u015f\u0131nda bir \u015fey kalmam\u0131\u015f olacak olsa da 10 kere \u015fu \u015fekilde, bilmem ne kab\u0131n\u0131n i\u00e7inde rit\u00fcelleri ile rahatlayabilirler. Rit\u00fcellerin insanlar\u0131 rahatlatt\u0131\u011f\u0131 homeopatinin aksine bilimsel kan\u0131tlara sahiptir. (5)<\/p>\n

Homeopatik \u201cila\u00e7lar\u0131n\u201d reklam\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131kla yan etkilerinin olmamas\u0131 vurgulanarak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na \u015fahit olabilirsiniz. Elbette laktoz int\u00f6lorans\u0131 (hassasiyeti) d\u0131\u015f\u0131nda bir rahats\u0131zl\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ortada bir etken madde yoktur. 30C\u2019yi zihnimizde canland\u0131rmay\u0131 deneyelim: Havuz, g\u00f6l, deniz, hatta D\u00fcnya \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn su bile de\u011fil; \u00e7ap\u0131 D\u00fcnya ile G\u00fcne\u015f aras\u0131ndaki mesafe uzunlu\u011funda (150 milyon kilometre, \u0131\u015f\u0131k bu mesafeyi 8 dakikada kat etmektedir) bir su k\u00fcresi hayal edin ve i\u00e7ine tek bir molek\u00fcl koyun i\u015fte bu 30C\u2019dir. (6) Bu sayede homeopatik \u201cila\u00e7lar\u201d sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131ndan zarars\u0131z belgesi alabilmektedir. Ger\u00e7ek ila\u00e7lar\u0131n yan etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra ger\u00e7ek etkileri de varken as\u0131l sorulmas\u0131 gereken soru \u201cne etkisi var?\u201d olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Haf\u0131zas\u0131 olan su ve \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen enerjiler<\/strong><\/p>\n

Elbette \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z homeopatlar\u0131 seyreltme sorununun da fark\u0131ndalar ve bu apa\u00e7\u0131k ger\u00e7e\u011fi reddetmiyorlar, bunun yerine \u2018bilimselliklerini\u2019 kan\u0131tlamak i\u00e7in t\u0131bbi deneyler yerine (birazdan de\u011finece\u011fiz) \u00e7ok daha belirsiz yollar\u0131 tercih ediyorlar. Metafizik veya tinsel arg\u00fcmanlar\u0131 uzunca tart\u0131\u015fmak gereksiz, canl\u0131larla cans\u0131zlar\u0131n ayr\u0131m\u0131n\u0131 yapmak i\u00e7in ortaya at\u0131lm\u0131\u015f ve y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce terk edilen \u201cya\u015fam enerjisi\u201dnden (vitalforce) \u201ci\u00e7 enerji\u201dye kadar pek \u00e7ok terk edilmi\u015f kavram kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Genellikle seyreltmede kullan\u0131lan su ya da laktozun ilk maddenin enerjisini ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Ard\u0131ndan \u201ckuantum psikoloji\u201d gibi sahte bilimlere benzer \u015fekilde atomik, kimyasal ya da biyolojik d\u00fczeyde farkl\u0131 enerji kavramlar\u0131 ile ilgili bilimsel bulgular alakas\u0131z bi\u00e7imde s\u0131ralan\u0131yor. Ancak ilk maddenin enerjisinin nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ya da nas\u0131l iyile\u015ftirdi\u011finin hi\u00e7bir bilimsel a\u00e7\u0131klamas\u0131 yok. Elbette i\u015fin \u201cruhsal\u201d boyutuna gelirsek psikiyatrik ve psikolojik rahats\u0131zl\u0131klar i\u00e7in homeoterapi randevular\u0131 gibi 1-2 saatlik psikoterapilerin etkisi olabilir, ancak her hastal\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce g\u00fcc\u00fcm\u00fczle yenebilece\u011fimizi iddia etmek ba\u015fka bir mistisizm \u00f6rne\u011fi olarak kesinlikle yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Etken maddenin etkisinin \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla nas\u0131l ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin, homeopatinin \u201cen bilimsel\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 suyun haf\u0131zas\u0131n\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r. Bu iddian\u0131n daha bilimsel g\u00f6z\u00fckmesinin nedeni 1988 tarihli\u00a0Nature<\/em>\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015f bir biyoloji makalesinin homeopatlar taraf\u0131ndan sahiplenilmesidir: \u201c\u00c7ok seyreltik \u0130mm\u00fcnoglobulin Eantiserumu taraf\u0131ndan tetiklenen insan bazofili degran\u00fclasyonu\u201d. (7)<\/p>\n

