Bebekler, d\u00fcnya hakk\u0131nda \u00f6\u011frenmeleri gereken \u015feyleri, v\u00fccutlar\u0131n\u0131n nas\u0131l hareket etti\u011fini ke\u015ffederek, oyuncaklarla etkile\u015ferek, masa \u00fczerindeki nesneleri itip d\u00fc\u015f\u00fcrerek ve yeti\u015fkinleri g\u00f6zlemleyip onlar\u0131 taklit ederek \u00f6\u011frenir.<\/p>\n
Robotik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan biliminsanlar\u0131, bir robota bir g\u00f6revi nas\u0131l yapmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretirken ise, ya o g\u00f6revi yerine getirecek kodu yazarlar ya da fiziksel olarak robotun elini veya bedenini hareket ettirerek o g\u00f6revi nas\u0131l yapmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6sterirler.<\/p>\n
Washington \u00dcniversitesi Geli\u015fim Psikolojisi ve Bilgisayar Bilimleri b\u00f6l\u00fcmlerinin ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na g\u00f6re, robotlar da t\u0131pk\u0131 bebekler gibi \u00e7evrelerini ke\u015ffedip bilgi toplayarak ve insanlar\u0131 izleyip g\u00f6revini yapmak i\u00e7in neyin gerekti\u011fini g\u00f6rerek \u00f6\u011frenebilir.<\/p>\n
Washington \u00dcniversitesi Bilgisayar Bilimleri ve M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc profes\u00f6r\u00fc, makalenin ba\u015fyazar\u0131 Rajesh Rao \u201cBu geli\u015fmeye t\u0131pk\u0131 bebekler gibi \u00e7evresindeki insanlardan \u00f6\u011frenerek geli\u015fen robotlara ilk ad\u0131m olarak bak\u0131labilir\u201d diyor. \u201cE\u011fer programlama bilmeyen bir insan\u0131n bir robota bir \u015feyler \u00f6\u011fretmesini istiyorsan\u0131z, bunu yapman\u0131n yolu g\u00f6stererek \u00f6\u011fretmektir. Robota bu ki\u015fi bula\u015f\u0131klar\u0131 y\u0131kamay\u0131, \u00e7ama\u015f\u0131r katlamay\u0131 ya da g\u00fcnl\u00fck ev i\u015flerini g\u00f6stererek \u00f6\u011fretebilir. Ancak bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, robotun bu aksiyonlar\u0131 anlayabiliyor ve kendi ba\u015f\u0131na tekrarlayabiliyor olmas\u0131 gerekir.\u201d<\/p>\n
Washington \u00dcniversitesi \u00d6\u011frenme ve Beyin Bilimleri Enstit\u00fcs\u00fc Laboratuvar\u0131\u2019nda (I-LABS) y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7ocuk geli\u015fimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 makine \u00f6\u011frenmesi teknikleriyle harmanlayan ara\u015ft\u0131rma, Plus One <\/em>dergisinde yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n Bu ara\u015ft\u0131rmada ekip, robotikteki temel problemlerden olan insanlar\u0131 izleyerek yeni yetenekler \u00f6\u011frenen robot geli\u015ftirme problemine \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6neren yeni olas\u0131l\u0131ksal bir model geli\u015ftirdi.<\/p>\n Robotik ekibi bu \u00e7al\u0131\u015fmada, daha \u00f6nce 18 ayl\u0131k bebeklerin, yeti\u015fkinlerin aksiyonlar\u0131ndaki sonucu kestirip bu sonuca eri\u015fecek alternatif aksiyonlar geli\u015ftirebildi\u011fini g\u00f6steren \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan, Washington \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Profes\u00f6r\u00fc ve I-LABS y\u00f6neticisi Andrew Meltzoff ile ortak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, bebeklere bir yeti\u015fkinin bir oyunca\u011f\u0131 ortadan ikiye ay\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterildi. Bu \u00f6rnekte yeti\u015fkin oyunca\u011f\u0131 ikiye ay\u0131ram\u0131yordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tutu\u015f \u015feklinden dolay\u0131 elleri oyuncaktan kay\u0131yordu. Bebekler amac\u0131n oyunca\u011f\u0131 par\u00e7alamak oldu\u011funu anlay\u0131p alternatif bir y\u00f6ntem geli\u015ftirdi: Oyunca\u011f\u0131 u\u00e7lar\u0131ndan iyice kavray\u0131p olduk\u00e7a sert \u00e7ekerek par\u00e7alad\u0131lar.