{"id":43223,"date":"2012-05-01T16:51:37","date_gmt":"2012-05-01T13:51:37","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=43223"},"modified":"2020-04-26T16:57:26","modified_gmt":"2020-04-26T13:57:26","slug":"y-harfiyle-baslayan-tepkisel-bir-soylem-ya-da-bir-ses-bin-bir-renk-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/05\/01\/y-harfiyle-baslayan-tepkisel-bir-soylem-ya-da-bir-ses-bin-bir-renk-uzerine","title":{"rendered":"\u2018Y\u2019* harfiyle ba\u015flayan tepkisel bir s\u00f6ylem ya da bir ses bin bir renk \u00fczerine"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ahmet \u00d6zbek<\/strong><\/p>\n<p>Bir yaz\u0131ya, bir harfin \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olumsuz s\u00f6ylem i\u00e7eren bir ba\u015fl\u0131kla ba\u015flamak pek de anlaml\u0131 de\u011fil; ama Faz\u0131l Say\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ve s\u00f6ylediklerine ancak bu \u015fekilde \u2018g\u00f6nderme\u2019 yap\u0131labilirdi. \u00d6ncelikle s\u00f6yleyeyim; konu bu an i\u00e7in g\u00fcncelli\u011fini yitirse de, arabesk tarz\u0131 m\u00fczi\u011fin sosyolojik dayanaklar\u0131n\u0131 ve nedenlerini biz her an tart\u0131\u015fmaya devam edece\u011fiz. Sorun, bu duruma sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama getirme sorunu belki de. \u00d6ncelikle \u2018olanlar\u0131\u2019 k\u0131sa bir an\u0131msamayla g\u00fcndeme ta\u015f\u0131rsak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla, Faz\u0131l Say\u2019\u0131n, belki de \u2018beyninde fazla tart\u0131\u015fma konusu biriktirmesi\u2019 sonucu, (e\u011fer varsa) toplumsal dayanaklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131klamaks\u0131z\u0131n, pek acele ve biraz da d\u00fc\u015f\u00fcnmeden s\u00f6yledikleri \u00fczerine, bir televizyon kanal\u0131nda alelacele toplanan, genelde \u2018pop\u00fcler\u2019 isimlerden olu\u015fan ve modern m\u00fczi\u011fe ve sanata kar\u015f\u0131 duru\u015flar\u0131 belli m\u00fczisyen toplulu\u011funun, bu konuyu \u2018savunma yapmak\u2019 d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fcziksel anlamda tart\u0131\u015fabilme olanaklar\u0131 da, \u00e7a\u011fda\u015f anlamda yeterlilikleri de yoktu. T\u0131pk\u0131 yoksul ve ac\u0131l\u0131 kalplerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesinden yararlanarak yapt\u0131klar\u0131 rant kavgas\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bilincinde olmad\u0131klar\u0131 gibi. Bu nedenle hakl\u0131 olabilecekleri birka\u00e7 k\u00fc\u00e7\u00fck konuda bile m\u00fcziksel birikimleri anlaml\u0131 bir savunma yapmalar\u0131na yetmedi. Ac\u0131 olan \u015feyse \u00fclkeyi neredeyse bir \u2018ince hastal\u0131k\u2019 gibi sarmalam\u0131\u015f ve verdi\u011fi zarar tart\u0131\u015f\u0131lmaz boyutlara ula\u015fm\u0131\u015f bir m\u00fczik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn temsilcilerinin, bu m\u00fczi\u011fin kayna\u011f\u0131, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, diyalektik anlamda kalitesi, di\u011fer m\u00fcziklerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131labilmesi \u00fczerine hemen hemen hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemiyor olu\u015flar\u0131yd\u0131. Asl\u0131nda sorun arabesk m\u00fczik de de\u011fil. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczde, d\u00fc\u011f\u00fcnlerimizde, Mercedes arabalardan soka\u011fa at\u0131lan izmaritlerin \u2018at\u0131lma bi\u00e7iminde\u2019, k\u0131sacas\u0131 her t\u00fcr kabal\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, arabesk \u00f6tesi bir \u00e7irkinli\u011fin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok saymak olanaks\u0131z.