{"id":40724,"date":"2020-03-14T10:35:44","date_gmt":"2020-03-14T07:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=40724"},"modified":"2020-03-14T11:25:01","modified_gmt":"2020-03-14T08:25:01","slug":"turkiye-psikiyatri-derneginden-dr-sahut-duran-salgin-durumlarinda-kaygi-ve-bilinmeyene-karsi-korku-one-cikiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/03\/14\/turkiye-psikiyatri-derneginden-dr-sahut-duran-salgin-durumlarinda-kaygi-ve-bilinmeyene-karsi-korku-one-cikiyor","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye Psikiyatri Derne\u011fi’nden Uzm. Dr. \u015eahut Duran: Salg\u0131n d\u00f6nemlerinde kayg\u0131 ve bilinmeyene kar\u015f\u0131 korku \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor"},"content":{"rendered":"

Salg\u0131n durumlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ilk duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce nedir? Salg\u0131nlar psikolojimizi nas\u0131l etkiler? Neden paniklemeye meyilliyiz? Sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131ndaki yetersizlikler pani\u011fi art\u0131r\u0131yor mu? Salg\u0131n ile ilgili bilimsel olmayan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n k\u00f6keninde ne var? Manisa Tabip Odas\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve T\u00fcrkiye Psikiyatri Derne\u011fi \u00fcyesi Uzm. Dr. \u015eahut Duran<\/strong>, sorular\u0131 yan\u0131tlayarak salg\u0131n psikolojisine ili\u015fkin bilgi verdi.<\/p>\n

Salg\u0131n durumlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ilk duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin kayg\u0131 oldu\u011funu belirten Psikiyatrist \u015eahut Duran, \u201cSalg\u0131n hastal\u0131klar\u0131 bir afet olarak de\u011ferlendirdi\u011fimizde, t\u00fcm afetlerde oldu\u011fu gibi bir kayg\u0131 durumu olu\u015fuyor. Afetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgesel olarak, o b\u00f6lgede ya\u015fayan halk\u0131n, o toplumun kayg\u0131lar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fan\u0131rken, salg\u0131n hastal\u0131klarda daha global, daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir kayg\u0131 durumu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu tip durumlarda bilinmeyene kar\u015f\u0131 korku ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bilinmeyen ve ne zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini bilmedi\u011fimiz bir \u015feyden, nas\u0131l geli\u015fece\u011fini bilmedi\u011fimiz bir hastal\u0131ktan korkma durumu h\u00e2kim oluyor. Ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemlerde ya\u015fanan b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlar\u0131n kitlesel \u00f6l\u00fcmlere neden oldu\u011funu bildi\u011fimiz i\u00e7in benzerler korkular tekrar canlanabiliyor\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Fahrettin Koca taraf\u0131ndan yap\u0131lan ilk vaka duyurusunun ard\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de g\u00f6zlenen pani\u011fi de\u011ferlendiren Duran, \u201cSadece \u00fclkemizde de\u011fil d\u00fcnyada da benzer bir davran\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015f. \u00d6nlem alma konusunda abart\u0131l\u0131 giri\u015fimleri d\u00fcnya genelindeki \u00f6rnekleri \u00fczerinden g\u00f6rebiliyoruz. Bizde de benzer sorunlar var. Kapsaml\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olabilecek bir hastal\u0131k, \u00f6l\u00fcme neden olabiliyor. Bu durum pani\u011fin etmenlerinden biri. Bir di\u011feri ise gerek medyada ve sosyal medyada gerek halk aras\u0131nda yay\u0131lan bilgiler, bu bilgiler panik ve deh\u015fet yaratacak d\u00fczeyde olabiliyor. \u0130nsanlar bu noktada hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6ld\u00fcrme \u00f6zelli\u011fine odaklan\u0131yor. Hastal\u0131k ne kadar \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, yay\u0131lma durumu ne seviyede, hastal\u0131k nas\u0131l geli\u015fiyor; bu sorular daha sonradan geliyor. Bunu sadece halkta de\u011fil sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 aras\u0131nda da g\u00f6rebiliyorsunuz. Asl\u0131nda bu hastal\u0131k temas yoluyla geli\u015febiliyor. Temas olmadan hastal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok. Temas\u0131n nas\u0131l olu\u015ftu\u011fu, kimlerle ve ne derecede temas edildi\u011finde hastal\u0131\u011fa yakalan\u0131labilece\u011fi konusunda bilgilenme iste\u011fi daha sonra geliyor. Yurtd\u0131\u015f\u0131ndan gelen, b\u00f6lgede olmayan, ba\u015fka bir b\u00f6lgenin orijin oldu\u011fu bir hastal\u0131k ve d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131. \u0130nsanlarda bu yay\u0131l\u0131mdan kaynakl\u0131 kayg\u0131, panik ve ka\u00e7\u0131nma iste\u011fi olu\u015fabiliyor\u201d ve ekledi:<\/p>\n

