{"id":44523,"date":"2020-05-28T18:04:48","date_gmt":"2020-05-28T15:04:48","guid":{"rendered":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/?p=44523"},"modified":"2020-05-29T06:00:57","modified_gmt":"2020-05-29T03:00:57","slug":"5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir","title":{"rendered":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?"},"content":{"rendered":"<p>Mobil ileti\u015fim sistemlerinin son a\u015famas\u0131n\u0131n 5G (5.Generation \/ 5.Ku\u015fak) oldu\u011fu biliniyor. Bu sistemler bug\u00fcn \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de de bir y\u0131l i\u00e7inde ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0130stanbul hava alan\u0131nda kurulaca\u011f\u0131 medyada yer ald\u0131.<\/p>\n<p>5G sisteminde, 1 ile 100 GHz (GigaHerz *) aral\u0131\u011f\u0131ndaki frekanslardaki \u2018iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyonlar\u2019 kullan\u0131l\u0131yor (**). Bu sistemde \u00e7al\u0131\u015fan baz istasyonlar\u0131, cep telefonlar\u0131, WLAN ve laptop gibi t\u00fcm aletler, milimetre dalga boylar\u0131nda Elektro Manyetik (EM) radyasyonlar yay\u0131nl\u0131yarak bir birleriyle ileti\u015fim sa\u011fl\u0131yorlar. 5G sisteminin yap\u0131s\u0131 ve d\u00fcnyaya ne gibi yenilikler getirece\u011fiyle ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler, di\u011fer bir yaz\u0131m\u0131zda bulunuyor (1).<\/p>\n<p>1 ile 100 GHz aras\u0131ndaki frekanslar\u0131 da i\u00e7ine alan 300 GHz\u2019e varan y\u00fcksek frekanslardaki radyasyonlar\u0131n v\u00fccutta etkilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, canl\u0131lar \u00fczerinde (vivo) ve laboratuvarlarda (v\u0131tro), mobil ileti\u015fim sistemlerinin hen\u00fcz ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 1950\u2019lerden beri s\u00fcr\u00fcyor. Cep telefonlar\u0131ndan yay\u0131nlanan radyasyonun, insanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerindeki etkileri, belirli aral\u0131klarla ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 t\u0131bbi kontrollarla son 20 y\u0131ld\u0131r, 1,5 milyon ki\u015fi \u00fczerinde (epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fmalarla) ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. \u00d6te yandan, \u0130sve\u00e7\u2019li ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n 94 bilimsel yay\u0131n\u0131 inceleyip, de\u011ferlendirdi\u011fi bir \u00e7al\u0131\u015fmayla, Avrupa Birli\u011fi Bilim Kurulunun da bir teknik raporundaki de\u011ferlendirmeler bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na \u0131\u015f\u0131k tutuyor.<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131m\u0131zda, t\u00fcm bu bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla, bunlar\u0131 belirli aral\u0131klarla de\u011ferlendirmekte olan Uluslararas\u0131 \u0130yonlay\u0131c\u0131 Olmayan Radyasyondan Korunma Kurulu\u2019nun (ICNIRP) yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 (2) ve igili t\u00fcm \u00fclkelerce \u00f6l\u00e7\u00fctler (standartlar) olarak kabul g\u00f6ren, bir dizi bilimsel raporundaki, baz\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 ve belirlenen s\u0131n\u0131r de\u011ferleri k\u0131saca aktarmaya \u00e7al\u0131\u015farak, bu konudaki bug\u00fcnk\u00fc bilimsel d\u00fczeyi, nesnel olarak, okuyucular\u0131m\u0131za yans\u0131tmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz. Yaz\u0131m\u0131zda ayr\u0131ca, bilinen \u2018\u0131s\u0131l etki\u2019in d\u0131\u015f\u0131nda, \u2018t\u00fcm\u00f6r olu\u015fumu\u2019 gibi olumsuz sonu\u00e7lar elde ettiklerini, yapt\u0131klar\u0131 yay\u0131nlarla a\u00e7\u0131klayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n bu bulgular\u0131n\u0131n, di\u011fer \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rmalarla do\u011frulanamad\u0131\u011f\u0131na ve bunlar\u0131n bu nedenle, standartlara giremedi\u011fine de de\u011finip, do\u011fal ve yapay t\u00fcm radyasyonlarla birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, bunlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirmemizin do\u011fru ve \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 da vurgulayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p><strong>Elektro Manyetik Radyasyon&#8217;un frekans\u0131 artt\u0131k\u00e7a enerjisi de art\u0131yor<\/strong><br \/>\nEM radyasyonun v\u00fccuda etkisinin az m\u0131 ya da \u00e7ok mu? oldu\u011fu incelenirken her \u015feyden \u00f6nce enerjisine bakmak gerekir. \u015eekil 1\u2019den g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi frekans artt\u0131k\u00e7a, radyasyonun enerjisi de art\u0131yor. Mikrodalgalar\u0131n s\u0131n\u0131r\u0131ndaki 5G radyasyonunun enerjisi v\u00fccudun i\u00e7lerinde giremeyecek kadar az. Bu nedenle bunlar, daha \u00e7ok deride so\u011furuluyorlar. \u015eekil 1\u2019in sol yan\u0131ndaki mor \u00f6tesi, X ve Gama radyasyonlar\u0131n\u0131n ise enerjileri, G5 radyasyonunun enerjisinden en az\u0131ndan milyon, milyar kat daha fazla (Ayr\u0131nt\u0131lar i\u00e7in Ek 1\u2018 bkz), bu nedenle bunlar v\u00fccudun i\u00e7lerine kolayca girebiliyorlar, h\u00fccrelerde bozulmalara neden olabiliyorlar.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44524\" aria-describedby=\"caption-attachment-44524\" style=\"width: 1000px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-44524 size-full\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-30.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-30.jpg 1000w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-30-300x165.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-30-768x422.jpg 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-30-600x330.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44524\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 1: EM radyasyonlar (\u0131\u015f\u0131nlar) spektrumu. \u015eekilde radyasyonlar\u0131n sola do\u011fru frekans ve enerjileri artarken, dalga boylar\u0131 gitgide k\u0131sal\u0131yor.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Farkl\u0131 frekansl\u0131 radyasyonlar, farkl\u0131 etkiler..<\/strong><br \/>\nFarkl\u0131 frekanslardaki EM radyasyonun v\u00fccuda etkisi farkl\u0131 oluyor. \u00d6rne\u011fin evlerimizdeki elektrik kablolar\u0131n\u0131n \u00e7ok yak\u0131nlar\u0131nda uzun s\u00fcre kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bunlardaki d\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 elektrik ak\u0131m\u0131 (50 Hz), sinirlerimizi ve kaslar\u0131m\u0131z\u0131 \u00fcrpertirken, \u00e7ok y\u00fcksek frekanslarda \u00e7al\u0131\u015fan cep telefonlar\u0131 fazla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fccrelerimizdeki su molek\u00fcllerini ve di\u011ferlerini y\u00fcksek h\u0131zlarda titre\u015f-tirerek, s\u00fcrt\u00fcnme ya da hareket enerjisiyle v\u00fccudumuzun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabiliyor (\u0131s\u0131l etki) (3).<\/p>\n<p>Milimetre dalgalar\u0131 sonucu derinin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 0,1 C derece art\u0131m\u0131n\u0131 insan duyumsayabiliyor. Bu nedenle 1 derece C s\u0131cakl\u0131k art\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131r de\u011fer olarak benimsenip, belirlenmi\u015f olmas\u0131 yeterli miktarda g\u00fcvenlik sa\u011fl\u0131yor. \u0130nsan\u0131n normal v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 37 derece C olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, deri y\u00fczeyinin s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 30 ile 35 derece C aras\u0131nda olup, a\u011fr\u0131 ya da ac\u0131 veren s\u0131cakl\u0131k 43-45 derece C aras\u0131nda. Bundan daha fazlas\u0131 ise v\u00fccutta baz\u0131 bozulmalara (hasara) neden olabiliyor.