{"id":4416,"date":"2016-01-19T23:09:54","date_gmt":"2016-01-19T21:09:54","guid":{"rendered":"http:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=4416"},"modified":"2016-01-19T23:09:54","modified_gmt":"2016-01-19T21:09:54","slug":"modern-insan-ve-neandertalin-son-ortak-atasinin-sanal-fosili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2016\/01\/19\/modern-insan-ve-neandertalin-son-ortak-atasinin-sanal-fosili","title":{"rendered":"Modern insan ve Neandertalin son ortak atas\u0131n\u0131n sanal fosili"},"content":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: <\/strong>\u00dcstte: 19. y\u00fczy\u0131l G\u00fcney Afrikas\u0131\u2019ndan modern insan kafatas\u0131na bir \u00f6rnek. Cambridge \u00dcniversitesi\u2019ndeki Leverhulme \u0130nsan Evrimi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi\u2019nde bulunan Duckworth Koleksiyonu\u2019nun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ortada: Son ortak atam\u0131z\u0131n \u201csanal fosili\u201d. Altta: Fransa, La Ferrasie\u2019de bulunan ve 53-66 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen Neandertal<\/em> kafatas\u0131.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nesli uzun zaman \u00f6nce t\u00fckenmi\u015f, tarih\u00f6ncesi d\u00f6nemden yak\u0131n akrabalar\u0131m\u0131z Neandertal<\/em>ler ile ortak bir atam\u0131z oldu\u011funu biliyoruz. Bununla birlikte soya\u011fac\u0131n\u0131n ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem olan orta pleistosenden kalma fosillerin say\u0131ca az ve par\u00e7alar halinde olmas\u0131ndan dolay\u0131, bu ortak atan\u0131n neye benzedi\u011fi gizemini korumakta.<\/p>\n

Yak\u0131n zamanda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar her iki t\u00fcre ait kafataslar\u0131na dijital morfometri ve istatiksel algoritma y\u00f6ntemlerini uygulayarak Homo sapiens<\/em> ve Neandertal<\/em>lerin ortak atas\u0131 olabilecek kafatas\u0131n\u0131 3D ortamda olu\u015fturmay\u0131 ba\u015fard\u0131lar.<\/p>\n

Bu \u201csanal fosil\u201din tasar\u0131m\u0131nda Homo<\/em> t\u00fcr\u00fcn\u00fcn iki milyon y\u0131ll\u0131k tarihsel birikiminden yararlan\u0131ld\u0131. Kullan\u0131lan fosiller aras\u0131nda 1,6 milyon ya\u015f\u0131ndaki Homo erectus<\/em>; Avrupa\u2019da bulunan bir Neandertal<\/em> kafatas\u0131 ve Cambridge\u2019deki Duckworth koleksiyonuna ait 19. y\u00fczy\u0131ldan kalma kafataslar\u0131 da vard\u0131. Bu par\u00e7alar \u00fczerinde 797 farkl\u0131 noktadan \u00f6l\u00e7\u00fc al\u0131narak son \u015fekle ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6z konusu \u00f6rnekler \u00fczerindeki girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesi; ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara, atalar\u0131m\u0131z\u0131n zaman i\u00e7indeki kafatas\u0131 geli\u015fimi veya \u201cmorfoloji\u201dsi hakk\u0131nda bilgi vermi\u015ftir. Dijital ortamda taranm\u0131\u015f modern bir kafatas\u0131 da bu zaman \u00e7izelgesine eklenerek, tarih boyunca kemikler \u00fczerinde s\u00fcregelen de\u011fi\u015fimler saptanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fma sayesinde, her iki t\u00fcr\u00fcn morfolojisinin orta pleistosende (g\u00fcn\u00fcm\u00fczden yakla\u015f\u0131k 800-100 biny\u0131l \u00f6ncesi) ya\u015fam\u0131\u015f olan ortak atan\u0131n kafatas\u0131nda nas\u0131l birle\u015fti\u011fini \u00e7\u00f6zmeye bir ad\u0131m daha yakla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma grubunun y\u00f6ntemi ilk\u00f6nce, soy atas\u0131 olabilecek \u00fc\u00e7 farkl\u0131 kafatas\u0131 \u015fekli ortaya \u00e7\u0131karmak olmu\u015ftur. Sonras\u0131nda her bir kafatas\u0131 i\u00e7in, iki t\u00fcr\u00fcn birbirinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birer zaman \u00e7izgisi belirlemi\u015ftir. Dijital ortamda taranan t\u00fcm \u015feklindeki kafataslar\u0131, pleistosen d\u00f6neme ait az say\u0131daki orijinal fosil ve kemik par\u00e7as\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece olu\u015fturulan sanal kafatas\u0131 havuzu daralt\u0131lm\u0131\u015f ve hangi tipin Neandertal<\/em>lerle payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z son ortak ataya daha uygun oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle bak\u0131larak, bu atan\u0131n hangi zaman aral\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011funa dair bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

