{"id":41005,"date":"2020-03-29T14:06:54","date_gmt":"2020-03-29T11:06:54","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=41005"},"modified":"2020-03-29T14:07:10","modified_gmt":"2020-03-29T11:07:10","slug":"korona-antikorlari-hayat-kurtarir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/03\/29\/korona-antikorlari-hayat-kurtarir-mi","title":{"rendered":"Korona antikorlar\u0131 hayat kurtar\u0131r m\u0131?"},"content":{"rendered":"

Herkesin merak etti\u011fi bir soru var: Koronavir\u00fcs ka\u00e7 ki\u015fiye bula\u015ft\u0131? Burun veya bo\u011faz salg\u0131s\u0131ndan al\u0131nan \u00f6rnekte vir\u00fcse ait genlerin tespitine dayanan mevcut testler \u201caktif\u201d olgular\u0131 g\u00f6steriyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu testlerin ortaya koydu\u011fu, ard\u0131ndan istatistiksel modellemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla genelle\u015ftirilen rakamlar var. Peki ya enfeksiyonu \u00e7oktan ge\u00e7irmi\u015f olanlar? Hi\u00e7 fark etmeden atlatanlar ya da basit bir so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek ya\u015fayanlar? Bunun i\u00e7in \u015fimdilerde medyada s\u0131k\u00e7a telaffuz edilmeye ba\u015flanan \u201cantikor\u201d testlerine ihtiya\u00e7 var. Vir\u00fcse maruziyetin antikor \u00fcretti\u011fi ve bu antikorun v\u00fccutta savunma arac\u0131 olarak tutuldu\u011fu art\u0131k sabit bilgi; dolay\u0131s\u0131yla hastal\u0131\u011f\u0131 atlatm\u0131\u015f ki\u015filerden elde edilecek serumun COVID-19\u2019a kar\u015f\u0131 tedavi yakla\u015f\u0131m\u0131 olarak benimsenece\u011fi haberleri yay\u0131l\u0131yor. Amerikan G\u0131da ve \u0130la\u00e7 Dairesi\u2019nin birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 duyuru asl\u0131nda bunun yayg\u0131n bir tedaviden \u00e7ok, hastal\u0131\u011f\u0131n hen\u00fcz ba\u015f\u0131nda olanlarda, sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131nda ve durumu a\u011f\u0131r hastalarda yap\u0131lacak denemeleri i\u00e7erdi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Johns Hopkins \u00dcniversitesi Hastanesi\u2019nden imm\u00fcnoloji uzman\u0131 Arturo Casadevall\u2019in Ocak 2020 sonundan beri devam eden \u00e7abalar\u0131 sayesinde antikor testlerinin geli\u015ftirilmesi (zira en uygun serumun belirlenmesi i\u00e7in \u00f6nce yeterince antikor i\u00e7erdi\u011finin teyit edilmesi gerekiyor), denemelere kat\u0131lacak aday profilinin belirlenmesi, gerekli istatistiksel haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gibi i\u015fler vir\u00fcs hen\u00fcz yay\u0131lmadan ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f. Bu anlamda bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n pandemi konusunda siyaset\u00e7iden \u00e7ok daha haz\u0131rl\u0131kl\u0131 ve giri\u015fken oldu\u011fu bir kez daha g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Geli\u015ftirilen \u00e7e\u015fitli antikor testleri aras\u0131nda biri, New York\u2019taki Mount Sinai Hastanesi\u2019nde g\u00f6revli viroloji uzman\u0131 Florian Krammer\u2019in antikor tarama protokol\u00fc \u00f6zellikle \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Krammer ve meslekta\u015flar\u0131n\u0131n 18 Mart\u2019ta yay\u0131mlad\u0131klar\u0131, t\u00fcm kullan\u0131c\u0131lar\u0131n eri\u015fimine a\u00e7\u0131k protokol makalesinde, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt yan\u0131ndaki bilimcilere kendi laboratuvarlar\u0131nda bu antikorlar\u0131 kolayl\u0131kla nas\u0131l tespit edebilecekleri anlat\u0131l\u0131yor. Prosed\u00fcr\u00fcn g\u00fcnde birka\u00e7 bin ki\u015fiye uygulanabilecek kadar basit oldu\u011fu belirtiliyor; \u00f6yle ki detaylar\u0131n\u0131 g\u00f6rmek isteyen uzmanlar a\u015fa\u011f\u0131daki linke gidebilir. Fakat merakl\u0131 okur i\u00e7in hangi ilkeye dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131saca anlatal\u0131m.<\/p>\n

