{"id":44085,"date":"2020-05-13T13:07:45","date_gmt":"2020-05-13T10:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=44085"},"modified":"2020-05-13T13:07:45","modified_gmt":"2020-05-13T10:07:45","slug":"5-soruda-koronavirus-ve-mutasyon-iliskisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/13\/5-soruda-koronavirus-ve-mutasyon-iliskisi","title":{"rendered":"5 soruda koronavir\u00fcs ve mutasyon ili\u015fkisi"},"content":{"rendered":"

K\u00fcresel salg\u0131n\u0131n etmeni olan SARS-CoV-2 vir\u00fcs\u00fc d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, koronavir\u00fcs\u00fcn daha bula\u015f\u0131c\u0131 veya daha etkili olaca\u011f\u0131 ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki sa\u011fl\u0131k krizini daha k\u00f6t\u00fc bir noktaya getirece\u011fine dair endi\u015feler olu\u015ftu. Peki, koronavir\u00fcs\u00fcn evrimi hakk\u0131nda ne biliyoruz?<\/p>\n

Koronavir\u00fcs mutasyon ge\u00e7iriyor mu?<\/strong><\/h4>\n

Konu mutasyon oldu\u011funda, vir\u00fcsler bir istisna de\u011fildir. T\u00fcm vir\u00fcsler gibi SARS-CoV-2 de mutasyon ge\u00e7irir. Vir\u00fcs enfekte etti\u011fi h\u00fccreler i\u00e7erisinde \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, vir\u00fcs\u00fcn genetik kodunun kopyalanma a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan hatalar mutasyonlara neden olur. \u00c7ift sarmall\u0131 DNA yap\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131yan insanlardan farkl\u0131 olarak SARS-CoV-2, tek sarmall\u0131 RNA yap\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

Vir\u00fcs ne kadar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde mutasyona u\u011fruyor?<\/strong><\/h4>\n

\"\"Biliminsanlar\u0131, \u0130ngiltere\u2019de Mart ay\u0131n\u0131n ortas\u0131ndan bu yana yakla\u015f\u0131k 13.000 numuneyi analiz etti, \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re koronavir\u00fcs \u00fczerinde mutasyonlar\u0131n kabaca ayda iki kez g\u00f6zlendi\u011fini ortaya koydu. \u00c7al\u0131\u015fma s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00e7er\u00e7eveyi kaps\u0131yor olsa da, mutasyon oran\u0131n\u0131 bulmak \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir vir\u00fcs ne kadar h\u0131zl\u0131 mutasyona u\u011frarsa, davran\u0131\u015f\u0131 o kadar h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde de\u011fi\u015fir. H\u0131zl\u0131 mutasyona u\u011frayan bir vir\u00fcse kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 geli\u015ftirmek daha zor olabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc vir\u00fcs mutasyon ge\u00e7irdi\u011fi zaman, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin vir\u00fcs \u00fczerinde etkili oldu\u011fu k\u0131s\u0131mlar de\u011fi\u015fmi\u015f olabilir. \u00d6rne\u011fin grip hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n etmeni olan Influenza vir\u00fcs\u00fc \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir bi\u00e7imde mutasyona u\u011fruyor ve hastal\u0131ktan korunmak i\u00e7in her y\u0131l farkl\u0131 bir a\u015f\u0131ya ihtiya\u00e7 duyuyoruz.<\/p>\n

Mutasyonlar neden \u00f6nemlidir?<\/strong><\/h4>\n

Mutasyonlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu az etkiye sahiptir, baz\u0131lar\u0131 vir\u00fcs i\u00e7in \u00e7e\u015fitli engeller olu\u015fturabilir ancak zamanla vir\u00fcs\u00fcn daha kolay yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak vir\u00fcs\u00fcn \u201cba\u015far\u0131\u201d potansiyelini art\u0131ran tekil veya \u00e7oklu mutasyonlar geli\u015febilir. Ayr\u0131ca mutasyonlar vir\u00fcs\u00fcn h\u00fccreleri enfekte etme verimini art\u0131rarak vir\u00fcs\u00fc daha tehlikeli hale getirebilir.<\/p>\n

