{"id":43715,"date":"2012-03-01T13:47:18","date_gmt":"2012-03-01T11:47:18","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=43715"},"modified":"2020-05-07T13:57:25","modified_gmt":"2020-05-07T10:57:25","slug":"evrensel-geveze-ofwfq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq","title":{"rendered":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq"},"content":{"rendered":"<p>Efendim, sizler de duyuyor musunuz, \u015fu yakla\u015fan ayak sesini\u2026 Hevesli ad\u0131mlar, ama sanki biraz sarsak\u2026 Sahibi kim dersiniz? \u0130\u015fte orada, bastonuna dayanarak, b\u00fck\u00fck belinin e\u011fdi\u011fi ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak yaz\u0131n\u0131n orta yerine devrile kalka, ama son s\u00fcrat yakla\u015f\u0131yor. O o o\u2026 o bir \u2026 evrenin karakutusu. Ve kar\u015f\u0131n\u0131zda ihtiyar geveze: Ofwfq.<\/p>\n<p><strong><em>Benim \u201cOfwfq\u201dum<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Ofwfq karakterini kuramsal olarak \u00e7\u00f6z\u00fcmleme \u00e7abas\u0131na giri\u015fmeden \u00f6nce, az \u00f6nceki sat\u0131rlarda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m tarife devam etmek, onunla \u0130talo Calvino\u2019nun <em>Kozmokomik \u00d6yk\u00fcler<\/em> adl\u0131 kitab\u0131nda ilk kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131mda kafamda canlanan g\u00f6rsel imgesinden s\u00f6z etmek isterim. Calvino\u2019nun aff\u0131na, okurun kahraman\u0131 kendi imgesi k\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne s\u0131\u011f\u0131narak, ben Ofwfq\u2019u k\u00f6y kahvesine yerle\u015ftirmeyi tercih ediyorum.<\/p>\n<p>\u00c7\u0131nar\u0131n dibine at\u0131lm\u0131\u015f sandalyelere, iki eli \u00f6n\u00fcndeki bastonuna dayal\u0131 olarak oturmu\u015f, sa\u00e7\u0131 sakal\u0131 hem a\u011farm\u0131\u015f, hem birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015f, s\u00f6zc\u00fcklerini bol homurtu ve t\u00fck\u00fcr\u00fckle sa\u00e7an bir ihtiyar. Ya\u015f\u0131n\u0131 tahmin etmek imk\u00e2ns\u0131z. Bir e\u015fikten sonra 90 m\u0131, 100 m\u00fc, anlamak zorla\u015f\u0131r, zaten b\u00f6yle bir tahminin fazla bir anlam\u0131 da kalmam\u0131\u015f olur ya\u2026Ofwfq da ha 10 milyar ya\u015f\u0131nda, ha 15 milyar; anlamak zor. Yanl\u0131\u015f okumad\u0131n\u0131z, Ofwfq\u2019un ya\u015f\u0131 milyar mertebesinde; evrenle ya\u015f\u0131t kendileri\u2026<\/p>\n<p>Sahneye devam edelim: Ofwfq\u2019un \u00e7evresindeki sandalyelere h\u00e2l\u00e2 ne anlataca\u011f\u0131n\u0131 merak edebilen birka\u00e7 yeni yetme yerle\u015fmi\u015f; ama onun lafa girmek i\u00e7in bo\u011faz\u0131n\u0131 temizledi\u011fini duyan bir\u00e7o\u011fu, \u201cBa\u015flad\u0131 yine\u201d diye s\u00f6ylenerek, sandalyelerini \u00e7eviriyorlar. Torununun torununun torununun \u2026 torunu ya\u015f\u0131ndakiler bile b\u0131km\u0131\u015flar onu dinlemekten. Ne de olsa milyarlarca y\u0131ld\u0131r at\u0131p tutuyor. K\u00f6yde, pardon evrende diyecektim, olan biten her t\u00fcrl\u00fc olu\u015fum, de\u011fi\u015fim, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, k\u0131saca evrim onun bilgisi dahilinde, her \u015fey onun belle\u011finde ve anlatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6yk\u00fclerde sakl\u0131. Bo\u015funa s\u00f6ylemedik, o evrenin karakutusu\u2026<\/p>\n<p>Birisi, \u201c\u00dcfff, G\u00fcne\u015f de ne bunaltt\u0131!\u201d m\u0131 dedi; bizim Ofwfq atl\u0131yor hemen, \u201cEfendim, biz o zamanlar\u201d diye ba\u015flayarak, gezegenlerin bi\u00e7imsiz bir bulutsudan kat\u0131la\u015f\u0131p so\u011fumalar\u0131 s\u00fcrecinde, her yer k\u00f6r karanl\u0131kken, G\u00fcne\u015f\u2019in nas\u0131l G\u00fcne\u015f oldu\u011funu, b\u00f6ylece g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn nas\u0131l do\u011fdu\u011funu bire bin katarak, balland\u0131rarak anlat\u0131yor. Tabii an\u0131msamalar\u0131, ki\u015fisel tarihinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fil. \u00d6rne\u011fin Ofwfq\u2019un g\u00f6zleri parlamaya ve sesi c\u0131v\u0131ldamaya ba\u015flarsa, bilin ki bir hatunun \u00f6yk\u00fcye girmesi an meselesidir. Zaten Ofwfq\u2019un pek \u00e7ok \u00f6yk\u00fcs\u00fc, isterse galaksilerin birbirinden uzakla\u015fmas\u0131 ve evrenin geni\u015flemesi s\u00fcrecini anlats\u0131n; bir yerinden bir g\u00f6n\u00fcl \u00f6yk\u00fcs\u00fcne ba\u011flan\u0131verir. Kendileri, yani Ofwfq biraz \u00e7apk\u0131n da\u2026 Ama tabii, ya\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, bunu diline vurmu\u015flu\u011fun bir belirtisi de sayabiliriz!..