Makale bir t\u00fcr savunma (akyuvar) h\u00fccresi olan bazofili \u00fczerindeki orta derecede seyreltilmi\u015f bir alerjenin etkisini \u00f6l\u00e7en bir deneye dayan\u0131yor. Bir teknisyenin yanl\u0131\u015fl\u0131kla a\u015f\u0131r\u0131 seyreltik bir \u00e7\u00f6zelti haz\u0131rlanmas\u0131 ve buna kar\u015f\u0131n bazofil tepkisinin orta derecede seyreltilmi\u015fle ayn\u0131 sonucu vermesi yaygaray\u0131 ba\u015flat\u0131r. Fransa\u2019daki bir ekibin iki y\u0131l boyunca tekrarlayan denemeleri de durumu onaylar g\u00f6z\u00fck\u00fcr. Homeopatlar i\u00e7in m\u00fcthi\u015f haber! Ba\u015fka onaylay\u0131c\u0131 verileri beklemeden makalenin propagandas\u0131na ba\u015flarlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer bu makale do\u011fruysa hi\u00e7bir etken madde bar\u0131nd\u0131rmayan kendi \u201cila\u00e7lar\u0131\u201d da etkisini ayn\u0131 \u015fekilde g\u00f6steriyor olabilecektir. Ancak deneye bilim \u00e7evrelerince ku\u015fkuyla yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biliminsanlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6zeltilerin seyreltilme oran\u0131n\u0131 bilmedikleri bir k\u00f6r deney ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n hangisinin homeopatik hangisinin sadece su oldu\u011fu bilinmeyen \u201c\u00e7\u00f6zeltilerle\u201d deney tekrarland\u0131\u011f\u0131 zaman bazofillerin bu sefer suya daha fazla tepki verdi\u011fi ters bir sonu\u00e7 g\u00f6zlenmi\u015ftir. Yani deney do\u011frulanmaya devam edememi\u015f, ara\u015ft\u0131rmac\u0131 hatas\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ger\u00e7i homeopatlar\u0131m\u0131z\u0131n muhtemel bahanesi haz\u0131rd\u0131r: \u201c\u0130nanmazsan zaten olmaz\u201d!<\/p>\n

