{"id":39613,"date":"2020-01-08T10:42:15","date_gmt":"2020-01-08T07:42:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=39613"},"modified":"2020-01-08T10:42:15","modified_gmt":"2020-01-08T07:42:15","slug":"sosyal-fobi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/01\/08\/sosyal-fobi-nedir","title":{"rendered":"Sosyal fobi nedir?"},"content":{"rendered":"

Sosyal fobi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 insanlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde olaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131yla, bir ya da \u00e7ok say\u0131da toplumsal eyleme kat\u0131lmaktan belirgin ve s\u00fcrekli korku duymakt\u0131r. Ki\u015fi k\u00fc\u00e7\u00fck duruma d\u00fc\u015fece\u011finden, utan\u00e7 duyaca\u011f\u0131 tarzda davranaca\u011f\u0131ndan korkar. Ve anksiyete i\u00e7inde kal\u0131r. Genel deyimde utanga\u00e7l\u0131k denilen durum budur. \u00c7ocuklarda gen\u00e7li\u011fin ilk ya\u015flar\u0131na kadar olduk\u00e7a normaldir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda v\u00fccutta kad\u0131nl\u0131k belirtilerinin geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ya\u015flarda \u00e7ok yo\u011fun olarak ya\u015fan\u0131r. \u00c7ocuk beliren g\u00f6\u011f\u00fcslerinden dolay\u0131 utan\u00e7 i\u00e7indedir, nas\u0131l duraca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Gen\u00e7 erkeklerde de \u00f6zellikle kar\u015f\u0131 cinsten olanlar\u0131n, k\u0131zlar\u0131n bulundu\u011fu yerlerde ellerini nas\u0131l tutaca\u011f\u0131n\u0131 bilememek, abart\u0131l\u0131 sakarl\u0131k \u015feklinde kendini g\u00f6sterir. \u00c7ocuklarda, tan\u0131d\u0131klar\u0131yla ya\u015f\u0131na uygun toplumsal ili\u015fkilere girebilme becerisi olmamas\u0131, sadece eri\u015fkinlerle olan ileti\u015fiminden ba\u015fka durumlarda da, \u00f6rne\u011fin oyun gruplar\u0131nda da \u00e7ekingenlik g\u00f6sterme si durumunda sosyal fobiden s\u00f6z edilir. Yoksa \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fme ya\u015flar\u0131 s\u00fcresinde yapt\u0131klar\u0131 sosyal sahneleme durumlar\u0131nda kayg\u0131 ve \u00e7ekingenlik duymalar\u0131 normaldir. Daha ileri ya\u015flarda bir topluluk \u00f6n\u00fcnde s\u00f6z almak, sahneye \u00e7\u0131kmak zorunda kalmaktan duyulan korku da bir sosyal fobi \u015feklidir. Ama sosyal fobi tan\u0131s\u0131 koyabilmek i\u00e7in bu \u00e7ekingenlik ve ka\u00e7\u0131nganl\u0131\u011f\u0131n benzeri her durumda olmas\u0131 gerekir. Bir defal\u0131k \u00e7ekinmeler tan\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Korku bir panik atak bi\u00e7imini alabilir.<\/p>\n

\"\"
Korku bir panik atak bi\u00e7imini alabilir. Vazovagal tepkiler, \u00f6rne\u011fin y\u00fcz k\u0131zarmas\u0131 ve terleme mutatt\u0131r. Ki\u015fi korkusunun a\u015f\u0131r\u0131 ya da anlams\u0131z oldu\u011funun bilincinde olabilir. Buna ra\u011fmen korkular\u0131n\u0131 alt edemez. Korku veren toplumsal durumlardan ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131r ya da yo\u011fun anksiyete ile buna katlan\u0131l\u0131r.<\/figcaption><\/figure>\n