<\/p>\n \u00c7ocuklar ama\u00e7 okuyucu yeteneklerini, fizik kurallar\u0131n\u0131 ve aksiyonlar\u0131n\u0131n nesneleri nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6zlemleyerek \u00f6\u011frenir. Meltzoff \u00e7ocuklar\u0131n h\u0131zla bu bilgileri toplamas\u0131n\u0131 oyunlar oynayarak h\u0131zland\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. \u201cAnlams\u0131z g\u00f6z\u00fcken oyunlarla me\u015fgul gibi g\u00f6z\u00fckseler de, bebekler \u00f6\u011frenmelerini bu \u015fekilde geli\u015ftirir. Bu bebeklerin gizli g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bir bebek yeni bir oyunca\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, asl\u0131nda daha \u00f6nce oynad\u0131\u011f\u0131 oyuncaklardan edindi\u011fi bilgi ve tecr\u00fcbeleri kullan\u0131r. Oyunlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda aksiyonlar\u0131n\u0131n d\u00fcnyada nas\u0131l de\u011fi\u015fiklikler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n zihinsel bir modelini olu\u015fturur. Yeni problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n aksiyonlar\u0131ndaki niyetlerinin ke\u015ffedilmesi de bu modelin varl\u0131\u011f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur\u201d diyor.<\/p>\n Rao\u2019nun ekibi de, bebekler \u00fczerindeki bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131, robotlara aksiyonlar\u0131n\u0131n nas\u0131l farkl\u0131 sonu\u00e7lar olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 makine \u00f6\u011frenme algoritmas\u0131na temel olarak kulland\u0131lar.<\/p>\n Bu sonu\u00e7lara dayal\u0131 geli\u015ftirdikleri olas\u0131l\u0131ksal modeli, robotlar\u0131n bir insan\u0131n onlardan ne istedi\u011fini anlamalar\u0131n\u0131, hatta anlamad\u0131klar\u0131 durumlarda o insandan yard\u0131m istemelerini sa\u011flamak i\u00e7in kulland\u0131lar.<\/p>\n Ekip modellerini iki senaryoda test etti: Bir insan\u0131n nereye bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayan bir bilgisayar sim\u00fclasyonu ve farkl\u0131 nesneleri bir masa \u00fczerinde hareket ettiren bir insan\u0131 taklit eden ger\u00e7ek bir robot.<\/p>\n \u0130lk deneyde, sim\u00fclasyon robot kendi kafa hareketlerinin bir modelini \u00e7\u0131kar\u0131yor ve kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131n da ayn\u0131 mekanizmalar\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131m\u0131yla deneye ba\u015fl\u0131yor. Daha sonra insan\u0131n kafa hareketinin ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f noktalar\u0131n\u0131 takip edip nereye bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Sonunda da \u00f6\u011frendi\u011fi modeli kullanarak kar\u015f\u0131s\u0131ndaki insan\u0131n bakt\u0131\u011f\u0131 yere bak\u0131yor.<\/p>\n Bu deney i\u00e7erisinde ekip Meltzoff\u2019un orijinal deneylerden birini de ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Buna g\u00f6re g\u00f6zlerinin ba\u011flanmas\u0131 ve g\u00f6rsel engellerin olmas\u0131 durumlar\u0131na a\u015fina olan \u00e7ocuklar\u0131n, g\u00f6zleri ba\u011fl\u0131 bir yeti\u015fkinin kafas\u0131n\u0131 \u00e7evirdi\u011fi y\u00f6nle ilgilenmedikleri sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6zleri ba\u011fl\u0131 ki\u015finin kafas\u0131n\u0131 \u00e7evirmesine ra\u011fmen g\u00f6remedi\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar yapabiliyordu. Ekip robota da g\u00f6zlerinin ba\u011flanmas\u0131 durumunda olu\u015facak sonu\u00e7lar\u0131 da \u00f6\u011frenmesini s\u00f6ylediklerinde, robotun kar\u015f\u0131s\u0131ndaki g\u00f6zleri ba\u011fl\u0131 ki\u015finin kafa hareketini takip etmedi\u011fini g\u00f6zlemledi. Meltzoff, \u201cBebekler kendi tecr\u00fcbelerinin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in kullan\u0131yorlar, bizim robotumuz da tam olarak bunu yapt\u0131\u201d diyor.