{"id":42063,"date":"2020-04-10T18:18:18","date_gmt":"2020-04-10T15:18:18","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=42063"},"modified":"2020-04-10T18:18:48","modified_gmt":"2020-04-10T15:18:48","slug":"farelerin-yuz-ifadeleri-duygularini-yansitiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/04\/10\/farelerin-yuz-ifadeleri-duygularini-yansitiyor","title":{"rendered":"Farelerin y\u00fcz ifadeleri duygular\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yor"},"content":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar farelerin duygu durumlar\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 y\u00fcz ifadeleri tan\u0131mlad\u0131lar. \u0130nsanlara benzer bir \u015fekilde, bir fare tatl\u0131 veya ac\u0131 bir \u015fey tatt\u0131\u011f\u0131nda veya endi\u015feli hale geldi\u011finde y\u00fcz\u00fc -her bir durumda- birbirinden tamamen farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Farelerdeki duygular\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale gelmesiyle birlikte n\u00f6robiyologlar, duygular\u0131n beyinde nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi ve i\u015flendi\u011fiyle ilgili temel mekanizmalar\u0131 ara\u015ft\u0131rabilecekler.<\/p>\n

Farelerin duygular\u0131na g\u00f6re sergiledikleri farkl\u0131 y\u00fcz ifadelerini tan\u0131mlayan ilk ki\u015filer Max Planck N\u00f6robiyoloji Enstit\u00fcs\u00fc’ndeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lard\u0131r. Zevk, i\u011frenme, korku ve benzeri duygular\u0131 yans\u0131tan y\u00fcz ifadeleri her insanda ayn\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin, bir \u015feyden tiksinirsek; g\u00f6zlerimiz daral\u0131r, burnumuz k\u0131r\u0131\u015f\u0131r ve \u00fcst duda\u011f\u0131m\u0131z asimetrik olarak bozulur. Yenido\u011fanlar bile \u00fczg\u00fcn veya mutlu olduklar\u0131nda ya da tiksinti duyduklar\u0131nda birbirinden farkl\u0131 y\u00fcz ifadeleriyle tepki verirler. Ayn\u0131 zamanda, evcil hayvanlar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcz ifadelerinden de duygular\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, evde bak\u0131m\u0131n\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer hayvanlar\u0131n y\u00fczleri bizim i\u00e7in ifadesiz g\u00f6r\u00fcnebilir; ancak Max Planck\u2019teki biliminsanlara g\u00f6re bu do\u011fru de\u011fil.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, yapay g\u00f6r\u00fc\u015f teknolojisi kullanarak farelerin y\u00fcz ifadeleriyle be\u015f farkl\u0131 duygu durumunu g\u00fcvenilir bir \u015fekilde ili\u015fkilendirdiler. \u00d6yle ki, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu duygular\u0131n ay\u0131rt ediciliklerini bile \u00f6l\u00e7ebildiler.<\/p>\n

Sevinme ifadesi
\n<\/strong>\"\"\u00c7al\u0131\u015fma, bir farenin y\u00fcz ifadesinin asl\u0131nda sadece \u00e7evreye y\u00f6nelik bir tepki olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Bu y\u00fcz ifadesi, ifadenin olu\u015fmas\u0131na neden olan \u015feyin faredeki duygusal de\u011ferini de yans\u0131tmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 y\u00f6neten Nadine Gogolla, suya ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131nda \u015feker \u00e7\u00f6zeltisi yalayan farelerin sevinme ifadesi ile \u00e7\u00f6zeltiyi suya ihtiya\u00e7 duymad\u0131klar\u0131 zamanda yalayan farelerin ifadesini k\u0131yaslad\u0131 ve suya ihtiya\u00e7 duyanlar\u0131n \u00e7ok daha fazla sevinme ifadesi g\u00f6sterdiklerini s\u00f6yledi. Bunun yan\u0131nda, k\u0131smen tuzlu bir \u00e7\u00f6zelti tadan farelerin ise \u00e7ok tuzlu \u00e7\u00f6zeltiyi tadanlara g\u00f6re daha memnun ifadeler g\u00f6sterdi\u011fini belirtti. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, bu ve benzeri deneylerden, duyusal uyarandan ayr\u0131lmaks\u0131z\u0131n y\u00fcz ifadelerinin asl\u0131nda bir duygunun i\u00e7sel ve \u00f6zel karakterini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131yorlar.<\/p>\n

