Kapitalist sistemin lider devletleri de dahil olmak \u00fczere pek \u00e7ok devlet koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u0131nav veremedi, veremiyor. Bu \u00e7aptaki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131yla ba\u015f edebilecek ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Asl\u0131nda bu yeni bir durum de\u011fil. Mevcut sistem, ter\u00f6r, g\u00f6\u00e7, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011fu, k\u00fcresel ekolojik krizler vb. konusunda da yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bunlar zamana yay\u0131labilen ve etkileri hemen g\u00f6z\u00fckmeyen sorunlard\u0131r. Oysa koronovir\u00fcs salg\u0131n\u0131 h\u0131zla k\u00fcresel etki yapan bir olay ve dolay\u0131s\u0131yla sistemin b\u00fct\u00fcn zay\u0131fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131n\u0131 aniden g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Ama bu saptamadan yola \u00e7\u0131karak salg\u0131n sonras\u0131 kapitalizmi ele\u015ftiren sosyalist hareketlerin otomatikman g\u00fc\u00e7 kazanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek fazla iyimserlik olur. B\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131k elbette vard\u0131r; ama g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u0131n\u0131f hareketlerinin ve bu hareketler i\u00e7inde \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u00f6nc\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131nda.<\/p>\n
Tarihte her zaman g\u00fcvenlik sorunlar\u0131 otoriter y\u00f6netimleri davet eder. B\u00f6yle ko\u015fullarda g\u00fcvenlik talebine yan\u0131t verebilen g\u00fc\u00e7ler iktidara gelir. Bunlar da genellikle egemen s\u0131n\u0131f\u0131n otoriter kanatlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bir olas\u0131l\u0131k da krizin iyice derinle\u015fmesi, sistemin sahiplerini fazlaca y\u0131pratarak \u00e7aresiz b\u0131rakmas\u0131, toplumun g\u00fcvenlik talebine yan\u0131t verecek bir g\u00fcc\u00fcn bulunmamas\u0131 durumudur. Yani bir t\u00fcr \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn ve otorite bo\u015flu\u011funun veya \u00e7ok-otoriteli kaotik bir ortam\u0131n olu\u015fmas\u0131d\u0131r. Tarihte b\u00f6yle d\u00f6nemlerin de \u00f6rnekleri var. Bu ko\u015fullarda, ba\u015fta zay\u0131f da olsa \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir g\u00fcc\u00fcn kararl\u0131 bir \u00e7\u0131k\u0131\u015fla toplum i\u00e7inde h\u0131zla g\u00fc\u00e7lenmesi ve iktidara y\u00fcr\u00fcmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. Yak\u0131n tarihteki demokratik ve sosyalist devrimler (\u00f6rne\u011fin 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131ndaki Kemalist devrim de dahil olmak \u00fczere Sovyet ve \u00c7in devrimleri) b\u00f6yle ko\u015fullar\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcrler.<\/p>\n
Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 hangisine yol a\u00e7abilir? Kesin saptamalarda bulunmak i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7ok erken. Kan\u0131mca salg\u0131n\u0131n \u015fu andaki seyri, en tahripk\u00e2r oldu\u011fu \u00fclkelerde bile bir otorite bo\u015flu\u011fu yaratabilecek d\u00fczeyde de\u011fil. Dolay\u0131s\u0131yla olu\u015fan g\u00fcvenlik talebine otoriter-fa\u015fizan g\u00fc\u00e7lerin yan\u0131t verme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. B\u00f6yle ciddi bir tehlike var, \u00e7\u00fcnk\u00fc emek odaklar\u0131 d\u00fcnyada da \u00fclkemizde de bu noktada bir bilek g\u00fcre\u015fine kalk\u0131\u015fabilecek g\u00fc\u00e7te g\u00f6z\u00fckm\u00fcyorlar.<\/p>\n
Ama \u015funu da saptayal\u0131m: Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 t\u00fcm \u00fclkelerde s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerini derinle\u015ftirdi ve asl\u0131nda ne kadar keskin oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Egemen s\u0131n\u0131f\u0131n ve onun devletinin krizin b\u00fct\u00fcn y\u00fck\u00fcn\u00fc emek\u00e7ilerin ve yoksullar\u0131n s\u0131rt\u0131na y\u00fckleyerek d\u00fcze \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 net olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye\u2019de iktidar neredeyse emek\u00e7iler ve yoksullar \u00fczerinden \u201cs\u00fcr\u00fc ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u201d politikas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7iriyor. Bu bir s\u0131n\u0131f kini birikimi yaratacakt\u0131r. Ama bu kin kimin havuzuna akar, onu politik g\u00fc\u00e7 dengeleri belirleyecektir.<\/p>\n
\u00d6te yandan kriz derinle\u015febilir. Sadece salg\u0131n\u0131n seyrinden s\u00f6z etmiyorum. Salg\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ortam ba\u015fka krizleri de tetikleyebilir. Ortada ulusal veya uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bir\u00e7ok toplumsal ve politik \u00e7eli\u015fki var. Bu \u00e7eli\u015fkilerin taraflar\u0131 da sahne alabilir. Ayr\u0131ca do\u011fa ba\u015fka s\u00fcrprizler de yapabilir. Ve ortaya sistemin ba\u015f edemeyece\u011fi bir \u201ckrizler ortam\u0131\u201d \u00e7\u0131kabilir, kaotik bir s\u00fcrece girilebilir.<\/p>\n
Ne olursa olsun eskisinden farkl\u0131 bir d\u00f6neme giriyor d\u00fcnyam\u0131z ve \u00fclkemiz. G\u00fc\u00e7l\u00fc olan\u0131n s\u00f6z sahibi olaca\u011f\u0131, ama mevcut zay\u0131f\u0131n h\u0131zla g\u00fc\u00e7 kazanabilme ko\u015fullar\u0131n\u0131n da olu\u015fabilece\u011fi bir s\u00fcrece giriyoruz san\u0131r\u0131m.<\/p>\n
Hay\u0131rl\u0131s\u0131\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kapitalist sistemin lider devletleri de dahil olmak \u00fczere pek \u00e7ok devlet koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 bir s\u0131nav veremedi, veremiyor. Bu \u00e7aptaki g\u00fcvenlik sorunlar\u0131yla ba\u015f edebilecek ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Asl\u0131nda bu yeni bir durum de\u011fil. Mevcut sistem, ter\u00f6r, g\u00f6\u00e7, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 bozuklu\u011fu, k\u00fcresel ekolojik krizler vb. konusunda da yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131. Fakat bunlar zamana yay\u0131labilen ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":493,"featured_media":42555,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[5763,1565,5764,478,838],"class_list":["post-42554","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-koronavirus","tag-kriz","tag-salgin","tag-sinif","tag-turkiye"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42554","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42554"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42554\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42554"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42554"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42554"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}