\n<\/strong>Siyah Ku\u011fu \u00f6rneklerini \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn ama daha \u00f6nemlisi siyah ku\u011fular ile krizleri birbirinden ay\u0131rt etmek. Her kriz bir siyah ku\u011fu de\u011fil. Hatta terimin mucidi Taleb\u2019in koronavir\u00fcs g\u00fcnlerindeki yorumlar\u0131na kulak verirsek i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimiz bu pandemi de bildi\u011fimiz beyaz ku\u011fu. \u00d6ng\u00f6r\u00fclebilir, zaman\u0131 belli olmasa da olaca\u011f\u0131 kesin durumlardan biri. 2008 tarihli Siyah Ku\u011fu<\/em> kitab\u0131nda da benzeri bir pandeminin neredeyse kesin bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc var zaten. O y\u00fczden COVID-19\u2019un \u201cbilimsel\u201d olarak bir beyaz ku\u011fu oldu\u011fu tespiti yap\u0131labilir. Yine de toplumlar, devletler ve bireyler ba\u015f\u0131m\u0131za gelenlere \u00f6ylesine haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakaland\u0131 ve \u00f6ylesine bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor ki COVID-19 pandemisini bir siyah ku\u011fu olarak yorumlayabiliriz.
\n\u00d6ng\u00f6r\u00fclemezlik ve derin etki b\u0131rakma d\u0131\u015f\u0131nda siyah ku\u011funun bir \u00f6nemli boyutu daha var. Siyah ku\u011fu ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra geriye d\u00f6n\u00fcp olaylar aras\u0131nda ba\u011flant\u0131lar kurarak asl\u0131nda bunun \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir oldu\u011funa dair analizlerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131… Taleb buna \u201cgeriye d\u00f6n\u00fck \u00f6nyarg\u0131\u201d (hindsight bias) diyor. Her \u015fey geriye d\u00f6n\u00fck olarak a\u00e7\u0131klanabilir olmal\u0131d\u0131r. Bunun olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyor olmal\u0131yd\u0131k. \u0130nsan beyninin irrasyonal olan\u0131 sonradan rasyonalize ederek bo\u015fluklar\u0131 doldurdu\u011fu bir mekanizman\u0131n devreye girdi\u011fi retrospektif bir anlamland\u0131rma \u00e7abas\u0131 e\u015flik eder siyah ku\u011fuya. Taleb\u2019e g\u00f6re bug\u00fcnden bakarak ge\u00e7mi\u015fteki noktalar\u0131 birle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 laf\u0131 g\u00fczaftan ibarettir. Siyah ku\u011fu oluvermi\u015ftir. Siyah ku\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda hepimiz \u015e\u00fckran G\u00fcn\u00fc hindilerinden ibaretiz.
\n\u015e\u00fckran G\u00fcn\u00fc hindisi yine Taleb\u2019in kitapta verdi\u011fi \u00f6rneklerden biri. Bir aile \u015e\u00fckran G\u00fcn\u00fc sofras\u0131 i\u00e7in 1 ay \u00f6nceden bir hindi al\u0131r ve beslemeye ba\u015flar. Hindinin g\u00f6z\u00fcnden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hayat grafi\u011fi s\u00fcrekli yukar\u0131ya do\u011fru y\u00fckselmektedir, her \u015fey g\u00fcll\u00fck g\u00fclistand\u0131r. B\u00fcy\u00fcmekte, semirmekte, iyi bak\u0131lmaktad\u0131r. Gelecek ayd\u0131nl\u0131kt\u0131r onun i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn metrikler bunu g\u00f6stermektedir. Ta ki \u015e\u00fckran G\u00fcn\u00fc\u2019ne kadar… 30 g\u00fcn boyunca istikrarl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fckselen hayat grafi\u011fi bir anda 90 derece \u00e7ak\u0131larak 0\u2019a iner. Elbette tabaktaki hindinin geriye d\u00f6n\u00fcp ba\u015f\u0131na gelenleri, ge\u00e7mi\u015fteki ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 analiz ederek tekrar yorumlamas\u0131 art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Siyah ku\u011funun ziyaretiyle birlikte besine d\u00f6n\u00fc\u015fen hindi ile bizim tek fark\u0131m\u0131z budur belki. Topyek\u00fbn yok olmaya yol a\u00e7acak bir felaket olmad\u0131k\u00e7a ya\u015fayanlar ge\u00e7mi\u015fi analiz edip didiklemeye ve buradan yeni bir gelecek \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc yapmaya devam edeceklerdir.