Ayr\u0131ca duygular yaln\u0131zca harici bir uyarana tepki de\u011fildir; beynin kendi mekanizmalar\u0131 yoluyla ortaya \u00e7\u0131karlar. Buradan hareketle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, beynin farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki n\u00f6ral aktivitenin y\u00fcz ifadelerini nas\u0131l etkiledi\u011fini ara\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n

Duygular\u0131n arkas\u0131ndaki mekanizma<\/strong>
\nFarelerdeki y\u00fcz ifadeleri ke\u015ffinin en b\u00fcy\u00fck faydas\u0131, duygular\u0131 meydana getiren mekanizmalar\u0131 tan\u0131mlaman\u0131n art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131d\u0131r. \u015eimdiye dek, duygular\u0131n g\u00fcvenilir bir \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc olmadan beynindeki k\u00f6kenlerini incelemenin zorlu\u011fu tam anlam\u0131yla bir problemdi. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Nejc Dolensek, “Biz insanlar, farelerin y\u00fcz ifadelerinde bariz olmayan bir de\u011fi\u015fiklik fark edebilsek de ifadenin arkas\u0131ndaki duyguyu sadece b\u00fcy\u00fck bir deneyim ile tan\u0131yabilir ve yo\u011funlu\u011funu neredeyse hi\u00e7 belirleyemeyiz” diyor: \u201cOtomatik y\u00fcz tan\u0131ma sistemimizle art\u0131k bir duygunun yo\u011funlu\u011funu ve do\u011fas\u0131n\u0131 milisaniye cinsinden \u00f6l\u00e7ebilir ve bunu ilgili beyin alanlar\u0131ndaki n\u00f6ral aktivite ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabiliriz.” B\u00f6ylesi bir beyin alan\u0131 ise, hayvanlarda ve insanlardaki duygular\u0131n alg\u0131lanmas\u0131 ve duygusal davran\u0131\u015f ile ili\u015fkili olan ins\u00fcler kortekstir.<\/p>\n

\"\"Biliminsanlar\u0131 2-foton mikroskopi (2-photon microscopy) y\u00f6ntemini kullanarak ayr\u0131 ayr\u0131 n\u00f6ronlar\u0131n aktivitesini \u00f6l\u00e7erken e\u015f zamanl\u0131 olarak farenin duygu durumlar\u0131n\u0131 g\u00f6steren y\u00fcz ifadelerini kaydettiklerinde ortaya \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fey \u00e7\u0131kt\u0131. Ins\u00fcler korteksin her bir n\u00f6ronu, farenin y\u00fcz ifadesi ile ayn\u0131 \u015fiddette ve tam olarak ayn\u0131 zamanda reaksiyona girmi\u015fti. Buna ek olarak her bir n\u00f6ron yaln\u0131zca tek bir duyguyla ili\u015fkilendi. Bu sonu\u00e7lar, en az\u0131ndan ins\u00fcler kortekste her biri spesifik olarak bir hissi yans\u0131tan duygu n\u00f6ronlar\u0131n\u0131n var oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Nadine Gogolla, “Art\u0131k farelerin denek olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hayvan modelinde y\u00fcz ifadelerini kay\u0131t alt\u0131na alarak duygular\u0131n arkas\u0131ndaki temel n\u00f6ral mekanizmalar\u0131 ara\u015ft\u0131rabiliriz” diyerek bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n anksiyete ve depresyon gibi bozukluklar\u0131n ve duygular\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6nemli bir \u00f6nko\u015ful oldu\u011funu ekledi.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> SCIENCE DAILY<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar farelerin duygu durumlar\u0131 i\u00e7in farkl\u0131 y\u00fcz ifadeleri tan\u0131mlad\u0131lar. \u0130nsanlara benzer bir \u015fekilde, bir fare tatl\u0131 veya ac\u0131 bir \u015fey tatt\u0131\u011f\u0131nda veya endi\u015feli hale geldi\u011finde y\u00fcz\u00fc -her bir durumda- birbirinden tamamen farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Farelerdeki duygular\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclebilir hale gelmesiyle birlikte n\u00f6robiyologlar, duygular\u0131n beyinde nas\u0131l \u00fcretildi\u011fi ve i\u015flendi\u011fiyle ilgili temel mekanizmalar\u0131 ara\u015ft\u0131rabilecekler. Farelerin duygular\u0131na g\u00f6re sergiledikleri farkl\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1248,"featured_media":42065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[1159,1115,1087,6146],"class_list":["post-42063","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-duygu","tag-fare","tag-noron","tag-yuz-ifadesi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t