<\/p>\n<p>5G frekans band\u0131nda olsun ya da olmas\u0131n genellikle cep telefonlar\u0131 radyasyonunun insan v\u00fccudunu etkileme derecesi, telefonun verici g\u00fcc\u00fcne, bu ise telefonla baz istasyonu aras\u0131ndaki ileti\u015fimin kalitesine ba\u011fl\u0131. \u0130yi bir ileti\u015fimde telefon daha az radyasyon yayarken, k\u00f6t\u00fc bir ileti\u015fimde (yani telefonumuz iyi \u00e7ekmedi\u011finde!!) baz istasyonunu aray\u0131p bulabilmek i\u00e7in elektrik g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fckseltmek zorunda kal\u0131yor ve daha \u00e7ok radyasyon yay\u0131yor. Bina i\u00e7lerinde duvarlar ve \u00e7ift katl\u0131 pencereler de radyasyonu engellerken, baz istasyonuna uzakl\u0131k artt\u0131k\u00e7a da ileti\u015fimin kalitesi bozuluyor. \u0130leti\u015fimin kurulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda da g\u00fc\u00e7 epey y\u00fckseliyor ve v\u00fccuda etki de art\u0131yor. Daha sonra g\u00fc\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcyor ve v\u00fccuda etki azal\u0131yor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44525\" aria-describedby=\"caption-attachment-44525\" style=\"width: 595px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-44525 size-full\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/3-2.png\" alt=\"\" width=\"595\" height=\"285\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/3-2.png 595w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/3-2-300x144.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44525\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 2a: 5G Mobil ileti\u015fim frekans\u0131ndaki mm dalgalar\u0131na yak\u0131ndan bak\u0131\u015f. Milimetre dalgalar\u0131 30 ile 300 GHz aras\u0131ndad\u0131r. (Bu frekanslardaki EM radyasyonun bir fotonunun\/taneci\u011finin enerjisi ise sadece 0,001 eV kadar az).<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Uluslararas\u0131 \u0130yonlay\u0131c\u0131 Olmayan Radyasyondan Korunma Kurulu\u2019nun (ICNIRP) raporlar\u0131ndaki de\u011ferlendirmelerden \u00e7\u0131kan iki \u00f6nemli sonu\u00e7 \/2\/<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<figure id=\"attachment_44526\" aria-describedby=\"caption-attachment-44526\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-44526\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/4-24-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/4-24-300x200.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/4-24.jpg 589w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44526\" class=\"wp-caption-text\">\u015eekil 2b: 4G, 5G baz istasyon antenlerinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc.<\/figcaption><\/figure>\n<p>1950\u2019li y\u0131llardan beri 300 GHz frekanslara kadar EM radyasyonlar\u0131n v\u00fccuda etkilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00e7e\u015fitli bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ve bunlardan kazan\u0131lan deneyimlerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, yap\u0131lan de\u011ferlendirmeler sonucunda elimizde iki ana \u00f6l\u00e7\u00fct (standart) ve s\u0131n\u0131r de\u011ferler bulunuyor:<\/p>\n<p><strong>1.SAR (Specific Absorption Rate):<\/strong> EM-Radyasyonun v\u00fccuttaki \u00d6zg\u00fcl So\u011furulma H\u0131z\u0131 ya da v\u00fccudun kg\u2019\u0131 ba\u015f\u0131na, v\u00fccuda aktar\u0131lan g\u00fc\u00e7 (Watt\/kg) olup, yar\u0131m saat sonunda so\u011furulan bu miktar enerji sonunda, v\u00fccuttaki s\u0131cakl\u0131k art\u0131m\u0131 1 derece C de\u011ferini a\u015fmamal\u0131d\u0131r (s\u0131n\u0131r de\u011fer).<\/p>\n<p><strong>2.PD (Power Density):<\/strong> Baz istasyonundan ya da cep telefonundan ya da Laptop gibi ayn\u0131 frekans band\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan aletlerden yay\u0131nlanan EM-Radyasyonun v\u00fccuda girdi\u011fi noktadaki dokuyu ge\u00e7erken cm2 ba\u015f\u0131na aktarmakta oldu\u011fu \u201aelektrik g\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011fu\u2018dur (miliWatt\/cm2). Halk i\u00e7in PD de\u011feri 1 miliWatt\/cm2\u2019yi ge\u00e7memelidir (S\u0131n\u0131r de\u011ferlerin ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 yaz\u0131m\u0131z\u0131n sonuda \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde bulunuyor).<\/p>\n<p>5G mobil ileti\u015fim sistemlerindeki baz istasyonlar\u0131ndan ve ayn\u0131 frekans band\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan cep telefonlar\u0131ndan ve laptop gibi di\u011fer aletlerden yay\u0131lan 1 ile 100 GHz frekanslar\u0131 aras\u0131ndaki EM radyasyonun v\u00fccudumuza olabilecek etkisiyle ilgili olarak da yukar\u0131daki iki \u00f6l\u00e7\u00fct ge\u00e7erlidir. Ancak bunlar\u0131n herbirinin elektrik g\u00fcc\u00fc ve yay\u0131lan radyasyonun g\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011fu (power density) ve v\u00fccuda uzakl\u0131k ile \u00e7evrelerinde bulunma s\u00fcresi farkl\u0131 oldu\u011fundan etkinin de farkl\u0131 olaca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>WLAN, DECT, Laptop ve cep telefonlar\u0131n\u0131n v\u00fccuda yak\u0131n olmas\u0131 durumunda SAR de\u011ferleri yakla\u015f\u0131k olarak 1 ile 0,0001 W\/kg aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor (Her cep telefonun SAR de\u011feri internetten bulunabilir).<\/p>\n<p>Cep telefonlar\u0131n\u0131n kulakl\u0131kla kullan\u0131lmas\u0131 durumunda, kula\u011fa dayanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, ba\u015ftaki radyasyon etkisinin 1\/8 ile 1\/20 aras\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Blutooth kulakl\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda SAR de\u011ferleri en az\u0131ndan 1\/10 iniyor.<\/p>\n<p><strong>ABD ve \u0130talya\u2019da hayvanlar \u00fczerinde EM radyasyonla yap\u0131lan deneyler<br \/>\n<\/strong>ABD\u2019de, 3000 fare, \u00e7ok a\u015f\u0131r\u0131 dozda EM radyasyonla g\u00fcnde 9 saat olmak \u00fczere 2 y\u0131l \u0131\u015f\u0131nland\u0131lar.