1845-46 y\u0131llar\u0131nda Marx ve Engels taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Alman \u0130deolojisi, <\/em>Tarihsel Materyalizmin ilk defa sistemli olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Tarihsel Materyalizm<\/em> ise diyalektik toplumsal felsefeden<\/em><\/strong> ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Diyalektik toplumsal felsefenin temel e\u011filimi, toplumsal ya\u015fam\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00fcretimini, t\u00fcm insanal varl\u0131\u011f\u0131n en temel boyutu olarak temellendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu felsefe, toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00fcretimini, ideolojilere, bilince vb. dayand\u0131ran sol-Hegelci felsefi g\u00f6r\u00fc\u015flere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek zorundayd\u0131. Alman \u0130deolojisi<\/em>\u2019nin \u00d6ns\u00f6z\u2019\u00fcnde \u015funlar s\u00f6ylenir: \u201cYarat\u0131c\u0131lar, kendi yaratt\u0131klar\u0131 \u015feyler \u00f6n\u00fcnde secdeye varm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6yleyse onlar\u0131, boyunduru\u011fu alt\u0131nda ezildikleri kuruntulardan, fikirlerden, dogmalardan, hayali yarat\u0131klardan kurtaral\u0131m. Fikirlerin egemenli\u011fine kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131ral\u0131m.\u201d Klasik Alman Felsefesi Kom\u00fcnizmin \u00f6n ko\u015fullar\u0131 Alman \u0130deolojisi \u00fczerine s\u00f6ylentiler Ger\u00e7ek Alman sosyalizmi<\/strong> Alman \u0130deolojisi\u2019nin \u00f6nemi D\u0130PNOTLAR 1845-46 y\u0131llar\u0131nda Marx ve Engels taraf\u0131ndan yaz\u0131lan Alman \u0130deolojisi, Tarihsel Materyalizmin ilk defa sistemli olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Tarihsel Materyalizm ise diyalektik toplumsal felsefeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. Diyalektik toplumsal felsefenin temel e\u011filimi, toplumsal ya\u015fam\u0131 ve toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00fcretimini, t\u00fcm insanal varl\u0131\u011f\u0131n en temel boyutu olarak temellendirmeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bu felsefe, toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00fcretimini, […]<\/p>\n","protected":false},"author":274,"featured_media":42059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[144,38],"tags":[3594,6145],"class_list":["post-42058","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-107-sayi","category-dergi-sayilari","tag-alman-ideolojisi","tag-yener-orkunoglu"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/274"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42058\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n\u0130deolojilerin egemenli\u011fine ba\u015fkald\u0131rmak i\u00e7in Klasik Alman Felsefesi i\u00e7inde \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f var. Birinci g\u00f6r\u00fc\u015f, insanlar\u0131 yan\u0131lsamalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirerek, onun yerine insan \u00f6z\u00fcne uygun d\u00fc\u015fen d\u00fc\u015f\u00fcnceleri koymay\u0131 savunuyor; ikinci g\u00f6r\u00fc\u015f, bu yan\u0131lsamalara kar\u015f\u0131, ele\u015ftirici tutum al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyor; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise yan\u0131lsama ve dogmalar\u0131 kafalardan s\u00f6k\u00fcp atal\u0131m diyor. Bu \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn ortak yan\u0131 \u2018ideolojilerin ele\u015ftirisi<\/strong>\u2019 ile ger\u00e7ekli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131labilece\u011fine inanmas\u0131d\u0131r. Marx-Engels\u2019e g\u00f6re, bilincin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc istemek, esasen mevcut olan\u0131 farkl\u0131 yorumlamak, yani farkl\u0131 yorumlama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla mevcut olan\u0131 