{"id":40493,"date":"2020-02-29T00:00:45","date_gmt":"2020-02-28T21:00:45","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=40493"},"modified":"2020-02-28T15:21:25","modified_gmt":"2020-02-28T12:21:25","slug":"yola-bakmak-yoldan-bakmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/02\/29\/yola-bakmak-yoldan-bakmak","title":{"rendered":"Yola Bakmak, Yoldan Bakmak"},"content":{"rendered":"<p>Bir d\u00f6nem Amerikan filmlerinde \u00e7ok s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir sahne vard\u0131r: D\u00fczl\u00fckte g\u00f6z alabildi\u011fine uzanan bir yol, kim bilir belki kilometrelerce, etraf\u0131nda da sonsuzlu\u011fu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7\u00f6l. Nadiren rastlanan benzin istasyonlar\u0131 ve moteller d\u0131\u015f\u0131nda hayat\u0131n esamesi okunmayan bu yollarda, hareket eden bir araba ve i\u00e7inde kendisiyle hesapla\u015fan insan, ya da insanlar. Yolculuk halinin bizi ki\u015fisel hesapla\u015fmalara g\u00f6t\u00fcrmesinin sebebi sadece bu \u00f6\u011frenilmi\u015f roller olmasa gerek. Bir yerden ba\u015fka bir yere gitmenin,ilk insanlara uzanan bir g\u00f6\u00e7 \/ yol hik\u00e2yesinin genetik kodlar\u0131m\u0131za i\u015flenmi\u015f bir ba\u015fka yolculuk haliyle e\u015fle\u015fmesi de bir sebeptir belki. ValeriaLuiselli\u2019nin <em>Kay\u0131p \u00c7ocuk Ar\u015fivi<\/em> ayn\u0131 anda hem bir g\u00f6\u00e7 hik\u00e2yesini, hem ki\u015fisel hesapla\u015fmalar\u0131, hem de bunlarla beraber gelen pek \u00e7ok ba\u015fka \u015feyi anlat\u0131yor.<\/p>\n<p>Ses kayd\u0131 yaparak, kay\u0131t toplayarak, d\u00fczenleyerek belgecilik \/ belgeselcilik yapan bir \u00e7iftin ve her birinin geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 hayatlar\u0131ndan getirdikleri \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n kay\u0131p bir ge\u00e7mi\u015fin, kaybolacak bir gelece\u011fin pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fckleri otomobil yolculu\u011funu anlat\u0131yor roman. B\u00fct\u00fcne bak\u0131nca kabaca s\u00f6ylenecek olan bu. Fakat yolculu\u011fun i\u00e7inde ilerledik\u00e7e zaman\u0131n ve mek\u00e2nlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 bir birlikteli\u011fin zamanla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00e7iftin evlili\u011finin de bakt\u0131klar\u0131 y\u00f6nlerin de\u011fi\u015fti\u011fi gibi de\u011fi\u015fip \u00e7\u00f6z\u00fclmeye, da\u011f\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ediyoruz. Bu arada biri 10 di\u011feri 5 ya\u015f\u0131nda olan iki \u00e7ocu\u011fun karde\u015fli\u011fini, kaybolan Apa\u00e7i kabilelerini ve s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak ba\u015fka bir hayata kavu\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ocuk m\u00fcltecileri, \u00e7\u00f6l\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc katman katman \u00f6n\u00fcm\u00fcze yaymas\u0131yla sadece bir yolculuk hik\u00e2yesi anlatmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta kad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden anlat\u0131lan roman yeti\u015fkin g\u00f6z\u00fcyle adaletsizli\u011fi, vazge\u00e7meyi, ili\u015fkileri, mutlulu\u011fu,\u00a0 ge\u00e7mi\u015fi ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak gelece\u011fi sorguluyor. \u201cMutsuzluk yava\u015f yava\u015f filizlenir. \u0130\u00e7inizde bekler sessizce, sinsice. Onu beslersiniz, her g\u00fcn karn\u0131n\u0131 doyurursunuz k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131zla \u2013 arka bah\u00e7enizde ba\u011fl\u0131 duran ve izin verdi\u011finiz takdirde elinizi \u0131s\u0131racak k\u00f6pektir o. Mutsuzluk vakit ister ama \u00f6n\u00fcnde sonunda sizi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle zapt eder.