<\/p>\n<p>Almanya\u2019da a\u015f\u0131r\u0131 dozda (g\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011funda) ve uzun s\u00fcreli \u0131\u015f\u0131nlamaya hayvanlar i\u00e7in de izin verilmiyor. \u0130talya\u2019da da benzer bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ger\u00e7ekten de radyasyonla kanser aras\u0131nda bir ili\u015fki buldular. Bu sonu\u00e7, en az\u0131ndan, erkek fareler i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Ancak bu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 insanlar\u0131n hem bu y\u00fcksek dozlarda hem de bu uzun s\u00fcrelerde \u0131\u015f\u0131nlanmalar\u0131 ger\u00e7ekte s\u00f6z konusu olmayaca\u011f\u0131ndan, insanlara aktar\u0131lam\u0131yor. \u00d6te yandan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtan bulgu, a\u015f\u0131r\u0131 \u0131\u015f\u0131nlanan farelerin \u0131\u015f\u0131nlanmayanlardan daha uzun ya\u015famalar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn S\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131 (WHO\/IARC)<\/strong><br \/>\n2011 y\u0131l\u0131nda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (WHO) kanserle ilgili ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 de\u011ferlendiren alt kurulu\u015fu olan IARC, genel olarak mobil ileti\u015fim sistemi radyasyonunu \u2018potansiyel kanser yapabilir\u2019 s\u0131n\u0131f\u0131na koymu\u015ftur. Ancak bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma, genel olarak kanser yapabilir anlam\u0131nda olup, bir insan\u0131n g\u00fcnde, ayda, y\u0131lda ger\u00e7ekten ne \u015fiddette (PD: power Density \/G\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011funda) ve ne s\u00fcreyle EM radyasyona hedef oldu\u011fu belirlenebilirse ve bu \u00e7ok y\u00fcksekse bir anlam ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle geni\u015f topluluklar\u0131 kapsayan epidemiyolojik ara\u015ft\u0131rmalarla al\u0131nan sonu\u00e7lar, IARC\u2019nin bu genel s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir (S\u0131n\u0131r de\u011ferlerle ilgili ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiler i\u00e7in <em>Radyasyon ve Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z<\/em> kitab\u0131m\u0131za bkz.(3).<\/p>\n<p><strong>Epidemiyolojik ara\u015ft\u0131rmalar<\/strong> (s\u00fcrekli cep telefonu kullanan \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin sa\u011fl\u0131k ve ya\u015fam durumlar\u0131n\u0131n y\u0131llarca incelenmesi ve sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131)<\/p>\n<p>Cep telefonlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 son 20 y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 1500 kadar bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmayla mobil ileti\u015fim sistemlerinden yay\u0131nlanan EM radyasyonun insana etkisini bilimsel olarak \u00e7ok \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle inceliyorlar.<\/p>\n<p>Bu konuda, 1,5 milyon ki\u015fiyi kapsayan ve 10 y\u0131l s\u00fcreyi a\u015fan, \u00f6zellikle a\u015fa\u011f\u0131daki 3 b\u00fcy\u00fck epidemiyolojik \u00e7al\u0131\u015fma bulunuyor(3-6):<\/p>\n<p>1.Uluslararas\u0131 interfon ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/p>\n<p>2.Danimarka ara\u015ft\u0131rmas\u0131<\/p>\n<p>3.Kad\u0131nlar ara\u015ft\u0131rmas\u0131 (Women Study).<\/p>\n<p>Bunlardan elde edilen sonu\u00e7lara g\u00f6re EM radyasyonun \u2018\u0131s\u0131l etki\u2019yle v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Cep telefonlar\u0131n\u0131 10 y\u0131l\u0131 ge\u00e7en kullan\u0131m s\u00fcrelerine ra\u011fmen, incelenen insanlarda cep telefonlar\u0131ndan yay\u0131nlanan EM radyasyonun kanser, t\u00fcm\u00f6r gibi bulgular\u0131 normalin \u00fcst\u00fcne y\u00fckseltti\u011fi belirlenememi\u015ftir. \u0130nterfon ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, cep telefonu kullan\u0131m\u0131 sonucu \u2018ba\u015f b\u00f6lgesinde\u2019 t\u00fcm\u00f6r olu\u015fum riskini belirleyebilmek amac\u0131yla 1997\u2019den beri 13 \u00fclkedeki 100 kadar bilimsel ara\u015ft\u0131rmada 2708 glioma ve 2409 meningioma bulunmu\u015f ve bunlar\u0131n birbirleriyle uyu\u015ftu\u011fu da belirlenmi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, bu bulgular\u0131n normalin \u00fczerinde bir art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6stermedi\u011fi sonucuna var\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Danimarka mobil ileti\u015fim sistemini kullananlar aras\u0131nda yap\u0131lan ve insanlar\u0131n merkezi sinir sistemini inceleyen kapsaml\u0131 bilimsel ara\u015ft\u0131rmadan da t\u00fcm\u00f6r art\u0131m\u0131yla ilgili bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nWomen Study adl\u0131 \u0130ngiltere\u2019deki geni\u015f kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmada ise orta ya\u015flardaki 800.000 kad\u0131n incelenmi\u015f, bunlarda, mobil telefonlar\u0131 kullanmalar\u0131 sonucu, sadece, glioma and akustik neuroma olu\u015fmas\u0131 riskinin olduk\u00e7a y\u00fcksek olabilece\u011fi sonucu \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r (6).<\/p>\n<p><strong>Bilim kurullar\u0131n\u0131n ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131<\/strong><br \/>\nUluslararas\u0131 iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyondan korunma kurulu\u2019nun (ICNIRP) yan\u0131 s\u0131ra, bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (WHO), Almanya Radyasyon Korunma Kurulu ve bir \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131, mobil ileti\u015fim radyasyonu sonucu, kanser hastal\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131yla ilgili bir kan\u0131t bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Kanserli say\u0131s\u0131n\u0131n, son 20 y\u0131ld\u0131r gitgide artan cep telefonu kullan\u0131m\u0131yla orant\u0131l\u0131 olarak artmad\u0131\u011f\u0131, bir \u00e7ok doktorun a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha fazla kanser olay\u0131n\u0131n ise, insanlar\u0131n gitgide daha s\u0131k muayene edilmelerinin ve ya\u015flar\u0131n\u0131n da gitgide artmas\u0131 sonucu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan uzmanlar ve kurumlar da bulunuyor. \u00d6te yandan hayvanlar \u00fczerinde yap\u0131lan ve a\u015f\u0131r\u0131 \u015fiddette (PD) ve uzun s\u00fcrelerde \u0131\u015f\u0131nlama deneylerinde elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n insanlara, do\u011frudan aktar\u0131lamayaca\u011f\u0131 da a\u00e7\u0131k.<\/p>\n<p><strong>Avrupa Birli\u011fi bilim kurulu raporundaki a\u00e7\u0131klamalar (11)<br \/>\n<\/strong>288 sayfal\u0131k a\u00e7\u0131klama ve de\u011ferlendirmelerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu rapordan \u00f6zetle:<\/p>\n<p>EM radyasyonlar\u0131n madde ile etkile\u015fme mekanizmalar\u0131n\u0131n iyice bilindi\u011fi ve 300 GHz frekans\u0131na kadar t\u00fcm frekanslarda \u0131s\u0131l etki d\u0131\u015f\u0131nda da ba\u015fka etkiler oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan \u00e7al\u0131\u015fmalar bulundu\u011fu, ancak bunlar\u0131n insanlar i\u00e7in ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, t\u00fcm\u00f6r olu\u015fumlar\u0131n\u0131n da kan\u0131tlanamad\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor<\/p>\n<p><strong>Milimetre dalgalar\u0131n deriye etkisi<br \/>\n<\/strong>5G frekanslar\u0131nda (mm dalga boylar\u0131nda) EM radyasyon, zaten \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck olan enerjisinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, v\u00fccut y\u00fczeyinin (derinin) ilk mm\u2019sinde b\u0131rak\u0131yor. Hatta, \u00f6rne\u011fin 42 GHz frekans\u0131ndaki EM radyasyonun b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, derinin 0,4 mm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7emiyor (\u015eekil 3), bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de deriden yans\u0131yor. Bu nedenle, bu d\u00fc\u015f\u00fck enerjilerdeki radyasyonlar\u0131n akci\u011fer ya da beyin gibi organlardaki DNA \u201alarda k\u0131r\u0131lmalar yapabilece\u011fi ve genlerde herhangi bir hasar olu\u015fturabilece\u011fi fiziksel olarak olas\u0131 de\u011fil. \u015eekil 3\u2019de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi en sa\u011fdaki EHF:Exremly High Frequency (mm dalgalar\u0131) 1\/8&#215;1000 m=0,125 mm kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda so\u011furuluyor.