Bug\u00fcn bildi\u011fimiz kadar\u0131yla herhangi bir molek\u00fcl\u00fcn, molek\u00fcl ortadan kalkt\u0131ktan sonra su molek\u00fclleri \u00fczerindeki etkisi pikosaniyeler ge\u00e7meden ortadan kalkmaktad\u0131r. Yani suyun haf\u0131zas\u0131 bir etki ta\u015f\u0131yabiliyor olsayd\u0131 bile sizin onu o haliyle i\u00e7meniz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Varsayal\u0131m bu da m\u00fcmk\u00fcn oldu, homeopatiye yine ihtiyac\u0131n\u0131z yok, \u015fifa bulmak i\u00e7in a\u011fz\u0131n\u0131z\u0131 muslu\u011fa dayay\u0131p kana kana su i\u00e7meniz yeterlidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc gezegenimizde bulunan su molek\u00fclleri milyarlarca y\u0131ld\u0131r devridaim halindedir. Yani \u00f6rne\u011fin, bu yaz\u0131y\u0131 yazarken kaynat\u0131p i\u00e7ti\u011fim ekinezyadaki su molek\u00fcllerinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n 4 milyar y\u0131l kadar \u00f6nce meteoritlerle D\u00fcnya\u2019ya ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fim gibi daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bir y\u0131l sonra sat\u0131n alaca\u011f\u0131n\u0131z pet \u015fi\u015fede bulunabilir. Yani homeopati ilac\u0131 sat\u0131n almak yerine neredeyse her madde \u00e7e\u015fidiyle temas etmi\u015f molek\u00fclleri bar\u0131nd\u0131ran pet \u015fi\u015fenizden su i\u00e7ip t\u00fcm hastal\u0131klar\u0131n\u0131za \u015fifa bulabilirsiniz. Sizin i\u00e7in ekinezya \u201cenerjisi\u201d ve \u201chaf\u0131zas\u0131\u201d da ekledim o suya; afiyet olsun!<\/p>\n

\"\"
Kaynak: www.evrimagaci.org<\/figcaption><\/figure>\n

Bir kan\u0131t olarak \u2018ben denedim oldu\u2019<\/strong><\/p>\n

Homepatik remediler kimi zaman \u201cbenzer benzeri engeller\u201d sav\u0131n\u0131n a\u015f\u0131ya benzetilmesiyle de aklanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131labiliyor. A\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck miktarda (mesela 5 mg)\u00a0 da olsa zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f vir\u00fcs ya da vir\u00fcs fragmentleri i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey i\u00e7ermeyen homeopatik remedilerle aras\u0131nda devasa bir fark vard\u0131r. Dahas\u0131 pek \u00e7ok a\u015f\u0131 i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l geli\u015fti\u011fi ve enfeksiyonu engelledi\u011fi a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Homeopatik remedilerin hi\u00e7birini b\u00f6yle bir neden-sonu\u00e7 ili\u015fkisi ile a\u00e7\u0131klayam\u0131yoruz. Tabii ki modern t\u0131p, ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanki m\u00fckemmeliyet\u00e7ili\u011fini bir kenara b\u0131rakal\u0131 \u00e7ok oldu, bug\u00fcn mekanizmas\u0131 a\u00e7\u0131klanmayan pek \u00e7ok ila\u00e7 kullan\u0131l\u0131yor, bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re tedavi ediyorsa gerisi \u00f6nemli de\u011fildir. Ancak tedavi etti\u011finin onaylanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7ift k\u00f6r ve rastgele bir deneye tabii tutulmalar\u0131 ve olumlu sonu\u00e7 vermeleri gerekir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, yukar\u0131da s\u00f6z etti\u011fim ekinezyan\u0131n (Echinaceapurpurea) Rhinovirus\u2019e ba\u011fl\u0131 nezleleri \u00f6nleyip \u00f6nlemedi\u011fini ara\u015ft\u0131ran rastgellenmi\u015f, \u00e7ift k\u00f6r, plasebo (sahte ila\u00e7) kontroll\u00fc bir deney ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f. Vir\u00fcs enjekte edilen 48 yeti\u015fkinin bir hafta boyunca ekinezya ya da plasebo kulland\u0131\u011f\u0131 deneyde, ekinezya kullanan deneklerin y\u00fczde 58\u2019i, plasebo kullanmayanlar\u0131n ise y\u00fczde 82\u2019si nezle ge\u00e7irmi\u015f. (8) Bu bitkinin i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Buradaki plasebo etkisini yok etmek i\u00e7in uygulanan kontrol, ilac\u0131n ger\u00e7ekten psikolojik etkisi d\u0131\u015f\u0131nda bir etkisi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7indir. \u00c7ift k\u00f6r olmas\u0131 ise ilac\u0131 uygulayan hem doktorlar\u0131n, hem de hastalar\u0131n plasebo mu yoksa ger\u00e7ek ilac\u0131 m\u0131 kulland\u0131klar\u0131n\u0131 bilmedikleri anlam\u0131na gelir. Daha sonra kontrol etmek amac\u0131yla i\u00e7eri\u011fi anla\u015f\u0131lmayacak bir kodla etiketlenmi\u015f ila\u00e7lar kullan\u0131lm\u0131\u015f ve hastalar rastgele gruplanm\u0131\u015ft\u0131r (rastgellenmi\u015f). Ayn\u0131 deney y\u00f6ntemine tabi tutulan homeopatik ila\u00e7lar ise say\u0131s\u0131z kez ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftur, yani plasebo ile aralar\u0131nda anlaml\u0131 bir fark g\u00f6zlemlenmemi\u015ftir. (9, 10, 11)<\/p>\n

