{"id":39410,"date":"2019-12-29T12:13:31","date_gmt":"2019-12-29T09:13:31","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=39410"},"modified":"2019-12-29T12:13:31","modified_gmt":"2019-12-29T09:13:31","slug":"gizli-mezarligin-sakinleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2019\/12\/29\/gizli-mezarligin-sakinleri","title":{"rendered":"Gizli Mezarl\u0131\u011f\u0131n Sakinleri"},"content":{"rendered":"<p>Nickel \u00c7ocuklar\u0131\u2019n\u0131 okurken akla gelen ilk kavram empati yani daha T\u00fcrk i\u015fi bir ifadeyle duyguda\u015fl\u0131k. Whitehead\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 hik\u00e2ye, pek \u00e7o\u011fumuzun ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden ancak duyguda\u015fl\u0131k kurmaya niyet edebilece\u011fi durumlar\u0131 i\u00e7eriyor. 1960\u2019lar\u0131n Amerika\u2019s\u0131nda siyah olmay\u0131 anlamak, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya ba\u011fl\u0131 olarak herhangi bir etnik sorundan haberdar olmayanlara nas\u0131l bir a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r? Beyazlar\u0131n gitti\u011fi lokantalara gidemeyen siyahlar\u0131, onlarla ayn\u0131 otob\u00fcse binememeyi veya bunlara benzer do\u011fu\u015ftan gelen \u00f6zelliklerimize dair \u00f6rselenmeleri anlamak i\u00e7in sadece itilen, \u00f6tekile\u015ftirilen bir birey olmak ya da buna tan\u0131k olmak gerekmez, insan olmak bunun tuhafl\u0131\u011f\u0131n\u0131, inciticili\u011fini hissetmeye yeter san\u0131yorum.<\/p>\n<p>Kitap bir arkeoloji \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bulunan bir ergen mezarl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki giri\u015fle ba\u015flar. Bir gazete haberi gibi okuruz ba\u015fta. Sonra birinci b\u00f6l\u00fcmle Elwood Curtis girer sahneye. Anne babas\u0131 taraf\u0131ndan anneannesinin yan\u0131na b\u0131rak\u0131lan ve onun disiplininde b\u00fcy\u00fcmeye \u00e7al\u0131\u015fan siyah bir \u00e7ocuk. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 ko\u015fullar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde olduk\u00e7a iyi kalpli ve azimli bir \u00e7ocuk. \u00dcniversiteye gitmek istiyor ki bu anneannesi i\u00e7in ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir gurur kayna\u011f\u0131. Ne yaz\u0131k ki \u015fanss\u0131z tesad\u00fcfler onu Nickel Akademisi\u2019ne s\u00fcr\u00fckler. \u0130kinci B\u00f6l\u00fcm Nickel\u2019le ba\u015fl\u0131yor: \u0130\u015fledikleri su\u00e7lardan hapishane ya\u015f\u0131 tutmayan \u00e7ocuklar\u0131n \u0131slahevi yerine g\u00f6nderildikleri okul. Elwood burada y\u0131llard\u0131r inand\u0131\u011f\u0131 adalet, hak, do\u011fruluk gibi kavramlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmesi gerekti\u011fini anlar. Baz\u0131 ilkelerini kenara b\u0131rakarak ya\u015famak, daha do\u011frusu hayatta kalmak i\u00e7in g\u00f6rmezden gelmek zorunda kal\u0131r. \u201cHerkes ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7evirirse, olanlara herkes ortak demekti. G\u00f6rmezlikten gelirse kendisi de geri kalanlar gibi su\u00e7lu olacakt\u0131.\u201d diye ifade etti\u011fi haks\u0131zl\u0131klar\u0131, su\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmemek i\u00e7in geri \u00e7ekilmeye, bakmamaya zorlar kendini. Bu arada arkada\u015flar\u0131n\u0131 da tan\u0131r\u0131z Elwood\u2019un: Turner, Desmond ve Jamie. Onlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 Elwood\u2019un olanlar\u0131 g\u00f6rmemesi i\u00e7in bir \u015fans olur. Kendi aralar\u0131nda ya\u015fayarak kimseyle ileti\u015fim kurmadan g\u00f6ze batmadan ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. B\u00f6ylece su\u00e7a ortak olmaz Elwood. Ya da b\u00f6ylece rahatlat\u0131r kendini.<\/p>\n<p>Bu okuldan mezun olup gidece\u011fi \u00fcniversitenin hayallerine s\u0131\u011f\u0131narak buldu\u011fu her kitab\u0131 okur. Neden sonra Elwood, Nickel Akademisi\u2019nden mezun olman\u0131n kolay bir yolu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya ba\u015flar. \u00d6lmek d\u0131\u015f\u0131nda bu hapishaneden \u00e7\u0131kman\u0131n yollar\u0131 bir hayli zorludur. \u0130\u00e7eride ise ya\u015famak zordur. B\u00fcy\u00fckannesi onu d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken o da i\u00e7eriden \u00e7\u0131kman\u0131n yollar\u0131n\u0131 arar. Pek \u00e7ok eserde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere, ortada bir \u0131slahevi olunca \u00e7ocuk istismar\u0131, dayak, tecav\u00fcz, cinsel istismar, psikolojik ya da fiziksel \u015fiddet vakalar\u0131 bu kitab\u0131n i\u00e7inde de yerini al\u0131yor. Tabii bunlar\u0131 16 \u2013 17 ya\u015f\u0131ndaki siyah bir \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcnden anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde okuyunca, hele hele bu \u00e7ocuk korunakl\u0131 hayat\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p gelmi\u015f \u00e7elimsiz Elwood olunca, g\u00f6zlerin ya\u015farmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Sadece ten renginin getirdi\u011fi olumsuzluklar bir yana, y\u0131llard\u0131r d\u00fczeni s\u00fcrd\u00fcrenlerin esas niyeti unutmalar\u0131 ve g\u00fcc\u00fc ele ge\u00e7iren her zorba gibi i\u00e7lerindeki k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc d\u0131\u015fa vurmalar\u0131 ba\u015fkarakterimizin durumunu olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. \u0130nsan\u0131n akl\u0131na \u015fu soru tak\u0131l\u0131yor: K\u00f6t\u00fc olduklar\u0131 i\u00e7in mi bu i\u015fleri yap\u0131yorlar yoksa bu i\u015fleri yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in mi k\u00f6t\u00fc birer insan oldular? Turner\u2019a sorarsan\u0131z bu kadar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye gerek yoktu, \u201cinsanlard\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck\u201d.