<\/p>\n<p><strong><em>Ofwfq\u2019un ikili karakteri:<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Modern bilim + ilkel insan<br \/>\n<\/em><\/strong>S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc Ofwfq, ilk tan\u0131\u015fmam\u0131zda \u201cevreninki kadar uzun \u00f6mr\u00fcnce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evrensel olaylar\u0131, k\u00f6y kahvesinde durduraks\u0131z anlatan, ah\u0131 gitmi\u015f, an\u0131lar\u0131 kalm\u0131\u015f, ihtiyar, \u00e7apk\u0131n, geveze\u201d imgesiyle yerle\u015fmi\u015fti kafama. \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar her \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda, gelirdi dilime, e\u015fimle dostumla payla\u015f\u0131rd\u0131m onu. Taa ki, yay\u0131mlanm\u0131\u015f yay\u0131mlanmam\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn kozmokomik \u00f6yk\u00fcler, \u201cS\u0131f\u0131r Zaman\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla bir araya getirilenler de dahil, yeni bir bask\u0131yla yay\u0131mlanana ve elime d\u00fc\u015f\u00fcne dek. Ofwfq\u2019la bu ikinci hemhal olu\u015f, onun ger\u00e7e\u011fine biraz daha yakla\u015fmam\u0131, Ofwfq\u2019un kimli\u011finin ikili karakterini daha derinden kavramam\u0131 sa\u011flad\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43719\" aria-describedby=\"caption-attachment-43719\" style=\"width: 193px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-43719\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/26080410083448152-193x300.jpg\" alt=\"\" width=\"193\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/26080410083448152-193x300.jpg 193w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/26080410083448152.jpg 257w\" sizes=\"auto, (max-width: 193px) 100vw, 193px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-43719\" class=\"wp-caption-text\">1) B\u00fct\u00fcn Kozmokomik \u00d6yk\u00fcler, -S\u0131f\u0131r Zaman ile Yay\u0131mlanm\u0131\u015f Yay\u0131mlanmam\u0131\u015f B\u00fct\u00fcn Kozmokomikler-, \u0130talo Calvino, \u00c7ev. Eren Y\u00fccesan Cendey \u2013 \u015eemza Gezgin, Yap\u0131 Kredi Yay\u0131nlar\u0131, 2007, 361 s.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ofwfq, modern bilimsel bilgiye, evrenin do\u011fumu, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n evrimi ve di\u011fer evrenbilim konular\u0131nda en geni\u015f kapsamda haiz bir kahramand\u0131r.(1) B\u00fcy\u00fck patlaman\u0131n oldu\u011fu an\u0131 bilir, ilk tekh\u00fccrelilerin sudaki ya\u015famlar\u0131n\u0131 bilir, canl\u0131lar\u0131n sudan karaya ge\u00e7i\u015fini bilir, dinozorlar\u0131n yok olu\u015funu bilir; bilir ha bilir\u2026 Zurnan\u0131n z\u0131rt dedi\u011fi nokta \u015fudur ki, Ofwfq hangi zaman \u00f6l\u00e7e\u011findeki ya da evrenin hangi k\u00f6\u015fesindeki olgudan s\u00f6z ederse etsin, bilgisinin kayna\u011f\u0131 bizzat kendi g\u00f6zlemleridir. Ofwfq karakterine verdi\u011fi bu \u00f6zellikle, Calvino bilim etkinli\u011fini metaforla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ofwfq, insano\u011flunun, evrene, do\u011faya ve d\u00fcnyaya kocaman a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fcd\u00fcr. Evrenin, do\u011fan\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n s\u0131rlar\u0131na ermek i\u00e7in g\u00f6zlem halindedir. G\u00f6rmek, g\u00f6zlemlemek, bilgiye ula\u015fmada birinci ad\u0131md\u0131r. \u0130nsano\u011flu g\u00f6zlemleyerek, g\u00f6zlem verilerine uygun varsay\u0131mlar kurarak ve varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok kereler