<\/p>\n<p>Genel anlamda arabesk m\u00fczi\u011fin ilk ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, \u201cgecekondular\u0131n, \u015fehir zenginli\u011fine direnen\u201d talihsiz ya\u015famlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fen bir \u015feydi. Bu durumu say\u0131n Timur Sel\u00e7uk, \u201cArabesk, yabanc\u0131 pop\u2019un yayd\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel emperyalizme kahramanca direndi\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yordu bir televizyon s\u00f6yle\u015fisinde. Bu s\u00f6yleme kat\u0131lmamak da, bence ge\u00e7mi\u015fteki durumu sorgulamak anlam\u0131nda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Ancak g\u00fcn ge\u00e7ip de bu tarz\u0131n, yaln\u0131zca icra edenini zenginle\u015ftiren, zay\u0131f ekonomik co\u011frafyalardan pahal\u0131, varl\u0131kl\u0131 ancak bi\u00e7imsel \u00e7irkinli\u011fin kol gezdi\u011fi mek\u00e2nlara ula\u015farak anlamsal bak\u0131mdan bir de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn bilinen sorunu. Ben say\u0131n Faz\u0131l Say\u2019\u0131n itiraz\u0131n\u0131n bu y\u00f6nde oldu\u011funu san\u0131yorum. Asl\u0131nda d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir \u00e7oksesli m\u00fczik sanat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bu konulara girmesi, yurtseverlik temelinde alg\u0131lanabilecek toplumsal bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmas\u0131, kendi ad\u0131na bir \u2018duyarl\u0131l\u0131k\u2019 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p>Ben bu ilkeli duru\u015fu sevgili tenor B\u00fclent Bezd\u00fcz\u2019de de g\u00f6rd\u00fcm. Kariyerlerinin g\u00f6rkemlili\u011fi nedeniyle ba\u015fka bir \u00fclkede mutlu ve rahat ya\u015famay\u0131 se\u00e7ebilirlerdi bu insanlar; oysa onlar\u0131n, ge\u00e7mi\u015fin halk sanat\u00e7\u0131lar\u0131ndan ve topra\u011f\u0131n \u015fu anki \u2018ac\u0131 kokusundan\u2019 hi\u00e7 de ayr\u0131 durmayan bir sanat\u00e7\u0131 kimlikleri var; ne yaz\u0131k ki sanat\u0131n di\u011fer dallar\u0131nda hasret kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, sanata ve \u00fclkeye evrensel bak\u0131\u015f\u0131 yans\u0131tan bir eylem bi\u00e7imi bu. Ancak bunun yetersizli\u011fi de, \u00e7oksesli ve de modern m\u00fczi\u011fin, dar bir \u00e7evrede, adeta bir \u2018kul\u00fcp\u00e7\u00fcl\u00fck\u2019 s\u0131n\u0131rlamas\u0131yla ve de yaln\u0131zca kapitalist \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilebilecek bir bi\u00e7imde sesini duyurabilmesinin nedenleri de bir yana at\u0131labilecek \u015feyler de\u011fil. Sanat\u0131n ulusall\u0131\u011f\u0131 ve evrenselli\u011fi konusunda pek \u00e7ok sanat\u00e7\u0131yla ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ancak estetik de\u011ferlerin \u2018renginden\u2019, g\u00fcn g\u00fcn kabala\u015fan ve ac\u0131s\u0131n\u0131 ifadede de sorunlar ya\u015fayan koskoca bir halk kitlesinin neden yararlanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormak yaln\u0131zca sosyologlar\u0131n ve ger\u00e7ek ayd\u0131nlar\u0131n g\u00f6revi de\u011fil: sanat\u00e7\u0131ya da bu konuda b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015f\u00fcyor, insan\u0131na ula\u015fma konusunda. Bunu yapmayan bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n, \u00e7evresindeki \u2018sanata bak\u0131\u015f problemini\u2019 de yad\u0131rgamamas\u0131 gerekiyor. \u201cBen m\u00fczi\u011fimi yapar\u0131m, gerisi dinleyenlerin sorunu\u201d diyerek e\u011fitimsel olanaklar\u0131n yoklu\u011fundan s\u00f6z edenlerin, halk\u0131 estetik a\u00e7\u0131dan e\u011fitme g\u00f6revini zaten sanats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bir