![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2-37-212x300.jpg\")
<\/p>\nBabil y\u0131k\u0131l\u0131rken veya Babil\u2019i yeniden in\u015fa ederken Dumur Biyopolitik karantina Siyah Ku\u011fu, Nassim Nicholas Taleb\u2019in ayn\u0131 isimli kitab\u0131yla pop\u00fclerle\u015fen bir terim. En basit anlam\u0131yla, hi\u00e7 ihtimal dahilinde g\u00f6r\u00fclmeyen, \u00e7ok nadiren ger\u00e7ekle\u015fen ve ger\u00e7ekle\u015fti\u011finde derin etkiler yaratan olaylar\u0131 tan\u0131ml\u0131yor. Taleb kitab\u0131nda kendi do\u011fup b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc L\u00fcbnan\u2019da i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir \u00f6rnek olarak veriyor. Diyor ki, binlerce y\u0131ld\u0131r bir arada ya\u015fayan farkl\u0131 din ve k\u00fclt\u00fcre sahip insan topluluklar\u0131n\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":482,"featured_media":43413,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[6455],"tags":[5848,6467,960,583],"class_list":["post-43412","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-olaganustu-mayis-sayisi","tag-covid-19","tag-distopya","tag-ogan-guner","tag-utopya"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\n<\/strong>COVID-19 epidemisinin pandemiye evrildi\u011fi s\u00fcre\u00e7te medeniyetin ba\u015f\u0131na gelenlerle ba\u015f\u0131na gelecekleri ilk de\u011ferlendirenler k\u00fcresel entelijensiya oldu: Zizek, Harvey, Agamben, Chomsky ve niceleri… Bunlar\u0131, genelde onlara referans vererek yerel entelijensiya izledi. Kimin ne dedi\u011fi, ne \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u00e7ok \u00f6nemli de\u011fil ama s\u00f6ylenenlerin tam da yukar\u0131da tarif edildi\u011fi \u015fekilde ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nerek noktalar\u0131 ba\u011flama \u00e7abas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Gelece\u011fe dair \u00f6ng\u00f6r\u00fcler de \u00fctopya ile distopya sarkac\u0131nda sallan\u0131p duruyor. Demek ki, bir kere daha na\u00e7izane insan zihnimiz olduk\u00e7a keskin alg\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131yla medeniyetin nas\u0131l bir anda \u00e7\u00f6k\u00fcverdi\u011fini idrak etmeye ve bu y\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inden nas\u0131l yeni bir medeniyetin in\u015fa edilebilece\u011fini tahayy\u00fcl etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Peki, bu tart\u0131\u015fmalarda baz\u0131 ortak noktalar bulmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Dola\u015f\u0131mdaki yorum ve fikirleri okurken baz\u0131 \u015feylere \u015ferh koymakta fayda olabilir. Benim g\u00f6rebildiklerim:
\nH\u00fcsn\u00fckuruntu.<\/strong> Tarihsel deneyimle bug\u00fcn\u00fc anlamak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \u0130nsan zihni kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 durumu ge\u00e7mi\u015ften getirdi\u011fi bilgiyle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu bilinmedik bir \u015fey de\u011fil. Oysa her olgu kendine \u00f6zg\u00fcd\u00fcr ve ge\u00e7mi\u015ften ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z model asla bug\u00fcnk\u00fc olguyu tam olarak anlamam\u0131z\u0131 sa\u011flayamaz. \u0130ster orta\u00e7a\u011fdaki veba veya \u0130spanyol gribi salg\u0131n\u0131na d\u00f6nelim, ister yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki SARS salg\u0131n\u0131na, COVID-19 pandemisindeki y\u0131k\u0131m\u0131n kayna\u011f\u0131n\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bu modellerle anlamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bug\u00fcne \u00f6zg\u00fc de\u011fi\u015fken bir\u00e7ok parametreyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek beyhude bir \u00e7aba gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Burada dikkati \u00e7eken, her yazar\u0131n kendi \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fcn\u00fc veya analizini desteklemek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015fi h\u00fcsn\u00fckuruntu olarak ve \u00fcst\u00fcn k\u00f6r\u00fc yeniden yaratmas\u0131 ve yeniden tedav\u00fcle sokma \u00e7abas\u0131. Zizek\u2019in \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan \u201ckom\u00fcnist tedbirleri\u201d bunun bir \u00f6rne\u011fi say\u0131labilir. Bir baca\u011f\u0131na dokunarak fili tarif etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.