oldu\u011fu gibi kabul etmek demektir. (1) Dolay\u0131s\u0131yla sol-Hegelciler okulunun ideologlar\u0131, t\u00fcm \u2018ele\u015ftirel\u2019 ve tumturakl\u0131 s\u00f6zlere kar\u015f\u0131n en b\u00fcy\u00fck tutuculard\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>Klasik Alman Felsefesi, \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak maddeyi, maddi toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, ideolojiyi vb temel alm\u0131\u015ft\u0131r. Oysa Marx-Engels\u2019e g\u00f6re insanlar\u0131n \u2018tarihi yapabilmeleri\u2019 i\u00e7in ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilecek durumda olmalar\u0131 gerekti\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fcnden i\u015fe ba\u015flamak gerekir. \u201cAma ya\u015famak i\u00e7in her \u015feyden \u00f6nce i\u00e7mek, yemek, bar\u0131nmak, giyinmek ve daha baz\u0131 ba\u015fka \u015feyler gerekir. Demek ki, ilk tarihsel eylem, bu gereksinmeleri kar\u015f\u0131layacak ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretimi, maddi ya\u015fam\u0131n kendisinin \u00fcretimidir.\u201d (2) Dolay\u0131s\u0131yla toplumsal ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ek \u00fcretimi tarihin ta ba\u015flang\u0131c\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar. Oysa Alman felsefesi toplumsal ya\u015fam bi\u00e7imini hi\u00e7 ele almad\u0131 ve \u201ctarih bak\u0131m\u0131ndan hi\u00e7bir zaman ayaklar\u0131 yere basmad\u0131 ve bu y\u00fczden de hi\u00e7 tarih\u00e7ileri olmad\u0131.\u201d (3)
\nMarx-Engels, ad\u0131 ge\u00e7en \u00e7al\u0131\u015fmada, maddi ger\u00e7ekli\u011fe s\u0131rt \u00e7eviren Alman felsefesiyle hesapla\u015fmaya giri\u015firler. G\u00f6kten yery\u00fcz\u00fcne inen Alman felsefesinin tam tersine, burada, yerden g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r<\/strong>. Bu nedenle imgelerden, ideolojilerden ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerden de\u011fil, toplumsal ya\u015famdan, ger\u00e7ek faal insanlardan yola \u00e7\u0131kmak gerekir. Marx\u2019a g\u00f6re \u201cAlman felsefi ele\u015ftirisi dinsel anlay\u0131\u015flar\u0131n ele\u015ftirisiyle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d (4) Belirli bir s\u0131n\u0131r\u0131n \u00f6tesine gidememi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Alman felsefesinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri, spek\u00fclatif felsefe alan\u0131n\u0131 terk edemediklerinden, maddi ger\u00e7eklikle ve pratik etkinlik ile ba\u011f kuramam\u0131\u015flard\u0131r.
\nMarx-Engels hakl\u0131 olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015fleri ileri s\u00fcren filozoflar hakk\u0131nda \u015fu saptamay\u0131 yapt\u0131lar: \u201cBu filozoflardan hi\u00e7biri, Alman felsefesi ile Alman ger\u00e7e\u011fi aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n, kendi ele\u015ftirileri ile kendi maddi ortamlar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131n ne oldu\u011funu kendi kendine sormay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmedi.\u201d (5) Bu y\u00fczden Marx-Engels Alman \u0130deolojisi<\/em>\u2019nde, ger\u00e7ekli\u011fi de\u011fi\u015ftirmeden, ideolojilerin, fikirlerin de\u011fi\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6ren ve ideolojilerin de\u011fi\u015fmesiyle ger\u00e7ekli\u011fin d\u00fczeltilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen Klasik Alman Felsefesine ele\u015ftiri y\u00f6neltirler. Fikirleri ortaya \u00e7\u0131karan maddi toplumsal ko\u015fullar\u0131 incelerler. Tarihteki \u00e7e\u015fitli \u00fcretim ili\u015fkilerini ve m\u00fclkiyet (a\u015firetsel, antik, feodal) bi\u00e7imlerinin k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yaparlar. Fikirlerin, tasar\u0131mlar\u0131n ve bilincin kayna\u011f\u0131n\u0131n, insanlar\u0131n toplumsal ya\u015fam bi\u00e7imine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.
