{"id":39682,"date":"2020-01-12T03:13:20","date_gmt":"2020-01-12T00:13:20","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=39682"},"modified":"2020-01-10T18:22:44","modified_gmt":"2020-01-10T15:22:44","slug":"turing-testi-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/01\/12\/turing-testi-nedir","title":{"rendered":"Turing testi nedir?"},"content":{"rendered":"

Felsefe dergisi Mind<\/em>\u2019\u0131n (\u201cZihin<\/em>\u201d), 1 Ekim 1950 tarihli 236. say\u0131s\u0131nda Alan Turing\u2019in \u201cHesaplama Makineleri ve Zek\u00e2\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makalesi yay\u0131mland\u0131. 1930\u2019larda kuramsal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetti\u011fi, 1940\u2019larda da bizzat yap\u0131mlar\u0131na katk\u0131 verdi\u011fi elektronik bilgisayarlar\u0131n potansiyelini g\u00f6ren Turing, bu makaleyi insanl\u0131\u011f\u0131 yeni \u00e7a\u011fa haz\u0131rlamak i\u00e7in yazm\u0131\u015ft\u0131. Makalenin \u201cTaklit Oyunu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201c\u2018Makineler d\u00fc\u015f\u00fcnebilir mi?\u2019 sorusunu ele almay\u0131 \u00f6neriyorum\u201d c\u00fcmlesiyle ba\u015fl\u0131yordu.<\/p>\n

Turing sadece bilgisayarlar\u0131n t\u00fcm insani bili\u015fsel faaliyetleri taklit edebilece\u011fini g\u00f6rmekle kalmam\u0131\u015f, insanlar\u0131n buna kar\u015f\u0131n bilgisayarlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmekte zorlanaca\u011f\u0131n\u0131 da \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. D\u00fc\u015f\u00fcnen bir makine yapmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131 iddia etsem bana hemen inan\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Sizi nas\u0131l ikna edebilirim? Makinem a\u011fz\u0131yla ku\u015f tutsa (ya da bunun bili\u015fsel dengi olan marifet her neyse onu ba\u015farsa), g\u00fcnler, haftalar boyunca her t\u00fcr deneyden aln\u0131n\u0131n ak\u0131yla \u00e7\u0131ksa bile, yine de yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey i\u00e7in \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnme\u201d kelimesini kullanmamakta \u0131srar edecek ki\u015filer biliyorum. Oysa ayn\u0131 ki\u015filer sokakta be\u015f saniyeli\u011fine g\u00f6rd\u00fckleri, hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131klar\u0131 yabanc\u0131 bir insan i\u00e7in rahat\u00e7a \u201cd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor\u201d diyebilirler. Makinelerle insanlar aras\u0131nda temel bir fark oldu\u011funa dair inan\u0131\u015f kafalar\u0131 buland\u0131rabiliyor. Turing \u00e7areyi bu fark\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131lmakta bulmu\u015ftu.\"\"<\/p>\n

Turing \u015fu oyunda ba\u015far\u0131l\u0131 olabilen bir makinenin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etmemizi \u00f6neriyordu: \u201cSorgucu\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bir insan, yaz\u0131l\u0131 mesajla\u015fmaya izin veren bir sistemle A ve B ad\u0131nda iki oyuncu ile yaz\u0131\u015fmaktad\u0131r. A ve B\u2019den birisi bir kad\u0131n, di\u011feri ise bir erkektir. Erkek oyuncu sorgucuyu di\u011fer oyuncunun de\u011fil, kendisinin kad\u0131n oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Rakibi olan kad\u0131n da (hakl\u0131 olarak) kad\u0131n olan\u0131n kendisi oldu\u011funu savunacakt\u0131r. Belirli bir s\u00fcre sonunda sorgucu oyunculardan hangisinin ger\u00e7ekten kad\u0131n oldu\u011fu kanaatine vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. Oyun defalarca oynan\u0131r. Bu senaryoda erkek oyuncunun yerine ayn\u0131 oyunu oynamaya (di\u015fi bir insan taklidi yapmaya) programlanm\u0131\u015f bir bilgisayar koydu\u011fumuzda sorgucunun ba\u015far\u0131 oran\u0131 artmazsa bilgisayar\u0131n \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc\u201d sonucuna varmam\u0131z gerekir.<\/p>\n

Turing testi budur: D\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015ften etkilenmememiz i\u00e7in saf zek\u00e2y\u0131 yaln\u0131z b\u0131rakan bir ortamda insanla makineyi yar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r (\u0130lgin\u00e7 \u015fekilde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde robotlar\u0131 giderek daha ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde insana benzetebiliyoruz, ama ben de Turing gibi i\u015fin \u00f6z\u00fcn\u00fcn bu olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nday\u0131m). Her konu konu\u015fulabilir ve bilgisayar t\u00fcm\u00fcnde insan d\u00fczeyinde performans g\u00f6stermelidir. Turing makalesinde, sa\u00e7 \u015feklinden edebiyat tart\u0131\u015fmalar\u0131na uzanan \u00f6rnekler vermi\u015ftir. Bu kadar geni\u015f bir yelpazede, hem de kendisi de zeki bir insan olan sorgucuyu kand\u0131rabilmek i\u00e7in zek\u00e2, t\u00fcm o sorular\u0131 yan\u0131tlamak i\u00e7in de d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir! E\u011fer bu \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kabul etmiyorsan\u0131z hatt\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundaki varl\u0131\u011f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcne ikna olman\u0131z i\u00e7in daha ne yapal\u0131m?<\/p>\n

Turing testi \u00e7ok y\u00fcksek bir \u00e7\u0131tad\u0131r. Hen\u00fcz do\u011fal dili ve i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyay\u0131 insanlar kadar iyi anlayan bir bilgisayar yapamad\u0131k ve (\u015fov i\u00e7in yap\u0131lan birka\u00e7 dakikal\u0131k \u201ctest\u201dlere sokulan kimi lafazan programlar\u0131 saymazsak) daha Turing testini ge\u00e7ebilen bir makine ortada yok. Ama g\u00fczel bir hedef, de\u011fil mi?<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> Cem Say, 50 Sorusa Yapay Zeka, Bilim ve Gelecek Kitapl\u0131\u011f\u0131, A\u011fustos 2019, 13. Bask\u0131, s.83-85<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Felsefe dergisi Mind\u2019\u0131n (\u201cZihin\u201d), 1 Ekim 1950 tarihli 236. say\u0131s\u0131nda Alan Turing\u2019in \u201cHesaplama Makineleri ve Zek\u00e2\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir makalesi yay\u0131mland\u0131. 1930\u2019larda kuramsal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ke\u015ffetti\u011fi, 1940\u2019larda da bizzat yap\u0131mlar\u0131na katk\u0131 verdi\u011fi elektronik bilgisayarlar\u0131n potansiyelini g\u00f6ren Turing, bu makaleyi insanl\u0131\u011f\u0131 yeni \u00e7a\u011fa haz\u0131rlamak i\u00e7in yazm\u0131\u015ft\u0131. Makalenin \u201cTaklit Oyunu\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u201c\u2018Makineler d\u00fc\u015f\u00fcnebilir mi?\u2019 sorusunu ele almay\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":39683,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[2927,255,5740,400],"class_list":["post-39682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-alan-turing","tag-bilgisayar","tag-hesaplama-makineleri","tag-yapay-zeka"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t