{"id":40957,"date":"2020-03-27T13:41:15","date_gmt":"2020-03-27T10:41:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=40957"},"modified":"2020-03-27T13:41:31","modified_gmt":"2020-03-27T10:41:31","slug":"diske-bagli-gida-isten-gida-sektorunde-koronavirus-surecinde-yasananlar-raporu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/03\/27\/diske-bagli-gida-isten-gida-sektorunde-koronavirus-surecinde-yasananlar-raporu","title":{"rendered":"D\u0130SK&#8217;e ba\u011fl\u0131 G\u0131da-\u0130\u015f&#8217;ten &#8220;G\u0131da Sekt\u00f6r\u00fcnde Koronavir\u00fcs S\u00fcrecinde Ya\u015fananlar&#8221; raporu"},"content":{"rendered":"<p>D\u0130SK\u2019e ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiye G\u0131da Sanayii \u0130\u015f\u00e7ileri Sendikas\u0131, koronavir\u00fcs k\u00fcresel salg\u0131n\u0131 i\u00e7erisinde oldu\u011fumuz bu s\u00fcre\u00e7te i\u015fletmelerde hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015f\u00e7iler i\u00e7in i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00f6nlem al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleyerek bir rapor haz\u0131rlad\u0131.<\/p>\n<p>\u201cG\u0131da \u00fcretiminde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 koronavir\u00fcs s\u00fcrecinde g\u00fcvenceye al\u0131nmal\u0131\u201d diyen D\u0130SK\/G\u0131da-\u0130\u015f, farkl\u0131 alanlarda 150 ile 4000 aras\u0131nda i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran ve farkl\u0131 alanlarda \u00fcretim yapan 45 g\u0131da fabrikas\u0131ndaki i\u015f\u00e7ilerle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. Bu \u00fcretim alanlar\u0131 \u015f\u00f6yle: \u00c7ikolata ve her t\u00fcrl\u00fc \u00e7ikolata \u00e7e\u015fitleri, su, dondurulmu\u015f haz\u0131r g\u0131da, tavuk kesim ve i\u015fleme, dondurma, sak\u0131z, et ve et \u00fcr\u00fcnleri i\u015fleme, \u015feker ve \u015feker \u00e7e\u015fitleri \u00fcretimi, haz\u0131r yemek, so\u011fuk sandvi\u00e7, kuruyemi\u015f i\u015fleme, hamur i\u015fleme ve ekmek \u00fcretimi, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri i\u015fleme, kahve ve kakao, \u00e7ay i\u015fletmeleri, so\u011fuk i\u00e7ecekler, ya\u011f \u00fcretimi, baklava yap\u0131m\u0131, un \u00fcretimi, sigara \u00fcretimi, meyve suyu imalat\u0131, helva ve re\u00e7el \u00fcretimi, makarna.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-40718 alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavir\u00fcs-1-300x149.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"149\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavir\u00fcs-1-300x149.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavir\u00fcs-1-600x298.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/koronavir\u00fcs-1.jpg 632w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>G\u0131da \u0130\u015f, \u201cD\u00fcnya genelinde ve \u00fclkemizde koronavir\u00fcs (Covid19) salg\u0131n\u0131 ile birlikte i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131. Milyonlarca i\u015f\u00e7inin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, can g\u00fcvenli\u011fi tehlikede. G\u0131da fabrikalar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin durumda farkl\u0131 de\u011fil. G\u0131da fabrikalar\u0131nda \u00fcretim s\u00fcrerken, \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 ayn\u0131 bi\u00e7imde devam ediyor. \u0130\u015f\u00e7ilerin daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler ve tedbirler al\u0131nm\u0131yor ya da g\u00f6stermelik al\u0131n\u0131yor. Fabrikalarda \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin emekleri, \u00e7abalar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmuyor. G\u0131da \u00fcretimi yapan fabrikalardaki i\u015f\u00e7iler i\u00e7in acil \u00f6nlemlere ihtiya\u00e7 var. Koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131k s\u00fcrecinin i\u015fletilmesinin yan\u0131nda, g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve kesintisiz halka ula\u015fmas\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nem kazan\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir di\u011fer yan\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmesidir\u201d s\u00f6zleriyle koronavir\u00fcs k\u00fcresel salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin durumunu \u00f6zetledi ve al\u0131nmayan \u00f6nlemlere dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n<h5><strong>Al\u0131nmayan \u00f6nlemler ve uygulamalar<\/strong><\/h5>\n<p>D\u0130SK\u2019e ba\u011fl\u0131 G\u0131da-\u0130\u015f\u2019in raporuna g\u00f6re, k\u00fcresel salg\u0131n s\u00fcrecinde g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde al\u0131nmayan \u00f6nlemler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fletmelerin y\u00fczde 70\u2019inde \u00fcretim artm\u0131\u015f durumda. \u00dcretimi artmayan fabrikalarda ise azalma s\u00f6z konusu de\u011fil. Restoran zincirleriyle, do\u011frudan sat\u0131\u015f yapan i\u015fyerlerinde sorunlar ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00fcrkiye\u2019de uluslararas\u0131 alanda faaliyet s\u00fcrd\u00fcren g\u0131da tekelleri, yerli firmalara g\u00f6re daha tedbirli davran\u0131yor ve \u00f6nlem al\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130talya\u2019dan ham madde ithalat\u0131 yapan bir firman\u0131n \u00fcretim sorunu ya\u015fayabilece\u011fi g\u00f6zleniyor.