s\u0131nayarak, ger\u00e7e\u011fin bilimsel bilgisine ula\u015f\u0131r ve bilgisine ula\u015fmakla da, kendini o b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekli\u011fin bir par\u00e7as\u0131 k\u0131lar. \u0130nsan, bilimsel etkinlik yoluyla, \u00f6rne\u011fin evrenin do\u011fumunun bilgisine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, bir anlamda, bizzat evrenin do\u011fum an\u0131na gitmi\u015f gibi olur. Bilim yoluyla, ya\u015fan\u0131l\u0131p ge\u00e7ilmi\u015f olan\u0131, evrenin do\u011fumunu, d\u00fcnya \u00f6ncesini, tarih\u00f6ncesini (ve arkeoloji yoluyla tarihi zamanlar\u0131 da) bilgi alan\u0131nda yeniden kurar, yani ge\u00e7mi\u015fi diriltir, zaman\u0131 aya\u011fa kald\u0131r\u0131r. K\u0131saca, Ofwfq (burada insano\u011flu da diyebiliriz), evrensel, do\u011fasal s\u00fcre\u00e7lerin hem bilgisine varmak i\u00e7in orada, o andad\u0131r; hem \u201cbir insan olarak\u201d bilgisine vard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in o anda ve orada olabilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Milyarlarca y\u0131l \u00f6ncesinde ya da binlerce \u0131\u015f\u0131ky\u0131l\u0131 \u00f6tede olana bitene tan\u0131kl\u0131k edebilmek, o an\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olabilmek; yani bu \u00e7apta bir zaman-mek\u00e2n ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yenebilmek, ancak bilgisine ula\u015fmakla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ofwfq da bunu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bilgisi \u00fczerinden varm\u0131\u015ft\u0131r, o yerlere ve o anlara. Bilgisiyle kendisini o ger\u00e7ekli\u011fin tan\u0131\u011f\u0131, tan\u0131\u011f\u0131 ne ki, bizzat bir par\u00e7as\u0131 k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Evrenin ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri, kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f gibi anlatmas\u0131n\u0131n bir nedeni budur. Bu Ofwfq\u2019un karakterinin bir yan\u0131n\u0131 olu\u015fturur: Ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak, ger\u00e7e\u011fi kavramak i\u00e7in evrene, do\u011faya bakan, insano\u011flunun bilim g\u00f6z\u00fcd\u00fcr Ofwfq.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, evrenin ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri, kendi ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7mi\u015f gibi anlatmas\u0131, Ofwfq\u2019u\u00a0 ilkel insan\u0131n s\u00f6ylemine yakla\u015ft\u0131r\u0131r. Ofwfq, efsanelerin diliyle konu\u015fur. \u0130lkel insan, t\u0131pk\u0131 bir \u00e7ocuk gibi, alg\u0131layabildi\u011fi d\u00fcnyan\u0131n merkezine kendisini koyar. Ama kendisini o do\u011fadan ay\u0131rmaz, ay\u0131ramaz. Do\u011fan\u0131n do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, herhangi bir canl\u0131dan ba\u011f\u0131ms\u0131z ger\u00e7ekle\u015fen her olay\u0131n kendisinin ba\u015f\u0131na geldi\u011fine inan\u0131r; hatta bu olaylara, Tanr\u0131lar\u0131n kendisini cezaland\u0131rma iste\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r. F\u0131rt\u0131nay\u0131, ya\u011fmuru, depremi, seli kendisine \u00f6fkelenen Tanr\u0131lar oldurmu\u015ftur. Pek \u00e7ok farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn mitolojisinde yer alan \u201cyarat\u0131l\u0131\u015f\u201d efsanelerinde, d\u00fcnya insano\u011flunun tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda yarat\u0131lm\u0131\u015f gibi anlat\u0131l\u0131r. Ofwfq insan\u0131n yaz\u0131l\u0131 yaz\u0131s\u0131z efsanelerinin gelene\u011fini devam ettirir bu anlamda. Modern bilimle ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f bilimsel bilgiyi, ilkel insan\u0131n efsanelerinin diliyle anlat\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenle Ofwfq hem metaforla\u015fm\u0131\u015f bir bilim etkinli\u011fidir, hem de ilkel insand\u0131r.