\nBurada en temel kategorilerden biri olan emek g\u00fcndeme gelir. Toplumsal \u00fcretim s\u00fcreci i\u00e7inde eme\u011fin iki \u00f6zelli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r: (6) Birincisi, emek, belirli nesneleri i\u015fler, de\u011fi\u015ftirir (Neyi nas\u0131l, hangi ara\u00e7larla de\u011fi\u015ftirir?). Bu \u00f6zellik eme\u011fin, nesnel maddi-teknik<\/strong> boyutu olarak adland\u0131r\u0131labilir. Eme\u011fin ikinci \u00f6zelli\u011fi, hangi toplumsal ko\u015fullarda nesnelerin kimler taraf\u0131ndan \u00fcretildi\u011fini g\u00f6sterir. (Kim, nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?) Bu olgu ise, toplumsal hiyerar\u015fi ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkilerine g\u00f6nderme yapar. Bu \u00f6zellik, eme\u011fin, sosyo<\/strong>–politik<\/strong> boyutunu olu\u015fturur. (7) Marx, bu iki \u00f6zelli\u011fi, \u00fcretim g\u00fc\u00e7leri<\/strong> ve \u00fcretim ili\u015fkileri<\/strong> olarak kavramla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>Marx-Engels, tarihteki \u00fcretim bi\u00e7imlerini a\u00e7\u0131klarken, ayn\u0131 zamanda kom\u00fcnist toplumun maddi \u00f6n ko\u015ful olarak, \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminin y\u00fcksek bir evresini gerektirdi\u011fini vurgularlar. Marx-Engels\u2019in bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re, \u2018yabanc\u0131la\u015fman\u0131n\u2019 ortadan kalk\u0131p kom\u00fcnizmin kurulabilmesi i\u00e7in iki pratik ko\u015ful gereklidir: Birincisi, yabanc\u0131la\u015fman\u0131n \u2018katlan\u0131lamaz\u2019 hale gelmesi, ba\u015fka bir deyi\u015fle insan\u0131n yabanc\u0131la\u015fmaya kar\u015f\u0131 devrim yapabilecek hale gelmesi gerekir; yani insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun tamamen \u2018m\u00fclkiyetten yoksun\u2019 bir hale gelmesi gerekir. \u0130kincisi, \u2018m\u00fclkiyetten yoksun\u2019 olman\u0131n, mevcut olan zenginlik ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131yla \u00e7eli\u015fkili hale gelmesi gerekir. Ama bu iki ko\u015ful, \u201c\u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artmas\u0131n\u0131, yani \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin geli\u015fiminin y\u00fcksek bir evresini varsayarlar. \u00d6te yandan \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerin bu geli\u015fmesi kesinlikle vazge\u00e7ilemez, \u00f6nce yerine gelmesi gereken bir pratik ko\u015fuldur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ko\u015ful olmadan, k\u0131tl\u0131k, genel bir durum al\u0131r ve gereksinmeyle birlikte zorunlu olan i\u00e7in sava\u015f\u0131m yeniden ba\u015flar ve gene ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak ayn\u0131 eski \u00e7irkefin i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr.\u201d (8) Marx-Engels, bu sat\u0131rlarda kom\u00fcnizmin en genel \u00f6znel ve nesnel ko\u015fullar\u0131n\u0131 dile getirmektedirler.