DNA\u2019ya dayal\u0131 \u00f6nceki ara\u015ft\u0131rmalar, son ortak atam\u0131z\u0131n 400.000 y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekteydi. \u201cSanal fosil\u201dden edinilen bilgiler sayesinde, soya\u011fac\u0131ndaki ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n 700.000 y\u0131l \u00f6ncesinde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi ve bu s\u00fcre i\u00e7erisinde atalar\u0131m\u0131z Avrasya\u2019da varl\u0131k g\u00f6sterse de, son ortak atan\u0131n b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla Afrika k\u00f6kenli oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclebilmektedir. \u00c7al\u0131\u015fman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 Journal of Human Evolution<\/em> dergisinde yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Cambridge \u00dcniversitesi\u2019nde Leverhulme \u0130nsan Evrimi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi\u2019nde (LCHES) \u00e7al\u0131\u015fan ve ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 olan Dr. Aur\u00e9lien Mounier, \u201cNeandertal<\/em>ler ile ortak bir atam\u0131z oldu\u011funu biliyoruz, ancak neye benzedi\u011fini bilmiyoruz. Elimizdeki az say\u0131daki fosil par\u00e7as\u0131n\u0131n da ortak ata nesline ait olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusundaki \u015f\u00fcpheler gibi pek \u00e7ok belirsizlik, insan evrimiyle ilgili anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebebidir. Bu nedenle eksikliklerin \u00fcstesinden yenilik\u00e7i bir \u00e7\u00f6z\u00fcmle gelmek istedik ve 3D dijital y\u00f6ntemler ile istatistiksel tahmin tekniklerini birle\u015ftirdik. Bu y\u00f6ntem bize modern insan ile Neandertal<\/em>lerin ortak atas\u0131n\u0131 matematiksel olarak tahmin etme ve g\u00f6rsel olarak yeniden olu\u015fturma imk\u00e2n\u0131 verdi\u201d diyor.<\/p>\n

3D olarak tasarlanan ortak atam\u0131z\u0131n kafatas\u0131, her iki t\u00fcr\u00fcn de erken niteliklerini yans\u0131tmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin art kafada, Neandertal<\/em> kafatas\u0131na \u00f6zg\u00fc uzat\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imi kazand\u0131ran bir \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131 bulunurken, y\u00fcz k\u0131sm\u0131nda hemen elmac\u0131k kemiklerinin alt\u0131nda, modern insanlarda da bulunan ve y\u00fcze daha narin bir ifade kazand\u0131ran oyuklar g\u00f6r\u00fclmektedir. Neandertal<\/em>lerde bu alan (maxillia), i\u00e7indeki say\u0131ca fazla hava bo\u015fluklar\u0131ndan dolay\u0131 kal\u0131nla\u015fan kemikler nedeniyle epeyce d\u0131\u015fa \u00e7\u0131k\u0131kt\u0131r. Y\u00fczlerinin \u00f6ne do\u011fru uzayan bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde olmas\u0131 bu \u00f6zellikten kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n