Homeopatlar bu deneylerin ba\u015far\u0131s\u0131z olmas\u0131n\u0131n nedenini ki\u015fiye \u00f6zel tedavi uygulamalar\u0131na ba\u011fl\u0131yorlar; ger\u00e7ekte olan ise saatlerce dinledikleri hastalar\u0131 sadece plasebo ila\u00e7lar vererek evlerine g\u00f6ndermeleridir. Homeopatlar ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 ki\u015fisel hik\u00e2yelere dayand\u0131r\u0131yorlar ve hi\u00e7bir istatistikten s\u00f6z etmiyorlar. Yetmiyor, insan akl\u0131yla dalga ge\u00e7ecek bi\u00e7imde \u201chomeopatik ila\u00e7lar\u0131n\u201d kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131ktan sonra hastal\u0131\u011f\u0131n etkisini \u00f6nce art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ard\u0131ndan iyile\u015fmenin meydana gelece\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar ki bu zaten do\u011fal iyile\u015fme s\u00fcrecidir. Hahnemann\u2019dan beri sadece do\u011fal olarak iyile\u015fmi\u015f ba\u015far\u0131l\u0131 ki\u015fisel tecr\u00fcbeleri aktararak pek \u00e7ok bat\u0131l inanc\u0131n geli\u015fmesinde oldu\u011fu gibi alg\u0131da se\u00e7icilik ile homeopati inanc\u0131 peki\u015ftiriliyor.<\/p>\n

E\u011fer illa ki ki\u015fisel denemeleri veri olarak alacaksak homeopati ile ilgili her konu\u015fmas\u0131nda, \u00f6l\u00fcmc\u00fcl doz olarak uyar\u0131s\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir kutu homeopatik uyku remedisini i\u00e7en ve bilimd\u0131\u015f\u0131 sa\u00e7mal\u0131klarla dalga ge\u00e7en eski \u2018sihirbaz\u2019 James Randi\u2019yi izleyerek bolca kahkaha atabilirsiniz (12) ya da Yalansavar\u2019dan I\u015f\u0131l Ar\u0131can\u2019\u0131n \u2018Arsenicumalbum 30C\u2019 ilac\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 denemeyi izleyebilirsiniz. (13)<\/p>\n

En ilgin\u00e7 iddialardan birisi ise homeopatinin insanlar\u0131 bir sefer de\u011fil, \u00f6m\u00fcr boyu tedavi etti\u011fi. Bir daha hastal\u0131\u011fa yakalan\u0131lmayaca\u011f\u0131 ya da daha az yakalan\u0131laca\u011f\u0131 vaat ediliyor. Ne yaz\u0131k ki yan etkisiz olarak pazarlanan bu plasebonun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yan etkisi var, iyile\u015fme ihtimali olan hastalara yap\u0131lan b\u00fcy\u00fck vaatlerle sa\u011fl\u0131klar\u0131 ve ya\u015famlar\u0131 tehdit alt\u0131nda.<\/p>\n