\nMarx-Engels a\u00e7\u0131s\u0131ndan, toplumsal ya\u015famdaki olgular\u0131 saptamak yeterli de\u011fildir. Esas olan toplumu de\u011fi\u015ftirmektir. Dolay\u0131s\u0131yla \u201cger\u00e7ekte ve pratik<\/strong> materyalist i\u00e7in, yani kom\u00fcnist<\/strong> i\u00e7in sorun, mevcut d\u00fcnyay\u0131 k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, var olan duruma pratik olarak sald\u0131rmak ve onu de\u011fi\u015ftirmektir.\u201d (9) Marx i\u00e7in kom\u00fcnizm gelecek \u00fclk\u00fcs\u00fc de\u011fil, var olan\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesidir. \u201cKom\u00fcnizm, ne yarat\u0131lmas\u0131 gereken bir durum<\/strong>, ne de ger\u00e7e\u011fin ona uydurulmak zorunda olaca\u011f\u0131 bir \u00fclk\u00fcd\u00fcr<\/strong>.\u201d (10) Marx-Engels, \u2018bug\u00fcnk\u00fc duruma son verecek ger\u00e7ek<\/strong> harekete kom\u00fcnizm\u2019 diyorlard\u0131.<\/p>\n
\n<\/strong>1932 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan Alman \u0130deolojisi <\/em>adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma konusunda \u00e7e\u015fitli s\u00f6ylentiler var. Moskova\u2019daki Marx-Engels Enstit\u00fcs\u00fc ba\u015fkan\u0131 Rjasanow, <\/em>1920-1930 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Marx ve Engels\u2019in t\u00fcm eserlerini bir araya getirme g\u00f6revini \u00fcstlenmi\u015fti. Kimilerine g\u00f6re, Alman \u0130deolojisi<\/em> ad\u0131 alt\u0131nda Marx-Engels\u2019in bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olmam\u0131\u015ft\u0131r. Kimilerine g\u00f6re de hem \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 hem \u00e7al\u0131\u015fmadaki konular\u0131n s\u0131ralanmas\u0131 Rjasanow taraf\u0131ndan belirlenmi\u015ftir. (11) Alman \u0130deolojisi <\/em>eserini daha sonradan yay\u0131nlayan Harald Bluhm\u2019un yorumuna bak\u0131l\u0131rsa Rjasanow\u2019un amac\u0131, Feuerbach \u00fczerine olan b\u00f6l\u00fcm\u00fc, kitab\u0131n ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcne yerle\u015ftirmekti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu b\u00f6l\u00fcmde Tarihsel Materyalizmin teorik temelleri a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Marx\u2019\u0131n hem Stirner, hem de Bauer ve di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlere y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftirilerinin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in, s\u0131ralaman\u0131n tersine \u00e7evrilmesi, yani Feuerbach b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn en ba\u015fa al\u0131nmas\u0131 gerekiyormu\u015f. (12)
\nTarihsel materyalist g\u00f6r\u00fc\u015fleri a\u00e7\u0131klamaya y\u00f6nelik bir \u00e7al\u0131\u015fma olan Alman \u0130deolojisi<\/em>, iki ciltten olu\u015fur. Birinci ciltte, Hegel sonras\u0131 felsefenin ele\u015ftirisi yap\u0131l\u0131r. Esas olarak Feuerbach, B. Bauer ve Stirner\u2019in felsefi g\u00f6r\u00fc\u015fleri ele\u015ftiriye tabi tutulur. \u0130kinci ciltte ise Almanya\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan \u2018hakiki sosyalizmin\u2019 temsilcilerinin (Gr\u00fcn vb.) felsefi g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle hesapla\u015f\u0131l\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n 1. cildinin, k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmi\u015ftir; yani yakla\u015f\u0131k olarak d\u00f6rtte biri kadar\u0131 T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\nKendilerini \u2018ger\u00e7ek\u2019 sosyalistler olarak adland\u0131ran baz\u0131 yazarlar, Almanya\u2019n\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate almadan \u0130ngiltere ve Fransa\u2019daki sosyalist, kom\u00fcnist fikirleri benimseyerek bu fikirlerin Alman felsefesiyle kar\u0131\u015f\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu \u2018ger\u00e7ek sosyalistler\u2019, Fransa ve \u0130ngiltere\u2019deki kom\u00fcnist literat\u00fcr\u00fcn, bu \u00fclkelerdeki ger\u00e7ek hareketin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc ve ifadesi oldu\u011funu kavramaktan ziyade, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, toplumsal ko\u015fullardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, s\u0131rf akl\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu san\u0131rlar. O \u00fclkelerdeki d\u00fc\u015f\u00fcncelerin, belli toplumsal ko\u015fullar alt\u0131nda belirli toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 ifade ettiklerini anlamaktan yoksundurlar. Bu tip sosyalistlere g\u00f6re Frans\u0131z literat\u00fcr\u00fcnde ifade edilen d\u00fc\u015f\u00fcnceler, o d\u00f6nemdeki belli bir toplumsal d\u00fczeyin, belli bir s\u0131n\u0131f\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 dile getiren d\u00fc\u015f\u00fcnceler de\u011fil, toplumun \u2018akl\u0131n ilkelerine\u2019 g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlenmesini ifade ederler.