\nG\u00fcnah ke\u00e7isi.<\/strong> COVID-19 pandemisi i\u00e7in bir su\u00e7lu tespit etmek Babil\u2019i yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in bir \u00f6nko\u015ful mudur? Birka\u00e7 ay i\u00e7inde pek \u00e7ok g\u00fcnah ke\u00e7imiz oldu, se\u00e7in be\u011fenin: K\u00fcresel \u0131s\u0131nma, k\u00fcresel neo-liberalizm, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden uzakla\u015fmak, do\u011fadan kopmak, a\u015f\u0131r\u0131 kentle\u015fme, laboratuar \u00fcretimi… Listeyi uzatmak m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn kendisi g\u00fcnah ke\u00e7isinin tespitinde yat\u0131yormu\u015f\u00e7as\u0131na bir sabah kap\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde buluverdi\u011fimiz siyah ku\u011funun nereden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Hi\u00e7bir g\u00fcnah ke\u00e7isi, ne kadar tutarl\u0131 bir a\u00e7\u0131klama e\u015fli\u011finde okusak da bizi tatmin etmiyor oysa. \u00a0Entelekt\u00fcellerin g\u00fcnah ke\u00e7isi aray\u0131\u015f\u0131, sokaktaki insan\u0131n \u201cabi 2019 y\u0131l\u0131nda bunun kitab\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015f, drone\u2019larla sa\u00e7m\u0131\u015flar vir\u00fcsleri\u201d komplo teorisinden daha endaml\u0131 durmakla birlikte temelde hepsi ba\u015f\u0131m\u0131za geleni bir neden\/sonu\u00e7 ili\u015fkisine oturtma ihtiyac\u0131m\u0131zdan kaynaklan\u0131yor. \u201cBilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceden sapmasayd\u0131k bunlar olmazd\u0131\u201d \u00f6nermesi ancak \u201cTanr\u0131n\u0131n buyruklar\u0131ndan uzakla\u015fmasayd\u0131k bunlar olmazd\u0131\u201d \u00f6nermesi kadar ikna edici. Kabul etmemiz laz\u0131m ki, bu pandeminin sebebi ne neoliberalizm ne ba\u015fka bir \u015fey. Belki de \u00f6ncelikle bu pandeminin, insan zihninin kavrayamayaca\u011f\u0131 kadar \u201cdo\u011fal\u201d, rastgeleli\u011fin de \u00f6nemli bir akt\u00f6r oldu\u011fu girift bile\u015fenlerin ortak \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 oldu\u011funu kabul etmemiz gerekiyor. Bu sefer, medeniyetin niye bir anda \u00e7\u00f6kme a\u015famas\u0131na geldi\u011fini medeni a\u00e7\u0131klamalara oturtmak m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.