<\/p>\n<p>Karakterinin b\u00fct\u00fcn bu farkl\u0131 ama birbirini tamamlayan y\u00f6nleriyle Ofwfq, bilginin kayna\u011f\u0131ndaki \u201cinsans\u0131\u201d tekilli\u011fi de simgeler. \u0130nsano\u011flunun bilgi alan\u0131n\u0131n, din, bilim, edebiyat ve felsefe diye ayr\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemleri. \u00c7\u00fcnk\u00fc efsaneler, ilkel insan\u0131n g\u00f6zlemlerine dair simgesel d\u00fc\u015f\u00fcncelerini i\u00e7ermekle, bir nevi \u201cbilimi\u201d ve bunlara anlat\u0131sal bir bi\u00e7im kazand\u0131rmakla da bir anlamda \u201cedebiyat\u0131\u201dd\u0131rlar. \u0130\u015fte Ofwfg da bunu yapar: \u0130nsan\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bilgi d\u00fczeyinde olu\u015fturdu\u011fu evrene, canl\u0131l\u0131\u011fa, do\u011faya dair soyut kuramlar\u0131n\u0131, ilkel insan\u0131n diliyle, \u00fcslubuyla anlat\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>Ofwfq, \u201cinsan\u0131\u201d bi\u00e7imden bi\u00e7ime ta\u015f\u0131r<br \/>\n<\/em><\/strong>Ofwfq bilim insan\u0131 ile ilkel insan\u0131n bir bile\u015fimidir diyoruz ama, tabii ki simgesel d\u00fczeyde, \u00f6yk\u00fc izleklerine g\u00f6re asl\u0131nda kendisi \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcreden beri insand\u0131r. Calvino, herhangi bir \u00f6yk\u00fcde Ofwfq\u2019un insan olarak evrimini konu almaz; ama Ofwfq\u2019un evrenle ya\u015f\u0131t oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, evren ve evrimle ilgili bilgilerimize g\u00f6re, 15 milyar y\u0131ll\u0131k \u00f6mr\u00fcn\u00fcn, sadece son 150 bin y\u0131l\u0131n\u0131 sizler, bizler gibi insan olarak ge\u00e7irmi\u015ftir. \u00d6mr\u00fc bi\u00e7imden bi\u00e7ime girmekle ge\u00e7mi\u015ftir. Cans\u0131z evrende cans\u0131zd\u0131r. S\u00f6zgelimi, evrenin do\u011fumu s\u0131ras\u0131nda\u00a0 kimyasal bir molek\u00fcld\u00fcr, sonra bir ara g\u00f6kta\u015f\u0131d\u0131r; maddenin bedenlenmemi\u015f hallerine bile girmi\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de enerji olarak ge\u00e7irmi\u015ftir! D\u00fcnya olu\u015furken, yerkabu\u011fu so\u011furken, yerin katmanlar\u0131 olu\u015furken hep vard\u0131r. Tekh\u00fccreliyken b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7okh\u00fccreli olmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bir ara deniz kabuklusu olmay\u0131 denemi\u015ftir, sonra bir ara bal\u0131k olmu\u015ftur. Karaya \u00e7\u0131kan ilk canl\u0131lardand\u0131r. Derken bir \u00f6yk\u00fcde d\u00fcnyada yok olmakta olan dinozorlar\u0131n son temsilcilerinden biri olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcz onu. K\u0131l\u0131ktan k\u0131l\u0131\u011fa girmi\u015ftir. Cans\u0131zdan canl\u0131ya, canl\u0131dan canl\u0131ya ge\u00e7mi\u015ftir. Bir bakterinin k\u0131rbac\u0131yla hareket etmi\u015f, y\u00fczm\u00fc\u015f, s\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f, y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, u\u00e7mu\u015ftur\u2026 Ya\u015fam\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bi\u00e7imlerde g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. D\u00fcnyay\u0131 t\u00fcm ya\u015fam formlar\u0131n\u0131n duyular\u0131yla alg\u0131lam\u0131\u015f ve deneyimlemi\u015ftir. Ayakl\u0131 bir evrim tarihidir! Bilim kar\u015f\u0131t\u0131 yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lara g\u00f6ndermeyle, kendisine \u201cya\u015fayan fosil\u201d desek yeridir.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-43720 alignleft\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino-293x300.png\" alt=\"\" width=\"293\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino-293x300.png 293w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino-1001x1024.png 1001w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino-768x786.png 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino-600x614.png 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2d-David-Levinein-\u00e7izimiyle-Calvino.png 1250w\" sizes=\"auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px\" \/><\/p>\n<p>Evrenin evrimini, yerin evrimini, canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n evrimini ve insan\u0131n evrimini ge\u00e7mi\u015f, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze gelmi\u015ftir. Ezkaza kendisiyle nehir s\u00f6yle\u015fi yap\u0131lacak olsa, yapmas\u0131 olas\u0131 olana fersah fersah sab\u0131rlar dilemeli, Ofwfq\u2019un gevezeli\u011fini de d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek hele, ciltler ve ciltler ve ciltler dolusu bir yap\u0131t \u00e7\u0131kabilir ortaya!.. K\u0131saca Ofwfq \u00e7ok bi\u00e7imlidir, ama bu kadar \u00e7ok bi\u00e7ime girdi\u011fi i\u00e7in ona bi\u00e7imsiz de denilebilir.