Vazovagal tepkiler, \u00f6rne\u011fin y\u00fcz k\u0131zarmas\u0131 ve terleme mutatt\u0131r. Ki\u015fi korkusunun a\u015f\u0131r\u0131 ya da anlams\u0131z oldu\u011funun bilincinde olabilir. Buna ra\u011fmen korkular\u0131n\u0131 alt edemez. Korku veren toplumsal durumlardan ka\u00e7\u0131n\u0131l\u0131r ya da yo\u011fun anksiyete ile buna katlan\u0131l\u0131r. Bu korkular, ki\u015finin g\u00fcndelik, mesleki ya da e\u011fitimsel i\u015flevlerini ya da ili\u015fkilerini olumsuz y\u00f6nde etkilemektedir. Devlet b\u00fcy\u00fcklerinin, \u00f6nemli \u015fahsiyetlerin \u00f6n\u00fcnde s\u00f6z va sahne almaktan duyulan heyecan bir sosyal fobi olarak adland\u0131r\u0131lamaz. Ayn\u0131 \u015fekilde, televizyon kameralar\u0131n\u0131n odakland\u0131\u011f\u0131 durumlarda da belli bir heyecan duyulabilir. Bu da sosyal fobi tan\u0131 kategorisi i\u00e7inde de\u011ferlendirilemez.
\nBu durum di\u011fer anksiyete bozukluklar\u0131yla birlikte olabilir. \u00d6zellikle panik bozuklukta, ayr\u0131lma anksiyetesinde, v\u00fccut dismorfik bozuklu\u011fu gibi alg\u0131lama bozukluklar\u0131nda, \u015fizoid bozuklukta da refakat eden bulgu olarak bulunabilir. \u00c7e\u015fitli madde kullan\u0131m bozukluklar\u0131nda da refakat bulgusudur. \u00c7ekingen ki\u015filik bozuklu\u011fu da bu fobiyle kar\u0131\u015fabilen bozukluklardand\u0131r.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli bedensel hastal\u0131klarda da haliyle bir ka\u00e7\u0131nma, bir \u00e7ekingenlik ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00d6rne\u011fin kekemelikte ya da Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6yle bir ka\u00e7\u0131nganl\u0131k normaldir. Bulemia nervozada da ki\u015fi durumunun fark\u0131ndad\u0131r ve genel yerlerde yemek yemekten ka\u00e7\u0131nabilir, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n kendisini izlemesinden ka\u00e7\u0131n\u0131r. Bazen bedensel bir kusur, \u00f6rne\u011fin obezite ya da ka\u015feksi (a\u015f\u0131r\u0131 kilo kayb\u0131), omurga \u00e7arp\u0131kl\u0131klar\u0131 ya da kol, bacak gibi \u00fcyelerde olan bozukluklar, \u00f6rne\u011fin bir Polio sekeli de sosyal fobikmi\u015f gibi baz\u0131 tepkilere neden olabilir. Hatta y\u00fczdeki \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikler, \u00f6rne\u011fin iri ya da \u00e7arp\u0131k bir burun, bir yara izi gibi kusurlar da sosyal bir \u00e7ekintiye neden olmaktad\u0131r. Ancak bunlar\u0131n da v\u00fccut dismorfik bozuklu\u011fundan ay\u0131rt edilmesi gereklidir. V\u00fccut dismorfik bozuklu\u011fu, v\u00fccutta \u00f6nemli, d\u0131\u015ftan g\u00f6r\u00fcnen bir \u00e7arp\u0131kl\u0131k olmadan ki\u015finin kendisinde bir bi\u00e7im \u00f6zelli\u011fi oldu\u011funu vehmetmesidir.<\/p>\n

\"\"
Bir\u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck isim yapm\u0131\u015f insanda da sosyal fobiler olmu\u015ftur. B\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Bertrand Russel\u2019\u0131n sosyal fobisi \u00fcnl\u00fcd\u00fcr.<\/figcaption><\/figure>\n

Sosyal fobilerin tedavisi son derecede zordur. Normal olarak grup terapilerinden faydalanabilirler. Ancak o gruba kat\u0131lmalar\u0131 da sorundur. \u00c7e\u015fitli destek \u00f6nlemleriyle kat\u0131ld\u0131klar\u0131 zamansa iyi sonu\u00e7 al\u0131n\u0131r. Bunun i\u00e7in Bat\u0131 \u00fclkelerinde utanga\u00e7lar kul\u00fcb\u00fc gibi olu\u015fumlar vard\u0131r. Bir\u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fck isim yapm\u0131\u015f insanda da sosyal fobiler olmu\u015ftur. B\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Bertrand Russel\u2019\u0131n sosyal fobisi \u00fcnl\u00fcd\u00fcr. George Washington\u2019un da di\u015flerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc ileri ya\u015flar\u0131nda sosyal fobi geli\u015ftirdi\u011fine ili\u015fkin \u00f6yk\u00fcler vard\u0131r. Ama normal kimselerde, bedensel kusurlar\u0131n herhangi bir fobik \u00e7ekinmeye yol a\u00e7mamas\u0131 gerekir. Sosyal fobi genellikle \u00e7ocuk ya\u015fta belirir ve bulu\u011fda, ilkgen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda doru\u011funa ula\u015f\u0131r. \u0130leri ya\u015flarda kendili\u011finden ge\u00e7er ya da baz\u0131 reaksiyon formasyonuyla \u00f6rt\u00fcl\u00fcr, \u015fekil de\u011fi\u015ftirir, hatta ki\u015fi \u00e7ok sosyal birisi haline gelebilir.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Ali Nahit Babao\u011flu, 50 Soruda Psikiyatri, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, 2011, 1.Bask\u0131, s.68-70<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sosyal fobi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 insanlarla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi ya da ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde olaca\u011f\u0131 kayg\u0131s\u0131yla, bir ya da \u00e7ok say\u0131da toplumsal eyleme kat\u0131lmaktan belirgin ve s\u00fcrekli korku duymakt\u0131r. Ki\u015fi k\u00fc\u00e7\u00fck duruma d\u00fc\u015fece\u011finden, utan\u00e7 duyaca\u011f\u0131 tarzda davranaca\u011f\u0131ndan korkar. Ve anksiyete i\u00e7inde kal\u0131r. Genel deyimde utanga\u00e7l\u0131k denilen durum budur. \u00c7ocuklarda gen\u00e7li\u011fin ilk ya\u015flar\u0131na kadar olduk\u00e7a normaldir. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda v\u00fccutta kad\u0131nl\u0131k […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":39614,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5732,2001,429,366,5190,640],"class_list":["post-39613","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-fobi","tag-korku","tag-psikiyatri","tag-psikoloji","tag-terapi","tag-tip"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39613"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/39613\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/39614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=39613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=39613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}