Plastikler \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fcyen bir problem. Bunun sebeplerinden biri plasti\u011fin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn hayli zor olmas\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Frontiers in Microbiology Dergisi\u2019nde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re bilim insanlar\u0131 bilinen en sa\u011flam plastik t\u00fcrlerinden birinin par\u00e7alanmas\u0131nda yard\u0131m\u0131 dokunabilecek bir bakteri ke\u015ffettiler.<\/p>\n
“Pseudomonas sp. TDA1” ismi verilen bu bakterinin, buzdolab\u0131ndan ayakkab\u0131ya kadar akl\u0131m\u0131za gelen hemen her \u015feyde kullan\u0131lan poli\u00fcretan bazl\u0131 plastikleri meydana getiren baz\u0131 kimyasal ba\u011flar\u0131 par\u00e7alayabildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Pseudomonas sp. TDA1, poli\u00fcretana sald\u0131ran bilinen ilk bakteri t\u00fcr\u00fc olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. Bu \u00f6nemli bir geli\u015fme, \u00e7\u00fcnk\u00fc poli\u00fcretan bazl\u0131 malzemelerin erime s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011fundan par\u00e7alanmalar\u0131 hayli zordur ve bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015ft\u0131klar\u0131nda zehirli maddeler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kart\u0131rlar.<\/p>\n
Almanya\u2019daki Helmholtz \u00c7evre Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi\u2019nde (UFZ) mikrobiyolog olan ve ara\u015ft\u0131rmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren ekipte yer alan Hermann Heipieper, \u201cBu bakteriler bu tip bile\u015fikleri karbon, nitrojen ve enerji i\u00e7in yegane kaynak olarak kullanabilirler\u201d diyor. \u201cBu bulgu geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc zor olan poli\u00fcratan bazl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin yeniden kullan\u0131labilmesinde \u00f6nemli bir ad\u0131m\u0131 temsil ediyor\u201d.<\/p>\n
Ke\u015fif, bolca at\u0131l halde plasti\u011fin bulundu\u011fu bir at\u0131k sahas\u0131nda yap\u0131ld\u0131. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar genomik analiz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bakterinin t\u00fcr\u00fcn\u00fc tespit ettiler. Ayr\u0131ca bakterinin yeteneklerini s\u0131namak i\u00e7in bir dizi deney daha ger\u00e7ekle\u015ftirdiler. Ekibe g\u00f6re, “Pseudomonas sp. TDA1” toksik bile\u015fiklerle ba\u015fa \u00e7\u0131kabilmeleriyle bilinen bir bakteri grubuna ba\u011fl\u0131. Bu bakteriler ayr\u0131ca \u2013ayr\u0131\u015fan plasti\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 zehirli ortam\u0131n da aralar\u0131nda bulundu\u011fu\u2013 en zorlu ortamlarda hayatta kalabilen “ekstremofil mikroorganizmalar” ailesinin bir par\u00e7as\u0131. Heipieper\u2019e g\u00f6re, bir b\u00f6lgede b\u00fcy\u00fck miktarda plastik toplanmas\u0131, o b\u00f6lgede bolca karbon bulunmas\u0131na ve dolay\u0131s\u0131yla bunu besin olarak de\u011ferlendiren canl\u0131lar\u0131n evrimle\u015fmesine imkan tan\u0131m\u0131\u015f: \u201cOrada \u00e7ok fazla bakteri var ve olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131 evrimle\u015fiyorlar.\u201d<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fma plasti\u011fin geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi probleminin bakteri temelli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in umut vaat eden bir ba\u015flang\u0131\u00e7. Daha \u00f6nce poli\u00fcretan\u0131n par\u00e7alanmas\u0131nda mantarlardan faydalan\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar da yap\u0131lm\u0131\u015f, ancak end\u00fcstriyel kullan\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakterilerin \u00e7ok daha kolay bir se\u00e7enek olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar Pseudomonas sp. TDA1\u2019den bu ama\u00e7la yararlanmaya ba\u015flamadan \u00f6nce, metabolizmas\u0131ndaki biyokimyasal i\u015flemlerle ilgili \u00e7ok daha fazla bilgiye ihtiya\u00e7 oldu\u011funu belirtiyorlar.<\/p>\n
Avrupa\u2019da her sene \u00fcretilen poli\u00fcretan bazl\u0131 plastik miktar\u0131n\u0131n 3.5 milyon tondan fazla oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek burada ciddi bir problemden bahsediyoruz. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gelecekte bu say\u0131n\u0131n daha da y\u00fckselece\u011fini belirtiyor. Bunun imalat sanayiinin tercihi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor \u00e7\u00fcnk\u00fc poli\u00fcretan bazl\u0131 plastikler hafif, dayan\u0131kl\u0131 ve esnektirler; ancak \u00e7\u00f6p sahalar\u0131n\u0131 doldurduklar\u0131nda \u2013aralar\u0131nda kanserojen olanlar\u0131n da bulundu\u011fu\u2013 zehirli kimyasallar yayd\u0131klar\u0131 da bir ger\u00e7ek.<\/p>\n
Di\u011fer yandan poli\u00fcretan t\u00fcketimi konusunda bir \u015feyler yapmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan tek umudumuz bakterileri kullanmak de\u011fil. Bilim insanlar\u0131 bu tarz plastiklerin \u00fcretim s\u00fcrecini de\u011fi\u015ftirmek konusunda da deneyim kazand\u0131lar, ki bu gelecekte onlar\u0131 daha kolay bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015f\u0131r hale getirme potansiyelini ta\u015f\u0131yor. Ayr\u0131ca plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131n ilk elden azalt\u0131lmas\u0131yla ilgili \u00e7abalar\u0131n da art\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz; plasti\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z azal\u0131rsa, daha az \u00fcretmemiz gerekece\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla daha az plasti\u011fi \u00e7\u00f6p sahas\u0131na g\u00f6ndermek zorunda kalaca\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131k.<\/p>\n
Pseudomonas sp. TDA1 geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc zor plastiklerle sava\u015fmada umut vaat ediyor. Bu alandaki di\u011fer umut verici \u00e7al\u0131\u015fmalar, problemin pratik olarak \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc yak\u0131n gelecekte bize sa\u011flayabilir.<\/p>\n
Kaynaklar:<\/strong> https:\/\/www.sciencealert.com\/scientists-identify-a-microbe-that-can-break-down-hard-to-recycle-plastics<\/p>\n https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2020\/mar\/27\/scientists-find-bug-that-feasts-on-toxic-plastic<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Plastikler \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fcyen bir problem. Bunun sebeplerinden biri plasti\u011fin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn hayli zor olmas\u0131. Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Frontiers in Microbiology Dergisi\u2019nde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re bilim insanlar\u0131 bilinen en sa\u011flam plastik t\u00fcrlerinden birinin par\u00e7alanmas\u0131nda yard\u0131m\u0131 dokunabilecek bir bakteri ke\u015ffettiler. “Pseudomonas sp. TDA1” ismi verilen bu bakterinin, buzdolab\u0131ndan ayakkab\u0131ya kadar akl\u0131m\u0131za gelen hemen her \u015feyde kullan\u0131lan poli\u00fcretan […]<\/p>\n","protected":false},"author":677,"featured_media":41848,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[493,4461,491],"class_list":["post-41847","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-bakteri","tag-geri-donusum","tag-plastik"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t