politika edinmi\u015f bir devlet yap\u0131s\u0131na b\u0131rakman\u0131n da anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rmeleri gerekir. Bu konuda \u00f6ylesine i\u00e7 yak\u0131c\u0131 \u015feyler var ki: \u00d6rne\u011fin, \u00fcnl\u00fc piyanistimiz G\u00fclsin Onay, (san\u0131r\u0131m New York\u2019ta ya\u015f\u0131yor) durmadan, yorulmadan, s\u00f6zgelimi, \u201cSalzburg konseri m\u00fcthi\u015fti, Bodrum\u2019da, G\u00fcll\u00fck\u2019te se\u00e7kin bir izleyici toplulu\u011fu vard\u0131\u201d demeyi yinelerken, burjuvazinin de burjuvaziyi bile ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015f bir yap\u0131n\u0131n da, insan\u0131na yabanc\u0131 estetik s\u00f6ylemini ger\u00e7ekle\u015ftiriyor sanki: Ona \u201cHakkari\u2019ye Varto\u2019ya, Batman\u2019a da gidecek misiniz?\u201d \u015feklindeki (\u00f6zel olarak kendisine soruldu bu soru) sordu\u011fum sorular da yan\u0131ts\u0131z kal\u0131yor ne yaz\u0131k ki. Ayr\u0131ca \u201cL\u00fcbnan\u2019\u0131n yemekleri bir farkl\u0131\u201d \u015feklindeki s\u00f6z\u00fcn\u00fcn, \u201cOradaki ac\u0131dan \u00f6nemli mi bu olay?\u201d sorumla yan\u0131tland\u0131\u011f\u0131nda da, kar\u015f\u0131 yan\u0131t alamad\u0131\u011f\u0131m gibi.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda arabeski yaratan sorunlardan habersiz oldu\u011fumuz taktirde bu t\u00fcr s\u00f6ylemlerin de pek anlam\u0131 da yok. Ancak son otuz y\u0131lda negatif bir evrim ge\u00e7iren arabesk, bizim bildi\u011fimiz m\u00fczik ve eylem tarz\u0131 de\u011fil art\u0131k; bunun nas\u0131l bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irdi\u011fini ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatm\u0131\u015ft\u0131m yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131mda.<br \/>\n\u015eimdi, bir m\u00fczik tarz\u0131n\u0131, bir ya\u015fam bi\u00e7iminden, bir \u00fclke d\u00fczeninden, hatta \u015fiir, roman, sinema gibi sanatlardaki bozulmalardan soyutlamak neredeyse olanaks\u0131z gibi; bir de bat\u0131 tarz\u0131n\u0131n \u00e7ok k\u00f6t\u00fc kopyas\u0131 olan bir \u2018pop\u2019 m\u00fczik tarz\u0131ndan&#8230; Bunlara bakarak Faz\u0131l Say\u2019\u0131n s\u00f6yleminin, ya da \u00e7ok sevimli durmayan s\u00f6yleme bi\u00e7iminin, bir a\u00e7\u0131dan eksik kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilir miyiz? Bu bir soru. Yani sevgili Faz\u0131l Say, o \u2018bir olaya \u00e7ok y\u00f6nden bakma\u2019 yetisini s\u0131n\u0131rlam\u0131\u015f olabilir mi? Daha da somut a\u00e7\u0131klarsak, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 resimde k\u00fcbizm olan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc boyuttan bak\u0131labilir mi bu duruma: \u00f6nyarg\u0131s\u0131z olarak bunlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z, diyorum ben. Eksik kalan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n, ilkel ac\u0131lar ya\u015fayan bir toplumun, soylu d\u0131\u015favurumlar ger\u00e7ekle\u015ftiremeyece\u011fi ger\u00e7e\u011fi \u00fczerine kurulup kurulamayaca\u011f\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi acaba? Bence \u00fczerinde durmam\u0131z gereken \u015feylerden biri bu; yani sorunu kaynaklar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele alamama gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00f6z konusu sanki bu t\u00fcr \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda.<\/p>\n<p>Bu soru bence \u00fczerinde dikkatle durulmas\u0131 gereken bir ayr\u0131nt\u0131y\u0131 i\u00e7eriyor. \u00d6rnekse, s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131n\u0131n, kapitalizmi -ne kadar olabilirse- insan\u0131na yakla\u015ft\u0131rmaya \u00e7abalayan y\u00f6netim bi\u00e7imlerinin (ki, bu t\u00fcr \u00fclkelerin insan\u0131na d\u00fcr\u00fcst\u00e7e yakla\u015ft\u0131klar\u0131 \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r) \u00e7ok uza\u011f\u0131nda olan ve neredeyse k\u00fclt\u00fcrel anlamda tam bir deprem ya\u015fayan T\u00fcrkiye\u2019nin insan\u0131n\u0131n da, \u2018topra\u011fa ekilen \u015feyin, do\u011fay\u0131 tehdit eder duruma gelmesinden\u2019 deh\u015fet duyan ayd\u0131nlar\u0131n\u0131n, y\u00f6neticilerinin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin tersine, kendini ifade etme bi\u00e7imlerinin, bizi rahats\u0131z etse de nereden bakarsan\u0131z bak\u0131n, bir insani ihmal sonucu oldu\u011funu s\u00f6ylemek zorunday\u0131m. Sanat\u00e7\u0131 bu \u00fclkede toplumunu a\u015fa\u011f\u0131l\u0131yor, onlara kar\u015f\u0131 bir g\u00f6revi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor\/kabul etmiyor, sonra da onlar\u0131 ele\u015ftirirken (hakl\u0131 bile olsa) su\u00e7un tamam\u0131n\u0131 sistemden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak alg\u0131lay\u0131p, hoyrat b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n su\u00e7unu onlara y\u00fckl\u00fcyor. Aristokrasinin, kaba ve cahil bir burjuvaziyle birle\u015fmesi sonucu ortaya \u00e7\u0131kan bu \u2018manzarada\u2019, sevin\u00e7lerini, ac\u0131lar\u0131n\u0131 ifade etmenin tek yolunun \u2018s\u0131n\u0131f atlamadan\u2019 ge\u00e7ti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir (bizim ayd\u0131n\u0131m\u0131za g\u00f6re) alt tabaka insan\u0131n\u0131n, G\u00fcstav Mahler\u2019le estetik bir akrabal\u0131k kurmas\u0131n\u0131 beklemek de e\u015fyan\u0131n tabiat\u0131na ayk\u0131r\u0131 bir \u015fey. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim, kendisini \u00fcst bir s\u0131n\u0131f olarak g\u00f6renlerin ise, sisteme uymak ko\u015fuluyla ya\u015famlar\u0131nda (sevgisizli\u011fi saymasak) insani ac\u0131larla tan\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok gibidir. Bu durumda, g\u00fczeller g\u00fczeli bir gen\u00e7 k\u0131z\u0131n, her g\u00fcn pe\u015finden dakikalarca y\u00fcr\u00fcy\u00fcp y\u00fcr\u00fcy\u00fcp de tek s\u00f6z edemeden evine d\u00f6nen yoksul delikanl\u0131, ayn\u0131 k\u0131z\u0131n kendi \u2018\u00e7evresindeki\u2019 sahte par\u0131lt\u0131larla dolu bir gencin arabas\u0131na binip de son s\u00fcrat uzakla\u015f\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, \u00e7ekti\u011fi ac\u0131y\u0131 \u00e7\u00f6zme \u015fans\u0131 da, bunu \u00e7a\u011fda\u015f bir bi\u00e7imde ifade etme \u015fans\u0131 da yoktur. Bu ki\u015finin \u201c\u015eof\u00f6rd\u00fcm vermediler\u201d s\u00f6ylemiyle, bizim \u00f6fkelendi\u011fimiz m\u00fczik tarz\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015fmesi de bizim i\u00e7in \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmamal\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de arabesk, Ahmet Sezgin\u2019le, Nuri Sesig\u00fczel\u2019le hatta Arif Sa\u011f\u2019la ba\u015flama sinyalleri verirken, ger\u00e7ekten de yetenek anlam\u0131nda da m\u00fczik bilgisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da hi\u00e7 de \u2018bo\u015f\u2019 olmayan Orhan Gencebay\u2019\u0131n kaba ac\u0131n\u0131n m\u00fczi\u011finin \u2018prensi\u2019 oluvermesi de bir rastlant\u0131 de\u011fil. O d\u00f6nemlerde do\u011fal san\u0131lacak bu direni\u015f ve y\u00fckseli\u015f eylemi, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7irkinle\u015fmi\u015f ya\u015fam bi\u00e7imlerinin, \u00e7arp\u0131k ve k\u00fclt\u00fcrel kimlikten uzak zenginle\u015fmelerin sonucu olarak, salt Faz\u0131l Say