<\/p>\n<p>Ama de\u011fi\u015fmeyen tek \u015fey vard\u0131r Ofwfq i\u00e7in: 15 milyarl\u0131k \u00f6mr\u00fc boyunca, hep bir insan gibi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Calvino, Ofwfq \u00f6yk\u00fclerindeki ironi unsurunu buradan yakalar: Ofwfq girdi\u011fi her bi\u00e7ime insan do\u011fas\u0131n\u0131, insana \u00f6zg\u00fc zaaflar\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r: Merakl\u0131d\u0131r, k\u0131skan\u00e7t\u0131r, \u00e2\u015f\u0131kt\u0131r, dedikoducudur, haylazd\u0131r, oyunbazd\u0131r, yaln\u0131zd\u0131r, h\u0131rsl\u0131d\u0131r, onurludur, mah\u00e7uptur, haindir, kahramand\u0131r, kabul g\u00f6rmek ister, iz b\u0131rakmak ister, vs.<\/p>\n<p>\u00d6rnek olarak, Ofwfq\u2019un 50 milyon y\u0131l kadar s\u00fcren dinozorluk ya\u015fam\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz. Ne yaz\u0131k ki, dinozorlu\u011fun en zorlu zamanlar\u0131na rastlam\u0131\u015ft\u0131r kahraman\u0131m\u0131z\u0131n dinozorluk g\u00fcnleri. Dinozorlar yok olmu\u015ftur, ama ortal\u0131kta efsaneleri s\u00fcrmektedir. B\u00f6ylece \u015fu koca yery\u00fcz\u00fcnde yapayaln\u0131z kalan Ofwfq, dinozorlara d\u00fc\u015fman yeni canl\u0131 topluluklardan birine, kimli\u011fini gizleyerek dahil olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. B\u00f6ylece Calvino, \u201ckahraman\u0131n, ona olumsuz yakla\u015fmalar\u0131 i\u00e7in yeterli \u00f6nyarg\u0131lara sahip bir toplulu\u011fa dahil olmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131\u201d dinozorlar\u0131n yery\u00fcz\u00fcnden silini\u015fiyle birle\u015ftirerek anlat\u0131r.<\/p>\n<p>Gene bir \u00f6yk\u00fcde Ofwfq, sudan karaya hen\u00fcz ge\u00e7mi\u015f bir t\u00fcr\u00fcn evlad\u0131d\u0131r. K\u0131z arkada\u015f\u0131na kar\u015f\u0131, h\u00e2l\u00e2 suda ya\u015famakta inat eden amcas\u0131ndan utan\u0131r, onu amcas\u0131yla tan\u0131\u015ft\u0131rmaya \u00e7ekinir; ama geli\u015fen olaylar \u00e7er\u00e7evesinde, eskiye \u00f6zlem duyan k\u0131z arkada\u015f\u0131n\u0131 bu \u201cmuhafazak\u00e2r\u201d amcaya kapt\u0131racakt\u0131r!<\/p>\n<p><strong><em>Ofwfq zaman\u0131n ta kendisidir<br \/>\n<\/em><\/strong>Zamanla ya\u015f\u0131t bir kahraman\u0131n, zamanla ili\u015fkisinden s\u00f6z etmek \u00e7ok kolay de\u011fil. Ama Ofwfq\u2019un zaman kavram\u0131n\u0131n \u201cdo\u011faya\u201d, \u201cevrene\u201d paralel, ondan kopmam\u0131\u015f bir zaman kavram\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Onun zaman\u0131, bizim saatlerin k\u0131rbac\u0131yla i\u00e7inde ko\u015fu\u015fturdu\u011fumuz \u201ckurgulu\u201d zamanlar\u0131m\u0131zdan epeyce farkl\u0131d\u0131r. Mesai ba\u015flar\u0131, mesai sonlar\u0131, fazla mesailer, otob\u00fcs saatleri, vapur saatleri, haber saatleri, dizi saatleri, dakikalar, saniyeler, saliseler, insana \u00f6zg\u00fc milatlar, takvimler yoktur. B\u00fcy\u00fck Patlaman\u0131\u2019n\u0131n oldu\u011fu zaman, G\u00fcne\u015f\u2019in do\u011fdu\u011fu zaman, gezegenlerin bir y\u00f6r\u00fcngeye oturduklar\u0131 zaman vard\u0131r. T\u0131pk\u0131 k\u00f6y ya\u015fam\u0131nda, seher vakti, ku\u015fluk vakti; hasat zaman\u0131, ekin zaman\u0131 gibi do\u011faya ko\u015fut zaman tan\u0131mlar\u0131n\u0131n olmas\u0131 gibi (Bu yaz\u0131n\u0131n yazar\u0131n\u0131n Ofwfq imgesini l\u00fctfen tekrar an\u0131msay\u0131n\u0131z). Zaman\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fc Ofwfq i\u00e7in, evrendeki, d\u00fcnyadaki ve canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n evrimindeki b\u00fcy\u00fck s\u00fcre\u00e7lerle i\u015faretlenmi\u015fir. B\u00f6yle olmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r