\nMarx-Engels a\u00e7\u0131s\u0131ndan, Alman \u0130deolojisi<\/em>, ger\u00e7ek sosyalistlerin, maddi toplumsal ili\u015fkileri g\u00f6rmesini engellemektedir. Bu t\u00fcr Alman yazarlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Frans\u0131z ve \u0130ngiliz kom\u00fcnistleri, emprizmin \u00f6tesine gidememi\u015flerdir; dolay\u0131s\u0131yla ger\u00e7ek sosyalizm, ancak Alman felsefesinin ak\u0131lc\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00fczgecinden ge\u00e7tikten sonra m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Alman \u2018ger\u00e7ek sosyalizm\u2019 ak\u0131m\u0131na g\u00f6re ger\u00e7i kom\u00fcnist d\u00fc\u015f\u00fcnceler Fransa\u2019da ortaya \u00e7\u0131kt\u0131; ama Frans\u0131zlar ger\u00e7ek sosyalizmi anlayamad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131zlar politika<\/strong> \u00fczerinden kom\u00fcnizme ula\u015ft\u0131lar; oysa Almanlar, metafizik ve felsefe \u00fczerinden sosyalizme vard\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 \u2018hakiki sosyalizm\u2019 Almanlara \u00f6zg\u00fcd\u00fcr. Frans\u0131z kom\u00fcnizmi, Alman biliminin yard\u0131m\u0131yla, hakiki sosyalizme d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015fm\u00fc\u015f! Hakiki sosyalizmi Alman ulusal gururu olarak g\u00f6steren ve buna kom\u015fu-halklar\u0131n g\u0131pta etti\u011fini lanse eden \u2018Ger\u00e7ek Sosyalizmi\u2019 Marx-Engels ele\u015ftirir. Marx-Engels i\u00e7in kendini \u2018ger\u00e7ek sosyalizm\u2019 olarak g\u00f6ren ak\u0131m, Frans\u0131z fikirlerinin Alman ideolojisinin diline \u00e7evrilmesi ve kom\u00fcnizm ile Alman ideolojisi aras\u0131nda rastlant\u0131sal (willk\u00fcrlich<\/em>) kurulan ba\u011fa dayanmaktad\u0131r. Marx-Engels, Almanya\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan \u2018ger\u00e7ek sosyalizm\u2019 savunucular\u0131n\u0131 bilinci toplumsal ko\u015fullardan ay\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in ele\u015ftirirler. Bu yazarlar \u201cger\u00e7ek tarihsel zeminden koparak, ideoloji alan\u0131nda yer almaktad\u0131rlar, ger\u00e7ek ili\u015fkileri tan\u0131mad\u0131klar\u0131ndan, mutlak ideolojik y\u00f6ntemlerle fantezi ili\u015fkiler tasarlarlar.\u201d
\nMarx\u2019\u0131n 1844 Elyazmalar\u0131<\/em>\u2019ndaki ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015flerden biri kaba-e\u015fitlik\u00e7i kom\u00fcnizme<\/strong> y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftiridir. San\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, kaba-e\u015fitlik\u00e7i kom\u00fcnizm, \u00f6zel m\u00fclkiyetin ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131p kolektif m\u00fclkiyetin getirilmesini savunmaz. Kaba-e\u015fitlik\u00e7i kom\u00fcnizm, \u00f6zel m\u00fclkiyetin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00f6zel m\u00fclkiyetin e\u015fit payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 savunur. Yani \u00f6zel m\u00fclkiyet genelle\u015ftirilir; herkesin \u00f6zel m\u00fclkiyeti e\u015fitlenir. B\u00f6ylesi kaba-e\u015fitlik\u00e7i bir kom\u00fcnizmi Marx kesinlikle reddeder. \u00d6zel m\u00fclkiyetin kabaca genelle\u015ftirilmesi fikrini Marx \u015f\u00f6yle de\u011ferlendirir: \u201cBu fikir, k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve e\u015fitle\u015ftirme e\u011filimi bi\u00e7imi alt\u0131nda, en az\u0131ndan daha<\/strong> zengin<\/strong> \u00f6zel m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131 \u00e7evrilmi\u015ftir; \u00f6yle ki k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve e\u015fitle\u015fme e\u011filimi rekabetin \u00f6z\u00fcn\u00fcn ta kendini olu\u015fturur. Kaba kom\u00fcnizm, bir asgari tasar\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak, bu k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve e\u015fitle\u015ftirmenin tamamlanmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.\u201d (13)
