{"id":42667,"date":"2012-12-01T23:46:53","date_gmt":"2012-12-01T21:46:53","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=42667"},"modified":"2020-04-18T23:54:13","modified_gmt":"2020-04-18T20:54:13","slug":"insanlar-gittikce-aptallasiyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/12\/01\/insanlar-gittikce-aptallasiyor-mu","title":{"rendered":"\u0130nsanlar gittik\u00e7e aptalla\u015f\u0131yor mu?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Haz\u0131rlayan: Damla G\u00f6l<\/strong><\/p>\n<p>Avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen atalar\u0131m\u0131zla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n zeki olma gereklili\u011fi azalm\u0131\u015f durumda. Bir biliminsan\u0131n\u0131n da iddia etti\u011fi \u00fczere, bu durum insanlar\u0131n kademe kademe aptalla\u015fmas\u0131na neden olabilir.<\/p>\n<p>Stanford \u00dcniversitesi\u2019nden biyolog Geral Crabtree, insanlar\u0131n i\u015fler \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kmadan bu probleme teknolojik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. <em>Trends in Genetics <\/em>dergisinde konuya dair hipotezinin genel bir \u00e7er\u00e7evesini \u00e7izen Crabtree\u2019ye g\u00f6re, bu sayede insanlar\u0131n \u00f6ylece oturup sonsuza kadar televizyondaki programlar\u0131n tekrarlar\u0131n\u0131 izleyece\u011fi bir gelece\u011fi de d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kalmayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Zek\u00e2 gerektiren davran\u0131\u015flar, genlerin yerinde ve do\u011fru \u015fekilde g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor. Bu da, Crabtree i\u00e7in bu problemin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n esas nedeni. Genlerin bu d\u00fczenli i\u015flevlerinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131, pek \u00e7ok evrimsel s\u00fcreci de beraberinde getirmeli.<\/p>\n<p>Hayat, ilk insanlar i\u00e7in \u00e7ok ac\u0131mas\u0131zd\u0131. \u00d6rne\u011fin, b\u00fcy\u00fck ve tehlikeli bir hayvan\u0131 \u00f6ld\u00fcrecek kadar zeki olmayan insanlar do\u011fada hayatlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezlerdi. Bu amans\u0131z yar\u0131\u015f, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli dikkatli ve zeki olmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131. Crabtree\u2019ye g\u00f6re, bug\u00fcn de zeki olmaya y\u00f6nelik bask\u0131 s\u00f6z konusu olabilir; ancak bu art\u0131k bir \u00f6l\u00fcm kal\u0131m meselesi de\u011fil. \u0130nsanlar\u0131n entelekt\u00fcel yetileri i\u00e7in \u201cBelki de bundan 2000-6000 y\u0131l \u00f6nce doru\u011fa ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.\u201d diyor biyolog.<\/p>\n<p>Beyin i\u015flevlerimizi ger\u00e7ekle\u015ftirmemizi sa\u011flayan kar\u0131\u015f\u0131k gen a\u011flar\u0131 mutasyonlara olduk\u00e7a yatk\u0131n ve bu beyinsel i\u015flevler art\u0131k ac\u0131mas\u0131z do\u011fal ortamlarda da ay\u0131klanm\u0131yor. \u201cEntelekt\u00fcel yetilerimizin ve zek\u00e2 ile ilgili binlerce genin olabilece\u011fi en iyi duruma gelmesi, atalar\u0131m\u0131z Afrika\u2019dan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce, s\u00f6zs\u00fcz ileti\u015fim kuran ve da\u011f\u0131n\u0131k yerle\u015fim sisteminde ya\u015fayan insan gruplar\u0131n\u0131n d\u00f6neminde ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d diyor Crabtree. Ona g\u00f6re, b\u00f6yle bir ortamda zek\u00e2 hayatta kalman\u0131n tek yoluydu.<\/p>\n<p>Bu a\u00e7\u0131dan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yava\u015f yava\u015f gerilemeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rebiliriz. Tar\u0131m\u0131n geli\u015fmesiyle birlikte, kentle\u015fme ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu kentle\u015fme, do\u011fal seleksiyonun g\u00fcc\u00fcn\u00fc yani \u00e7evresel bask\u0131lar\u0131n entelekt\u00fcel yetersizliklere neden olan mutasyonlar\u0131n ay\u0131klanmas\u0131 \u00fczerindeki etkisini zay\u0131flatm\u0131\u015f olabilir.