bir yandan, yani y\u0131la vurmak gerekse, milyarlarca y\u0131l \u00f6ncesinden s\u00f6z etmek gerekece\u011finden, zaman belirsiz kalacakt\u0131r; oysa olguyla i\u015faret edilen zaman daha bir kesinlikle belirlenmi\u015f olur\u2026<\/p>\n<p>Ofwfq\u2019un acelesi yoktur, onun zaman\u0131 yava\u015f yava\u015f akar. Ne de olsa, milyonlarca, hatta milyarlarca y\u0131lda tamamlanan s\u00fcre\u00e7lerin adam\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ofwfq\u2019un zamanla ili\u015fkisinden s\u00f6z ederken, Ofwfq zaman\u0131n ta kendisidir desek, zorlam\u0131\u015f olmay\u0131z. Zaman, evrenin do\u011fumuyla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Evrendeki ve do\u011fadaki b\u00fcy\u00fck evrimsel s\u00fcre\u00e7lerin toplam\u0131d\u0131r bir anlamda. Ofwfq da evrenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bug\u00fcne ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn \u00f6nemli s\u00fcre\u00e7lerin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r; ama her bir s\u00fcrecin tek tek kendisi de\u011fildir, b\u00fct\u00fcn s\u00fcre\u00e7lerin bir toplam\u0131d\u0131r. Belki de tam da bu nedenle hem zaman\u0131n kendisidir, hem de zamans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Mek\u00e2ns\u0131zd\u0131r da. \u00c7\u00fcnk\u00fc evrenin her yerinde, cans\u0131zdan canl\u0131ya, her bi\u00e7imde g\u00f6r\u00fcnebilmektedir. Ad\u0131n\u0131n Ofwfq olmas\u0131n\u0131n bu noktada bir anlam\u0131 olsa gerek. Modern k\u00fclt\u00fcrdeki anlam dizgelerinden uzak bir ad\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131, Ofwfq\u2019un zamans\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, mek\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, \u00e7okbi\u00e7imlili\u011fine, \u201ctekil varl\u0131\u011f\u0131nda\u201d insano\u011flunu simgelemesine ve ilkel insan\u0131n anlat\u0131 diline sahip olmas\u0131na ba\u011flayabiliriz san\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>Son olarak diyebilirim ki, Ofwfq, Calvino\u2019nun ona kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm bu nitelikleriyle, bize evrenin, y\u0131ld\u0131zlar\u0131n ve do\u011fan\u0131n, kendi bilgisine ula\u015fabilecek bilin\u00e7te bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuzu kavratan bir kahramand\u0131r.<\/p>\n<p><strong><em>Merakl\u0131s\u0131na k\u00fc\u00e7\u00fck notlar<\/em><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Calvino\u2019nun Ofwfq ile benzer bir kuma\u015ftan dokudu\u011fu bir ba\u015fka kahraman\u0131 daha vard\u0131r: Palomar. Palomar, d\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc bir g\u00f6zlemevinin ad\u0131d\u0131r. Calvino\u2019nun kahraman\u0131 Palomar ise, dikkatini g\u00fcnl\u00fck olaylara bir teleskop gibi yo\u011funla\u015ft\u0131rarak, bunlar\u0131 en ince ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na var\u0131ncaya dek, tak\u0131nt\u0131l\u0131l\u0131\u011fa varan bir titizlikle inceleyen bir adamd\u0131r.<\/li>\n<li>Calvino, <em>B\u00fct\u00fcn Kozmokomik \u00d6yk\u00fcler<\/em> kitab\u0131nda \u201cS\u0131f\u0131r Zaman\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda bir araya getirilen d\u00f6rt \u00f6yk\u00fcde, adeta topolojiden esin al\u0131r gibidir. Bu metinlerde kurgu, t\u0131pk\u0131 Escher\u2019in resimleri &#8211; gibi, kendi \u00fcst\u00fcne kapal\u0131 bir sonsuzluk a\u011f\u0131na var\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130talyan edebiyat\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya arma\u011fan etti\u011fi en \u00f6nemli edebiyat\u00e7\u0131lardan olan Calvino\u2019nun bilimsel konularla edebiyat\u0131 kesi\u015ftirmesinde, donan\u0131mlar\u0131 ve ufku geni\u015f, edebiyat\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bilimden, felsefeden ve siyasetten de beslenen, yeni \u015feyler denemekte cesur bir \u201ckalem sincab\u0131\u201d olmas\u0131 etkendir ku\u015fkusuz. Gene de, ya\u015fam\u0131ndaki bilimle kesi\u015fen k\u00f6klere; \u201cdo\u011faya tapan\u201d ebeveynlerinden babas\u0131n\u0131n