{"id":44183,"date":"2011-11-01T22:59:44","date_gmt":"2011-11-01T20:59:44","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=44183"},"modified":"2020-05-17T23:05:18","modified_gmt":"2020-05-17T20:05:18","slug":"insanlar-dahil-cogu-omurgali-altinci-duyuya-sahip-bir-canlinin-soyundan-geliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2011\/11\/01\/insanlar-dahil-cogu-omurgali-altinci-duyuya-sahip-bir-canlinin-soyundan-geliyor","title":{"rendered":"\u0130nsanlar dahil \u00e7o\u011fu omurgal\u0131, alt\u0131nc\u0131 duyuya sahip bir canl\u0131n\u0131n soyundan geliyor"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar hayat\u0131 be\u015f duyu yolu ile tecr\u00fcbe eden canl\u0131lard\u0131r. Ancak k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131 ve bunun gibi baz\u0131 suda ya\u015fayan omurgal\u0131lar\u0131n alt\u0131nc\u0131 bir duyusu vard\u0131r. Bu canl\u0131lar, sudaki zay\u0131f elektriksel alanlar\u0131 tespit ederek bu bilgiyi avlanmak ve ileti\u015fim gibi ihtiya\u00e7larda kullan\u0131rlar.<\/p>\n<p><em>Nature Communications<\/em>\u2019da yay\u0131nlanan ve ge\u00e7ti\u011fimiz 25 y\u0131lda bu konuda edinilen t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7eren bulgulara g\u00f6re, insanlar\u0131n da dahil oldu\u011fu omurgal\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu, iyi geli\u015fmi\u015f bir elektroreseptif sisteme sahip tek bir atan\u0131n soyundan geliyor. Tahminen 65.000 omurgal\u0131n\u0131n atas\u0131 oldu\u011fu varsay\u0131lan bu canl\u0131, yakla\u015f\u0131k 500 milyon y\u0131l \u00f6nce ya\u015fam\u0131\u015f olan, y\u0131rt\u0131c\u0131 bir bal\u0131k t\u00fcr\u00fc olarak tahmin ediliyor. Bu canl\u0131n\u0131n iyi bir g\u00f6rme yetene\u011fi ve kuvvetli bir di\u015f ve a\u011f\u0131z yap\u0131s\u0131na ve bunun yan\u0131 s\u0131ra \u00e7o\u011fu bal\u0131\u011f\u0131n yan k\u0131s\u0131mlar\u0131nda bulunan ve su hareketlerini tespit etmeye yarayan lateral bir \u00e7izgi sistemine sahip oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n<p>Makalenin yazarlar\u0131ndan Cornell \u00dcniversitesi Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc profes\u00f6r\u00fc Willy Bernis\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re, bu ara\u015ft\u0131rma geli\u015fimsel ve evrimsel biyolojiyle ilgili merak edilen bir\u00e7ok soruya yan\u0131t verme niteli\u011finde.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44184\" aria-describedby=\"caption-attachment-44184\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-44184\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/alt\u0131nc\u0131.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"191\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44184\" class=\"wp-caption-text\">\u0130nsanlar hayat\u0131 be\u015f duyu yolu ile tecr\u00fcbe eden canl\u0131lard\u0131r. Ancak k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131 ve bunun gibi baz\u0131 suda ya\u015fayan omurgal\u0131lar\u0131n alt\u0131nc\u0131 bir duyusu vard\u0131r. Bu canl\u0131lar, sudaki zay\u0131f elektriksel alanlar\u0131 tespit ederek bu bilgiyi avlanmak ve ileti\u015fim gibi ihtiya\u00e7larda kullan\u0131rlar.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Y\u00fczlerce milyon y\u0131l \u00f6nce, omurgal\u0131lar\u0131n evrimsel a\u011fac\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ayr\u0131lma ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ayr\u0131m sonucunda olu\u015fan yollardan biri actinopterygian (\u0131\u015f\u0131nsal y\u00fczge\u00e7liler) olarak bilinen bal\u0131k t\u00fcr\u00fcne, di\u011feri de sarcopterygian (et y\u00fczge\u00e7liler) olarak bilinen ve daha sonra karada ya\u015fayan omurgal\u0131lara evrilecek olan ba\u015fka bir bal\u0131k t\u00fcr\u00fcne farkl\u0131la\u015fma ger\u00e7ekle\u015fti. Meksika semenderleri gibi baz\u0131 kara omurgal\u0131lar\u0131 elektroreseptif sisteme sahip. Bu sistem, \u015fimdiye kadar bu konuda en iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f erken geli\u015fimsel sens\u00f6r modeli olarak bilinmekte. Karasal ya\u015fama do\u011fru olan geli\u015fimle bu elektroresept\u00f6r \u00f6zelli\u011fi, bal\u0131klar\u0131n yan y\u00fczeyindeki (lateral) \u00e7izgide oldu\u011fu gibi, s\u00fcr\u00fcngenler, ku\u015flar ve memelilerde kaybolmu\u015f.