<\/p>\n<figure id=\"attachment_44527\" aria-describedby=\"caption-attachment-44527\" style=\"width: 772px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-44527 size-full\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-1.png\" alt=\"\" width=\"772\" height=\"504\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-1.png 772w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-1-300x196.png 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-1-768x501.png 768w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-1-600x392.png 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 772px) 100vw, 772px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44527\" class=\"wp-caption-text\">EM radyasyonun suda so\u011furulmas\u0131 (absorpsiyonu). Apsiste EM radyasyonun dalga boylar\u0131, ordinatta 1\/metre olarak so\u011furulma kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriliyor (Derimizin \u00f6zg\u00fcl k\u00fctlesi (yo\u011funlu\u011fu) suya yak\u0131nd\u0131r: 1.02 g\/cm3) ve v\u00fccudumuz da yakla\u015f\u0131k % 60 sudan olu\u015fuyor)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Milimetre dalgalar\u0131n g\u00f6zlere etkisi<\/strong><br \/>\nV\u00fccuttaki di\u011fer dokularla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6zler, deri gibi, v\u00fccudun d\u0131\u015f y\u00fczeyinde yer ald\u0131\u011f\u0131ndan EM radyasyondan do\u011frudan etkilenebilirler. G\u00f6zler, EM radyasyonun olu\u015fturdu\u011fu \u0131s\u0131 enerjisini, deri ve di\u011fer organlar\u0131n iyi iletkenli\u011fine kar\u015f\u0131n, h\u0131zl\u0131 bir kan dola\u015f\u0131m\u0131yla di\u011fer organlara aktaramad\u0131klar\u0131ndan bozulabilirler. Bu nedenle g\u00f6zlerin fazla EM radyasyon dozu almamalar\u0131 gerekir. Bug\u00fcne kadar yap\u0131lan yo\u011fun ara\u015ft\u0131rmalarda, yukar\u0131da belirtildi\u011fi gibi ancak hayvanlar\u0131n g\u00f6zleri yo\u011fun EM radyasyona hedef olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6zlerde bir bozulma belirlenmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u0130sve\u00e7li ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n 94 bilimsel yay\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeleri<\/strong><br \/>\n5G mobil ileti\u015fim frekanslar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan 6 ile 100 GHz aras\u0131nda, canl\u0131lar (vivo) \u00fczerinde ve laboratuvarda (vitro) \u00e7ok say\u0131da ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131 94 bilimsel makalenin incelenmesinde, radyasyonlar\u0131n v\u00fccuda etkileriyle ilgili olarak bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan bir birleriyle uyumlu bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0131s\u0131l etkiler d\u0131\u015f\u0131nda da bilimsel olarak ge\u00e7erli ya da kan\u0131tlanm\u0131\u015f ba\u015fka bir etki ortaya konulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130sve\u00e7\u2019li ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir teknik raporun sonunda a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar (6).<\/p>\n<p><strong>5G den yay\u0131nlanan EM radyasyon, radyoaktif maddelerden yay\u0131nlanan radyasyonlarla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131<\/strong><br \/>\nMobil ileti\u015fim sistemlerinden (5G dahil) yay\u0131nlanan y\u00fcksek frekansl\u0131 radyasyonlar, radyoaktif maddelerden yay\u0131nlanan alfa, beta ve gama gibi v\u00fccudun derinliklerine kadar girebilen iyonlay\u0131c\u0131 (ya da atomlardan elektron s\u00f6ken \u00e7ok daha y\u00fcksek frekanslardaki ve enerjilerdeki) radyasyonlar de\u011filler. Bu nedenle mobil ileti\u015fimdeki radyasyonlara iyonlay\u0131c\u0131 olmayan EM radyasyonlar deniyor ve bunlar birbirleriyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n<p><strong>Mikrodalga f\u0131r\u0131nlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma da do\u011fru de\u011fil<\/strong><br \/>\nMikrodalga f\u0131r\u0131nlar her ne kadar 5G frekans band\u0131ndaki 2,45 GHz frekans\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlarsa da, hem f\u0131r\u0131n\u0131n elektrik g\u00fcc\u00fc (\u00f6rne\u011fin 1.000 Watt), hem de radyasyonun \u015fiddeti (g\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011fu) mikrodalga f\u0131r\u0131nlarda, 5G radyasyonu ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak kadar y\u00fcksektir (yakla\u015f\u0131k 5.000 mWatt\/cm2). Elektrik alan \u015fiddeti de f\u0131r\u0131nlarda 2000 V\/m kadar \u00e7ok y\u00fcksektir. 5G sisteminde ise G\u00fc\u00e7 Yo\u011funlu\u011fu (PD:Power Density) s\u0131n\u0131r de\u011feri ise sadece 1.0 mW\/cm2.Bu nedenle &#8211; 5G radyasyonu beynimizi kaynatacak! gibi s\u00f6ylemlerin ger\u00e7ek durumla bir ilgisi bulunmuyor.<\/p>\n<p><strong>E5 radyasyonu ve Corona Kurgusu (10)<\/strong><br \/>\nBu konuda daha \u00f6nce yay\u0131mlanan yaz\u0131m\u0131zda ayr\u0131nt\u0131lar bulunmakla birlikte, okuyucular\u0131m\u0131za burada k\u0131sa bir bilgi aktaral\u0131m:<br \/>\n5G mobil ileti\u015fim sistemlerinden yay\u0131nlanan 1-100 GHz frekanslar\u0131ndaki EM radyasyonun akci\u011fer ya da beyin gibi organlara kadar girip oksijen molek\u00fcllerini ve di\u011ferlerini bozarak insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri ya da Corona vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131klar\u0131 kurgular\u0131n\u0131n (spek\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n), bilimsel bir dayana\u011f\u0131 bulunmuyor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle Uzak Do\u011fu\u2019da 5G ileti\u015fim radyasyonunun insan v\u00fccudu i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, baz istasyonlar\u0131n\u0131 y\u0131k\u0131p, yakanlar\u0131n, normal ya\u015famlar\u0131nda yak\u0131nlar\u0131nda sadece bir ka\u00e7 dakika ge\u00e7irdikleri baz istasyonlar\u0131 yerine, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn s\u0131k s\u0131k kulaklar\u0131na dayad\u0131klar\u0131 cep telefonlar\u0131n\u0131, her ne kadar hi\u00e7 do\u011fru bulmuyorsak da k\u0131rmalar\u0131, gerekmez miydi?!. \u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 frekans band\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan cep telefonlar\u0131 kendilerini, baz istasyonlar\u0131ndan en az\u0131ndan 1.000 kat daha fazla etkileyebilirler. Baz istasyonlar\u0131na ise insanlar en az\u0131ndan 10-100 metre uzaktalar ve etki, uzakl\u0131\u011f\u0131n karesiyle ters orant\u0131l\u0131 olarak azal\u0131yor. \u00d6te yandan EM radyasyonlar\u0131n, vir\u00fcsleri ta\u015f\u0131yarak d\u00fcnyaya h\u0131zla yaymas\u0131 gibi bir kurgunun da hi\u00e7 bir bilimsel yan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, lise \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015f herkes bilir.