\nK\u00fcresel f\u00fct\u00fcroloji.<\/strong> COVID-19\u2019un sebep oldu\u011fu y\u0131k\u0131m\u0131n boyutlar\u0131 ve bu y\u0131k\u0131nt\u0131dan y\u00fckselecek gelece\u011fin tarifinde ise ba\u015f zanl\u0131 g\u00f6r\u00fclen \u201ck\u00fcreselcili\u011fin\u201d ilgin\u00e7 bir \u015fekilde yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. COVID-19 t\u00fcm yer k\u00fcreyi, her co\u011frafyay\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde alt \u00fcst ediyormu\u015f gibi ve \u00e7\u00f6z\u00fcm de co\u011frafyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde k\u00fcreselmi\u015f gibi bir zihniyet hakim. Hay\u0131r, vir\u00fcs co\u011frafyalar\u0131 e\u015fitlemedi. T\u0131pk\u0131 insanlar\u0131 e\u015fitlemedi\u011fi gibi. COVID-19\u2019un ABD\u2019yi nas\u0131l kavurdu\u011funu dakika dakika izliyoruz ama Afrika\u2019y\u0131 g\u00f6rmeyece\u011fiz. Gelecek de her co\u011frafyada ayn\u0131 ya\u015fanmayacak. Her \u00fclkenin politik, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel topografyas\u0131 bu felaketten do\u011facak gelecekleri farkl\u0131la\u015ft\u0131racak, yekpareli\u011fe direnecek. K\u00fcreselcili\u011fe alternatif geli\u015ftirirken k\u00fcresel \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine s\u0131\u011f\u0131n\u0131lmas\u0131 hen\u00fcz zihnimizin al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 a\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir ifadesi olsa gerek.
\nAstigmat.<\/strong> Teknolojik \u00f6ng\u00f6r\u00fclerle ilgili me\u015fhur bir laf vard\u0131r: \u201cGeli\u015fmelerle ilgili \u00f6ng\u00f6r\u00fcler yak\u0131n gelecek konusunda fazla radikal, uzak gelecek konusunda ise fazla muhafazak\u00e2rd\u0131r\u201d. Galiba burada da hem yak\u0131n\u0131 hem uza\u011f\u0131 tahmin etmek konusunda benzeri bir durum ge\u00e7erli. Y\u0131k\u0131m\u0131n getirdi\u011fi birikmi\u015f enerjinin k\u0131sa vadede b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7aca\u011f\u0131 iyimserli\u011fi insan zihnini bir kere daha buland\u0131r\u0131yor olabilir. Bir an \u00f6nce gelecek tahayy\u00fclleri kurmak ad\u0131na fazla kolay, \u00e7ekmecede haz\u0131r bekleyen senaryolara m\u0131 s\u0131\u011f\u0131n\u0131yoruz sanki.
\nYa \u00fctopya ya distopya.<\/strong> Gelecek kurgular\u0131m\u0131z iki u\u00e7 aras\u0131nda sal\u0131n\u0131p duruyor, aras\u0131 yok. Tarif edilen \u00fctopyalar ve distopyalar ise hemen hemen her zaman ge\u00e7mi\u015ften \u00f6d\u00fcn\u00e7 al\u0131nm\u0131\u015f par\u00e7alardan ibaret. Daha \u00f6nce var olmam\u0131\u015f olan\u0131 tahayy\u00fcl etmenin imkans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f durumday\u0131z.<\/p>\n
\n<\/strong>Belki de bu ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 tarif etmek i\u00e7in ba\u015fka ba\u015fka kelimeler kullanmak durumunday\u0131z. Dumur bunlardan biri olabilir. Bir ba\u015fkas\u0131 travma, bir di\u011feri grogi hali diyebilir. Siyah ku\u011fu ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmenin yaratt\u0131\u011f\u0131 dumur halindeyken bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fi analiz etmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Belki as\u0131l sormam\u0131z gereken bu.
