Hepimiz antimadde ya da karanl\u0131k madde kavram\u0131n\u0131 bir \u015fekilde bir yerden duymu\u015fuzdur. Evrenin y\u00fczde 70\u2019ini kaplayan gizemli par\u00e7ac\u0131klar\u2026 1970\u2019li y\u0131llarda elektron mikroskobu ile g\u00f6zlem yapmak \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131. \u0130lk defa 1970\u2019lerde bir protonu \u201cg\u00f6rebildik\u201d. G\u00f6zlerimizle olmasa da elektron mikroskobundan \u00e7\u0131kan veri raporlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6rseller yapabildik. Ancak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hemen hemen her g\u00f6zlemde araya o zamanlar anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka par\u00e7ac\u0131klar da giriyordu. \u0130lk pozitron da bu \u015fekilde g\u00f6zlemlenmi\u015f oldu.<\/p>\n
Pozitron, elektron ile etkile\u015fime girdi\u011finde b\u00fcy\u00fck bir patlama meydana geliyor ve elektron ile pozitron yok olarak ba\u015fka kuarklar etrafa sa\u00e7\u0131l\u0131yor. Yani asl\u0131nda y\u00fckl\u00fc elektron ve pozitron, birbirlerinin tam z\u0131tt\u0131d\u0131r. Kozmosda olduk\u00e7a fazla miktarda pozitron bulabilirsiniz.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu pozitronlar\u0131 g\u00f6zlemleyebilmek i\u00e7in NASA, 2011 y\u0131l\u0131nda Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu\u2019na (ISS) Alfa Manyetik Spektometresi (Alpha Magnetic Spectometer ya da \u201cAMS\u201d) ad\u0131nda bir taray\u0131c\u0131 ara\u00e7 g\u00f6nderdi. D\u00fcnya\u2019n\u0131n y\u00f6r\u00fcngesinde ISS\u2019e ba\u011fl\u0131 olarak dola\u015fan AMS yak\u0131n zamanlarda binlerce pozitron g\u00f6zlemledi\u011fini rapor etti. Elbette bir\u00e7ok pozitron g\u00f6zlemleyebiliriz; ancak \u00f6nemli olan onlar\u0131 raporlayabilmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir pozitronu inceleyebilmek bize anti-maddeler hakk\u0131nda bilgi verebilir (pozitronun kendisi anti bir par\u00e7ac\u0131kt\u0131r). \u00dcstelik elimizdeki bilgiler anti-maddenin depolayabilece\u011fimiz bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6steriyor (Tabii bu depolama hi\u00e7bir \u015fekilde Dan Brown\u2019\u0131n Melekler ve \u015eeytanlar<\/em> kitab\u0131ndaki gibi olmaz).<\/p>\n \u015eu an elimizdeki veriler k\u0131s\u0131tl\u0131 olsa da Massachussets Teknoloji Enst\u00fct\u00fcs\u00fc\u2019nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Nobel Laureate Samuel Ting k\u00f6t\u00fc bir haber verdi. AMS\u2019den \u00f6nce ESA\u2019n\u0131n \u0130talyan biliminsanlar\u0131 ile \u00fcretti\u011fi PAMELA Uydusu, 2009 y\u0131l\u0131nda ilk defa \u201cpozitron ak\u0131\u015f\u0131\u201dn\u0131 rapor etmi\u015fti. Bu pozitronlar\u0131n periyodik olarak akmas\u0131, bunlar\u0131n g\u00f6remedi\u011fimiz anti-madde ile olan etkile\u015fimden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 hipotezini zay\u0131flat\u0131yor. \u201cBana daha olas\u0131 gelen bir durum da bu pozitronlar\u0131n uzak bir yerde patlayan bir pulsardan geliyor olmas\u0131.\u201d diyor ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ting. Kaynak:<\/strong> NASA<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hepimiz antimadde ya da karanl\u0131k madde kavram\u0131n\u0131 bir \u015fekilde bir yerden duymu\u015fuzdur. Evrenin y\u00fczde 70\u2019ini kaplayan gizemli par\u00e7ac\u0131klar\u2026 1970\u2019li y\u0131llarda elektron mikroskobu ile g\u00f6zlem yapmak \u00e7ok yayg\u0131nd\u0131. \u0130lk defa 1970\u2019lerde bir protonu \u201cg\u00f6rebildik\u201d. G\u00f6zlerimizle olmasa da elektron mikroskobundan \u00e7\u0131kan veri raporlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile g\u00f6rseller yapabildik. Ancak yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hemen hemen her g\u00f6zlemde araya o zamanlar anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z […]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":41815,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[149,30,19,38],"tags":[2225,1084,628,6083,392],"class_list":["post-41814","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-112-sayi","category-astronomi","category-bilim-gundemi","category-dergi-sayilari","tag-anti-madde","tag-karanlik-madde","tag-nasa","tag-pamela-uydusu","tag-uzay"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\nPulsarlar evrenin derinliklerinde parlayan devasa n\u00f6tron y\u0131ld\u0131zlar\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7indeki patlamalar\u0131n etkisiyle, Kuzey ve G\u00fcney Kutbu manyetik alan\u0131 ile saniyede binlerce defa devir yapar. Bu Newton tarz\u0131 klasik mekanik kurallar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir durumdur ve Einstein\u2019\u0131n modern fizi\u011finin Newton\u2019un klasik mekani\u011fi \u00fczerindeki zaferini g\u00f6sterir. Pulsarlar\u0131 incelerken g\u00f6kbilimciler, kuantum fizi\u011fi denklemlerini kullan\u0131rlar ve bir puslarda var olan patlama y\u00fcksek miktarda pozitron a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karabilir. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Ting bu g\u00f6r\u00fc\u015fte olsa da onun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc kurulda tart\u0131\u015fmalar devam ediyor. Karanl\u0131k madde ya da anti-madde ile olan ili\u015fkimiz her ge\u00e7en g\u00fcn yak\u0131nla\u015f\u0131yor. Kim bilir, belki bir g\u00fcn bu anti-maddeleri sakland\u0131klar\u0131 \u201ckaranl\u0131k\u201d yerden \u00e7\u0131kartabiliriz.<\/p>\n