\u201ddiyerek bizi kendi ruh haline yakla\u015ft\u0131ran kad\u0131n, e\u015fiyle farkl\u0131 y\u00f6nlere gitmeye ba\u015flayan hayatlar\u0131n\u0131n ipleri i\u00e7inde bo\u011fuluyor. Bu s\u0131rada onunla birlikte biz de o k\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn i\u00e7inde d\u00f6nenip duruyoruz. \u00c7ocuklara bak\u0131\u015f\u0131, b\u00fct\u00fcn o bunal\u0131m\u0131n\u0131n i\u00e7inde onlara do\u011fru davranabilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, sanki bir yandan ebeveyn olman\u0131n zorluklar\u0131n\u0131 anlat\u0131rken, anlat\u0131c\u0131 10 ya\u015f\u0131ndaki erkek \u00e7ocu\u011fu olunca, hik\u00e2ye bamba\u015fka bir boyut kazan\u0131yor. \u00c7ocuk anne babas\u0131n\u0131n aras\u0131ndaki gerginli\u011fin de, yolculu\u011fun ba\u015f\u0131n\u0131n ve sonunun da kendince fark\u0131nda ama k\u0131z karde\u015fiyle ili\u015fkisi sanki onu daha \u00e7ok ilgilendiriyor. \u0130lk b\u00f6l\u00fcmde annesinin anlatt\u0131\u011f\u0131 yolculu\u011fun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc; tabii kendi g\u00f6rd\u00fckleriyle, fark ettikleriyle ve anlad\u0131klar\u0131yla yeniden anlat\u0131yor. Roman\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki de\u011fi\u015fim \u00e7ok net. Baz\u0131 detaylarda \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc ve ac\u0131y\u0131 yine de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn ama Luiselli bir kad\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden bir \u00e7ocu\u011fun g\u00f6z\u00fcne \u00e7ar\u00e7abuk uyumlanarak yolculu\u011fun y\u00fck\u00fcn\u00fc annenin s\u0131rt\u0131nda b\u0131rak\u0131yor. Bize sevimli bir \u00e7ocu\u011fun yolculuk, ka\u00e7\u0131\u015f, kendini bulma, ailesini kaybetme ve hayal kurma hik\u00e2yesini aktar\u0131yor.<\/p>\n<p>Aile a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131nca anlat\u0131lanlar bir yana, bir de hik\u00e2yenin fonunda yer alan m\u00fclteciler, art\u0131k isimleri sadece ilgililerince bilinen Apa\u00e7iler ve onlar\u0131n efsanevi liderleri Geronimo var.Onlar\u0131n yok olu\u015f s\u00fcre\u00e7lerine dair okuduklar\u0131m\u0131z, bin y\u0131llard\u0131r insano\u011flunun yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi\u011fini hat\u0131rlat\u0131yor. Meksika s\u0131n\u0131r\u0131ndan \u00e7\u00f6lleri a\u015farak Amerikan r\u00fcyas\u0131na ko\u015fan iki ka\u00e7ak \u00e7ocu\u011fun yolculu\u011funa dair kimi olaylara tan\u0131kl\u0131k eden anne, belki kendisinin de bir g\u00f6\u00e7 hik\u00e2yesi oldu\u011fu i\u00e7in, belki de i\u015fin i\u00e7inde \u00e7ocuklar oldu\u011fundan bu i\u015fin pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcyor. S\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya konunun izinde olmasa da akl\u0131 hep etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcp duruyor ve bundan ister istemez etkilenen \u00e7ocuklar, merak ediyorlar: \u201cYa o \u00e7ocuklar biz olsayd\u0131k?