<\/p>\n<p><strong>SONU\u00c7LAR:<\/strong><br \/>\nYukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan ve 300 GHz\u2019e varan frekanslardaki EM radyasyonun v\u00fccuda etkileriyle ilgili olarak, hen\u00fcz mobil ileti\u015fim sistemlerinin ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131 1950 y\u0131l\u0131ndan beri s\u00fcregelen say\u0131s\u0131z bilimsel ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131 ve uluslararas\u0131 ilgili kurumlarca (ICNIRP, WHO) belirlenen s\u0131n\u0131r de\u011ferler g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ve a\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, 5G mobil ileti\u015fim sistemlerinden yay\u0131nlanan 1 ile 100 GHz frekanslar\u0131 aras\u0131ndaki radyasyonlar\u0131n da v\u00fccutta \u201a\u0131s\u0131l etki\u2018 de dahil herhangi bir hasar yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 (riski) son derece azd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7ok daha fazla say\u0131da k\u00fc\u00e7\u00fck antenlerle \u00e7al\u0131\u015fan 5G sistemiyle de zamanla ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda al\u0131nacak sonu\u00e7lara g\u00f6re yeni bilgi ve bulgular\u0131 ku\u015fkusuz ICNIRP kurumu de\u011ferlendirip ilgili teknik raporlar\u0131nda a\u00e7\u0131klayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn literat\u00fcrde cep telefonlar\u0131n\u0131n ve baz istasyonlar\u0131n\u0131n insana \u0131s\u0131l etki d\u0131\u015f\u0131nda da olumsuz etkileri oldu\u011fuyla ilgili bulgular\u0131 elde ettiklerini ileri s\u00fcren her bir ara\u015ft\u0131rma raporuna kar\u015f\u0131n, bu \u00e7e\u015fit bulgular\u0131n bulunamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren, 2-3 kat daha fazla bilimsel yay\u0131n bulunuyor.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyonlarla ilgili \u00f6l\u00e7\u00fctleri (standartlar\u0131) belirleyen ICNIRP kurumunun, s\u0131n\u0131r de\u011ferlerle ilgili y\u0131llara g\u00f6re geli\u015fmeleri ve 2020 sonu\u00e7lar\u0131 \u015eekil 4\u2019de \u00f6zetleniyor. Sa\u011f ordinatta g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi 2020 y\u0131l\u0131nda belirlenen 5G y\u00fcksek frekanslar\u0131nda yay\u0131nlanan EM radyasyonun \u00f6zg\u00fcl g\u00fc\u00e7 yo\u011funlu\u011fu i\u00e7in s\u0131n\u0131r de\u011fer (PD: Power Density): 10 W\/m2 = 1 mW\/cm2\u2019 dir. Bu s\u0131n\u0131r de\u011fer \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr ve uzun s\u00fcre a\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda v\u00fccutta herhangi bir hasar beklenmiyor (4-9).<\/p>\n<figure id=\"attachment_44528\" aria-describedby=\"caption-attachment-44528\" style=\"width: 701px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-44528 size-full\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-16.jpg\" alt=\"\" width=\"701\" height=\"373\" srcset=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-16.jpg 701w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-16-300x160.jpg 300w, https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-16-600x319.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 701px) 100vw, 701px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-44528\" class=\"wp-caption-text\">Uluslararas\u0131 iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyonlardan korunmayla ilgili \u00f6l\u00e7\u00fctleri (standartlar\u0131) belirleyen ICNIRP kurumunun, s\u0131n\u0131r de\u011ferlerle ilgili y\u0131llara g\u00f6re geli\u015fmeleri ve 2020 sonu\u00e7lar.<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Tart\u0131\u015fma<\/strong><br \/>\nBaz istasyonlar\u0131yla ayn\u0131 frekans band\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan cep telefonlar\u0131, WLAN ve laptop gibi t\u00fcm mobil ileti\u015fim sistem ve aletlerinin v\u00fccuda etkileriyle ilgili bug\u00fcne kadar \u00f6nemli bir hasar belirlenemediyse, bunda \u00f6nemli iki etkenin rol oynad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131:<\/p>\n<p><strong>1. Kayna\u011fa uzakl\u0131k<\/strong><\/p>\n<p><strong>2. Etkilenme s\u00fcresi<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ok ki\u015fi, cep telefonlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, baz istasyonlar\u0131n\u0131n ve di\u011fer aletlerin \u00e7ok yak\u0131n\u0131nda ve \u00e7ok uzun s\u00fcre kalm\u0131yor. Mobil sistemlerin yak\u0131n\u0131nda bir ka\u00e7 dakika bulunman\u0131n ise, v\u00fccuda olabilecek etkisi, her g\u00fcn \u00e7ok \u00e7e\u015fitli elektrikli ayg\u0131tlardan ve v\u00fccudumuzdaki do\u011fal radyoaktif maddelerden yay\u0131nlanan \u00e7ok daha girici radyasyonlar\u0131n etkileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Radyasyonlarla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015f\u0131yoruz<\/strong><br \/>\nHer ne kadar do\u011fal radyoaktif maddelerden yay\u0131nlanan radyasyonlar, mobil sistemlerden yay\u0131nlanan radyasyonlarla v\u00fccuda etkileri bak\u0131m\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz ise de her ikisi de EM radyasyonlard\u0131r. Aralar\u0131ndaki tek fark do\u011fal radyasyonlar\u0131n \u00e7ok daha y\u00fcksek frekanslarda ya da \u00e7ok daha enerjide olmalar\u0131d\u0131r. \u00c7ok daha y\u00fcksek enerjili do\u011fal radyasyonlar\u0131n v\u00fccuda etkileri ise bunlar\u0131n h\u00fccredeki DNA molek\u00fcllerine kadar girebilmeleri ve genleri bozabilme riskinin bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7evremizdeki her \u00e7e\u015fit maddede hatta v\u00fccudumuzda az da olsa bulunan do\u011fal radyoaktif maddelerin yayd\u0131\u011f\u0131 radyasyonlarla, uzaydan gelen kozmik \u0131\u015f\u0131nlar her saniye 10 bin, g\u00fcnde 800 milyon kadar v\u00fccudumuza girip \u00e7\u0131k\u0131yor, buna ra\u011fmen sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015f\u0131yoruz. Oturdu\u011fumuz evin havas\u0131nda bulunan do\u011fal radyoaktif maddelerden radon gaz\u0131, soludu\u011fumuz havayla ci\u011ferlerimize dolup bizi i\u00e7ten \u0131\u015f\u0131nlarken, evin duvarlar\u0131nda az miktardaki di\u011fer baz\u0131 do\u011fal radyoaktif maddeler de bizi d\u0131\u015ftan \u0131\u015f\u0131nl\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Bir akci\u011fer filmi \u00e7ektirdi\u011fimizde ise g\u00f6\u011f\u00fcs kafesimiz, r\u00f6ntgen makinas\u0131ndan gelen r\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131yla etkileniyor. \u00c7evremizdeki TV, radyo, laptop, sa\u00e7 kurutma makinas\u0131, cep telefonlar\u0131, baz istasyonlar\u0131, y\u00fcksek gerilim hatlar\u0131, trafolar gibi daha bir \u00e7ok ara\u00e7, gere\u00e7 ve di\u011fer aletlerden kaynaklanan elektromanyetik alanlarla da i\u00e7 i\u00e7eyiz. Hatta her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve \u00e7ok zaman yollarda s\u0131rada bekledi\u011fimiz arabalar\u0131m\u0131z\u0131n motorundan gelen d\u00fc\u015f\u00fck frekanslardaki radyasyonlarla da \u0131\u015f\u0131nlan\u0131yoruz. Elektromanyetik alanlar\u0131n v\u00fccudumuzda olu\u015fturdu\u011fu elektriksel ve manyetik alanlar v\u00fccudumuzu etkileyebiliyor. T\u00fcm bu \u00e7e\u015fit \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n v\u00fccudumuza etkisi, bunlar\u0131n \u015fiddeti artt\u0131k\u00e7a, kaynaklar\u0131na yakla\u015ft\u0131k\u00e7a ve yak\u0131nlar\u0131nda kalma s\u00fcresi uzad\u0131k\u00e7a art\u0131yor. Yazlar\u0131 deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda yat\u0131p g\u00fcne\u015flendi\u011fimizde derimizin k\u0131zarmas\u0131na g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndaki mor \u00f6tesi (ultraviyole) \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n neden oldu\u011funu, \u00f6zellikle tatil boyunca, \u00f6\u011fle saatlerinde g\u00fcne\u015flenmemizin ise deri kanseri yapabilece\u011fini bu konudaki bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><strong>Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla ortaya \u00e7\u0131kan bulgular, g\u00f6zlem, deney, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma ve