\nKarl Gr\u00fcn ve Kuhlamm gibi \u2018ger\u00e7ek sosyalizmi\u2019 savunan yazarlar ele\u015ftiri ya\u011fmuruna tutulur. Gr\u00fcn, burnu havada bir edayla, Frans\u0131zlar\u0131n, \u0130ngilizlerin, Bel\u00e7ikal\u0131lar\u0131n ve Kuzey Amerikal\u0131lar\u0131n Almanlardan ger\u00e7ek sosyalizmi \u00f6\u011frenmelerini savunur. (14) Gr\u00fcn, Frans\u0131z sosyalistlerini k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen bir yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterir. Marx-Engels, Saint-Simon\u2019u okumadan ele\u015ftiren Gr\u00fcn\u2019\u00fc sert bir \u015fekilde ele\u015ftirir.
\nAlmanya\u2019da ger\u00e7ek, co\u015fkulu, kararl\u0131 pratik parti m\u00fccadeleleri olmad\u0131\u011f\u0131ndan, ortaya \u00e7\u0131kan sosyal hareketler ba\u015flang\u0131\u00e7ta esas olarak yaln\u0131zca edebiyat, \u015fiir vb. bi\u00e7imlerine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Marx\u2019a g\u00f6re ger\u00e7ek pratik m\u00fccadeleler ve kom\u00fcnist partisi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra, \u2018ger\u00e7ek sosyalizm\u2019 k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi kendine \u00e7ekebilecektir ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvaziyi temsil etmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalacakt\u0131r.<\/p>\n
\n<\/strong>\u2018Farelerin kemirici ele\u015ftirisine\u2019 terk edilen Alman \u0130deolojisi<\/em>, tarihsel materyalizmin temellerini atan bir eser olarak g\u00f6r\u00fclebilir. Marx, Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk<\/em>\u0131\u2019ya yazd\u0131\u011f\u0131 \u00d6ns\u00f6z\u2019de \u015f\u00f6yle diyor: \u201c1845 ilkyaz\u0131nda, o da [Engels kastediliyor. Y.O] gelip Br\u00fcksel\u2019e yerle\u015fti\u011fi zaman, birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya ve Alman felsefesinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda olan kendi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 olu\u015fturmaya karar verdik: bu, ger\u00e7ekte, bizim ge\u00e7mi\u015fteki felsefi bilincimizle hesapla\u015fmam\u0131zd\u0131. Bu plan\u0131m\u0131z, Hegel-sonras\u0131 felsefenin bir ele\u015ftirisi bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015fti. El yaz\u0131s\u0131, formalar halinde, iki cilt olarak, Vestfalya\u2019daki yay\u0131nevi sahibinin elindeydi ki, yeni geli\u015fmelerin, yap\u0131t\u0131n bas\u0131lmas\u0131n\u0131 olanaks\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Biz, g\u00f6r\u00fc\u015flerimizi a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak olan ba\u015fl\u0131ca amac\u0131m\u0131za vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, el yaz\u0131s\u0131n\u0131 farelerin kemirici ele\u015ftirisine seve seve terk ettik.\u201d (15)
\nBu \u00e7al\u0131\u015fmada, bir tarafta toplumdan ve tarihten ba\u011f\u0131ms\u0131z olan felsefelerin ele\u015ftirisi yap\u0131l\u0131rken, di\u011fer tarafta mevcut durumu de\u011fi\u015ftirmenin gereklili\u011fi vurgulan\u0131r. Marx-Engels\u2019e g\u00f6re olgular\u0131, tarihten ve toplumsal ya\u015famdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele alan yakla\u015f\u0131mlar\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yoktur.