<\/p>\n<p>Actinopterygian grubundan mersin bal\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 bal\u0131k t\u00fcrlerinde bu resept\u00f6r \u00f6zelli\u011fi ba\u015f k\u0131s\u0131mlar\u0131ndaki deri \u00fczerinde kalm\u0131\u015f. Bernis\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re ba\u015f b\u00f6lgesinde 70.000 civar\u0131nda elektroresept\u00f6r bulunmakta olan Kuzey Amerika ka\u015f\u0131kbal\u0131\u011f\u0131 t\u00fcr\u00fc, ya\u015fayan canl\u0131 t\u00fcrleri aras\u0131nda en \u00e7ok elektrosens\u00f6r dizilimine sahip.<\/p>\n<p>\u015eimdiye kadar bu organlar\u0131n farkl\u0131 gruplarda evrimsel ve geli\u015fimsel a\u00e7\u0131dan ayn\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 bilinmemekteydi. Meksika semenderini evrimsel \u00e7izgide kara hayvanlar\u0131na ge\u00e7i\u015f i\u00e7in bir model olarak ve ka\u015f\u0131kbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 di\u011fer yol i\u00e7in bir model olarak kullanarak ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar elektrosens\u00f6rlerin ayn\u0131 \u015fekilde ayn\u0131 embriyonik dokudan geli\u015fti\u011fini, dolay\u0131s\u0131yla bunun eskiden kalma bir sens\u00f6r sistem oldu\u011funu bulmu\u015flar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 zamanda bu elektrosens\u00f6r organlar\u0131n lateral \u00e7izgi ile ayn\u0131 zamanda geli\u015fti\u011fini bularak bu iki sens\u00f6r sistemin ayn\u0131 evrimsel kal\u0131t\u0131ma sahip oldu\u011funu kan\u0131tlam\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Art\u0131k ilerleyen \u00e7al\u0131\u015fmalarda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu iki evrimsel ayr\u0131mdan \u00f6nceki atan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc daha iyi bilecekler ve canl\u0131lar ile fosiller aras\u0131ndaki duyusal ba\u011flant\u0131y\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilecekler.<\/p>\n<p><strong>Kaynak<\/strong>: http:\/\/www.sciencedaily.com\/releases\/2011\/10\/111011163057.htm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nsanlar hayat\u0131 be\u015f duyu yolu ile tecr\u00fcbe eden canl\u0131lard\u0131r. Ancak k\u00f6pek bal\u0131klar\u0131 ve bunun gibi baz\u0131 suda ya\u015fayan omurgal\u0131lar\u0131n alt\u0131nc\u0131 bir duyusu vard\u0131r. Bu canl\u0131lar, sudaki zay\u0131f elektriksel alanlar\u0131 tespit ederek bu bilgiyi avlanmak ve ileti\u015fim gibi ihtiya\u00e7larda kullan\u0131rlar. Nature Communications\u2019da yay\u0131nlanan ve ge\u00e7ti\u011fimiz 25 y\u0131lda bu konuda edinilen t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7eren bulgulara g\u00f6re, insanlar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":823,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[130,38,32,1],"tags":[983,718,555,3104],"class_list":["post-44183","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-93-sayi","category-dergi-sayilari","category-evrim","category-genel","tag-canlilar","tag-evrimsel-biyoloji","tag-insan","tag-omurgalilar"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/823"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44183"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44183\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}