Koronavir\u00fcs hangi mutasyonlar\u0131 ge\u00e7irdi?<\/strong><\/h4>\n

\"\"Baz\u0131 mutasyonlar koronavir\u00fcs \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yapan biliminsanlar\u0131n\u0131n dikkatini \u00e7ekti. Londra\u2019da \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fcten ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan yap\u0131lan \u00f6n\u00e7al\u0131\u015fmada, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan elde dilen 5 binden fazla koronavir\u00fcs genomu \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131, koronavir\u00fcs\u00fcn insanlar\u0131 enfekte etmek i\u00e7in ge\u00e7irdi\u011fi de\u011fi\u015fimlerin kan\u0131t\u0131 olabilecek birka\u00e7 mutasyon ke\u015ffedildi. Ancak \u00e7al\u0131\u015fma hen\u00fcz onay a\u015famas\u0131nda. \u00c7al\u0131\u015fmada g\u00f6zlenen mutasyonlardan baz\u0131lar\u0131, vir\u00fcs\u00fcn h\u00fccrelere tutunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan S proteini \u00fczerinde bulunuyordu. S proteinindeki mutasyonlar\u0131n \u00e7ok nadir g\u00f6zlendi\u011fi belirtiliyor. Enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131 alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan Prof. Martin Hibberd, vir\u00fcs\u00fcn k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte taranmas\u0131n\u0131n vir\u00fcs hakk\u0131nda daha \u00e7ok bilgi sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. K\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekli tarama, yeni mutasyonlar\u0131n vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve a\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yeni noktalara dikkat edilerek yap\u0131lacak yeni tasar\u0131mlar\u0131n gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterebilir.<\/p>\n

Bir ba\u015fka \u00f6n\u00e7al\u0131\u015fmada ise, Sheffield \u00dcniversitesi ile Los Alamos Ulusal Laboratuvar\u0131\u2019ndan biliminsanlar\u0131, S proteini \u00fczerinde benzer mutasyonlar g\u00f6zlendi\u011fini kaydetti. S\u00f6z konusu mutasyonlar\u0131n vir\u00fcs\u00fcn etkinlik seviyesine etkisinin belirlenmesi i\u00e7in \u00e7ok erken oldu\u011fu ifade ediliyor.<\/p>\n

Mutasyonlar bize ba\u015fka neler s\u00f6yleyebilir?<\/strong><\/h4>\n

Biliminsanlar\u0131, koronavir\u00fcs\u00fcn genetik yap\u0131s\u0131 hakk\u0131nda daha fazla bilgiye sahip olduk\u00e7a, enfekte olu\u015fmu\u015f bireylerin yak\u0131n\u0131ndaki enfeksiyon k\u00fcmelerini tespit etmek ve bu enfeksiyonlar\u0131n k\u00f6kenine ula\u015fmak i\u00e7in bu bilgileri kullanabilecek. Bilgiler, salg\u0131n\u0131n yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 izlemek ve yeni enfeksiyonlar\u0131 tespit etmek i\u00e7in yararl\u0131 olabilir. Yay\u0131l\u0131m\u0131n dikkatle izlenmesi, vir\u00fcs\u00fcn gelecekte nas\u0131l mutasyonlar ge\u00e7irece\u011fini, kullan\u0131lacak ila\u00e7lara ve a\u015f\u0131ya diren\u00e7 geli\u015ftirip geli\u015ftirmeyece\u011fini g\u00f6sterecektir.<\/p>\n

Kaynak:<\/strong> https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2020\/may\/10\/will-covid-19-mutate-into-a-more-dangerous-virus<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00fcresel salg\u0131n\u0131n etmeni olan SARS-CoV-2 vir\u00fcs\u00fc d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131k\u00e7a, koronavir\u00fcs\u00fcn daha bula\u015f\u0131c\u0131 veya daha etkili olaca\u011f\u0131 ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekteki sa\u011fl\u0131k krizini daha k\u00f6t\u00fc bir noktaya getirece\u011fine dair endi\u015feler olu\u015ftu. Peki, koronavir\u00fcs\u00fcn evrimi hakk\u0131nda ne biliyoruz? Koronavir\u00fcs mutasyon ge\u00e7iriyor mu? Konu mutasyon oldu\u011funda, vir\u00fcsler bir istisna de\u011fildir. T\u00fcm vir\u00fcsler gibi SARS-CoV-2 de mutasyon ge\u00e7irir. Vir\u00fcs enfekte etti\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1390,"featured_media":44086,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[2777,445,5763,526,2055],"class_list":["post-44085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-asi","tag-ilac","tag-koronavirus","tag-mutasyon","tag-rna"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t