Brown \u00dcniversitesi\u2019nde \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten bir ekip, insan d\u0131\u015f\u0131ndaki primetlar\u0131n duyduklar\u0131 sesleri nas\u0131l i\u015flediklerine odakland\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, duyma s\u0131ras\u0131nda primatlar\u0131n beyin sinyallerindeki de\u011fi\u015fimi inceledi.<\/p>\n
Nature Communication Biology dergisinde yay\u0131nlanan \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00fcr\u00fcten biliminsanlar\u0131, i\u015fitme kayb\u0131 olan insanlara yard\u0131mc\u0131 olabilecek beyin implantlar\u0131n\u0131n \u00fcretimi i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fmadan yararlan\u0131labilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Profes\u00f6r Arto Nurmikko, \u201cAra\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, primatlar\u0131n i\u015fitti\u011fi kelimelerin beyindeki i\u015fitsel kortekste meydana getirdi\u011fi sinyalleri kaydetmekti. Daha sonra bu sinyaller yoluyla elde etti\u011fimiz verileri, kelimeleri yeniden yap\u0131land\u0131rmak i\u00e7in kulland\u0131k. \u00c7al\u0131\u015fmadaki ana hedefimiz primat beyinlerinde sesin nas\u0131l i\u015flendi\u011fini daha iyi anlamakt\u0131\u201d dedi.<\/p>\n
Sesin i\u015flenmesinde rol oynayan beyin sistemleri, insanlarda ve insan d\u0131\u015f\u0131 primatlarda benzer \u00f6zellikler ta\u015f\u0131r. Birincil i\u015fitsel korteks olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lge, sesin i\u015flenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk yerdir. Burada ses, ses tonu ve ses y\u00fcksekli\u011fi gibi \u00f6zelliklerine g\u00f6re analiz edilir. Buradaki analiz i\u015fleminin tamamlanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ses dalgalar\u0131 ikincil i\u015fitsel kortekse iletilir. Seslerin birimlere ayr\u0131larak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge buras\u0131d\u0131r. Bu ayr\u0131m s\u0131ras\u0131nda bir kelimeyi di\u011ferinden ay\u0131rt etmemizi sa\u011flayan en basit \u00f6zellikler de\u011ferlendirilir. Buradaki ayr\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n ard\u0131ndan elde edilen veriler, konu\u015fman\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in beynin ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131na iletilir.<\/p>\n
Di\u011fer primatlarda kelimelerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in i\u015flem yap\u0131lan beyin b\u00f6lgesi insanlardaki kadar aktif olarak \u00e7al\u0131\u015fmaz. Ancak birincil ve ikincil i\u015fitsel korteks insanlardakine benzer bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131s\u0131na sahiptir. Onlar bu kelimelerin ne anlama geldi\u011fini bilmeseler bile, primatlar\u0131n duyduklar\u0131 kelimelerin birincil ve ikincil kortekste nas\u0131l i\u015flendi\u011fini anlamak, i\u015fitme kayb\u0131 g\u00f6r\u00fclen insanlar i\u00e7in yeni modellerin tasarlanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6n a\u00e7\u0131c\u0131 olabilir.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, elde ettikleri verilerin i\u015flenmesi i\u00e7in \u00f6zel olarak geli\u015ftirilmi\u015f bilgisayar yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 kulland\u0131. Bu yaz\u0131l\u0131m ile elde edilen sinirsel veriler yeniden konu\u015fmaya \u00e7evrildi. B\u00f6ylelikle primatlara s\u00f6ylenen esas kelimeyle duyduklar\u0131 kelime aras\u0131ndaki fark anla\u015f\u0131labildi. Ard\u0131ndan ekip, esas kelime ile duyulan kelime aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yaparak primatlar\u0131n kelimeleri ne \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011fru alg\u0131layabildi\u011fini analiz etti.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n insanlarda i\u015fitme bozukluklar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in geli\u015ftirilecek implantlar i\u00e7in \u00f6n a\u00e7\u0131c\u0131 olabilece\u011fini kaydediyor.<\/p>\n