Peki, nas\u0131l oluyor da bu sahtek\u00e2rl\u0131k kendine yer buluyor?<\/strong><\/p>\n

Elbette bunda toplumun bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden uzakla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi var. Sadece homeopati de\u011fil refleksoloji, hacamat vb. di\u011fer alternatif olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan \u201caltenatif t\u0131p\u201d yalanlar\u0131n\u0131n yayg\u0131n oldu\u011fu ve hatta yasala\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede ya\u015f\u0131yoruz. Ancak konunun ba\u015fka \u00f6nemli bir boyutu, insanlar\u0131n mevcut sa\u011fl\u0131k sisteminin ger\u00e7ek sorunlar\u0131na y\u00f6nelttikleri hakl\u0131 ele\u015ftirilerinin ba\u015far\u0131l\u0131 bi\u00e7imde manip\u00fcle ediliyor olmas\u0131. \u0130la\u00e7 firmalar\u0131n\u0131n kendileri i\u00e7in nas\u0131l \u201cakademik\u201d yay\u0131nlar haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131n, doktorlarla nas\u0131l pazarl\u0131klar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131nda \u00f6nleyici de\u011fil daha \u00e7ok ila\u00e7 satmaya y\u00f6nelik bir t\u0131p yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bulundu\u011funun fark\u0131nday\u0131z. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k homeopati yan etkisiz, ucuz ve \u00f6m\u00fcr boyu bir iyile\u015fme vaat ediyor. Hastan\u0131n hik\u00e2yesinin bile do\u011fru al\u0131n(a)mad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 dakikal\u0131k muayenelere kar\u015f\u0131l\u0131k uzun muayene s\u00fcresi sunuyor. Do\u011fal ki \u00e7\u00f6z\u00fcm arayan pek \u00e7ok insan denemekte sorun g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n

\"\"
Birka\u00e7 molek\u00fcl size de denk gelebilir!<\/figcaption><\/figure>\n

Ancak ger\u00e7ekte olan, siyasi bir benzetmeyle, Cumhuriyet d\u00f6neminde ya\u015fanan katliamlar\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek Osmanl\u0131\u2019ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc savunmakt\u0131r. San\u0131lan\u0131n aksine homeopati kapitalizme bir tepki de\u011fil, onun eseridir. Ucuz gibi g\u00f6r\u00fcnse de tek masraf\u0131 ambalaj olan \u00fcr\u00fcnlerin, ger\u00e7ek etken maddeyle \u00fcretilen ger\u00e7ek ila\u00e7lara g\u00f6re k\u00e2r oran\u0131 \u00e7ok daha y\u00fcksektir. \u00dcstelik yasalar \u00f6n\u00fcnde yan etkisiz bir besin takviyesi olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in geri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131, toplat\u0131lmas\u0131 gibi sorunlar\u0131 yoktur. Basit bir e\u011fitimle insan ili\u015fkileri g\u00fc\u00e7l\u00fc herkes homeopat olabilmektedir. Birka\u00e7 doktorun ise ya hekimliklerine yak\u0131\u015fmayan bilimd\u0131\u015f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyle ya da ceplerini doldurmak i\u00e7in bulunmas\u0131 g\u00f6z boyamaya yeterli oluyor. Zarar\u0131 ise akla ve ceplere oldu\u011fu kadar tedavi etmedi\u011fi insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na oluyor. Dolay\u0131s\u0131yla mevcut sorunlar\u0131 bilimsel temelden ayr\u0131lmadan ele\u015ftirmeli ve bu \u015fekilde \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

Daha iyisini yapana kadar elimizdekinin en iyisine sahip \u00e7\u0131kal\u0131m. Homeopatik ila\u00e7lar\u0131 ise ancak s\u0131v\u0131 halde haz\u0131rlanm\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dehidrasyon sorunu ya\u015fayanlara, draje bi\u00e7imindekileri \u015fekeri d\u00fc\u015fenlere pahal\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak tavsiye edebiliriz. Bana \u00e7\u0131kmaz demeyin, \u015fans\u0131n\u0131z\u0131 deneyin\u2026 Birka\u00e7 molek\u00fcl size de denk gelebilir!<\/p>\n