<\/p>\n<p>&#8211; G\u0131da \u00fcretimi art\u0131\u015f\u0131 ve stok nedeniyle yo\u011fun mesailer ba\u015flad\u0131, i\u015fletmeler i\u015f\u00e7i almak yerine fazla \u00fcretimi ayn\u0131 i\u015f\u00e7ilerle yapmakta.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dc\u00e7 vardiya \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, g\u00fcnde on iki saat iki vardiya \u00e7al\u0131\u015fan i\u015fletmeler var, baz\u0131 i\u015fletmelerde i\u015f yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 haftal\u0131k izinler verilmiyor.<\/p>\n<p>&#8211; Hastanelerde yemek da\u011f\u0131tan i\u015f\u00e7ilerin i\u015f y\u00fck\u00fc artt\u0131. Karantina ko\u015fullar\u0131na haz\u0131r olmalar\u0131 istendi. Hastane yemekhanesinde eldiven ve maske sorunu ya\u015fan\u0131yor. Servis yok, toplu ta\u015f\u0131mayla i\u015fe gidilip geliniyor.<\/p>\n<p>&#8211; Ta\u015feron uygulamas\u0131 olan i\u015fletmelerde ta\u015feron i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 daha da zorla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015f\u00e7ilerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu kendilerini koronavir\u00fcse kar\u015f\u0131 g\u00fcvende g\u00f6rm\u00fcyor.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dcretim s\u00fcrecinde sosyal mesafe korunmuyor.<\/p>\n<p>&#8211; Maske, eldiven ve koruyucu malzeme sa\u011flan\u0131yor ama yetersiz.<\/p>\n<p>&#8211; Kimi i\u015fletmelerde ka\u011f\u0131t havlu, sabun ve temizlik malzemeleri bulunmuyor.<\/p>\n<p>&#8211; Koronavir\u00fcs (Covid19) salg\u0131n\u0131 sonras\u0131, yeterli \u00f6nlem al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zleniyor.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fyerlerinin y\u00fczde 75\u2019inde yemekhaneler, soyunma odalar\u0131 gibi alanlar dezenfekte yap\u0131lmad\u0131, ya da g\u00f6stermelik yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fletmelerde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ya\u015fanan sorun servislerde hi\u00e7bir \u00f6nlemin al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Yemekhanelerde halen toplu yemek yeniyor ve sosyal mesafe korunmuyor.<\/p>\n<p>&#8211; 50 ya\u015f ve \u00fcst\u00fc, risk gurubunda olan i\u015f\u00e7ilere y\u0131ll\u0131k izin kulland\u0131r\u0131l\u0131yor, izin hakk\u0131 olmayanlar \u00fccretsiz izne \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Soyunma odalar\u0131nda topu giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fyerlerinde havaland\u0131rma sistemleri yetersiz.<\/p>\n<p>&#8211; Su fabrikalar\u0131nda geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm damacanalar\u0131 risk ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Yemeklerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirici g\u0131dalar konusunda ilerleme yok.<\/p>\n<p>&#8211; G\u0131da \u00fcretimi art\u0131\u015f\u0131 nedeniyle i\u015ften atmalar ya\u015fanm\u0131yor. Ancak risk gurubunda bulunan i\u015f\u00e7ilerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne y\u0131ll\u0131k izinleri verilirken, \u00fccretsiz izin uygulamalar\u0131 yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Bir fabrika 23 Mart-1 Nisan aras\u0131nda \u00fcretim durdurmu\u015f, i\u015f\u00e7ilere \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrelerde \u00fccretsiz izin ve y\u0131ll\u0131k izin uygulamas\u0131 yap\u0131l\u0131yor. \u00c7ikolata ve \u015fekerleme \u00fcretimi yapan a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 ihracat \u00e7al\u0131\u015fan bir i\u015fletme 30.03.2020 ile 13.04.2020 aras\u0131nda i\u015f\u00e7i \u00fccretleri y\u00fczde 60 \u00f6denerek bak\u0131ma \u00e7\u0131kacak.<\/p>\n<p>&#8211; Do\u011frudan kendi restoran zincirleri \u00fczerinde \u00fcretim ve sat\u0131\u015f yapan d\u00f6rt i\u015fletme ise i\u015f\u00e7ilere \u00fccretsiz izin ve y\u0131ll\u0131k izin uygulamas\u0131 ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Bir i\u015fletmede 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k izinleri kulland\u0131r\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fe giri\u015flerde ate\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131lmakla birlikte t\u00fcm i\u015fletmelerde ayn\u0131 durum s\u00f6z konusu de\u011fil. Ate\u015fi \u00e7\u0131kanlar sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131na y\u00f6nlendirilmek yerine evlerine g\u00f6nderiliyor.<\/p>\n<p>&#8211; Beyaz yakal\u0131 i\u015f\u00e7iler ise evden \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dcr\u00fcn stok eden i\u015fletmeler \u00e7o\u011fal\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Tahin pekmez \u00fcretimi yapan i\u015fletmelerde \u00fcretim artt\u0131, fazla mesai yapt\u0131r\u0131l\u0131yor, fazla mesai \u00fccreti d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6deniyor.