Biliminsanlar\u0131, insan\u0131n konu\u015fma yetisinin beyinde bulunan metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n daha erken tarihli bir k\u00f6kene sahip oldu\u011funu ke\u015ffettiler. \u00c7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re konu\u015fma yetisinin k\u00f6keni daha \u00f6nce tahmin edilenden en az 20 milyon y\u0131l \u00f6nceye uzan\u0131yor.<\/p>\n
Daha \u00f6nceleri, dilin metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc durumundaki yap\u0131lar\u0131n, yakla\u015f\u0131k 5 milyon y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Yeni \u00e7al\u0131\u015fma ile birlikte konu\u015fman\u0131n k\u00f6kenlerini olu\u015fturan yap\u0131lar\u0131n en az 25 milyon y\u0131l \u00f6nceye dayand\u0131klar\u0131 raporland\u0131.<\/p>\n
Sinirbilimciler i\u00e7in bu \u00e7al\u0131\u015fma evrimsel tarihi ayd\u0131nlatan bir fosil bulmak gibiydi. Ancak kemiklerin aksine, beyin yap\u0131lar\u0131 fosille\u015fmezler. Biliminsanlar\u0131n\u0131n beyin buluntular\u0131 yerine ya\u015fayan primatlar\u0131n beyin taramalar\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bunlar\u0131 insanlar\u0131nki ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak ortak ata konumundaki canl\u0131n\u0131n beyin yap\u0131s\u0131n\u0131n nas\u0131l olabilece\u011fini ortaya \u00e7\u0131karmalar\u0131 gerekir.<\/p>\n
\u0130ngiltere\u2019deki Newcastle \u00dcniversitesi T\u0131bbi Bilimler Fak\u00fcltesi\u2019nden Profes\u00f6r Chris Petkov, \u201cBu, uzun s\u00fcredir kay\u0131p olan bir atan\u0131n yeni bir fosilini bulmak gibi. Hen\u00fcz ke\u015ffedilmemi\u015f daha eski bir k\u00f6kenin olmas\u0131 da heyecan verici\u201d a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Avrupal\u0131 ve ABD\u2019li biliminsanlar\u0131ndan olu\u015fan uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekipleri, insanlarda, kuyruksuz maymunlarda (apes) ve maymunlarda beyin yolaklar\u0131n\u0131n ve i\u015fitsel b\u00f6lgelerin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi ve elde edilen bulgular\u0131 analiz etti. \u00c7al\u0131\u015fma, Nature Neuroscience<\/em> portal\u0131nda yay\u0131nland\u0131.<\/p>\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, konu\u015fma ve dil yetisini i\u015flemek i\u00e7in \u00f6nemli olan, frontal lob b\u00f6lgeleri ile i\u015fitsel korteksi birbirine ba\u011flayan dilin metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ke\u015ffettiler. Konu\u015fma ve dil yetisi insanlara \u00f6zg\u00fc olsa da, di\u011fer primatlardaki i\u015fitsel yolak vas\u0131tas\u0131yla kurulan ba\u011flant\u0131, i\u015fitme yetisi ile sesli ileti\u015fim \u00fczerine evrimsel bir temeli ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n Profes\u00f6r Petkov, a\u00e7\u0131klamalar\u0131na \u015f\u00f6yle devam etti: \u201cTahmin ediyorduk ancak insanlarda dilin metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n, insan d\u0131\u015f\u0131 primatlar\u0131n i\u015fitsel sistemi \u00fczerinden bir evrimsel temele sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda emin de\u011fildik. \u0130nsan d\u0131\u015f\u0131 primatlar\u0131n i\u015fitsel sisteminde de benzer bir yola\u011f\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde olup fark edilmedi\u011fini g\u00f6rmek bizi \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131.\u201d<\/p>\n \u00c7al\u0131\u015fma ayn\u0131 zamanda insanlardaki dil metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ekici d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc de ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda insanlara \u00f6zg\u00fc bir farkl\u0131l\u0131k bulundu: \u0130nsan beynindeki dil metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n sol taraf\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131ya sahipti ve sa\u011f taraf ise beynin i\u015fitsel olmayan k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 i\u00e7ermek i\u00e7in i\u015fitsel evrimsel modelden farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Yeni \u00e7al\u0131\u015fma, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki bilim z\u00fcmresi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k eri\u015fim ile payla\u015f\u0131lan beyin taramalar\u0131na dayan\u0131yordu. Makalenin yazarlar\u0131, bu alanda daha fazla ke\u015ffe ilham vermek i\u00e7in yeni beyin taramalar\u0131 da yapt\u0131. Ayr\u0131ca yazarlar, insanlardaki dil metabolik yola\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fclerinin daha eski k\u00f6kenlere sahip oldu\u011funu tahmin etti\u011finden, insanlarla daha uzak ili\u015fkili olan hayvanlardaki en eski evrimsel k\u00f6keni ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in n\u00f6robiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalara ilham verecek bir \u00e7al\u0131\u015fmaya imza att\u0131lar.<\/p>\n