tar\u0131mbilimci, annesinin botanik\u00e7i olmas\u0131na; Calvino\u2019nun \u00e7ocukluk ya\u015fant\u0131lar\u0131nda anne ve babas\u0131n\u0131n gerek bireysel, gerek kurumsal projelerde \u201cdeneysel\u201d tar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 mek\u00e2nlar\u0131n yer tutmas\u0131na dikkat \u00e7ekmek isterim. Nitekim, erkek karde\u015fi Floriano Calvino, yerbilimci olmay\u0131 se\u00e7mi\u015f, alan\u0131n\u0131n d\u00fcnyaca bilinen isimlerinden olmu\u015ftur. (Daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in bkz. Paris\u2019te M\u00fcnzevi \u2013\u00d6zya\u015fam\u00f6yk\u00fcsel Notlar-, \u00c7ev. Neyyire G\u00fcl I\u015f\u0131k, Yap\u0131 Kredi Yay\u0131nlar\u0131, Mart 2005. Kalem Sincab\u0131 \u2013\u0130talo Calvino Alb\u00fcm\u00fc-, Luca Baranelli-Ernesto Ferrero, \u00c7ev. Kemal Atakay, D\u00fcnya Kitap, Mart 2005)<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>NOT<\/strong>: Bu yaz\u0131 daha \u00f6nce <em>Roman Kahramanlar\u0131<\/em> dergisinin 5. say\u0131s\u0131nda (Ocak-Mart 2011) yay\u0131mlanan bir yaz\u0131n\u0131n, ufak tefek de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7eren halidir.<\/p>\n<p><strong>D\u0130PNOT<\/strong><br \/>\n1) Calvino\u2019nun bu \u00f6yk\u00fcleri yazd\u0131\u011f\u0131 zamana dek ula\u015f\u0131lan bilimsel bilgiye diye belirtmeliyim san\u0131r\u0131m. D\u00fcnyan\u0131n onsuz d\u00f6nmeye devam etti\u011fi son on be\u015f y\u0131lda bilimsel bilgiye eklenenler, do\u011fal olarak Calvino\u2019nun ufkuna girememi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Efendim, sizler de duyuyor musunuz, \u015fu yakla\u015fan ayak sesini\u2026 Hevesli ad\u0131mlar, ama sanki biraz sarsak\u2026 Sahibi kim dersiniz? \u0130\u015fte orada, bastonuna dayanarak, b\u00fck\u00fck belinin e\u011fdi\u011fi ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak yaz\u0131n\u0131n orta yerine devrile kalka, ama son s\u00fcrat yakla\u015f\u0131yor. O o o\u2026 o bir \u2026 evrenin karakutusu. Ve kar\u015f\u0131n\u0131zda ihtiyar geveze: Ofwfq. Benim \u201cOfwfq\u201dum Ofwfq karakterini kuramsal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":470,"featured_media":43716,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[134,38,511],"tags":[6550,210,6549],"class_list":["post-43715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-97-sayi","category-dergi-sayilari","category-yayin-dunyasi","tag-italo-calvino","tag-kitap","tag-ofwfq"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.8 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Nal\u00e2n Mahsereci\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.8\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"653\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"355\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-01T11:47:18+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-07T10:57:25+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#article\",\"name\":\"\\u201cEvrensel\\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"\\u201cEvrensel\\u201d geveze: Ofwfq\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/2b-Calvino-3.jpg\",\"width\":653,\"height\":355},\"datePublished\":\"2012-03-01T13:47:18+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-07T13:57:25+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage\"},\"articleSection\":\"97. Say\\u0131, Dergi Say\\u0131lar\\u0131, Yay\\u0131n D\\u00fcnyas\\u0131, \\u0130talo Calvino, kitap, Ofwfq\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/97-sayi#listItem\",\"name\":\"97. Say\\u0131\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/97-sayi#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"97. Say\\u0131\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/97-sayi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#listItem\",\"name\":\"\\u201cEvrensel\\u201d geveze: Ofwfq\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari#listItem\",\"name\":\"Dergi Say\\u0131lar\\u0131\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#listItem\",\"position\":4,\"name\":\"\\u201cEvrensel\\u201d geveze: Ofwfq\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/dergi-sayilari\\\/97-sayi#listItem\",\"name\":\"97. Say\\u0131\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci\",\"name\":\"Nal\\u00e2n Mahsereci\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5a513bfb5fc9b26fb8550ab6b044b5887d54c5ef171e14ca195952f59f4e44c6?