<\/p>\n<p>\u0130nsan genomunda ortaya \u00e7\u0131kan zararl\u0131 mutasyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131yla ilgili incelemelere dayanarak ve entelekt\u00fcel yetiler i\u00e7in 2000 ila 5000 gen gerekti\u011fi varsay\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, Crabtree \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 3000 y\u0131l i\u00e7inde, yani yakla\u015f\u0131k 120 nesil sonra, hepimizin entelekt\u00fcel ya da duygusal dengelerine zarar verecek iki ya da daha fazla mutasyon ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor. \u00dcstelik sinirbilimdeki son bulgular da beyin fonksiyonlar\u0131nda g\u00f6rev yapan genlerin mutasyona belirgin bir yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>Rahatlatan a\u00e7\u0131klama da yine ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n kendisinden geliyor: Bu gerileme yava\u015f bir seyir izlemekte. Toplumlar\u0131n ke\u015fif ve ilerleme h\u0131zlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, gelece\u011fin teknolojileri bu probleme yeni \u00e7\u00f6z\u00fcmler ortaya koyabilecektir. \u201cBana kal\u0131rsa, entelekt\u00fcel i\u015flevlerimize g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcren milyonlarca insan mutasyonunun her birini ve bunlar\u0131n birbirleriyle, \u00e7evresel fakt\u00f6rlerle ve di\u011fer s\u00fcre\u00e7lerle nas\u0131l etkile\u015fime ge\u00e7tiklerini ileride \u00f6\u011frenebilece\u011fiz.\u201d diyen Crabtree, \u015f\u00f6yle ekliyor: \u201cBelki de zaman\u0131 geldi\u011finde herhangi bir organizman\u0131n herhangi bir geli\u015fimsel evresinde rastlanan bir mutasyonu sihirli bir \u015fekilde d\u00fczeltebiliyor olaca\u011f\u0131z. B\u00f6ylece vah\u015fi hayat\u0131n do\u011fal seleksiyon s\u00fcrecine gerek kalmayacak.\u201d<\/p>\n<p>Bu arada, son birka\u00e7 on y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemlerde n\u00fcfus genelinde yap\u0131lan IQ \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinde rastlanan geli\u015fmeler, t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn zek\u00e2 d\u00fczeyindeki genel bir art\u0131\u015f\u0131 i\u015faret etmiyor. Crabtree bu art\u0131\u015flar\u0131n son y\u0131llarda anne-\u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetleri, okul \u00f6ncesi e\u011fitim ve \u00e7evre kirlili\u011fi denetimi gibi alanlarda ya\u015fanan geli\u015fmelere dayand\u0131r\u0131labilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p><strong>Kaynak: \u201c<\/strong>Are people getting dumber?\u201d<br \/>\nhttp:\/\/www.world science.net\/othernews\/121113_intelligence.htm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Haz\u0131rlayan: Damla G\u00f6l Avc\u0131l\u0131k ve toplay\u0131c\u0131l\u0131kla ge\u00e7inen atalar\u0131m\u0131zla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n zeki olma gereklili\u011fi azalm\u0131\u015f durumda. Bir biliminsan\u0131n\u0131n da iddia etti\u011fi \u00fczere, bu durum insanlar\u0131n kademe kademe aptalla\u015fmas\u0131na neden olabilir. Stanford \u00dcniversitesi\u2019nden biyolog Geral Crabtree, insanlar\u0131n i\u015fler \u00e7\u0131\u011f\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131kmadan bu probleme teknolojik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm arad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtiyor. Trends in Genetics dergisinde konuya dair hipotezinin genel bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":42668,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[143,19,38],"tags":[254,773,555,430,1081],"class_list":["post-42667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-106-sayi","category-bilim-gundemi","category-dergi-sayilari","tag-beyin","tag-genom","tag-insan","tag-toplum","tag-zeka"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42667"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42667\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42668"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}