de\u011fil, incelikli d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin de art\u0131k \u201cyeter\u201d diyebilece\u011fi noktalar\u0131 \u00e7oktan a\u015fm\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bu t\u00fcr bozulman\u0131n asl\u0131nda an\u0131tsal \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan Klasik T\u00fcrk M\u00fczi\u011fi ad\u0131na da bir rant kap\u0131s\u0131 olarak de\u011fi\u015fim ge\u00e7irmesi de anlatt\u0131\u011f\u0131m nedenlerden dolay\u0131, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Ancak, bir T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ele\u015ftirel s\u00f6zlerinin, her a\u00e7\u0131dan oldu\u011fu gibi sanatsal a\u00e7\u0131dan da geri b\u0131rakt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir halk kesimini hedef almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ummak istiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar ilkel ac\u0131lar\u0131n\u0131 ilkel bir expresyonizmle ifade ettiler, ac\u0131n\u0131n estetik anlam\u0131n\u0131 bilmedikleri, \u00f6\u011frenme \u015fans\u0131 bulmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in. Kald\u0131 ki ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n tamam\u0131 estetik olmak zorunda de\u011fildi. \u00d6rnekse, \u00e7oksesli m\u00fczi\u011fin ulusal ve evrensel bir de\u011feri olan Faz\u0131l Say\u2019\u0131n zaman zaman arabesk kimliklerle olan g\u00f6n\u00fcl ba\u011flar\u0131n\u0131n yad\u0131rganmamas\u0131 gerekti\u011fi gibi. Bir de \u015fu var: Faz\u0131l Say bu t\u00fcr \u2018birlikteliklerinde\u2019 o birlikte oldu\u011fu ki\u015fileri sanatsal anlamda e\u011fitebilmi\u015f midir? Bu da yan\u0131t\u0131 \u00e7ok net \u201cHay\u0131r\u201d olan bir soru.<br \/>\nBa\u015fka bir olay daha var: T\u00fcrk \u015fiirinin bir y\u0131ld\u0131z\u0131 olarak par\u0131ldayan Murathan Mungan\u2019\u0131n, M\u00fcsl\u00fcm G\u00fcrses\u2019le olan m\u00fcziksel ili\u015fkilerinin bu sorularla dolayl\u0131 ba\u011f\u0131 da epey karma\u015f\u0131k.<br \/>\nOlay\u0131n di\u011fer bir y\u00f6n\u00fc ise Orhan Gencebay\u2019la ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenen (ancak bence tarihi daha farkl\u0131 zamana ve adlara dayanan) bir m\u00fczik t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi i\u00e7inde evrim ge\u00e7irerek g\u00fcn g\u00fcn \u00e7irkinle\u015febilmesi. Oysa yazar Selim \u0130leri\u2019nin \u201cBen arabeski bile zarif buluyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc duygudan s\u00f6z ediyor\u201d; Firuzan\u2019\u0131n \u201cBen Mahler\u2019i de Orhan Gencebay\u2019\u0131 da dinleyebilen, alg\u0131layabilen biriyim\u201d s\u00f6zleri; Enis Batur\u2019un, Gencebay\u2019dan s\u00f6z ederken \u201cAnla\u015f\u0131lmakta ge\u00e7 kal\u0131nm\u0131\u015f bir T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131\u201d benzeri nitelemeleri, arabesk m\u00fczi\u011fi yok saysak da Orhan Gencebay bak\u0131\u015f\u0131na \u00f6zel bir sayfa a\u00e7mam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor sanki. Orhan Gencebay\u2019daki k\u0131smen incelikli ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir h\u00fczn\u00fcn, kabal\u0131ktan t\u00f6rp\u00fclenerek olu\u015fturulmu\u015f bir yar\u0131ml\u0131k oldu\u011funu ben de duyumsayabiliyorum, ancak b\u00f6ylesine birikimli oldu\u011fu s\u00f6ylenen bir insan\u0131n neden m\u00fczi\u011fine bunu yans\u0131tamad\u0131\u011f\u0131na da \u015fa\u015f\u0131rmamak olanakl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n<p>Arabeskin yaln\u0131zca kaderci bir s\u00f6ylem bi\u00e7imi oldu\u011funu s\u00f6ylemek san\u0131r\u0131m bir \u00f6l\u00e7\u00fcde