\nGer\u00e7ekten g\u00f6zlerimiz \u00f6n\u00fcnde \u00e7\u00f6ken medeniyet ise, analize giri\u015fmeden \u00f6nce dumur halimizin ge\u00e7mesini beklememiz gerekmez miydi? COVID-19 bir yandan bize ta\u015f \u00fcst\u00fcne ta\u015f koyarak in\u015fa etti\u011fimiz o e\u015fsiz medeniyetin nas\u0131l k\u0131r\u0131lgan oldu\u011funu g\u00f6sterdi, di\u011fer yandan da \u201c\u00f6l\u00fcm\u00fc hat\u0131rla!\u201d dedi. \u0130nsan alg\u0131s\u0131n\u0131n siyah de\u011fil d\u00fcped\u00fcz beyaz olan ku\u011fulara kar\u015f\u0131 bile (mesela \u0130stanbul depremi) ne kadar diren\u00e7li oldu\u011funu biliyoruz. H\u00e2l b\u00f6yleyken bir siyah ku\u011fuyla nas\u0131l ba\u015fa \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z? Elimizde buna uygun ara\u00e7lar, d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemleri var m\u0131? Hangi kitaba uzan\u0131p da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in sayfalar\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z? Bize ak\u0131l verecek bir bilen var m\u0131?
\nOntolojik veya epistomolojik sorular de\u011fil bunlar? \u00c7ok daha basit, mesela ekonomik \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri ele alal\u0131m. Girdisi \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131 az \u00e7ok belli, yak\u0131n gelece\u011fi az bu\u00e7uk matematiksel olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilen ekonomi alan\u0131nda bile V, L, U, ters karek\u00f6k i\u015fareti ve hatta Nike logosu gibi f\u00fct\u00fcrolojist kamplar\u0131n olu\u015ftu\u011fu bir ortamda biz siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel bir gelecek tahayy\u00fcl etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Fazla m\u0131 iddial\u0131y\u0131z acaba? Yoksa bug\u00fcn\u00fc ve yar\u0131n\u0131 analiz etti\u011fimizi zannederken, asl\u0131nda Dekameron\u2019un k\u0131rdaki villada \u00f6z-karantinaya \u00e7ekilmi\u015f soylular\u0131 gibi vakit ge\u00e7irmek i\u00e7in hik\u00e2yeler mi anlat\u0131yoruz birbirimize? Medeniyetin y\u0131k\u0131lmakta oldu\u011funu s\u00f6ylerken, \u00fctopik veya distopik bir cesur yeni d\u00fcnyan\u0131n onun yerini alaca\u011f\u0131na inanmaktan ziyade medeniyetin sadece paralize oldu\u011funa inanmak istiyoruz sanki. Her \u015feyin ge\u00e7ici oldu\u011funa, \u00fcstesinden gelebilece\u011fimizi s\u00f6yl\u00fcyoruz kendimize. Bir m\u00fcdahaleyle medeniyeti d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u00e7amurdan kald\u0131rmak i\u00e7in zaman yitirmeden harekete ge\u00e7iyoruz. Yorumluyoruz, yorumluyoruz… SARS-COV-2 kod adl\u0131 bir d\u00fc\u015fman\u0131n pencere pervaz\u0131m\u0131zda doland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Korkuya kap\u0131lmamak i\u00e7in endi\u015fe istasyonunda k\u0131p\u0131rdamadan bekliyoruz. \u0130nsan t\u00fcr\u00fcnden ve muhtemelen herhangi bir canl\u0131l\u0131k alametinden \u00f6nce de burada olan bir RNA taraf\u0131ndan nas\u0131l olup da teslim al\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131za inanmak istemiyoruz belki de. Bu y\u00fczden ba\u015fkald\u0131r\u0131yor ve etraf\u0131m\u0131zdaki d\u00fcnyay\u0131 yeniden kurgulamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Daha iyi bir d\u00fcnya kurabilir veya k\u00f6t\u00fclerin h\u00fckmetti\u011fi bir Mad Max d\u00fcnyas\u0131na d\u00fc\u015febiliriz ama her durumda soyumuzun s\u00fcrecek ve \u201cd\u00fcnyay\u0131 yorumlama\u201d g\u00fcc\u00fcm\u00fcz ya\u015famaya devam edecek diye hayk\u0131rmak istiyoruz. S\u00f6z\u00fcn, matemati\u011fin, bilimin ve bilumum rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7iminin kifayetsiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edemiyoruz. Dumura u\u011frad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ink\u00e2r ediyoruz. Siyah ku\u011fuyla bak\u0131\u015fmaya devam ediyoruz hen\u00fcz ve \u201cyeni normalimizi\u201d kurmaya ve kurarken de ona al\u0131\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.![\"\"](\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/3-32.jpg\")
<\/p>\n
\n<\/strong>Hamlet\u2019in felaketi harekete ge\u00e7meye teredd\u00fct etmesiydi. Bizim halet-i ruhiyemiz ise Hamlet\u2019in aksine, ba\u015f\u0131m\u0131za gelen felaketten zihnimizi bir an \u00f6nce harekete ge\u00e7irerek s\u0131yr\u0131labilece\u011fimize dair olan inanc\u0131m\u0131z.