\u201cT\u00fcrkiye\u2019de de birka\u00e7 sorun var. Devletin \u00f6nlem ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz ancak ilk etapta bilgilendirme konusunda yetersizlik vard\u0131. T\u00fcrkiye\u2019de ilk vaka a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra belki panik artt\u0131 ama \u00f6nlemler konusunda bilginin verilmesiyle birlikte kayg\u0131n\u0131n da azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6ncesinde bir yetersiz bilgilendirme durumu vard\u0131, toplum acaba vakalar saklan\u0131yor mu sorusunu soruyordu.\u201d<\/em><\/p>\n

Sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131ndaki yetersizliklerin pani\u011fi art\u0131rabilece\u011fini ifade eden Dr. \u015eahut Duran, \u201c\u0130nsanlar do\u011fduklar\u0131 andan itibaren kendini g\u00fcvende hissetme ihtiyac\u0131 duyar. Bu noktada en b\u00fcy\u00fck g\u00fcven kayna\u011f\u0131 ebeveyndir. Toplumlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan da devlet bu ebeveynin yerini al\u0131yor. Bu g\u00fcven devletin sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131 gere\u011fince sa\u011flamas\u0131n\u0131 bekliyor. Bu durumdaki aksakl\u0131klar, devletin ihmalleri de toplumda g\u00fcvensizli\u011fe yol a\u00e7abilir\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n

\u0130talya \u00f6rne\u011fi: \u201cUmursamayan kesim, hastal\u0131\u011f\u0131n daha fazla yay\u0131lmas\u0131na neden olabilir\u201d<\/strong><\/h5>\n

Salg\u0131n konusunda hem d\u00fcnyada hem de T\u00fcrkiye\u2019de pani\u011fin yan\u0131 s\u0131ra bir de umursamazl\u0131k durumu \u00f6ne \u00e7\u0131kabiliyor. \u201cBize bir \u015fey olmaz\u201d ve \u201cYapabilece\u011fim bir \u015fey yok\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Duran, \u0130talya \u00f6rne\u011fine dikkat \u00e7ekti:<\/p>\n

\"\"\u201c\u0130talya \u00f6rne\u011finde salg\u0131n\u0131n tehlikesi ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00f6nemsenmemi\u015fti. Bu durum salg\u0131n\u0131n \u0130talya\u2019da \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde yay\u0131lmas\u0131n\u0131n kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6steriliyor. Bu noktada toplumun \u00f6zellikleri de \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. \u0130talya daha i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fayan bir toplum. Bizim toplumumuza yak\u0131n bir toplum, en az\u0131ndan risk anlam\u0131nda b\u00f6yle. Fazla korku yaratmak iyi de\u011fil ancak tedbir almamak da normal de\u011fil. Toplum i\u00e7erisinde umursamayan kesimin az oldu\u011funu g\u00f6rebilirsiniz ancak umursamayan az kesim, hastal\u0131\u011f\u0131n daha fazla yay\u0131lmas\u0131na da neden olabilir. O y\u00fczden b\u00f6yle zamanlarda umursamayan ve tedbir almayan kesim i\u00e7in belli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n ve yasaklar\u0131n olmas\u0131 gerekiyor. Ancak salg\u0131n durumlar\u0131nda umursamama hali yayg\u0131n de\u011fildir, daha \u00e7ok kayg\u0131 \u00f6n plandad\u0131r.\u201d<\/em><\/p>\n