\"\"\u00d6nce vir\u00fcs\u00fcn d\u0131\u015f zar\u0131 \u00fczerinde bulunan bir proteinin belli de\u011fi\u015fikliklere u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f (\u00f6rne\u011fin laboratuvarda kullan\u0131lmak \u00fczere daha stabil hale getirilmi\u015f) bir versiyonu hasta ki\u015fiden al\u0131nan \u00f6rne\u011fe enjekte ediliyor. Normal \u015fartlarda vir\u00fcs\u00fcn h\u00fccre i\u00e7ine giri\u015fini sa\u011flayan bu protein bireylerde ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin temel hedeflerinden biri. Ki\u015finin \u00fcretti\u011fi antikorlar zamanla bu proteini tan\u0131yor, b\u00f6ylece o proteini ta\u015f\u0131yan vir\u00fcs h\u00fccre i\u00e7ine girmek istedi\u011fi zaman ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 damga y\u00fcz\u00fcnden y\u0131k\u0131ma tabi tutuluyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar tam da bu proteinin h\u00fccreye ba\u011flan\u0131rken kulland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeyi ayr\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f, bu b\u00f6lge ile antikorun ba\u011flanmas\u0131n\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan bakan g\u00f6ze bir renk de\u011fi\u015fikli\u011fiyle g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flam\u0131\u015f. Bu noktada ilgin\u00e7 bir ayr\u0131nt\u0131 devreye giriyor: Testin deneme a\u015famas\u0131nda kullan\u0131lan kan \u00f6rneklerinin \u00e7o\u011fu koronavir\u00fcs ailesinden NL63 ad\u0131nda bir ba\u015fka t\u00fcr ile zaman\u0131nda enfekte olmu\u015f bireylere ait. So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 benzeri semptomlar NL63 i\u00e7in de ge\u00e7erli; elbette COVID-19 gibi \u015fiddetli etkileri bulunmuyor. Fakat vir\u00fcs zar\u0131ndaki giri\u015f proteini insan h\u00fccresine girerken COVID-19 ile ayn\u0131 kap\u0131y\u0131 (resept\u00f6r deniyor buna) kullan\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 antikorlar\u0131n NL63 ile de \u00fcretilebilece\u011fi ve antikor testinde renkli ba\u011flanma sa\u011flayarak -yalanc\u0131- pozitif sonu\u00e7 verebilece\u011fi konusunda endi\u015felilerdi. Fakat korkulan ger\u00e7ekle\u015fmedi, NL63 ile enfekte olmu\u015f bireylerde de sonu\u00e7 kesin ve net olarak negatif. Bu iyi bir haber…<\/p>\n

Gelelim NL63 antikorlar\u0131n\u0131n COVID-19\u2019u g\u00f6r\u00fcnce ne yapt\u0131klar\u0131na. Asl\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar tam da bu noktada yo\u011funla\u015f\u0131yor. Nitekim d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca bu antikorlara sahip olman\u0131n iyi bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz, oysa durum, baz\u0131 vir\u00fcslerde tam tersi de olabiliyor. \u00d6rne\u011fin deng hummas\u0131nda\u2026 \u00d6zellikle sivrisineklerden bula\u015fan bu viral hastal\u0131kta antikora ba\u011fl\u0131 \u015fiddetlenme denen olgu hastal\u0131k tablosunu a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rabiliyor. Buna g\u00f6re as\u0131l vir\u00fcsle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir enfeksiyonu daha \u00f6nce ge\u00e7irip antikora sahip olmak, v\u00fccut vir\u00fcsle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda o antikorlar\u0131n tekrar devreye girmesine, fakat bunun bir t\u00fcr a\u015f\u0131r\u0131 tepkiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden oluyor. Korona \u00f6zelinde b\u00f6yle bir durum var m\u0131, tam a\u00e7\u0131klanabilmi\u015f de\u011fil. Fakat zaman\u0131nda NL63 ile enfekte olup bunu bir so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olarak ge\u00e7irme, dolay\u0131s\u0131yla antikor bulundurma ihtimali, bu \u201cvakte\u201d sahip olanlarda, yani ya\u015fl\u0131larda daha fazla. Ya da ya\u015f artt\u0131k\u00e7a bu patojenle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olma ihtimali de art\u0131yor diyelim. Dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuklarda tam tersi, azal\u0131yor\u2026 Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, COVID-19\u2019un ya\u015f artt\u0131k\u00e7a daha \u015fiddetli bir tabloyla sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131 (ya da tam tersi, \u00e7ocuklarda hafif seyretmesini), ya\u015f\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f bireylerdeki bu antikorlar\u0131n miktar\u0131na ba\u011fl\u0131yor. Fakat yukar\u0131da da belirtti\u011fimiz gibi, Krammer\u2019in test sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re NL63 antikorlar\u0131 COVID-19\u2019un y\u00fczey proteiniyle etkile\u015fime girmiyor. Bir iyi haber daha…<\/p>\n

