{"id":4159,"date":"2016-01-01T15:28:30","date_gmt":"2016-01-01T13:28:30","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=4159"},"modified":"2018-01-11T15:59:27","modified_gmt":"2018-01-11T12:59:27","slug":"temel-dil-yapilarini-ayirt-etmek-insan-beynine-ozgu-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/01\/01\/temel-dil-yapilarini-ayirt-etmek-insan-beynine-ozgu-degil","title":{"rendered":"Temel dil yap\u0131lar\u0131n\u0131 ay\u0131rt etmek insan beynine \u00f6zg\u00fc de\u011fil"},"content":{"rendered":"

Newcastle \u00dcniversitesi\u2019nden bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, dilin beyindeki evrimsel altyap\u0131s\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klamalar sundu. Dr. Ben Wilson ve Prof. Chris Petkov beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleriyle insanlar ve maymunlar\u0131n beyin aktivitesini inceledi. Nature Communications<\/em>\u2019da yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmada, seslerdeki d\u00fczenlili\u011fi de\u011ferlendirmek gibi, dilin gerektirdi\u011fi bir zihinsel i\u015flevin evrimsel ba\u015flang\u0131\u00e7 noktalar\u0131yla ilgili bulgular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Bu yeni bilgi dilin nas\u0131l \u00f6\u011frenildi\u011fini ve ayr\u0131ca inme sonras\u0131 afazi veya demans y\u00fcz\u00fcnden dilin nas\u0131l geriledi\u011fini anlamam\u0131z konusunda yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n

\u0130nsan ve makak maymunlar\u0131n\u0131n beyinlerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyen \u00e7al\u0131\u015fma ekibi, beynin \u00f6n (frontal) k\u0131sm\u0131nda ses dizilerinin kurall\u0131 m\u0131 yoksa kurals\u0131z ve beklenmedik s\u0131rada m\u0131 oldu\u011funu fark eden bir b\u00f6lge tespit etti.<\/p>\n

Prof. Petkov \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar, daha konu\u015fmaya ba\u015flamadan dil kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme s\u00fcrecindeler. Bebek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f yapay bir dili kullanarak laboratuvar\u0131m\u0131zda maymunlar\u0131n da \u00f6\u011frenebildi\u011fini g\u00f6sterdik. Daha sonra insan ve maymun beyninin bu yapay dildeki ses dizilerini nas\u0131l de\u011ferlendirdi\u011fini saptad\u0131k\u201d diye belirtti.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma ekibi \u00f6ncelikle insanlara ve maymunlara yapay dildeki do\u011fru dizileri duymalar\u0131 i\u00e7in \u00f6rnek diziler dinletti. Daha sonra yapay dilde do\u011fru olan ve ayr\u0131ca yapay dilin kurallar\u0131yla \u00fcretilmesi imk\u00e2ns\u0131z olan yeni diziler dinletirken, iki t\u00fcr\u00fcn de beyin etkinliklerini g\u00f6r\u00fcnt\u00fclediler.<\/p>\n

Fonksiyonel manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (fMRG) sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, iki t\u00fcr\u00fcn de beklenti olu\u015fturdu\u011fu dizilere ayn\u0131 beyin b\u00f6lgesi -ventral frontal operk\u00fcler korteks- tepki g\u00f6sterdi.<\/p>\n

C\u00fcmlede s\u00f6zc\u00fck s\u0131ras\u0131n\u0131 i\u015flerken etkinle\u015fti\u011fi bilinen bu b\u00f6lgenin, insanlarda ve primatlarda ortak olmas\u0131, bu i\u015flevin evrimsel temellerini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu beyin b\u00f6lgesi, duyulan bir sesin d\u00fczenlili\u011fini ve organizasyonunu takip ediyor. Bu zihinsel i\u015flev daha karma\u015f\u0131k insan dili yetileri i\u00e7in temel olu\u015fturuyor. Sonu\u00e7lar, dil anlama i\u015flevine sahip beyin b\u00f6lgesinin ba\u015fka hayvanlarda da ortak oldu\u011funu g\u00f6steren ilk bulgu.<\/p>\n

Prof. Petkov \u201cBulgular, beyin hasar\u0131 veya inme sonras\u0131 dil kayb\u0131 durumunda neyin ters gitti\u011fi hakk\u0131ndaki sorular\u0131 yan\u0131tlamam\u0131za yard\u0131m edecek\u201d diye ekledi.<\/p>\n

Geli\u015fmeler \u00fczerine Newcastle \u00dcniversitesi ekibi, Cambridge ve Reading \u00dcnversitelerinden n\u00f6rologlar\u0131n i\u015fbirli\u011fiyle, bu beyin b\u00f6lgesinin i\u015flevi ve b\u00f6lgenin inme ge\u00e7iren afazi hastalar\u0131n\u0131n dil bozukluklar\u0131ndaki rol\u00fc hakk\u0131nda, hastal\u0131\u011f\u0131n daha iyi seyrini ve te\u015fhisini sa\u011flayabilecek bir projeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

Prof. Petkov, \u201cMaymun ve insan beyni aras\u0131ndaki bu benzerli\u011fi bulmam\u0131z, ayr\u0131ca en yeni sinirbilim teknolojileriyle hayvan modellerini kullanarak dili destekleyen beyin b\u00f6lgelerini anlama imk\u00e2n\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip\u201d diye ifade etti.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Newcastle \u00dcniversitesi\u2019nden bir ara\u015ft\u0131rma ekibi, dilin beyindeki evrimsel altyap\u0131s\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klamalar sundu. Dr. Ben Wilson ve Prof. Chris Petkov beyin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme teknikleriyle insanlar ve maymunlar\u0131n beyin aktivitesini inceledi. Nature Communications\u2019da yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmada, seslerdeki d\u00fczenlili\u011fi de\u011ferlendirmek gibi, dilin gerektirdi\u011fi bir zihinsel i\u015flevin evrimsel ba\u015flang\u0131\u00e7 noktalar\u0131yla ilgili bulgular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131lar. Bu yeni bilgi dilin nas\u0131l \u00f6\u011frenildi\u011fini ve ayr\u0131ca […]<\/p>\n","protected":false},"author":917,"featured_media":16443,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[180,19,21,35],"tags":[254,694,1944,1671],"class_list":["post-4159","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-143-sayi","category-bilim-gundemi","category-biyoloji","category-noroloji","tag-beyin","tag-dil","tag-dil-yapilari","tag-maymun"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t