s\u0131nanarak kan\u0131tlamaya dayanmal\u0131<\/strong><br \/>\nBilim bilindi\u011fi gibi g\u00f6zlem, deneme\/deney ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmayla sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kar\u0131yor, bulgular elde ediyor. Bu bulgular\u0131n ba\u015fka g\u00f6zlem ve denemelerle\/ara\u015ft\u0131rmalarla da s\u0131nanmas\u0131 gerekiyor. Bu nedenle herhangi bir yerde bir grup ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada ula\u015f\u0131lan bulgular\u0131, ba\u015fka bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar destekliyorlarsa ya da bunlar yanl\u0131\u015flanam\u0131yorsa ge\u00e7erlili\u011fini koruyorlar. \u00d6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeydeki radyasyonun insana etkileri konusunda son y\u00fcz y\u0131ld\u0131r yap\u0131lan say\u0131s\u0131z bilimsel ara\u015ft\u0131rman\u0131n i\u00e7inde, ba\u015fka ara\u015ft\u0131rma gruplar\u0131n\u0131n ilgili konudaki daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla \u00e7eli\u015fen \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ya da bulgular\u0131 da bulunuyor. \u00d6rne\u011fin baz istasyonlar\u0131n\u0131n insanda yorgunluk, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, uykusuzluk yapt\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fckleri savlar, bilimsel yol ve y\u00f6ntemleri s\u0131nanm\u0131\u015f \u00e7ok daha fazla say\u0131daki ara\u015ft\u0131rmalarla desteklenemedi\u011finden, bunlar\u0131n bug\u00fcn bilimin eri\u015fti\u011fi d\u00fczeyde, bir ge\u00e7erlili\u011fi bulunmuyor. Benzer durum n\u00fckleer santrallar \u00e7evrelerinde ya\u015fayan halk gruplar\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli. Bu gibi konularda, ara\u015ft\u0131rman\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 ve elde edilen sonu\u00e7lar\u0131, ara\u015ft\u0131rmada kullan\u0131lan yol ve y\u00f6ntemin incelenmesi, bu sonu\u00e7lara ula\u015fmada kullan\u0131lan veri adediyle t\u00fcm yan etkenlerin g\u00f6zden ge\u00e7irilip ge\u00e7irilmedi\u011finin kontrolunu gerektiriyor. Bunu da ancak yetkili uluslararas\u0131 kurullar\u0131n, ilgili bilim dallar\u0131nda isim yapm\u0131\u015f sayg\u0131n uzmanlar\u0131 birlikte de\u011ferlendirebiliyorlar.<\/p>\n<p>Bu gibi kurullar\u0131n yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 bilimsel raporlar gerek\u00e7eleriyle birlikte yanl\u0131\u015flanamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu raporlardaki bulgular\u0131 kabul etmek gerekiyor ya da bug\u00fcnk\u00fc bilimsel d\u00fczeye g\u00f6re ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz bulunmuyor.<\/p>\n<p>Bilimin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczeye ve s\u0131n\u0131r de\u011ferlerin alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda v\u00fccudumuzdaki hasar riskinin yok denecek kadar az oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan ilgili bilim kurumlar\u0131na g\u00fcvenmeli, tekil ara\u015ft\u0131rmalarla, bilimsel olarak kan\u0131tlanamam\u0131\u015f bulgular\u0131 a\u00e7\u0131klayanlara da bilimin g\u00f6sterdi\u011fi s\u0131nama ve kan\u0131tlama yolunu \u00f6nermeliyiz. Her \u015feyin fazlas\u0131n\u0131n zararl\u0131 oldu\u011funu bilerek bu konuda da kararl\u0131 olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p><em><strong>Ek 1: Mobil ileti\u015fim sistemlerindeki EM radyasyon ne cins ve v\u00fccudumuzu nas\u0131l etkiliyor?<\/strong><\/em><br \/>\nHer \u00e7e\u015fit EM radyasyonun (g\u00f6r\u00fcn\u00fcr \u0131\u015f\u0131k dahil) foton taneciklerinden olu\u015ftu\u011funu ve her bir fotonun enerjisinin(E), frekans\u0131yla (f:saniyedeki titre\u015fim say\u0131s\u0131yla) ve Plank katsay\u0131s\u0131yla (h) orant\u0131l\u0131 oldu\u011funu fizikten biliyoruz:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-44529 aligncenter\" src=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/form\u00fcl.png\" alt=\"\" width=\"121\" height=\"65\" \/><\/p>\n<p>h: Plank katsay\u0131s\u0131 (h = 6,626 \u00d7 10\u221234 Joule \u00b7 s veya 4,135\u00d710\u221215 eV \u00b7 s,<br \/>\n(eV: elektronVolt: En k\u00fc\u00e7\u00fck enerji birimi: 1 eV= 1,6&#215;10-19 Jolule), \u03bb: dalga boyu (m).<\/p>\n<p>Milimetre dalgalar\u0131n \u03bb : dalga boyu, yukar\u0131daki ba\u011f\u0131nt\u0131dan hesaplanabilir:<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin 60 GHz frekans\u0131ndaki EM radyasyonun<br \/>\n\u03bb: dalga boyu (= c \u0131\u015f\u0131k h\u0131z\u0131 3&#215;10 11 mm\/s x 60&#215;109=) 5 mm ,<br \/>\n300 GHz\u2019lik EM radyasyonun dalga boyu: 1 mm.<\/p>\n<p>Milimetre dalgalar\u0131n\u0131n enerjileri 0,1 meV ile 1,2 meV (mili elektron Volt) aras\u0131nda de\u011fi\u015fiyor. \u00d6rne\u011fin 300 GHz\u2019lik 1 mm dalga boyundaki radyasyonun enerjisi sadece:<\/p>\n<p>4,135&#215;10\u221215 eV x 3 x 10 11 mm =1,24 meV (mili elektron Volt)= 0,00124 eV<\/p>\n<p>Fotonlar\u0131n atomlardan elektron s\u00f6kebilmeleri ya da iyon \u00e7iftleri olu\u015fturabilmeleri i\u00e7in ise en az\u0131ndan 12 eV\u2019luk enerji gerekti\u011finden, GHz frekans d\u00fczeyindeki milimetre dalgalar\u0131 iyonlar olu\u015fturam\u0131yorlar ve bu nedenle spektrumda, iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyonlar b\u00f6l\u00fcm\u00fcne giriyorlar.<\/p>\n<p><strong>Ek 2: S\u0131n\u0131r de\u011ferler<\/strong><br \/>\nEM radyasyonun v\u00fccuda aktard\u0131\u011f\u0131 enerjinin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc SAR (Specific Absorption Rate (Watt\/kg) \/8\/:<\/p>\n<p>\u00d6zg\u00fcl So\u011furma H\u0131z\u0131&#8217;d\u0131r. Almanya\u2019da bu de\u011fer 2 Watt\/kg olarak s\u0131n\u0131rlanm\u0131\u015f olup, v\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kritik art\u0131m\u0131nda 1 C dereceyi ge\u00e7memelidir.<\/p>\n<p>V\u00fccutta 30 dakikada 1 derecelik s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an SAR de\u011feri 4 Watt\/kg kadard\u0131r. Bu de\u011fer temel SAR s\u0131n\u0131r de\u011feri olarak kabul ediliyor. \u0130lgili mesleklerde \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in bunun 1\/10&#8217;u olan 0,4 Watt\/kg ve bunun da 1\/5&#8217;i olan 0,08 Watt\/kg halktan bir ki\u015finin \u201ct\u00fcm v\u00fccut \u0131\u015f\u0131nlanmas\u0131\u201d i\u00e7in s\u0131n\u0131r de\u011fer olarak kabul ediliyor. Bu ise v\u00fccutta 1 derecenin 50\u2019de biri kadar bir s\u0131cakl\u0131k art\u0131\u015f\u0131 demek. V\u00fccudun ba\u015f b\u00f6lgesi i\u00e7in s\u0131n\u0131r de\u011fer 1,6 Watt\/kg.<br \/>\n0,08 Watt\/kg&#8217;l\u0131k s\u0131n\u0131r de\u011fere e\u015fde\u011fer olarak Volt\/m ve Watt\/ m2 birimlerinde s\u0131n\u0131r de\u011ferler t\u00fcretilmi\u015ftir. Bunlar s\u0131ras\u0131yla 900 MHz i\u00e7in 41V\/m, 4,5 Watt\/m2 ve 1800 MHz i\u00e7in 58 V\/m ve 9,2 Watt\/ m2\u2019dir. 2 GHz ile 300 GHz aras\u0131ndaki y\u00fcksek frekanslar i\u00e7in t\u00fcrev s\u0131n\u0131r de\u011ferler ise elektriksel alan \u015fiddeti i\u00e7in 61,4 V\/m ve g\u00fc\u00e7 ak\u0131s\u0131 i\u00e7in 10 Watt\/m2 \u2019dir (ICNIRP \u0130yonlay\u0131c\u0131 olmayan \u0131\u015f\u0131nlardan korunma \u00f6l\u00e7\u00fctlerini belirleyen uluslararas\u0131 \u00fcst kurulun \u00f6nerisi).