\u201cSalg\u0131n hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde psikolojik olarak en \u00e7ok etkilenen grup, zaten mevcut bir hastal\u0131\u011f\u0131 olanlard\u0131r\u201d<\/strong><\/h5>\n

Salg\u0131n d\u00f6nemlerinde korku yaratan temel durumun \u00f6l\u00fcm oldu\u011funu belirten \u015eahut Duran, \u201cHastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00f6zelli\u011fi risk grubundaki ki\u015filer a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olmas\u0131d\u0131r. Salg\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda yay\u0131lan g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler, \u00f6l\u00fcm korkusunu art\u0131rd\u0131\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu. \u201cBu hastal\u0131\u011f\u0131n belirtilerine benzer belirtilere sahip olan hastal\u0131klar\u0131n da benzer bir pani\u011fi yaratmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bir grip enfeksiyonunda, ya da hastal\u0131kla benzer belirtiler g\u00f6zlendi\u011finde insanlar\u0131n akl\u0131na ilk olarak bu hastal\u0131k geliyor\u201d diyerek toplumda g\u00f6zlenen bir ba\u015fka durumu da vurgulayan \u015eahut Duran, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cSalg\u0131n hastal\u0131k d\u00f6nemlerinde psikolojik olarak en \u00e7ok etkilenen grup, zaten mevcut bir hastal\u0131\u011f\u0131 olanlard\u0131r. Kayg\u0131 bozuklu\u011fu olan, \u00f6zellikle de obsesif-kompulsif bozuklu\u011fu olan hastalar b\u00f6ylesi durumlarda daha \u00e7ok etkilenebiliyor. Bir risk yokken bile, s\u00fcrekli mikrop bula\u015fma korkusu ya\u015farlar. S\u00fcrekli temizlik yapma ve ka\u00e7\u0131nama davran\u0131\u015flar\u0131 sergilerler. Ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 da etkileyen ciddi bir bozukluktur. Bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131yanlar salg\u0131n durumlar\u0131nda daha kayg\u0131l\u0131 olabiliyorlar. S\u00f6z konusu bozukluk d\u00fcnyada da \u00fclkemizde de yayg\u0131n. Toplum i\u00e7erisindeki yay\u0131l\u0131m\u0131n y\u00fczde 5 ila y\u00fczde 10 aras\u0131nda oldu\u011fu biliniyor.\u201d<\/em><\/p>\n

\u201cHerhangi bir belirti ta\u015f\u0131mamas\u0131na ra\u011fmen sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131na giderek test yapt\u0131rmak i\u00e7in bask\u0131 yapan ki\u015filer de olabiliyor. B\u00f6ylesi davran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131y\u0131z.\u201d<\/em><\/p>\n

Gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na g\u00f6re farkl\u0131 gruplarda bulunan, farkl\u0131 s\u0131n\u0131flardaki, farkl\u0131 ya\u015f gruplar\u0131ndaki davran\u0131\u015f bi\u00e7imlerini de\u011ferlendiren Duran, \u201cDavran\u0131\u015f bi\u00e7imlerindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n bu a\u00e7\u0131dan incelenmesi asl\u0131nda sosyolojinin konusu ancak \u015funu s\u00f6yleyebiliriz. Farkl\u0131 davran\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131ksa da her kesimde benzer korku ve benzer tepkiler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n

\u201c\u015earlatanlar, ge\u00e7erlili\u011fi olmayan bilgilerin yay\u0131lmas\u0131na neden oluyor; bu a\u00e7\u0131klamalar sadece zarar verir\u201d<\/strong><\/h5>\n
\"\"
T\u00fcrkiye’den ilk vaka bildirimi 11 Mart g\u00fcn\u00fc yap\u0131ld\u0131.<\/figcaption><\/figure>\n