New York \u00dcniversitesi\u2019nde yap\u0131lan ve yak\u0131n zamanda yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rma Neandertal<\/em> \u00e7ocuklar\u0131ndaki kemik geli\u015fiminin, ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda da devam etti\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n

Sanal ortamda olu\u015fturulan ortak ata kafatas\u0131ndaki kal\u0131n ka\u015f hatt\u0131, Hominin soyunun karakteristik \u00f6zelli\u011fi olup, Neandertal<\/em>lerde oldu\u011fu kadar erken Homo<\/em> t\u00fcrlerinde de mevcuttur. Modern insanda ise bu hat kaybolmu\u015ftur. Mounier, sanal fosilin genel hatlar\u0131yla Neandertal<\/em>leri daha \u00e7ok an\u0131msatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtirken, zaman \u00e7izelgesine bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kafatas\u0131 yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan soy \u00e7izgisinden sapan t\u00fcr\u00fcn Homo sapiens<\/em>ler oldu\u011funun g\u00f6r\u00fclmesinin bu sonucu mant\u0131kl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ekliyor.<\/p>\n

Makalenin ortak yazar\u0131 ve yine Cambridge\u2019deki Leverhulme \u0130nsan Evrimi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi\u2019nde ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olan Dr. Marta Miraz\u00f3n Lahr da, \u201cEdindi\u011fimiz sonu\u00e7lara paralel olarak modern insan\u0131n soya\u011fac\u0131ndaki morfolojik de\u011fi\u015fimler, demografide meydana gelen b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar ile genetik sapmalara denk gelmektedir ki, bu da Afrika\u2019da yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir n\u00fcfus olan t\u00fcrlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yedi milyardan fazla insan haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn tarihidir\u201d diye ekliyor.<\/p>\n

Mounier, son ortak atalar\u0131n muhtemelen Homo heidelbergensis<\/em> t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ve bunlar\u0131n 700-300 biny\u0131l \u00f6nce Afrika, Avrupa ve Asya\u2019da ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 belirtmi\u015ftir. Mounier ve ekibi, bir sonraki projeleri olan ve Homo<\/em> t\u00fcr\u00fc ile \u015fempanzelerin son ortak atas\u0131n\u0131 saptamaya yarayacak modelleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u201cOlu\u015fturdu\u011fumuz modeller kesin do\u011fruyu yans\u0131tmasa da, fosillerin yetersizli\u011fi, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan at veya dinozor olsun, paleontolojik sorulara cevap verebilmemiz i\u00e7in yeni y\u00f6ntemlerin denenmesini gerektirmektedir\u201d diyerek konu hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00f6zetliyor.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00c7eviren: Seving\u00fcl Bilgin<\/strong><\/p>\n

MS\u00dc Arkeoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc Doktora \u00d6\u011fr.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/strong> http:\/\/phys.org\/news\/2015-12-virtual-fossil-reveals-common-ancestor.html<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00f6rsel a\u00e7\u0131klamas\u0131: \u00dcstte: 19. y\u00fczy\u0131l G\u00fcney Afrikas\u0131\u2019ndan modern insan kafatas\u0131na bir \u00f6rnek. Cambridge \u00dcniversitesi\u2019ndeki Leverhulme \u0130nsan Evrimi \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi\u2019nde bulunan Duckworth Koleksiyonu\u2019nun bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ortada: Son ortak atam\u0131z\u0131n \u201csanal fosili\u201d. Altta: Fransa, La Ferrasie\u2019de bulunan ve 53-66 biny\u0131l \u00f6ncesine tarihlenen Neandertal kafatas\u0131.   Nesli uzun zaman \u00f6nce t\u00fckenmi\u015f, tarih\u00f6ncesi d\u00f6nemden yak\u0131n akrabalar\u0131m\u0131z Neandertaller ile ortak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4417,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[211,19,32],"tags":[],"class_list":["post-4416","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-antropoloji","category-bilim-gundemi","category-evrim"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t