<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de s\u0131n\u0131r de\u011ferler 2001 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan ilgili y\u00f6netmeli\u011fe g\u00f6re, ICNIRP \u201cy\u00f6nlendirici s\u0131n\u0131r de\u011ferlerinin\u201d d\u00f6rtte biri kadard\u0131r ve 900 MHz frekansla yay\u0131n yapan baz istasyonlar\u0131 i\u00e7in elektriksel alan \u015fiddeti 10 Volt\/m\u2019dir. 1800 MHz frekans\u0131 i\u00e7in ise s\u0131n\u0131r de\u011fer 14 Volt\/m\u2019dir (S\u0131n\u0131r de\u011ferlere g\u00f6re, T\u00fcrkiye&#8217;deki uygulama daha koruyucudur).<\/p>\n<p>Almanya\u2019da 2 ile 300 GHz frekanslar\u0131 aras\u0131 i\u00e7in Elektrik Alan \u015eiddeti s\u0131n\u0131r de\u011feri : 61Volt \/ metre<\/p>\n<p>(*) 1 Hertz (1 Hz): Saniyede 1 adet titre\u015fen radyasyon. Giga Hertz (1 GHz): Saniyede 1 milyar titre\u015fen\/sal\u0131nan radyasyon<br \/>\n(**) \u0130yonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyon: D\u00fc\u015f\u00fck enerjileri nedeniyle molek\u00fcl ve atomlardan elektron s\u00f6kemeyen EM radyasyon<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a:<\/strong><br \/>\n(1)5G Mobil ileti\u015fim sistemi ve d\u00fcnyaya getirece\u011fi yenilikler neler? HBT portal\u0131, Atakan, 8 May\u0131s 2020<br \/>\n(2) https:\/\/www.icnirp.org\/en\/activities\/news\/news-article\/rf-guidelines-2020-published.html<br \/>\n(3)Radyasyon ve Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z kitab\u0131, B\u00f6l\u00fcm 10 ve ilgili di\u011fer b\u00f6l\u00fcmler, Y\u00fcksel Atakan, Nobel Yay\u0131nlar\u0131, 2014<br \/>\n(4)IEEE Microw Mag. 2015 March ; 16(2): 65\u201384. doi:10.1109\/MMM.2014.2377587;<br \/>\n(5)https:\/\/mmwavetech.fujikura.jp\/?gclid=CjwKCAjwv4_1BRAhEiwAtMDLslz4WvHxZu8hqpwwLGbug2HQ311kq_Cz94c3P_NPqkyiZtmXrS_w9RoCcYQQAvD_BwE<br \/>\n(6) https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC6765906\/pdf\/ijerph-16-03406.pdf<br \/>\n(7) http:\/\/www.emfexplained.info\/?ID=25916<br \/>\n(8) IEEE Standard for Safety Levels with Respect to Human Exposure to the Radio Frequency Electromagnetic Fields, 3 kHz to 300 GHz. 1992. IEEE Standard C95.1<br \/>\n(9)By Kebes at English Wikipedia, CC BY-SA 3.0, https:\/\/commons.wikimedia.org\/w\/index.php?curid=23793083<br \/>\n(10) 5G Mobil \u0130leti\u015fim Radyasyonu ve Corona Vir\u00fcs Kurgusu! HBT portal\u0131 8 May\u0131s 2020, Y.Atakan<br \/>\n(11) https:\/\/ec.europa.eu\/health\/scientific_committees\/emerging\/docs\/scenihr_o_041.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mobil ileti\u015fim sistemlerinin son a\u015famas\u0131n\u0131n 5G (5.Generation \/ 5.Ku\u015fak) oldu\u011fu biliniyor. Bu sistemler bug\u00fcn \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de de bir y\u0131l i\u00e7inde ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0130stanbul hava alan\u0131nda kurulaca\u011f\u0131 medyada yer ald\u0131. 5G sisteminde, 1 ile 100 GHz (GigaHerz *) aral\u0131\u011f\u0131ndaki frekanslardaki \u2018iyonlay\u0131c\u0131 olmayan radyasyonlar\u2019 kullan\u0131l\u0131yor (**). Bu sistemde \u00e7al\u0131\u015fan baz istasyonlar\u0131, cep telefonlar\u0131, WLAN [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":560,"featured_media":44560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[6266,6755,1600],"class_list":["post-44523","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilim-gundemi","tag-5g","tag-mobil","tag-radyasyon"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t<!-- All in One SEO 4.9.10 - aioseo.com -->\n\t<meta name=\"robots\" content=\"max-image-preview:large\" \/>\n\t<meta name=\"author\" content=\"Y\u00fcksel Atakan\"\/>\n\t<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\" \/>\n\t<meta name=\"generator\" content=\"All in One SEO (AIOSEO) 4.9.10\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:title\" content=\"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:app_id\" content=\"2104805563100892\" \/>\n\t\t<meta property=\"fb:admins\" content=\"1250955469\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:secure_url\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"850\" \/>\n\t\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"566\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-28T15:04:48+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-05-29T03:00:57+00:00\" \/>\n\t\t<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bilimvegelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:title\" content=\"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek\" \/>\n\t\t<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png\" \/>\n\t\t<script type=\"application\/ld+json\" class=\"aioseo-schema\">\n\t\t\t{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#article\",\"name\":\"5G mobil ileti\\u015fim radyasyonu v\\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek\",\"headline\":\"5G mobil ileti\\u015fim radyasyonu v\\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/yatakan#author\"},\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/grafik.png\",\"width\":850,\"height\":566},\"datePublished\":\"2020-05-28T18:04:48+03:00\",\"dateModified\":\"2020-05-29T06:00:57+03:00\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage\"},\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage\"},\"articleSection\":\"Bilim G\\u00fcndemi, 5G, mobil, radyasyon\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#breadcrumblist\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\",\"item\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi\",\"nextItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#listItem\",\"name\":\"5G mobil ileti\\u015fim radyasyonu v\\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?\"},\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr#listItem\",\"name\":\"Home\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#listItem\",\"position\":3,\"name\":\"5G mobil ileti\\u015fim radyasyonu v\\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?\",\"previousItem\":{\"@type\":\"ListItem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/category\\\/bilim-gundemi#listItem\",\"name\":\"Bilim G\\u00fcndemi\"}}]},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/02\\\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\\\/#organizationLogo\",\"width\":272,\"height\":90,\"caption\":\"Bilim ve Gelecek Dergisi\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\\\/#organizationLogo\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/yatakan#author\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/yatakan\",\"name\":\"Y\\u00fcksel Atakan\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#authorImage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/33a64b205a59247da39f98943fc53631371422964d0f2a7fafb37341d801a42a?s=96&d=mm&r=g\",\"width\":96,\"height\":96,\"caption\":\"Y\\u00fcksel Atakan\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\",\"name\":\"5G mobil ileti\\u015fim radyasyonu v\\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#breadcrumblist\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/yatakan#author\"},\"creator\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/author\\\/yatakan#author\"},\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/grafik.png\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\\\/#mainImage\",\"width\":850,\"height\":566},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/index.php\\\/2020\\\/05\\\/28\\\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#mainImage\"},\"datePublished\":\"2020-05-28T18:04:48+03:00\",\"dateModified\":\"2020-05-29T06:00:57+03:00\"},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/\",\"name\":\"Bilim ve Gelecek\",\"description\":\"Ayl\\u0131k bilim, k\\u00fclt\\u00fcr ve politika dergisi\",\"inLanguage\":\"tr-TR\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/bilimvegelecek.com.tr\\\/#organization\"}}]}\n\t\t<\/script>\n\t\t<!