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir zaman atlamas\u0131 ile Elwood\u2019u New York\u2019ta bir nakliyat \u015firketinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken buluruz. Hayat\u0131n\u0131 d\u00fczene koymaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r ama o hayalleri olan gen\u00e7ten eser kalmam\u0131\u015ft\u0131r sanki. Arada Nickel\u2019de ge\u00e7en zamanlar\u0131 arada New York\u2019taki g\u00fcnleri okuruz. Sonra Nickel\u2019in arka kap\u0131s\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair haberleri duyar bir g\u00fcn. Sonras\u0131nda a\u00e7\u0131lan Pandora\u2019n\u0131n kutusu olacakt\u0131r. Colson Whitehead Florida\u2019da Arthur G. Dozier Erkek Okulu\u2019na dair yay\u0131nlanan bir makaleden esinlenerek yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor roman\u0131. Kolayl\u0131kla ba\u015fka \u00f6rneklerin de bulunaca\u011f\u0131n\u0131 bilmek insan\u0131 rahats\u0131z ediyor. S\u0131radan bir okurun romanda anlat\u0131lanlar gibi hik\u00e2yelerin par\u00e7as\u0131 olma ihtimali d\u00fc\u015f\u00fck tabii ama bu hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n<p>Ne yaz\u0131k ki toplumlar\u0131n hemen hepsinde adaletsizli\u011fin yayg\u0131n oldu\u011funu biliyoruz. G\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7s\u00fcze, h\u00e2kimin d\u00fc\u015fk\u00fcne istedi\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131, yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olaylar hangimize yabanc\u0131? Siyahlar\u0131n 1960\u2019lardaki s\u0131n\u0131fsal sorunlar\u0131, Martin Luther King, adalet kantar\u0131n\u0131n topuzunun kimlerin elinde oldu\u011fu\u2026 D\u00fcnyan\u0131n son 50 \u2013 60 y\u0131l\u0131na dair bildiklerimiz ve kitab\u0131n i\u00e7inde olmayan ama hepimizin kolayl\u0131kla an\u0131msayaca\u011f\u0131 adaletsizlikler okumay\u0131 peki\u015ftirerek kurgunun ger\u00e7ekli\u011fini art\u0131r\u0131yor. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n cenazelerini arayan anneleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce arkeoloji kaz\u0131s\u0131nda bulunan kemikler sanki g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnde \u015fekilleniyor. Giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki mezarl\u0131\u011f\u0131n kap\u0131s\u0131ndan girdi\u011finizi anlayacaks\u0131n\u0131z kitab\u0131n bir yerinde. San\u0131r\u0131m hepimizin i\u00e7in ayn\u0131 yer olmayacak buras\u0131\u2026 Nickel \u00c7ocuklar\u0131 bizi adalet \u00fcst\u00fcne tekrar d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet ediyor. Elimizin yetmedi\u011fi yerlerde ya\u015fanan adaletsizliklere kar\u015f\u0131 bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc, gerekeni yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlar i\u00e7in bir su\u00e7luluk duygusu ve pek \u00e7ok sorgulama. Binlerce y\u0131ll\u0131k insanl\u0131k tarihinden ki\u015fisel tarihimize, zul\u00fcm ve zalimle ili\u015fkimizi bir kez daha sorgulamam\u0131z konusunda uyar\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Nickel \u00c7ocuklar\u0131, Colson Whitehead, Siren Yay\u0131nlar\u0131, 216 s. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nickel \u00c7ocuklar\u0131\u2019n\u0131 okurken akla gelen ilk kavram empati yani daha T\u00fcrk i\u015fi bir ifadeyle duyguda\u015fl\u0131k. Whitehead\u2019in anlatt\u0131\u011f\u0131 hik\u00e2ye, pek \u00e7o\u011fumuzun ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 ve bu y\u00fczden ancak duyguda\u015fl\u0131k kurmaya niyet edebilece\u011fi durumlar\u0131 i\u00e7eriyor. 1960\u2019lar\u0131n Amerika\u2019s\u0131nda siyah olmay\u0131 anlamak, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyaya ba\u011fl\u0131 olarak herhangi bir etnik sorundan haberdar olmayanlara nas\u0131l bir a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r? Beyazlar\u0131n gitti\u011fi lokantalara gidemeyen siyahlar\u0131, onlarla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":742,"featured_media":39411,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5692,38,513,510,511],"tags":[5709,5710],"class_list":["post-39410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-191-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-nickel-cocuklari","tag-siren-yayinlari"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/742"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39410"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39410\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}