Do\u011fru ve ger\u00e7ek olmayan verilerin, bilimsel olmayan bilgilerin ve \u00f6nerilerin toplum i\u00e7erisinde \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 de\u011ferlendiren Uzm. Dr. \u015eahut Duran, \u201cE\u011fitim sistemi, k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor bu durumda. Toplum taraf\u0131ndan bilime verilen de\u011ferin ne kadar azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rebiliyoruz. Alternatif veya geleneksel ad\u0131 alt\u0131ndaki uygulamalar\u0131n \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. Daha gerici bir yap\u0131lanman\u0131n, daha gerici sistemlerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Toplum i\u00e7erisindeki insanlar, inan\u0131\u015flar\u0131na ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerine yak\u0131n oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 destekleyebiliyor. Salg\u0131n durumlar\u0131nda pozitif bilimin ve bilimsel t\u0131p uygulamalar\u0131n\u0131n ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz. \u0130ran\u2019da ve Avrupa\u2019da bu durumun inan\u00e7la bir alakas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilerek ibadet yerleri ziyarete kapat\u0131ld\u0131” dedi ve ekledi:<\/p>\n

\u201cBizim \u00fclkemizde maalesef, bilimsel olmayan yorumlar ve pani\u011fi art\u0131racak a\u00e7\u0131klamalar g\u00f6rebiliyoruz. Bilimsel a\u00e7\u0131klamalar yapmaya \u00e7al\u0131\u015fan baz\u0131 \u015farlatanlar, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini ifade ederek ge\u00e7erlili\u011fi olmayan bilgilerin, sorun yaratacak bilgilerin toplumda yay\u0131lmas\u0131na neden olabiliyorlar. A\u00e7\u0131k olarak ifade etmek gerekirse, kelle pa\u00e7an\u0131n iyi geldi\u011fi, T\u00fcrklerin genetik olarak daha dayan\u0131kl\u0131 oldu\u011fu ve vir\u00fcs\u00fcn onlara bula\u015famayaca\u011f\u0131 gibi a\u00e7\u0131klamalar \u015farlatan kimselerin s\u00f6ylemlerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131klamalar sadece zarar verir. Bu hastal\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemsenmemesi, tehlikeli g\u00f6r\u00fclmemesi ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131na neden olabilecek, tehlikeli s\u00f6ylemlerdir bunlar. Dolay\u0131s\u0131yla tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 ve bu t\u00fcr a\u00e7\u0131klamalarda bulunanlar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131 gerekiyor.\u201d<\/em><\/p>\n

\u201cYak\u0131n ge\u00e7mi\u015fimizde ya\u015fanan salg\u0131nlarda t\u0131bb\u0131n, bilimin ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemler sayesinde eski d\u00f6nemlerdeki salg\u0131nlarda ya\u015fanan y\u0131k\u0131m ger\u00e7ekle\u015fmeden salg\u0131n durumunun atlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Tedaviler, \u00f6nlemler hepsi salg\u0131n durumunun atlat\u0131lmas\u0131nda etkili. D\u00fcnya her anlamda de\u011fi\u015fiyor, mikroorganizmalar da de\u011fi\u015fim i\u00e7erisinde. Ancak bilim geli\u015ftik\u00e7e bu t\u00fcr salg\u0131nlar\u0131n daha az hasar yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Salg\u0131n durumlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ilk duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnce nedir? Salg\u0131nlar psikolojimizi nas\u0131l etkiler? Neden paniklemeye meyilliyiz? Sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131ndaki yetersizlikler pani\u011fi art\u0131r\u0131yor mu? Salg\u0131n ile ilgili bilimsel olmayan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n k\u00f6keninde ne var? Manisa Tabip Odas\u0131 Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 ve T\u00fcrkiye Psikiyatri Derne\u011fi \u00fcyesi Uzm. Dr. \u015eahut Duran, sorular\u0131 yan\u0131tlayarak salg\u0131n psikolojisine ili\u015fkin bilgi verdi. Salg\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":40378,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[870,366,5764,5915],"class_list":["post-40724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-italya","tag-psikoloji","tag-salgin","tag-turkiye-psikiyatri-dernegi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40724"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40724\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}