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Nal\\u00e2n Mahsereci\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq\",\"name\":\"\\u201cEvrensel\\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/nlmahsereci#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/2b-Calvino-3.jpg\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq\\\/#mainImage\",\"width\":653,\"height\":355},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2012\\\/03\\\/01\\\/evrensel-geveze-ofwfq#mainImage\"},\"datePublished\":\"2012-03-01T13:47:18+02:00\",\"dateModified\":\"2020-05-07T13:57:25+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#article","name":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek","headline":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg","width":653,"height":355},"datePublished":"2012-03-01T13:47:18+02:00","dateModified":"2020-05-07T13:57:25+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage"},"articleSection":"97. Say\u0131, Dergi Say\u0131lar\u0131, Yay\u0131n D\u00fcnyas\u0131, \u0130talo Calvino, kitap, Ofwfq"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","position":2,"name":"Dergi Say\u0131lar\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi#listItem","name":"97. Say\u0131"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi#listItem","position":3,"name":"97. Say\u0131","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#listItem","name":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari#listItem","name":"Dergi Say\u0131lar\u0131"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#listItem","position":4,"name":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi#listItem","name":"97. Say\u0131"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci","name":"Nal\u00e2n Mahsereci","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5a513bfb5fc9b26fb8550ab6b044b5887d54c5ef171e14ca195952f59f4e44c6?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Nal\u00e2n Mahsereci"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq","name":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/nlmahsereci#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq\/#mainImage","width":653,"height":355},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq#mainImage"},"datePublished":"2012-03-01T13:47:18+02:00","dateModified":"2020-05-07T13:57:25+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg","og:image:width":653,"og:image:height":355,"article:published_time":"2012-03-01T11:47:18+00:00","article:modified_time":"2020-05-07T10:57:25+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2b-Calvino-3.jpg"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"43715","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary_large_image","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 17:55:24","updated":"2025-06-05 16:44:36","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\" title=\"Dergi Say\u0131lar\u0131\">Dergi Say\u0131lar\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi\" title=\"97. Say\u0131\">97. Say\u0131<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Dergi Say\u0131lar\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari"},{"label":"97. Say\u0131","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/dergi-sayilari\/97-sayi"},{"label":"\u201cEvrensel\u201d geveze: Ofwfq","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/03\/01\/evrensel-geveze-ofwfq"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/470"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43715"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43715\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43716"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}