\u201d B\u00f6yle bir g\u00f6\u00e7 yolculu\u011funa dair bir kitap okuyor kad\u0131n. Ayn\u0131 kitab\u0131 sonra \u00e7ocu\u011fun elinde g\u00f6r\u00fcyoruz: <em>Kay\u0131p \u00c7ocuklar \u0130\u00e7in A\u011f\u0131tlar<\/em>. Aralara bu hayali kitaptan serpi\u015ftirilen b\u00f6l\u00fcmler, anlat\u0131c\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi, ara ara bahsedilen belge ve dok\u00fcman kitab\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 bozuyor, okuru duraklamaya zorluyor. Ancak bir yerden sonra metin, yer yer <em>Tutunamayanlar<\/em>\u2019\u0131n o noktalama i\u015faretleri kullan\u0131lmadan yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc gibi, sanki bir kalemden \u2013 bir a\u011f\u0131zdan d\u00f6k\u00fclerek hik\u00e2yenin ivmesini de\u011fi\u015ftiriyor. Anlat\u0131c\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi hangi anlat\u0131c\u0131y\u0131 sevdiyseniz onu yitirmenize neden oldu\u011fu i\u00e7in okuman\u0131n s\u00fcreklili\u011fini zedeleyebilir. Belki olaylar\u0131 yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rmenin cazibesi sizi kendine \u00e7eker. Belki de baz\u0131 noktalarda fantastik bir d\u00fcnyaya d\u00f6n\u00fc\u015fen ortam da kafan\u0131z\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rabilir. Metinde ilerledik\u00e7e kimi zaman uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yol haritas\u0131, bizi bir \u015fekilde tekrar rotaya sokmay\u0131 ba\u015far\u0131yor. Sonra, t\u0131pk\u0131 yazar\u0131n dedi\u011fi gibi fark ediyoruz ki \u201cYolculu\u011fun sonuna ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na oldu\u011fumuzdan daha yak\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n<p>Yer yer zorlay\u0131c\u0131, yer yer birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6yk\u00fclerle da\u011f\u0131lan ama b\u00fct\u00fcn\u00fcnde temeline ald\u0131\u011f\u0131 konulara dair okurda durup d\u00fc\u015f\u00fcnme iste\u011fi yaratan bir roman <em>Kay\u0131p \u00c7ocuk Ar\u015fivi<\/em>. \u00dcstelikayn\u0131 olaya farkl\u0131 a\u00e7\u0131lardan bakmay\u0131 sevenlere, kimi zaman eksikler olsa da iyi bir f\u0131rsat sunuyor.<\/p>\n<p><strong>Kay\u0131p \u00c7ocuk Ar\u015fivi, Valeria Luiselli, \u00c7ev. Seda Ersavc\u0131, Siren Yay\u0131nlar\u0131, 2019, 437 s.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir d\u00f6nem Amerikan filmlerinde \u00e7ok s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir sahne vard\u0131r: D\u00fczl\u00fckte g\u00f6z alabildi\u011fine uzanan bir yol, kim bilir belki kilometrelerce, etraf\u0131nda da sonsuzlu\u011fu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131ran \u00e7\u00f6l. Nadiren rastlanan benzin istasyonlar\u0131 ve moteller d\u0131\u015f\u0131nda hayat\u0131n esamesi okunmayan bu yollarda, hareket eden bir araba ve i\u00e7inde kendisiyle hesapla\u015fan insan, ya da insanlar. Yolculuk halinin bizi ki\u015fisel hesapla\u015fmalara g\u00f6t\u00fcrmesinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":742,"featured_media":40494,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[5844,38,513,510,511],"tags":[5877,5710,5878],"class_list":["post-40493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-193-sayi","category-dergi-sayilari","category-kitapcil","category-surekli-bolumler","category-yayin-dunyasi","tag-kayip-cocuk-arsivi","tag-siren-yayinlari","tag-valeria-luiselli"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/742"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40493"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40493\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}