{"id":43945,"date":"2012-02-01T23:27:07","date_gmt":"2012-02-01T21:27:07","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=43945"},"modified":"2020-05-08T23:33:10","modified_gmt":"2020-05-08T20:33:10","slug":"antik-cag-hekimlerinden-diyet-onerileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2012\/02\/01\/antik-cag-hekimlerinden-diyet-onerileri","title":{"rendered":"Antik \u00e7a\u011f hekimlerinden diyet \u00f6nerileri"},"content":{"rendered":"<p>Klasik Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana hekimlerin, obezite (\u015fi\u015fmanl\u0131k) sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm arayarak Akdeniz diyetine benzerlik g\u00f6steren \u00f6neriler getirdikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. ABD\u2019li metabolik hastal\u0131klar uzman\u0131 Eric Colman, atalar\u0131m\u0131z\u0131n bug\u00fcnk\u00fc n\u00fcfusa oranla daha zay\u0131f olduklar\u0131n\u0131, antik \u00e7a\u011flarda g\u00fcnl\u00fck kalori al\u0131m\u0131nda ya\u011f oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019yi a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. \u0130nsano\u011flunun 35 ya\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fckle ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 eski \u00e7a\u011flarda a\u015f\u0131r\u0131 kilolardan kaynaklanan hastal\u0131klar\u0131n y\u0131llar boyu g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi, nedenleri \u00fczerinde durulmad\u0131\u011f\u0131 san\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43947\" aria-describedby=\"caption-attachment-43947\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-43947\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-23-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-23-300x206.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-23-600x413.jpg 600w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/1-23.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-43947\" class=\"wp-caption-text\">Eczac\u0131 ve botanik\u00e7i Pedanio Dioscoride\u2019nin \u201cDe Materia Medica\u201dsinden bir sayfa.<\/figcaption><\/figure>\n<p>B\u00fcy\u00fck uygarl\u0131klar d\u00f6neminde, Yunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde g\u00fczel kavram\u0131n\u0131n uyumlu ve narin bir bedenle temsil edildi\u011fi y\u0131llarda fizik yap\u0131n\u0131n dengesine z\u0131t d\u00fc\u015fen obeziteye iyi bir g\u00f6zle bak\u0131lm\u0131yordu. T\u0131p biliminin kurucusu Hippokrat (M\u00d6 460-377), \u015fi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr patoloji diye tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 kilolu ki\u015filerin aniden ve gen\u00e7 ya\u015fta \u00f6ld\u00fcklerine dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n<p>Selanik \u00dcniversitesi T\u0131p Tarihi b\u00f6l\u00fcm\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 Helen Christopolu Aletra ile Niki Papavramidou\u2019nun y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bir ara\u015ft\u0131rmada Hipokrat\u2019\u0131n obezitenin insan bedeninde mevcut d\u00f6rt s\u0131v\u0131 maddenin dengesizli\u011finden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011fi vurguland\u0131. Hipokrat\u2019a g\u00f6re bu d\u00f6rt madde kan, s\u00fcm\u00fck, sar\u0131 ve koyu renkli safrayd\u0131.<\/p>\n<p>Antik \u00e7a\u011f\u0131n bir ba\u015fka \u00fcnl\u00fc hekimi Bergamali Galeno\u2019ydu (MS 129-216). Galeno da obezite konusuna e\u011filerek \u015fi\u015fman ki\u015filerin zay\u0131f ki\u015filere oranla entelekt\u00fcel yetenekler a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeterince donan\u0131ml\u0131 olmad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak sonraki y\u00fczy\u0131llarda kilolu ama zeki ki\u015filerin var oldu\u011funa tan\u0131k olununca Galeno\u2019nun bu tezi kabul g\u00f6rmemi\u015fti.<\/p>\n<p>Antik \u00e7a\u011flar\u0131n hekimleri a\u015f\u0131r\u0131 kilo sorunu olan hastalara ne t\u00fcr diyetler \u00f6neriyordu? 1. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fayan Romal\u0131 hekim Aulo Cornello Celso\u2019nun, kilolu hastalar\u0131na m\u00fcmk\u00fcnse tuzlu ve s\u0131cak bir banyo \u00f6nerdi\u011fi biliniyor. Celso\u2019nun bir ba\u015fka \u00f6nerisi de g\u00fcne\u015f banyosuydu. Romali Celso hastalar\u0131na yeterli bir uyku, d\u00fczenli fizik aktivite, kat\u0131 ve ac\u0131mt\u0131rak yiyeceklerle beslenmek, g\u00fcnde bir tek \u00f6\u011f\u00fcn yemek ve \u015farap i\u00e7meyi de \u00f6\u011f\u00fctledi\u011fi biliniyor.