<\/p>\n \u0130kinci deneyde, ger\u00e7ek robotun, bir masa \u00fczerindeki baz\u0131 nesneleri itme, kald\u0131r\u0131p ta\u015f\u0131ma gibi aksiyonlar\u0131 \u00f6\u011frenmek \u00fczere tecr\u00fcbe etmesini sa\u011flad\u0131lar. Robot bu tecr\u00fcbelerinden bir model olu\u015fturdu ve bu modeli bir insan\u0131 taklit etmek i\u00e7in kulland\u0131. Tamamen taklit yerine, bazen robot farkl\u0131 y\u00f6ntemler kullanarak istenilen sonuca ula\u015ft\u0131.<\/p>\n Makalenin ba\u015fyazarlar\u0131ndan Washington \u00dcniversitesi Bilgisayar Bilimleri ve M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc doktora \u00f6\u011frencisi Michael Jae-Yoon Chung \u201c\u0130nsan\u0131n nesneyi bir yerden di\u011ferine ittirmesi durumunda, robotun bu i\u015fi kald\u0131r\u0131p ta\u015f\u0131ma ile yapmas\u0131 robot i\u00e7in daha mant\u0131kl\u0131 bir aksiyon olabilir. Bunun i\u00e7in robotun amac\u0131n ne oldu\u011funu bilmesini gerektirir. Bizim \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z da robotik alan\u0131nda \u00f6nemli bir problem olan bu konuyu inceliyor\u201d diyor.<\/p>\n Bu deneyler basit i\u015flemlerin modelinin \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p ama\u00e7lar\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131na e\u011filiyor. Fakat ekip daha karma\u015f\u0131k i\u015flemlerde robotun modellemesinin ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmay\u0131 hedefliyor. \u201cBebekler kendi oyunlar\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 izlemeleri ile \u00f6\u011freniyor ve bebekler bildi\u011fimiz en iyi \u00f6\u011frenici. Neden robotlar\u0131 da bebekler kadar rahat \u00f6\u011frenmeye programlamayal\u0131m ki?\u201d diyor Meltzoff.<\/p>\n Bu ara\u015ft\u0131rma, Donanma Ara\u015ft\u0131rma B\u00fcrosu, Ulusal Bilim Vakf\u0131 ve Intel taraf\u0131ndan destekleniyor.<\/p>\n Makalenin di\u011fer yazarlar\u0131 ise Washington \u00dcniversitesi Bilgisayar Bilimleri ve M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc doktora \u00f6\u011frencisi Abram Friesen ve profes\u00f6r\u00fc Dieter Fox.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bebekler, d\u00fcnya hakk\u0131nda \u00f6\u011frenmeleri gereken \u015feyleri, v\u00fccutlar\u0131n\u0131n nas\u0131l hareket etti\u011fini ke\u015ffederek, oyuncaklarla etkile\u015ferek, masa \u00fczerindeki nesneleri itip d\u00fc\u015f\u00fcrerek ve yeti\u015fkinleri g\u00f6zlemleyip onlar\u0131 taklit ederek \u00f6\u011frenir. Robotik alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan biliminsanlar\u0131, bir robota bir g\u00f6revi nas\u0131l yapmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011fretirken ise, ya o g\u00f6revi yerine getirecek kodu yazarlar ya da fiziksel olarak robotun elini veya bedenini hareket ettirerek […]<\/p>\n","protected":false},"author":741,"featured_media":16440,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[180,19,212,36,31],"tags":[1943,254,494,1105,400],"class_list":["post-4201","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-143-sayi","category-bilim-gundemi","category-bilissel-bilimler","category-psikoloji","category-teknoloji","tag-bebekler","tag-beyin","tag-ogrenme","tag-robot","tag-yapay-zeka"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t