\"\"Sonu\u00e7ta Krammer ve ekibi gibi di\u011fer ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131 da geli\u015ftirdikleri testler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla hastalar\u0131n antikor geli\u015ftirme h\u0131z\u0131n\u0131, kimin ne derece ba\u011f\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu, varsa bu ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n ne kadar s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bir yandan da vakit kaybedilmiyor ve uygun ki\u015filerin antikor i\u00e7eren serumlar\u0131 tedavide kullan\u0131lmak \u00fczere devreye sokuluyor. Hatta pandemi krizinin y\u00f6netimi konusunda alternatif yakla\u015f\u0131mlar\u0131yla tart\u0131\u015fma yaratan \u0130ngiltere, bu konuda da ilgin\u00e7 bir ad\u0131m atmaya haz\u0131rlan\u0131yor. H\u00fck\u00fcmet yetkililerinin bildirdi\u011fine g\u00f6re bireylerin eczanelerden sat\u0131n al\u0131p evde uygulayabilece\u011fi antikor testleri \u00e7ok yak\u0131nda piyasaya s\u00fcr\u00fclecek. Ancak verilerin nas\u0131l takip edilece\u011fi veya yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz yalanc\u0131 pozitiflik ihtimalinin ne \u015fekilde a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 tart\u0131\u015fma konusu. Neticede pandeminin nas\u0131l ilerleyece\u011fini aktif enfeksiyona i\u015faret eden testler kadar, belki de daha fazlas\u0131yla antikor testleri g\u00f6sterecek gibi duruyor.<\/p>\n

KAYNAKLAR:<\/strong><\/p>\n

1) \u201cNew blood tests for antibodies could show true scale of coronavirus pandemic\u201d, Gretchen Vogel, 19 Mart 2020, Science.
\n2) \u201cHow blood from coronavirus survivors might save lives\u201d, Amy Maxmen, 24 Mart 2020, Nature.
\n3) \u201cUnited Kingdom pledges to roll out extensive antibody testing\u201d, 27 Mart 2020, Nature News.
\n4) Fatima Amanat ve ark., A serological assay to detect SARS-CoV-2 seroconversion in humans, medRxiv 17 Mart 2020; doi:https:\/\/doi.org\/10.1101\/2020.03.17.20037713.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Herkesin merak etti\u011fi bir soru var: Koronavir\u00fcs ka\u00e7 ki\u015fiye bula\u015ft\u0131? Burun veya bo\u011faz salg\u0131s\u0131ndan al\u0131nan \u00f6rnekte vir\u00fcse ait genlerin tespitine dayanan mevcut testler \u201caktif\u201d olgular\u0131 g\u00f6steriyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu testlerin ortaya koydu\u011fu, ard\u0131ndan istatistiksel modellemeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla genelle\u015ftirilen rakamlar var. Peki ya enfeksiyonu \u00e7oktan ge\u00e7irmi\u015f olanlar? Hi\u00e7 fark etmeden atlatanlar ya da basit bir so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu […]<\/p>\n","protected":false},"author":184,"featured_media":41006,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5942,5763,5943],"class_list":["post-41005","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-antikor-testi","tag-koronavirus","tag-serum-nakli"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t