\nAlman \u0130deolojisi<\/em> adl\u0131 eserin en ilgin\u00e7 yan\u0131 felsefenin konusunu<\/strong> de\u011fi\u015ftirmesidir. Daha \u00f6nceleri, varl\u0131k, bilgi teorisi, etik ve din gibi konular\u0131 ele alan felsefe, \u015fimdi tarih, toplum, \u00fcretim vb. alanlara a\u00e7\u0131larak yeni konulara<\/strong> y\u00f6nelir. Ama bu y\u00f6neli\u015f sadece konularda bir de\u011fi\u015fiklik de\u011fil, perspektiflerde de yeniliklere yol a\u00e7ar; tarihsel geli\u015fmeleri ve toplumsal de\u011fi\u015fimleri konu edinen bir felsefe, konulara uygun y\u00f6ntemi gerektirir. Tarihin, toplumun, \u00fcretimin konu olarak saptanmas\u0131, tarihsel geli\u015fmeyi hakk\u0131yla ele alacak y\u00f6ntemi de gerektirmi\u015ftir. Alman \u0130deolojisi<\/em>\u2019nde diyalektik ve tarihsel materyalizm ayr\u0131m\u0131 yap\u0131lmaz. Bu nedenle Alman \u0130deolojisi<\/em>, diyalektik toplumsal felsefenin<\/strong> ilk genel a\u00e7\u0131mlanmas\u0131n\u0131 yapan bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Marx\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesini ekonomizme indirgeyenler, Marx\u2019\u0131n teorisinin derinli\u011fini anlamayanlard\u0131r. Marx\u2019a g\u00f6re ideoloji, iktisat taraf\u0131ndan de\u011fil, insan\u0131n do\u011fa ve insan\u0131n insanla ili\u015fkisiyle belirlenen toplumsal ya\u015fam taraf\u0131ndan belirlenir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, iktisad\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 olarak alg\u0131lanmamal\u0131. Elbette iktisat, toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00e7ekirde\u011fini olu\u015fturur, ama toplumsal ya\u015fam\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn yerine konulamaz. \u00a0Farelerin kemirici ele\u015ftirisine b\u0131rak\u0131lan bu eserin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiyeli okur i\u00e7in bir kazan\u0131m olacakt\u0131r<\/p>\n
\n<\/strong>1) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.18.
\n2) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi,<\/em> Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.33.
\n3) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.33.
\n4) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.17.
\n5) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.19.
\n6) Marek J. Siemek, Von Marx zu Hegel (Marx\u2019tan Hegel\u2019e<\/em>), Verlag K\u00f6nigshausen & Neumann GmBH, 2002, W\u00fcrzburg, s.26.
\n7) Marek J. Siemek, Von Marx zu Hegel (Marx\u2019tan Hegel\u2019e<\/em>), Verlag K\u00f6nigshausen & Neumann GmBH, 2002, W\u00fcrzburg, s.27.
\n8) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.43.
\n9) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.29.
\n10) Marx-Engels, Alman \u0130deolojisi<\/em>, Se\u00e7me Eserler 1, Sol Yay\u0131nlar\u0131, s.42.
\n11) Bkz. araHarald Bluhm, Karl Marx\/ Friedrich Engels: Die deutsche Ideologie<\/em>, Berlin: Akademie Verlag 2009.
\n12) Bkz. araHarald Bluhm, Karl Marx\/ Friedrich Engels: Die deutsche Ideologie<\/em>, Berlin: Akademie Verlag 2009, s.168.
\n13) Marx, 1844 (Ekonomi politik ve Felsefi) Elyazmalar\u0131<\/em>, s.170.
\n14) Bkz. Die Deutsche Ideologie<\/em>, http:\/\/www.mlwerke.de\/me\/me03\/me03_473.htm#II_IV.
\n15) Marx, EkonomiPoliti\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131<\/em>, s.27.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"