Dipnotlar<\/strong><\/p>\n

1) http:\/\/www.homeopati.org.tr\/uygulama\/makale-1\/<\/p>\n

2) https:\/\/twitter.com\/gunceltarih\/status\/671295379611230208<\/p>\n

3) Ben Goldacre\u2019nin\u00a0Bad Science<\/em>\u00a0kitab\u0131 (Faber&Faber, 2010), s.31,32<\/p>\n

4) http:\/\/www.rxhomeo.com\/pharmacy\/homeopathic.php?act=viewProd&productId=181&pName=Ferrum+Phosphoricum<\/p>\n

5) http:\/\/www.scientificamerican.com\/article\/why-rituals-work\/<\/p>\n

6) Ben Goldacre\u2019nin\u00a0Bad Science<\/em>\u00a0kitab\u0131 (Faber&Faber, 2010), s.35.<\/p>\n

7) Simon Singh & Edzard Ernst, Trickortreatment (Norton, 2008), s.118, 119<\/p>\n

8) Sperber\u00a0SJ,\u00a0Shah\u00a0LP,\u00a0Gilbert\u00a0RD,\u00a0Ritchey\u00a0TW,\u00a0Monto\u00a0AS.\u00a0Echinaceapurpurea<\/em>\u00a0forprevention of experimentalrhinoviruscolds.\u00a0ClinInfectDis\u00a02004;38:1367-71.<\/p>\n

9) Shang, A., Huwiler-M\u00fcntener, K., Nartley, L. \u201cAretheclinicaleffects of homoeopathyplaceboeffects? Comparativestudy of placebo-controlledtrials of homoeopathyandallopathy.\u201d TheLancet. 27 Aug. 2005, Volume 366, Issue 9487: 726-732.<\/p>\n

10) Singh S., Ernst E. Trickortreatment: the undeniable facts about alternative medicine. New York: W. W. Norton &Company, 2008. 91-144.<\/p>\n

11) Willis, P., et. al. ScienceandTechnologyCommittee. EvidenceCheck 2: Homeopathy. London: Stationary Office Limited., 2010.<\/p>\n

12) James Randi\u2019nin hararetle \u015farlatan medyumlar\u0131 ala\u015fa\u011f\u0131 etmesi: https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=c0Z7KeNCi7g<\/p>\n

13) https:\/\/www.youtube.com\/playlist?list=PLEasZrAppzrTQIP6GW3mZNpuw5Z0cES04<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Homeopati sizi hasta edenin, tedavi de edece\u011fine ve ne kadar \u00e7ok seyreltilirse o kadar etkili olaca\u011f\u0131na inanan ve pratikte \u00e7e\u015fitli kar\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 ila\u00e7 olarak satan bir \u015farlatanl\u0131k t\u00fcr\u00fc. B\u00f6yle bir \u015farlatanl\u0131\u011fa yer ay\u0131rmam\u0131z\u0131n nedeni ise Avrupa\u2019daki eczanelerin bu sahte ila\u00e7larla dolmu\u015f olmas\u0131 ve \u00fclkemizde de h\u0131zla yayg\u0131nla\u015fmas\u0131. D\u00fcn gece \u00e7ok i\u00e7tiniz ve ak\u015famdan kalma m\u0131s\u0131n\u0131z? Sorun […]<\/p>\n","protected":false},"author":601,"featured_media":39090,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[1892,1631,1520,425,5671,1521],"class_list":["post-39089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-alternatif-tip","tag-hastalik","tag-homeopati","tag-saglik","tag-sahte-bilim","tag-tedavi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t