-- All in One SEO -->\n\n","aioseo_head_json":{"title":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek","description":"","canonical_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir","robots":"max-image-preview:large","keywords":"","webmasterTools":{"miscellaneous":""},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#article","name":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek","headline":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?","author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/yatakan#author"},"publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png","width":850,"height":566},"datePublished":"2020-05-28T18:04:48+03:00","dateModified":"2020-05-29T06:00:57+03:00","inLanguage":"tr-TR","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage"},"isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage"},"articleSection":"Bilim G\u00fcndemi, 5G, mobil, radyasyon"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#breadcrumblist","itemListElement":[{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","position":2,"name":"Bilim G\u00fcndemi","item":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi","nextItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#listItem","name":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?"},"previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr#listItem","name":"Home"}},{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#listItem","position":3,"name":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?","previousItem":{"@type":"ListItem","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi#listItem","name":"Bilim G\u00fcndemi"}}]},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/bilim-ve-gelecek-logo-1.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\/#organizationLogo","width":272,"height":90,"caption":"Bilim ve Gelecek Dergisi"},"image":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\/#organizationLogo"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/yatakan#author","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/yatakan","name":"Y\u00fcksel Atakan","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#authorImage","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/33a64b205a59247da39f98943fc53631371422964d0f2a7fafb37341d801a42a?s=96&d=mm&r=g","width":96,"height":96,"caption":"Y\u00fcksel Atakan"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#webpage","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir","name":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek","inLanguage":"tr-TR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#breadcrumblist"},"author":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/yatakan#author"},"creator":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/author\/yatakan#author"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir\/#mainImage","width":850,"height":566},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir#mainImage"},"datePublished":"2020-05-28T18:04:48+03:00","dateModified":"2020-05-29T06:00:57+03:00"},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#website","url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/","name":"Bilim ve Gelecek","description":"Ayl\u0131k bilim, k\u00fclt\u00fcr ve politika dergisi","inLanguage":"tr-TR","publisher":{"@id":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/#organization"}}]},"og:locale":"tr_TR","og:site_name":"Bilim ve Gelecek","og:type":"article","og:title":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek","og:url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir","fb:app_id":"2104805563100892","fb:admins":"1250955469","og:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png","og:image:secure_url":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png","og:image:width":850,"og:image:height":566,"article:published_time":"2020-05-28T15:04:48+00:00","article:modified_time":"2020-05-29T03:00:57+00:00","article:publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/bilimvegelecekdergisi\/","twitter:card":"summary_large_image","twitter:site":"@bilimvegelecek","twitter:title":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir? | Bilim ve Gelecek","twitter:image":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/grafik.png"},"aioseo_meta_data":{"post_id":"44523","title":null,"description":null,"keywords":null,"keyphrases":null,"primary_term":null,"canonical_url":null,"og_title":"","og_description":"","og_object_type":"article","og_image_type":"default","og_image_url":null,"og_image_width":null,"og_image_height":null,"og_image_custom_url":null,"og_image_custom_fields":null,"og_video":"","og_custom_url":null,"og_article_section":"","og_article_tags":"","twitter_use_og":false,"twitter_card":"summary_large_image","twitter_image_type":"default","twitter_image_url":null,"twitter_image_custom_url":null,"twitter_image_custom_fields":null,"twitter_title":null,"twitter_description":null,"schema":{"blockGraphs":[],"customGraphs":[],"default":{"data":{"Article":[],"Course":[],"Dataset":[],"FAQPage":[],"Movie":[],"Person":[],"Product":[],"ProductReview":[],"Car":[],"Recipe":[],"Service":[],"SoftwareApplication":[],"WebPage":[]},"graphName":"","isEnabled":true},"graphs":[]},"schema_type":null,"schema_type_options":null,"pillar_content":false,"robots_default":true,"robots_noindex":false,"robots_noarchive":false,"robots_nosnippet":false,"robots_nofollow":false,"robots_noimageindex":false,"robots_noodp":false,"robots_notranslate":false,"robots_max_snippet":null,"robots_max_videopreview":null,"robots_max_imagepreview":"large","priority":null,"frequency":null,"local_seo":null,"breadcrumb_settings":null,"limit_modified_date":false,"ai":null,"created":"2021-05-29 17:46:29","updated":"2025-06-05 23:25:40","seo_analyzer_scan_date":null},"aioseo_breadcrumb":"<div class=\"aioseo-breadcrumbs\"><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\" title=\"Home\">Home<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t<a href=\"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi\" title=\"Bilim G\u00fcndemi\">Bilim G\u00fcndemi<\/a>\n\t\t<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb-separator\">&raquo;<\/span><span class=\"aioseo-breadcrumb\">\n\t\t\t5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?\n\t\t<\/span><\/div>","aioseo_breadcrumb_json":[{"label":"Home","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr"},{"label":"Bilim G\u00fcndemi","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/category\/bilim-gundemi"},{"label":"5G mobil ileti\u015fim radyasyonu v\u00fccudumuzu ne kadar etkileyebilir?","link":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/2020\/05\/28\/5g-mobil-iletisim-radyasyonu-vucudumuzu-ne-kadar-etkileyebilir"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/560"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44523\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bilimvegelecek.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}