eksik kal\u0131yor gibi. Yani n\u00fcfusunun binde dokuz y\u00fcz doksan dokuzu inanan ki\u015filerden olu\u015fan bir \u00fclkenin zaten \u2018yap\u0131s\u0131\u2019 kadercidir; \u015fark\u0131lardaki s\u00f6zc\u00fcklere tak\u0131lmak gerekmiyor bunu anlamak i\u00e7in. Kald\u0131 ki \u201cMevsim bahar olunca&#8230; ya\u015famak ne g\u00fczel \u201cdedi\u011finizde arabesk\u2019ten uzakla\u015fm\u0131yorsunuz; ya da \u00e7ok sesli bir m\u00fczik yaparken onu kaderci s\u00f6ylemlerle bezerseniz o da arabesk olmaz. Bunun \u00f6rneklerini, pek \u00e7ok klasik m\u00fczik sanat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n yap\u0131tlar\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. San\u0131r\u0131m g\u00fcnlerdir \u00fczerinde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu m\u00fczik tarz\u0131, \u00f6zellikle kalitesizli\u011fiyle baz\u0131 yarg\u0131lar\u0131 hak ediyor; salt s\u00f6zleriyle de\u011fil.<br \/>\nSanat bir eylem bi\u00e7imi olur da; herkes, her sanat\u00e7\u0131, her sanatsever \u00fclkesinin ac\u0131 kokusunu duyarsa i\u00e7inde, b\u00fct\u00fcn sanatsal ve insani \u00e7irkinlikler g\u00fcn g\u00fcn azalacakt\u0131r. Acaba bunu mu yap\u0131yoruz, ne dersiniz? Ayr\u0131ca \u00f6nemli olan, b\u00fct\u00fcn sanatlarda \u00e7oksesli eylemleri k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u2018adac\u0131kta\u2019 dedikodu ortamlar\u0131nda, kendi aram\u0131zda payla\u015fmak yerine, bu insan\u00fcst\u00fc sanatsal g\u00f6sterilerin koskoca ac\u0131l\u0131 bir halka ula\u015fmas\u0131n\u0131 neyin engelledi\u011fini ara\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Bizler, sanat\u0131n \u00e7e\u015fitli dallar\u0131yla u\u011fra\u015fan insanlar olarak, Ravel\u2019in, Picasso\u2019nun, Tolstoy\u2019un \u015fartland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir bak\u0131\u015fla sanata, ya da sanat olmayana bakamay\u0131z; y\u00fczde y\u00fcz emin oldu\u011fumuz konularda bile kar\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc yok saymayan bir objektiflik gerekiyor bize. Bu a\u00e7\u0131dan eylemine bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m Faz\u0131l Say\u2019\u0131n \u2018s\u00f6ylemine\u2019 kat\u0131lmakta zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131 belirtmeliyim.<\/p>\n<p><strong>(*)<\/strong> K\u0131yameti koparan s\u00f6zler: Yani Faz\u0131l Say\u2019\u0131n \u201cArabesk\u2019in yav\u015fakl\u0131\u011f\u0131ndan utan\u0131yorum\u201d \u015feklindeki s\u00f6zleri \u00fczerine.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahmet \u00d6zbek Bir yaz\u0131ya, bir harfin \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olumsuz s\u00f6ylem i\u00e7eren bir ba\u015fl\u0131kla ba\u015flamak pek de anlaml\u0131 de\u011fil; ama Faz\u0131l Say\u2019\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerine ve s\u00f6ylediklerine ancak bu \u015fekilde \u2018g\u00f6nderme\u2019 yap\u0131labilirdi. \u00d6ncelikle s\u00f6yleyeyim; konu bu an i\u00e7in g\u00fcncelli\u011fini yitirse de, arabesk tarz\u0131 m\u00fczi\u011fin sosyolojik dayanaklar\u0131n\u0131 ve nedenlerini biz her an tart\u0131\u015fmaya devam edece\u011fiz. Sorun, bu duruma sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":43224,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[136,38,535],"tags":[6430,6431,460,343,430],"class_list":["post-43223","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-99-sayi","category-dergi-sayilari","category-forum","tag-arabesk","tag-fazil-say","tag-kultur","tag-muzik","tag-toplum"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43223\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}