\nDumur halimizi daha da \u015fiddetlendiren \u015fey bizim bizden talep ettiklerimiz: 1) Dola\u015fma, 2) Dokunma. \u015eu anda dola\u015f\u0131mda olan gelecek kurgular\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funda bu iki emirin kabullenilmi\u015fli\u011fi seziliyor. \u201cYeni normal\u201d dilimize giriyor, kimi zaman \u00fctopya kimi zaman da distopya olarak yeni bir hijyen \u00e7a\u011f\u0131 in\u015fa ediyoruz. Bu hijyen \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden kabullenmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyoruz. G\u00fcvenlik i\u00e7in kirlili\u011fimizden vazge\u00e7meye haz\u0131r\u0131z ama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden asla! Her koro ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yl\u00fcyor sanki: Bir yanda k\u00fcreselli\u011fin sonu ile birlikte k\u00fcresel neoliberalizmin sonunun da gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenler, di\u011fer yanda akl\u0131n ve bilimin iktidara do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcne inananlar. Kar\u015f\u0131 k\u00f6\u015fede ise, 1984<\/em>\u2019\u00fcn kap\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hayk\u0131ranlar. Kime kulak kabartsak ki?
\nT\u00fcm bu tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n i\u00e7inde belki de en az tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey kendimize uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z biyopolitik karantinan\u0131n iki mutlak emiri. SARS-COV-2 adl\u0131 bu d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 kendi g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in \u201cge\u00e7ici\u201d bir s\u00fcreli\u011fine dola\u015fma ve dokunma yasa\u011f\u0131 uyguluyoruz. Kendi kendimize kendimizi yasaklamay\u0131, kapanmay\u0131 emrediyoruz. \u0130roniye bak\u0131n ki devletten soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasa\u011f\u0131 talep ediyoruz. Bu ge\u00e7icilik sona erdi\u011finde, bu parantez kapand\u0131\u011f\u0131nda silkinece\u011fiz ve dumur halimizden kurtulaca\u011f\u0131z diye umut ediyoruz. Normale d\u00f6nece\u011fiz. Bu normal yeni bir normal olacak ve biz buna haz\u0131r olaca\u011f\u0131z. Kendimize b\u00f6yle f\u0131s\u0131ld\u0131yoruz: Dola\u015fma! Dokunma!
\n\u00d6yleyse gelin, kendimize verdi\u011fimiz emirlere dair sorular sormakla ba\u015flayal\u0131m \u00f6nce:
\nDola\u015fma.<\/strong> Afrika\u2019dan \u00e7\u0131kt\u0131 \u00e7\u0131kal\u0131 200 bin y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcyen bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcne \u201cart\u0131k dola\u015fma!\u201d demek ne demektir?
\nDokunma. <\/strong>G\u00fcven ili\u015fkisini birbirini t\u0131mar ederek kuran bir canl\u0131 t\u00fcr\u00fcne \u201cart\u0131k dokunma!\u201d demek ne demektir?
\n\u0130mk\u00e2ns\u0131z emirler uygulanabilir mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"