<\/p>\n<p>&#8211; Bir i\u015fletmede, \u00f6zel istihdam b\u00fcrolar\u0131ndan makine temizli\u011fi, depolama ve paketleme i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck yevmiyeci \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn artmas\u0131 ile i\u015f\u00e7iler e\u011fitim almad\u0131klar\u0131 makinelerde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>&#8211; Zorunlu g\u0131da \u00fcretimi yapan i\u015fyerleri d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm g\u0131da fabrikalar\u0131 ve di\u011fer i\u015fletmelerde i\u015f\u00e7ilere \u00fccretli izin verilmeli.<\/p>\n<p>&#8211; F\u0131r\u0131nlar, ekmek sat\u0131\u015f b\u00fcfeleri ve pastanelerin y\u00fczde 80\u2019inde \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hijyen, dezenfekte ko\u015fullar\u0131na uyulmuyor. \u0130\u015f\u00e7iler uzun saatler \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kal\u0131yor. Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<h5><strong>\u0130\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ad\u0131na al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler<\/strong><\/h5>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-40959 alignright\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u0131da-i\u015f\u00e7i-300x167.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"167\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u0131da-i\u015f\u00e7i-300x167.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u0131da-i\u015f\u00e7i-600x333.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/g\u0131da-i\u015f\u00e7i.jpg 720w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\u201cG\u0131da fabrikalar\u0131nda ve i\u015fyerlerinde ya\u015fanan bu sorunlar yeni de\u011fil. Var olan ve devam eden bu sorunlar kriz d\u00f6nemlerinde daha da ayyuka \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu raporda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi i\u015f\u00e7ileri koronavir\u00fcsten korumak i\u00e7in ger\u00e7ek ve etkili \u00f6nlemler al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015f\u00e7ilerin \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f ve t\u00fcm haklar\u0131 k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulunan D\u0130SK\/G\u0131da-\u0130\u015f, al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemlere dikkat \u00e7ekti ve taleplerini de a\u00e7\u0131klad\u0131:<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015fyerlerinde \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri g\u00fcnl\u00fck 6 saate d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmeli ve 4 vardiya sistemine ge\u00e7ilmeli.<\/p>\n<p>&#8211; \u00dccret kesintisi yap\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130ki saatte bir havaland\u0131rmaya \u00e7\u0131kmal\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn hijyen ve dezenfekte ko\u015fullar\u0131 eksiksiz sa\u011flanmal\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u015f\u00e7ilere maske eldiven gibi t\u00fcm koruyucu malzemeler eksiksiz verilmeli.<\/p>\n<p>&#8211; Risk grubunda olan i\u015f\u00e7iler \u00fccretli izinli say\u0131lmal\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Servis say\u0131lar\u0131 artmal\u0131, dezenfekte edilmeli ve sosyal mesafe sa\u011flanmal\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Bantlar aras\u0131nda, yemekhanelerde ve soyunma odalar\u0131nda sosyal mesafe kural\u0131na uyulmal\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0130SK\u2019e ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiye G\u0131da Sanayii \u0130\u015f\u00e7ileri Sendikas\u0131, koronavir\u00fcs k\u00fcresel salg\u0131n\u0131 i\u00e7erisinde oldu\u011fumuz bu s\u00fcre\u00e7te i\u015fletmelerde hijyen ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flan\u0131p sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015f\u00e7iler i\u00e7in i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00f6nlem al\u0131n\u0131p al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceleyerek bir rapor haz\u0131rlad\u0131. \u201cG\u0131da \u00fcretiminde \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin sa\u011fl\u0131klar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 koronavir\u00fcs s\u00fcrecinde g\u00fcvenceye al\u0131nmal\u0131\u201d diyen D\u0130SK\/G\u0131da-\u0130\u015f, farkl\u0131 alanlarda 150 ile 4000 aras\u0131nda i\u015f\u00e7i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":40958,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5848,5929,294,5928,5930,5763],"class_list":["post-40957","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-covid-19","tag-disk","tag-gida","tag-gida-is","tag-isci","tag-koronavirus"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40957"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40957\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40957"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}