<\/p>\n<p>Eczac\u0131 ve botanik\u00e7i, 1. y\u00fczy\u0131lda \u201cDe Materia Medica\u201d adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 Pedanio Dioscoride bir tek baz\u0131 t\u00fcr yiyeceklerin se\u00e7imiyle kilo verilebilece\u011fini savunuyordu. Dioscoride\u2019nin hastalar\u0131na \u00f6nerdi\u011fi bitkilerden biri, bug\u00fcn safran\u0131n elde edildi\u011fi \u00e7i\u00e7e\u011fin atas\u0131 olan \u201cAsya \u00e7ay\u0131r\u0131 \u00e7i\u00e7e\u011fi\u201dydi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u00e7ekirdekleri \u015farap posas\u0131 ile ezilen hardal, taze ve tuzlu peynir de Dioscoride\u2019nin \u00f6nerdi\u011fi ba\u015fka besinlerdi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_43948\" aria-describedby=\"caption-attachment-43948\" style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-43948\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-13-260x300.jpg\" alt=\"\" width=\"260\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-13-260x300.jpg 260w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-13.jpg 370w\" sizes=\"auto, (max-width: 260px) 100vw, 260px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-43948\" class=\"wp-caption-text\">Eczac\u0131 ve botanik\u00e7i Pedanio Dioscoride (1. y\u00fczy\u0131l).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jinekoloji biliminin kurucusu say\u0131lan, \u201cGynecia\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bilimsel bir makale kaleme alan Efesli Sorano (98-138), kilo sorunu olan hastalar\u0131na olduk\u00e7a kat\u0131 diyetler \u00f6neriyordu. Ancak bug\u00fcnk\u00fc anlamda diyet biliminin kurucusu Romal\u0131 Galeno oldu. Galeno hastalar\u0131na Akdeniz diyeti diye tan\u0131nan, sebze ve meyveye a\u011f\u0131rl\u0131k veren, a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011fl\u0131 besinlerden sak\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleyen bir diyet \u00f6neriyordu. Galeno, \u201cDe Victu attenuante \/ Zay\u0131flatan Diyet\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 metninde bal\u0131k, mercimek, fasulye, nohut gibi bakliyat \u00fcr\u00fcnleri, sebze, meyve, tah\u0131llara a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesini, k\u0131rm\u0131z\u0131 et ve yumurtan\u0131n \u00e7ok az t\u00fcketilmesini yaz\u0131yordu. Galeno\u2019nun Akdeniz diyetini y\u0131llar sonra Ayd\u0131n do\u011fumlu Yunanl\u0131 hekimi Alessandro da (527-565) benimsedi.<\/p>\n<p>Bizans t\u0131bb\u0131n\u0131n en \u00fcnl\u00fc hekimlerinden olan Alessandro, s\u0131\u011f\u0131r eti yerine tavuk etinin tercih edilmesini de \u00f6nermi\u015fti. Alessandro\u2019nun diyet listesinde k\u0131v\u0131rc\u0131k salata, ebeg\u00fcmeci, hindiba, bal\u0131k t\u00fcrleri aras\u0131nda sert etli deniz levre\u011fi, ahtapot, karides benzeri kabuklu deniz \u00fcr\u00fcnleri, bakliyatlar aras\u0131nda fasulye, kuru bakla, pirin\u00e7, meyve olarak da en \u00e7ok narenciye, elma, \u00fcz\u00fcm, kavun, incir, ceviz ve b\u00f6\u011f\u00fcrtlen zay\u0131flamaya yard\u0131mc\u0131 besinler olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Klasik Yunan uygarl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana hekimlerin, obezite (\u015fi\u015fmanl\u0131k) sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcm arayarak Akdeniz diyetine benzerlik g\u00f6steren \u00f6neriler getirdikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. ABD\u2019li metabolik hastal\u0131klar uzman\u0131 Eric Colman, atalar\u0131m\u0131z\u0131n bug\u00fcnk\u00fc n\u00fcfusa oranla daha zay\u0131f olduklar\u0131n\u0131, antik \u00e7a\u011flarda g\u00fcnl\u00fck kalori al\u0131m\u0131nda ya\u011f oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 20\u2019yi a\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktar\u0131yor. \u0130nsano\u011flunun 35 ya\u015f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fckle ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 eski \u00e7a\u011flarda a\u015f\u0131r\u0131 kilolardan kaynaklanan hastal\u0131klar\u0131n y\u0131llar boyu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":429,"featured_media":43946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[133,38,222,4696],"tags":[1038,6624,5932,238,640,386],"class_list":["post-43945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-96-sayi","category-dergi-sayilari","category-tarih","category-tip","tag-diyet","tag-galeno","tag-hipokrat","tag-tarih","tag-tip","tag-tip-tarihi"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/429"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43945"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43945\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}